நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

தீ³க⁴னிகாயே

மஹாவக்³க³ட்ட²கதா²

1. மஹாபதா³னஸுத்தவண்ணனா

புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தகதா²

1. ஏவம் மே ஸுதம்…பே… கரேரிகுடிகாயந்தி மஹாபதா³னஸுத்தம். தத்ராயம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா – கரேரிகுடிகாயந்தி கரேரீதி வருணருக்க²ஸ்ஸ நாமம், கரேரிமண்ட³போ தஸ்ஸா குடிகாய த்³வாரே டி²தோ, தஸ்மா ‘‘கரேரிகுடிகா’’தி வுச்சதி, யதா² கோஸம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ த்³வாரே டி²தத்தா ‘‘கோஸம்ப³குடிகா’’தி. அந்தோஜேதவனே கிர கரேரிகுடி கோஸம்ப³குடி க³ந்த⁴குடி ஸலளாகா³ரந்தி சத்தாரி மஹாகே³ஹானி, ஏகேகம் ஸதஸஹஸ்ஸபரிச்சாகே³ன நிப்ப²ன்னம். தேஸு ஸலளாகா³ரம் ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா காரிதம், ஸேஸானி அனாத²பிண்டி³கேன காரிதானி. இதி ப⁴க³வா அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா த²ம்பா⁴னம் உபரி காரிதாய தே³வவிமானகப்பாய கரேரிகுடிகாயம் விஹரதி. பச்சா²ப⁴த்தந்தி ஏகாஸனிகக²லுபச்சா²ப⁴த்திகானம் பாதோவ பு⁴த்தானம் அந்தோமஜ்ஜ²ன்ஹிகேபி பச்சா²ப⁴த்தமேவ. இத⁴ பன பகதிப⁴த்தஸ்ஸ பச்ச²தோ ‘‘பச்சா²ப⁴த்த’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானந்தி பிண்ட³பாததோ படிக்கந்தானம், ப⁴த்தகிச்சம் நிட்ட²பேத்வா உட்டி²தானந்தி அத்தோ².

கரேரிமண்ட³லமாளேதி தஸ்ஸேவ கரேரிமண்ட³பஸ்ஸ அவிதூ³ரே கதாய நிஸீத³னஸாலாய. ஸோ கிர கரேரிமண்ட³போ க³ந்த⁴குடிகாய ச ஸாலாய ச அந்தரே ஹோதி, தஸ்மா க³ந்த⁴குடீபி கரேரிகுடிகாபி ஸாலாபி – ‘‘கரேரிமண்ட³லமாளோ’’தி வுச்சதி. புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தாதி ‘‘ஏகம்பி ஜாதிம், த்³வேபி ஜாதியோ’’தி ஏவம் விப⁴த்தேன புப்³பே³னிவுத்த²க்க²ந்த⁴ஸந்தானஸங்கா²தேன புப்³பே³னிவாஸேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா பவத்திதா. த⁴ம்மீதி த⁴ம்மஸம்யுத்தா.

உத³பாதீ³தி அஹோ அச்ச²ரியம் த³ஸப³லஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸஞாணம், புப்³பே³னிவாஸம் நாம கே அனுஸ்ஸரந்தி, கே நானுஸ்ஸரந்தீதி. தித்தி²யா அனுஸ்ஸரந்தி, ஸாவகா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³தா⁴ ச அனுஸ்ஸரந்தி. கதரதித்தி²யா அனுஸ்ஸரந்தி? யே அக்³க³ப்பத்தகம்மவாதி³னோ, தேபி சத்தாலீஸம்யேவ கப்பே அனுஸ்ஸரந்தி, ந ததோ பரம். ஸாவகா கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் அனுஸ்ஸரந்தி. த்³வே அக்³க³ஸாவகா அஸங்க்²யேய்யஞ்சேவ கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச. பச்சேகபு³த்³தா⁴ த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச. பு³த்³தா⁴னம் பன ஏத்தகந்தி பரிச்சே²தோ³ நத்தி², யாவதகம் ஆகங்க²ந்தி, தாவதகம் அனுஸ்ஸரந்தி.

தித்தி²யா க²ந்த⁴படிபாடியா அனுஸ்ஸரந்தி, படிபாடிம் முஞ்சித்வா ந ஸக்கோந்தி. படிபாடியா அனுஸ்ஸரந்தாபி அஸஞ்ஞப⁴வம் பத்வா க²ந்த⁴ப்பவத்திம் ந பஸ்ஸந்தி, ஜாலே பதிதா குண்டா² விய, கூபே பதிதா பங்கு³ளா விய ச ஹோந்தி. தே தத்த² ட²த்வா ‘‘ஏத்தகமேவ, இதோ பரம் நத்தீ²’’தி தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி. இதி தித்தி²யானம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் அந்தா⁴னம் யட்டி²கோடிக³மனம் விய ஹோதி. யதா² ஹி அந்தா⁴ யட்டி²கோடிக்³கா³ஹகே ஸதியேவ க³ச்ச²ந்தி, அஸதி தத்தே²வ நிஸீத³ந்தி, ஏவமேவ தித்தி²யா க²ந்த⁴படிபாடியாவ அனுஸ்ஸரிதும் ஸக்கோந்தி, படிபாடிம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ந ஸக்கோந்தி.

ஸாவகாபி க²ந்த⁴படிபாடியாவ அனுஸ்ஸரந்தி, அஸஞ்ஞப⁴வம் பத்வா க²ந்த⁴ப்பவத்திம் ந பஸ்ஸந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி தே வட்டே ஸம்ஸரணகஸத்தானம் க²ந்தா⁴னம் அபா⁴வகாலோ நாம நத்தி². அஸஞ்ஞப⁴வே பன பஞ்சகப்பஸதானி பவத்தந்தீதி தத்தகம் காலம் அதிக்கமித்வா பு³த்³தே⁴ஹி தி³ன்னனயே ட²த்வா பரதோ அனுஸ்ஸரந்தி; ஸேய்யதா²பி ஆயஸ்மா ஸோபி⁴தோ. த்³வே அக்³க³ஸாவகா பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச சுதிபடிஸந்தி⁴ம் ஓலோகேத்வா அனுஸ்ஸரந்தி. பு³த்³தா⁴னம் சுதிபடிஸந்தி⁴கிச்சம் நத்தி², யம் யம் டா²னம் பஸ்ஸிதுகாமா ஹோந்தி, தம் ததே³வ பஸ்ஸந்தி.

தித்தி²யா ச புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரமானா அத்தனா தி³ட்ட²கதஸுதமேவ அனுஸ்ஸரந்தி. ததா² ஸாவகா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச. பு³த்³தா⁴ பன அத்தனா வா பரேஹி வா தி³ட்ட²கதஸுதம் ஸப்³ப³மேவ அனுஸ்ஸரந்தி.

தித்தி²யானம் புப்³பே³னிவாஸஞாணம் க²ஜ்ஜோபனகஓபா⁴ஸஸதி³ஸம், ஸாவகானம் பதீ³போபா⁴ஸஸதி³ஸம், அக்³க³ஸாவகானம் ஓஸதி⁴தாரகோபா⁴ஸஸதி³ஸம், பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் சந்தோ³பா⁴ஸஸதி³ஸம், பு³த்³தா⁴னம் ஸரத³ஸூரியமண்ட³லோபா⁴ஸஸதி³ஸம். தஸ்ஸ ஏத்தகானி ஜாதிஸதானி ஜாதிஸஹஸ்ஸானி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா ஏத்தகானி கப்பஸதானி கப்பஸஹஸ்ஸானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானீதி வா நத்தி², யம் கிஞ்சி அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ நேவ க²லிதம், ந படிகா⁴தம் ஹோதி, ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴மேவ ஆகங்க²மனஸிகாரசித்துப்பாத³படிப³த்³த⁴மேவ ஹோதி. து³ப்³ப³லபத்தபுடே வேக³க்கி²த்தனாராசோ விய, ஸினேருகூடே விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரம் விய ச அஸஜ்ஜமானமேவ க³ச்ச²தி. ‘‘அஹோ மஹந்தம் ப⁴க³வதோ புப்³பே³னிவாஸஞாண’’ந்தி ஏவம் ப⁴க³வந்தம்யேவ ஆரப்³ப⁴ கதா² உப்பன்னா, ஜாதா பவத்தாதி அத்தோ². தம் ஸப்³ப³ம்பி ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதிபி புப்³பே³னிவாஸோ, இதிபி புப்³வேனிவாஸோ’’தி ஏத்தகமேவ பாளியம் வுத்தம். தத்த² இதிபீதி ஏவம்பி.

2-3. அஸ்ஸோஸி கோ²…பே… அத² ப⁴க³வா அனுப்பத்தோதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தவண்ணனாயம் வுத்தமேவ. அயமேவ ஹி விஸேஸோ – தத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன அஸ்ஸோஸி, இத⁴ தி³ப்³ப³ஸோதேன. தத்த² ச வண்ணாவண்ணகதா² விப்பகதா, இத⁴ புப்³பே³னிவாஸகதா². தஸ்மா ப⁴க³வா – ‘‘இமே பி⁴க்கூ² மம புப்³பே³னிவாஸஞாணம் ஆரப்³ப⁴ கு³ணம் தோ²மேந்தி, புப்³பே³னிவாஸஞாணஸ்ஸ பன மே நிப்ப²த்திம் ந ஜானந்தி; ஹந்த³ நேஸம் தஸ்ஸ நிப்ப²த்திம் கதே²த்வா த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆக³ந்த்வா பகதியாபி பு³த்³தா⁴னம் நிஸீதி³த்வா த⁴ம்மதே³ஸனத்த²மேவ ட²பிதே தங்க²ணே பி⁴க்கூ²ஹி பப்போ²டேத்வா தி³ன்னே வரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸீதி³த்வா ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே’’தி புச்சா²ய ச ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே’’திஆதி³படிவசனஸ்ஸ ச பரியோஸானே தேஸம் புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கதே²துகாமோ இச்சே²ய்யாத² நோதிஆதி³மாஹ. தத்த² இச்சே²ய்யாத² நோதி இச்சே²ய்யாத² நு. அத² நம் பஹட்ட²மானஸா பி⁴க்கூ² யாசமானா ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வாதிஆதி³மாஹம்ஸு. தத்த² ஏதஸ்ஸாதி ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மிகதா²கரணஸ்ஸ.

4. அத² ப⁴க³வா தேஸம் யாசனம் க³ஹேத்வா கதே²துகாமோ ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாதா²’’தி தே ஸோதாவதா⁴ரணஸாது⁴கமனஸிகாரேஸு நியோஜேத்வா அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரணம் சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணம் பகாஸேதுகாமோ இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² யம் விபஸ்ஸீதி யஸ்மிம் கப்பே விபஸ்ஸீ. அயஞ்ஹி ‘ய’ந்தி ஸத்³தோ³ ‘‘யம் மே, ப⁴ந்தே, தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ஸம்முகா² ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம், ஆரோசேமி தம், ப⁴க³வதோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.203) பச்சத்தவசனே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘யம் தம் அபுச்சி²ம்ஹ அகித்தயீ நோ, அஞ்ஞம் தம் புச்சா²ம ததி³ங்க⁴ ப்³ரூஹீ’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 881) உபயோக³வசனே. ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 1.277) கரணவசனே. இத⁴ பன பு⁴ம்மத்தே²தி த³ட்ட²ப்³போ³. தேன வுத்தம் – ‘‘யஸ்மிம் கப்பே’’தி. உத³பாதீ³தி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் உன்னாதே³ந்தோ உப்பஜ்ஜி.

ப⁴த்³த³கப்பேதி பஞ்சபு³த்³து⁴ப்பாத³படிமண்டி³தத்தா ஸுந்த³ரகப்பே ஸாரகப்பேதி ப⁴க³வா இமம் கப்பம் தோ²மேந்தோ ஏவமாஹ. யதோ பட்டா²ய கிர அம்ஹாகம் ப⁴க³வதா அபி⁴னீஹாரோ கதோ, ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏககப்பேபி பஞ்ச பு³த்³தா⁴ நிப்³ப³த்தா நாம நத்தி². அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ அபி⁴னீஹாரஸ்ஸ புரதோ பன தண்ஹங்கரோ, மேத⁴ங்கரோ, ஸரணங்கரோ, தீ³பங்கரோதி சத்தாரோ பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே நிப்³ப³த்திம்ஸு. தேஸம் ஓரபா⁴கே³ ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞமேவ அஹோஸி.

அஸங்க்²யேய்யகப்பபரியோஸானே பன கோண்ட³ஞ்ஞோ நாம பு³த்³தோ⁴ ஏகோவ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னோ. ததோபி அஸங்க்²யேய்யம் பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞமேவ அஹோஸி. அஸங்க்²யேய்யகப்பபரியோஸானே மங்க³லோ, ஸுமனோ, ரேவதோ, ஸோபி⁴தோதி சத்தாரோ பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னா. ததோபி அஸங்க்²யேய்யம் பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞமேவ அஹோஸி. அஸங்க்²யேய்யகப்பபரியோஸானே பன இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யஸ்ஸ உபரி அனோமத³ஸ்ஸீ, பது³மோ, நாரதோ³தி தயோ பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னா. ததோபி அஸங்க்²யேய்யம் பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞமேவ அஹோஸி. அஸங்க்²யேய்யகப்பபரியோஸானே பன இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸானம் உபரி பது³முத்தரோ ப⁴க³வா ஏகோவ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னோ. தஸ்ஸ ஓரபா⁴கே³ இதோ திம்ஸகப்பஸஹஸ்ஸானம் உபரி ஸுமேதோ⁴, ஸுஜாதோதி த்³வே பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னா. ததோ ஓரபா⁴கே³ இதோ அட்டா²ரஸன்னம் கப்பஸஹஸ்ஸானம் உபரி பியத³ஸ்ஸீ, அத்த²த³ஸ்ஸீ, த⁴ம்மத³ஸ்ஸீதி தயோ பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னா. அத² இதோ சதுனவுதிகப்பே ஸித்³த⁴த்தோ² நாம பு³த்³தோ⁴ ஏகோவ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னோ. இதோ த்³வே நவுதிகப்பே திஸ்ஸோ, பு²ஸ்ஸோதி த்³வே பு³த்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் கப்பே உப்பன்னா. இதோ ஏகனவுதிகப்பே விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா உப்பன்னோ. இதோ ஏகதிம்ஸே கப்பே ஸிகீ², வேஸ்ஸபூ⁴தி த்³வே பு³த்³தா⁴ உப்பன்னா. இமஸ்மிம் ப⁴த்³த³கப்பே ககுஸந்தோ⁴, கோணாக³மனோ, கஸ்ஸபோ, கோ³தமோ அம்ஹாகம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி சத்தாரோ பு³த்³தா⁴ உப்பன்னா, மேத்தேய்யோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி. ஏவமயம் கப்போ பஞ்சபு³த்³து⁴ப்பாத³படிமண்டி³தத்தா ஸுந்த³ரகப்போ ஸாரகப்போதி ப⁴க³வா இமம் கப்பம் தோ²மேந்தோ ஏவமாஹ.

கிம் பனேதம் பு³த்³தா⁴னம்யேவ பாகடம் ஹோதி – ‘‘இமஸ்மிம் கப்பே ஏத்தகா பு³த்³தா⁴ உப்பன்னா வா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி வா’’தி, உதா³ஹு அஞ்ஞேஸம்பி பாகடம் ஹோதீதி? அஞ்ஞேஸம்பி பாகடம் ஹோதி. கேஸம்? ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானம். கப்பஸண்டா²னகாலஸ்மிஞ்ஹி ஏகமஸங்க்²யேய்யம் ஏகங்க³ணம் ஹுத்வா டி²தே லோகஸன்னிவாஸே லோகஸ்ஸ ஸண்டா²னத்தா²ய தே³வோ வஸ்ஸிதும் ஆரப⁴தி. ஆதி³தோவ அந்தரட்ட²கே ஹிமபாதோ விய ஹோதி. ததோ திலமத்தா கணமத்தா தண்டு³லமத்தா முக்³க³-மாஸ-ப³த³ர-ஆமலக-ஏளாலுக-கும்ப⁴ண்ட³-அலாபு³மத்தா உத³கதா⁴ரா ஹுத்வா அனுக்கமேன உஸப⁴த்³வேஉஸப⁴அட்³ட⁴கா³வுதகா³வுதத்³வேகா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனயோஜனத்³வியோஜன…பே… யோஜனஸதயோஜனஸஹஸ்ஸயோஜனஸதஸஹஸ்ஸமத்தா ஹுத்வா கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளப்³ப⁴ந்தரே யாவ அவினட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா பூரேத்வா திட்ட²ந்தி. அத² தம் உத³கம் அனுபுப்³பே³ன ப⁴ஸ்ஸதி, ப⁴ஸ்ஸந்தே உத³கே பகதிதே³வலோகட்டா²னேஸு தே³வலோகா ஸண்ட²ஹந்தி, தேஸம் ஸண்ட²ஹனவிதா⁴னம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ புப்³பே³னிவாஸகதா²யம் வுத்தமேவ.

மனுஸ்ஸலோகஸண்ட²ஹனட்டா²னம் பன பத்தே உத³கே த⁴மகரணமுகே² பிஹிதே விய வாதவஸேன தம் உத³கம் ஸந்திட்ட²தி, உத³கபிட்டே² உப்பலினிபண்ணம் விய பத²வீ ஸண்ட²ஹதி. மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கோ வினஸ்ஸமானே லோகே பச்சா² வினஸ்ஸதி, ஸண்ட²ஹமானே பட²மம் ஸண்ட²ஹதி. தத்த² புப்³ப³னிமித்தம் ஹுத்வா ஏகோ பது³மினிக³ச்சோ² உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸசே தஸ்மிம் கப்பே பு³த்³தோ⁴ நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, புப்ப²ம் உப்பஜ்ஜதி. நோ சே, நுப்பஜ்ஜதி. உப்பஜ்ஜமானஞ்ச ஸசே ஏகோ பு³த்³தோ⁴ நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏகம் உப்பஜ்ஜதி. ஸசே த்³வே, தயோ, சத்தாரோ, பஞ்ச பு³த்³தா⁴ நிப்³ப³த்திஸ்ஸந்தி, பஞ்ச உப்பஜ்ஜந்தி. தானி ச கோ² ஏகஸ்மிம்யேவ நாளே கண்ணிகாப³த்³தா⁴னி ஹுத்வா. ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானோ ‘‘ஆயாம, மயம் மாரிஸா, புப்³ப³னிமித்தம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கட்டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி, பு³த்³தா⁴னம் அனிப்³ப³த்தனகப்பே புப்ப²ம் ந ஹோதி. தே பன அபுப்பி²தக³ச்ச²ம் தி³ஸ்வா – ‘‘அந்த⁴காரோ வத போ⁴ லோகோ ப⁴விஸ்ஸதி, மதா மதா ஸத்தா அபாயே பூரேஸ்ஸந்தி, ச² தே³வலோகா நவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸுஞ்ஞா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி அனத்தமனா ஹோந்தி. புப்பி²தகாலே பன புப்ப²ம் தி³ஸ்வா – ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தேஸு மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தேஸு நிக்க²மந்தேஸு ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தேஸு த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேந்தேஸு யமகபாடிஹாரியம் கரோந்தேஸு தே³வோரோஹனம் கரோந்தேஸு ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜ்ஜந்தேஸு பரினிப்³பா³யந்தேஸு த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளகம்பனாதீ³னி பாடிஹாரியானி த³க்கி²ஸ்ஸாமா’’தி ச ‘‘சத்தாரோ அபாயா பரிஹாயிஸ்ஸந்தி, ச² தே³வலோகா நவ ப்³ரஹ்மலோகா பரிபூரேஸ்ஸந்தீ’’தி ச அத்தமனா உதா³னம் உதா³னேந்தா அத்தனோ அத்தனோ ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²ந்தி. இமஸ்மிம் ப⁴த்³த³கப்பே பஞ்ச பது³மானி உப்பஜ்ஜிம்ஸு. தேஸம் நிமித்தானம் ஆனுபா⁴வேன சத்தாரோ பு³த்³தா⁴ உப்பன்னா, பஞ்சமோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி. ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானோபி தானி பது³மானி தி³ஸ்வா இமமத்த²ம் ஜானிம்ஸு. தேன வுத்தம் – ‘‘அஞ்ஞேஸம்பி பாகடம் ஹோதீ’’தி.

ஆயுபரிச்சே²த³வண்ணனா

5-7. இதி ப⁴க³வா – ‘‘இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா நயேன கப்பபரிச்சே²த³வஸேன புப்³பே³னிவாஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேஸம் பு³த்³தா⁴னம் ஜாதிபரிச்சே²தா³தி³வஸேன த³ஸ்ஸேதும் விபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஆயுபரிச்சே²தே³ பரித்தம் லஹுகந்தி உப⁴யமேதம் அப்பகஸ்ஸேவ வேவசனம். யஞ்ஹி அப்பகம், தம் பரித்தஞ்சேவ லஹுகஞ்ச ஹோதி.

அப்பம் வா பி⁴ய்யோதி வஸ்ஸஸததோ வா உபரி அப்பம், அஞ்ஞம் வஸ்ஸஸதம் அபத்வா வீஸம் வா திம்ஸம் வா சத்தாலீஸம் வா பண்ணாஸம் வா ஸட்டி² வா வஸ்ஸானி ஜீவதி. ஏவம் தீ³கா⁴யுகோ பன அதிது³ல்லபோ⁴, அஸுகோ கிர ஏவம் சிரம் ஜீவதீதி தத்த² தத்த² க³ந்த்வா த³ட்ட²ப்³போ³ ஹோதி. தத்த² விஸாகா² உபாஸிகா வீஸவஸ்ஸஸதம் ஜீவதி, ததா² போக்க²ரஸாதி ப்³ராஹ்மணோ, ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ, ஸேலோ ப்³ராஹ்மணோ, பா³வரியப்³ராஹ்மணோ, ஆனந்த³த்தே²ரோ, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோதி. அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ பன வஸ்ஸஸதஞ்சேவ பண்ணாஸஞ்ச வஸ்ஸானி, பா³குலத்தே²ரோ வஸ்ஸஸதஞ்சேவ ஸட்டி² ச வஸ்ஸானி. அயம் ஸப்³ப³தீ³கா⁴யுகோ. ஸோபி த்³வே வஸ்ஸஸதானி ந ஜீவதி.

விபஸ்ஸீஆத³யோ பன ஸப்³பே³பி போ³தி⁴ஸத்தா மேத்தாபுப்³ப³பா⁴கே³ன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஞாணஸம்பயுத்தஅஸங்கா²ரிகசித்தேன மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹிம்ஸு. தேன சித்தேன க³ஹிதாய படிஸந்தி⁴யா அஸங்க்²யேய்யம் ஆயு, இதி ஸப்³பே³ பு³த்³தா⁴ அஸங்க்²யேய்யாயுகா. தே கஸ்மா அஸங்க்²யேய்யம் ந அட்ட²ம்ஸு? உதுபோ⁴ஜனவிபத்தியா. உதுபோ⁴ஜனவஸேன ஹி ஆயு ஹாயதிபி வட்³ட⁴திபி.

தத்த² யதா³ ராஜானோ அத⁴ம்மிகா ஹோந்தி, ததா³ உபராஜானோ, ஸேனாபதி, ஸேட்டி², ஸகலனக³ரம், ஸகலரட்ட²ம் அத⁴ம்மிகமேவ ஹோதி; அத² தேஸம் ஆரக்க²தே³வதா, தாஸம் தே³வதானம் மித்தா பூ⁴மட்ட²தே³வதா, தாஸம் தே³வதானம் மித்தா ஆகாஸட்ட²கதே³வதா, ஆகாஸட்ட²கதே³வதானம் மித்தா உண்ஹவலாஹகா தே³வதா, தாஸம் மித்தா அப்³ப⁴வலாஹகா தே³வதா, தாஸம் மித்தா ஸீதவலாஹகா தே³வதா, தாஸம் மித்தா வஸ்ஸவலாஹகா தே³வதா, தாஸம் மித்தா சாதுமஹாராஜிகா தே³வதா, தாஸம் மித்தா தாவதிம்ஸா தே³வதா, தாஸம் மித்தா யாமா தே³வதாதி ஏவமாதி³. ஏவம் யாவ ப⁴வக்³கா³ ட²பேத்வா அரியஸாவகே ஸப்³பா³ தே³வப்³ரஹ்மபரிஸாபி அத⁴ம்மிகாவ ஹோந்தி. தாஸம் அத⁴ம்மிகதாய விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தி, வாதோ யதா²மக்³கே³ன ந வாயதி, அயதா²மக்³கே³ன வாயந்தோ ஆகாஸட்ட²கவிமானானி கோ²பே⁴தி, விமானேஸு கோ²பி⁴தேஸு தே³வதானம் கீளனத்தா²ய சித்தானி ந நமந்தி, தே³வதானம் கீளனத்தா²ய சித்தேஸு அனமந்தேஸு ஸீதுண்ஹபே⁴தோ³ உது யதா²காலேன ந ஸம்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் அஸம்பஜ்ஜந்தே ந ஸம்மா தே³வோ வஸ்ஸதி, கதா³சி வஸ்ஸதி, கதா³சி ந வஸ்ஸதி; கத்த²சி வஸ்ஸதி, கத்த²சி ந வஸ்ஸதி, வஸ்ஸந்தோபி வப்பகாலே அங்குரகாலே நாளகாலே புப்ப²காலே கீ²ரக்³க³ஹணாதி³காலேஸு யதா² யதா² ஸஸ்ஸானம் உபகாரோ ந ஹோதி, ததா² ததா² வஸ்ஸதி ச விக³ச்ச²தி ச, தேன ஸஸ்ஸானி விஸமபாகானி ஹோந்தி, விக³தக³ந்த⁴வண்ணரஸாதி³ஸம்பன்னானி. ஏகபா⁴ஜனே பக்கி²த்ததண்டு³லேஸுபி ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே ப⁴த்தம் உத்தண்டு³லம் ஹோதி, ஏகஸ்மிம் அதிகிலின்னம், ஏகஸ்மிம் ஸமபாகம். தம் பரிபு⁴த்தம் குச்சி²யம்பி தீஹாகாரேஹி பச்சதி. தேன ஸத்தா ப³ஹ்வாபா³தா⁴ சேவ ஹோந்தி, அப்பாயுகா ச. ஏவம் தாவ உதுபோ⁴ஜனவஸேன ஆயு ஹாயதி.

யதா³ பன ராஜானோ த⁴ம்மிகா ஹோந்தி, ததா³ உபராஜானோபி த⁴ம்மிகா ஹோந்தீதி புரிமனயேனேவ யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸப்³பே³பி த⁴ம்மிகா ஹோந்தி. தேஸம் த⁴ம்மிகத்தா ஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தி, யதா²மக்³கே³ன வாதோ வாயதி, யதா²மக்³கே³ன வாயந்தோ ஆகாஸட்ட²கவிமானானி ந கோ²பே⁴தி, தேஸம் அகோ²பா⁴ தே³வதானம் கீளனத்தா²ய சித்தானி நமந்தி. ஏவம் காலேன உது ஸம்பஜ்ஜதி, தே³வோ ஸம்மா வஸ்ஸதி, வப்பகாலதோ பட்டா²ய ஸஸ்ஸானம் உபகாரம் கரோந்தோ காலே வஸ்ஸதி, காலே விக³ச்ச²தி, தேன ஸஸ்ஸானி ஸமபாகானி ஸுக³ந்தா⁴னி ஸுவண்ணானி ஸுரஸானி ஓஜவந்தானி ஹோந்தி, தேஹி ஸம்பாதி³தம் போ⁴ஜனம் பரிபு⁴த்தம்பி ஸம்மா பரிபாகம் க³ச்ச²தி, தேன ஸத்தா அரோகா³ தீ³கா⁴யுகா ஹோந்தி. ஏவம் உதுபோ⁴ஜனவஸேன ஆயு வட்³ட⁴தி.

தத்த² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுககாலே நிப்³ப³த்தோ, ஸிகீ² ஸத்ததிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுககாலேதி இத³ம் அனுபுப்³பே³ன பரிஹீனஸதி³ஸம் கதம், ந பன ஏவம் பரிஹீனம், வட்³டி⁴த்வா வட்³டி⁴த்வா பரிஹீனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கத²ம்? இமஸ்மிம் தாவ கப்பே ககுஸந்தோ⁴ ப⁴க³வா சத்தாலீஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுககாலே நிப்³ப³த்தோ, ஆயுப்பமாணம் பஞ்ச கோட்டா²ஸே கத்வா சத்தாரி ட²த்வா பஞ்சமே விஜ்ஜமானேயேவ பரினிப்³பு³தோ. தம் ஆயு பரிஹாயமானம் த³ஸவஸ்ஸகாலம் பத்வா புன வட்³ட⁴மானம் அஸங்க்²யேய்யம் ஹுத்வா ததோ பரிஹாயமானம் திம்ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸகாலே டி²தம்; ததா³ கோணாக³மனோ ப⁴க³வா நிப்³ப³த்தோ. தஸ்மிம்பி ததே²வ பரினிப்³பு³தே தம் ஆயு த³ஸவஸ்ஸகாலம் பத்வா புன வட்³ட⁴மானம் அஸங்க்²யேய்யம் ஹுத்வா பரிஹாயித்வா வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸகாலே டி²தம்; ததா³ கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா நிப்³ப³த்தோ. தஸ்மிம்பி ததே²வ பரினிப்³பு³தே தம் ஆயு த³ஸவஸ்ஸகாலம் பத்வா புன வட்³ட⁴மானம் அஸங்க்²யேய்யம் ஹுத்வா பரிஹாயித்வா வஸ்ஸஸதகாலம் பத்தம், அத² அம்ஹாகம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ நிப்³ப³த்தோ. ஏவம் அனுபுப்³பே³ன பரிஹாயித்வா பரிஹாயித்வா வட்³டி⁴த்வா வட்³டி⁴த்வா பரிஹீனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² யம் யம் ஆயுபரிமாணேஸு மனுஸ்ஸேஸு பு³த்³தா⁴ நிப்³ப³த்தந்தி, தேஸம்பி தம் ததே³வ ஆயுபரிமாணம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆயுபரிச்சே²த³வண்ணனா நிட்டி²தா.

போ³தி⁴பரிச்சே²த³வண்ணனா

8. போ³தி⁴பரிச்சே²தே³ பன பாடலியா மூலேதி பாடலிருக்க²ஸ்ஸ ஹேட்டா². தஸ்ஸா பன பாடலியா க²ந்தோ⁴ தம் தி³வஸம் பண்ணாஸரதனோ ஹுத்வா அப்³பு⁴க்³க³தோ, ஸாகா² பண்ணாஸரதனாதி உப்³பே³தே⁴ன ரதனஸதம் அஹோஸி. தம் தி³வஸஞ்ச ஸா பாடலி கண்ணிகாப³த்³தே⁴ஹி விய புப்பே²ஹி மூலதோ பட்டா²ய ஏகஸஞ்ச²ன்னா அஹோஸி, தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் வாயதி. ந கேவலஞ்ச ததா³ அயமேவ புப்பி²தா, த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஸப்³ப³பாடலியோ புப்பி²தா. ந கேவலஞ்ச பாடலியோ, த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஸப்³ப³ருக்கா²னம் க²ந்தே⁴ஸு க²ந்த⁴பது³மானி, ஸாகா²ஸு ஸாகா²பது³மானி, லதாஸு லதாபது³மானி, ஆகாஸே ஆகாஸபது³மானி புப்பி²தானி, பத²விதலம் பி⁴ந்தி³த்வாபி மஹாபது³மானி உட்டி²தானி. மஹாஸமுத்³தோ³பி பஞ்சவண்ணேஹி பது³மேஹி நீலுப்பலரத்துப்பலேஹி ச ஸஞ்ச²ன்னோ அஹோஸி. ஸகலத³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் த⁴ஜமாலாகுலம் தத்த² தத்த² நிப³த்³த⁴புப்ப²தா³மவிஸ்ஸட்ட²மாலாகு³ளவிப்பகிண்ணம் நானாவண்ணகுஸுமஸமுஜ்ஜலம் நந்த³னவனசித்தலதாவனமிஸ்ஸகவனபா²ருஸகவனஸதி³ஸம் அஹோஸி. புரத்தி²மசக்கவாளமுக²வட்டியம் உஸ்ஸிதத்³த⁴ஜா பச்சி²மசக்கவாளமுக²வட்டிம் அபி⁴ஹனந்தி. பச்சி²மத³க்கி²ணஉத்தரசக்கவாளமுக²வட்டியம் உஸ்ஸிதத்³த⁴ஜா த³க்கி²ணசக்கவாளமுக²வட்டிம் அபி⁴ஹனந்தி. ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸிரீஸம்பத்தானி சக்கவாளானி அஹேஸும். அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஸகலம் பு³த்³த⁴கு³ணவிப⁴வஸிரிம் படிவிஜ்ஜ²மானோ சத்தாரி ஸச்சானி அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴.

‘‘ஸிகீ², பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ புண்ட³ரீகஸ்ஸ மூலே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’திஆதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன பத³வண்ணனா வேதி³தப்³பா³. ஏத்த² பன புண்ட³ரீகோதி ஸேதம்ப³ருக்கோ². தஸ்ஸாபி ததே³வ பரிமாணம். தம் தி³வஸஞ்ச ஸோபி தி³ப்³ப³க³ந்தே⁴ஹி புப்பே²ஹி ஸுஸஞ்ச²ன்னோ அஹோஸி. ந கேவலஞ்ச புப்பே²ஹி, ப²லேஹிபி ஸஞ்ச²ன்னோ அஹோஸி. தஸ்ஸ ஏகதோ தருணானி ப²லானி, ஏகதோ மஜ்ஜி²மானி ப²லானி, ஏகதோ நாதிபக்கானி ப²லானி, ஏகதோ ஸுபக்கானி பக்கி²த்ததி³ப்³போ³ஜானி விய ஸுரஸானி ஓலம்ப³ந்தி. யதா² ஸோ, ஏவம் ஸகலத³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு புப்பூ²பக³ருக்கா² புப்பே²ஹி, ப²லூபக³ருக்கா² ப²லேஹி படிமண்டி³தா அஹேஸும்.

ஸாலோதி ஸாலருக்கோ². தஸ்ஸாபி ததே³வ பரிமாணம், ததே²வ புப்ப²ஸிரீவிப⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஸிரீஸருக்கே²பி ஏஸேவ நயோ. உது³ம்ப³ரருக்கே² புப்பா²னி நாஹேஸும், ப²லவிபூ⁴தி பனேத்த² அம்பே³ வுத்தனயாவ, ததா² நிக்³ரோதே⁴, ததா² அஸ்ஸத்தே². இதி ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஏகோவ பல்லங்கோ, ருக்கா² பன அஞ்ஞேபி ஹோந்தி. தேஸு யஸ்ஸ யஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ மூலே சதுமக்³க³ஞாணஸங்கா²தபோ³தி⁴ம் பு³த்³தா⁴ படிவிஜ்ஜ²ந்தி, ஸோ ஸோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி. அயம் போ³தி⁴பரிச்சே²தோ³ நாம.

ஸாவகயுக³பரிச்சே²த³வண்ணனா

9. ஸாவகயுக³பரிச்சே²தே³ பன க²ண்ட³திஸ்ஸந்தி க²ண்டோ³ ச திஸ்ஸோ ச. தேஸு க²ண்டோ³ ஏகபிதிகோ கனிட்ட²பா⁴தா, திஸ்ஸோ புரோஹிதபுத்தோ. க²ண்டோ³ பஞ்ஞாபாரமியா மத்த²கம் பத்தோ, திஸ்ஸோ ஸமாதி⁴பாரமியா மத்த²கம் பத்தோ. அக்³க³ந்தி ட²பேத்வா விபஸ்ஸிம் ப⁴க³வந்தம் அவஸேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸதி³ஸகு³ணதாய உத்தமம். ப⁴த்³த³யுக³ந்தி அக்³க³த்தாயேவ ப⁴த்³த³யுக³ம். அபி⁴பூ⁴ஸம்ப⁴வந்தி அபி⁴பூ⁴ ச ஸம்ப⁴வோ ச. தேஸு அபி⁴பூ⁴ பஞ்ஞாபாரமியா மத்த²கம் பத்தோ. ஸிகி²னா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் அருணவதிதோ ப்³ரஹ்மலோகம் க³ந்த்வா ப்³ரஹ்மபரிஸாய விவிதா⁴னி பாடிஹாரியானி த³ஸ்ஸேந்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் அந்த⁴காரேன ப²ரித்வா – ‘‘கிம் இத³’’ந்தி ஸஞ்ஜாதஸம்வேகா³னம் ஓபா⁴ஸம் ப²ரித்வா – ‘‘ஸப்³பே³ மே ரூபஞ்ச பஸ்ஸந்து, ஸத்³த³ஞ்ச ஸுணந்தூ’’தி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா – ‘‘ஆரம்ப⁴தா²’’தி கா³தா²த்³வயம் (ஸம். நி. 1.185) ப⁴ணந்தோ ஸத்³த³ம் ஸாவேஸி. ஸம்ப⁴வோ ஸமாதி⁴பாரமியா மத்த²கம் பத்தோ அஹோஸி.

ஸோணுத்தரந்தி ஸோணோ ச உத்தரோ ச. தேஸுபி ஸோணோ பஞ்ஞாபாரமிம் பத்தோ, உத்தரோ ஸமாதி⁴பாரமிம் பத்தோ அஹோஸி. விது⁴ரஸஞ்ஜீவந்தி விது⁴ரோ ச ஸஞ்ஜீவோ ச. தேஸு விது⁴ரோ பஞ்ஞாபாரமிம் பத்தோ அஹோஸி, ஸஞ்ஜீவோ ஸமாதி⁴பாரமிம் பத்தோ. ஸமாபஜ்ஜனப³ஹுலோ ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னகுடிலேணமண்ட³பாதீ³ஸு ஸமாபத்திப³லேன ஜா²யந்தோ ஏகதி³வஸம் அரஞ்ஞே நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜி, அத² நம் வனகம்மிகாத³யோ ‘‘மதோ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா ஜா²பேஸும். ஸோ யதா²பரிச்சே²தே³ன ஸமாபத்திதோ உட்டா²ய சீவரானி பப்போ²டேத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. தது³பாதா³யேவ ச நம் ‘‘ஸஞ்ஜீவோ’’தி ஸஞ்ஜானிம்ஸு. பி⁴ய்யோஸுத்தரந்தி பி⁴ய்யோஸோ ச உத்தரோ ச. தேஸு பி⁴ய்யோஸோ பஞ்ஞாய உத்தரோ, உத்தரோ ஸமாதி⁴னா அக்³கோ³ அஹோஸி. திஸ்ஸபா⁴ரத்³வாஜந்தி திஸ்ஸோ ச பா⁴ரத்³வாஜோ ச. தேஸு திஸ்ஸோ பஞ்ஞாபாரமிம் பத்தோ, பா⁴ரத்³வாஜோ ஸமாதி⁴பாரமிம் பத்தோ அஹோஸி. ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானந்தி ஸாரிபுத்தோ ச மோக்³க³ல்லானோ ச. தேஸு ஸாரிபுத்தோ பஞ்ஞாவிஸயே, மோக்³க³ல்லானோ ஸமாதி⁴விஸயே அக்³கோ³ அஹோஸி. அயம் ஸாவகயுக³பரிச்சே²தோ³ நாம.

ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²த³வண்ணனா

10. ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²தே³ விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பட²மஸன்னிபாதோ சதுரங்கி³கோ அஹோஸி, ஸப்³பே³ ஏஹிபி⁴க்கூ², ஸப்³பே³ இத்³தி⁴யா நிப்³ப³த்தபத்தசீவரா, ஸப்³பே³ அனாமந்திதாவ ஆக³தா, இதி தே ச கோ² பன்னரஸே உபோஸத²தி³வஸே. அத² ஸத்தா² பீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா நிஸின்னோ உபோஸத²ம் ஓஸாரேஸி. து³தியததியேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ததா² ஸேஸபு³த்³தா⁴னம் ஸப்³ப³ஸன்னிபாதேஸு. யஸ்மா பன அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ பட²மபோ³தி⁴யாவ ஸன்னிபாதோ அஹோஸி, இத³ஞ்ச ஸுத்தம் அபரபா⁴கே³ வுத்தம், தஸ்மா ‘‘மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஏகோ ஸாவகானம் ஸன்னிபாதோ’’தி அனிட்ட²பேத்வா ‘‘அஹோஸீ’’தி வுத்தம்.

தத்த² அட்³ட⁴தேளஸானி பி⁴க்கு²ஸதானீதி புராணஜடிலானம் ஸஹஸ்ஸம், த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம் பரிவாரானி அட்³ட⁴தேய்யஸதானீதி அட்³ட⁴தேளஸானி பி⁴க்கு²ஸதானி. தத்த² த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம் அபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய வத்து²ம் கதே²த்வா பப்³ப³ஜ்ஜா தீ³பேதப்³பா³. பப்³ப³ஜிதானம் பன தேஸம் மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸத்தமே தி³வஸே அரஹத்தம் பத்தோ. த⁴ம்மஸேனாபதி பன்னரஸமே தி³வஸே கி³ஜ்ஜ²கூடபப்³ப³தமஜ்ஜே² ஸூகரக²தலேணபப்³பா⁴ரே பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ ஸஜ்ஜிதே த⁴ம்மயாகே³ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தந்தே (ம. நி. 2.201) தே³ஸியமானே தே³ஸனம் அனுபு³ஜ்ஜ²மானம் ஞாணம் பேஸேத்வா ஸாவகபாரமிஞாணம் பத்தோ. ப⁴க³வா தே²ரஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்திம் ஞத்வா வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா வேளுவனேயேவ பச்சுட்டா²ஸி. தே²ரோ – ‘‘குஹிம் நு கோ² ப⁴க³வா க³தோ’’தி ஆவஜ்ஜந்தோ வேளுவனே பதிட்டி²தபா⁴வம் ஞத்வா ஸயம்பி வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா வேளுவனேயேவ பச்சுட்டா²ஸி. அத² ப⁴க³வா பாதிமோக்க²ம் ஓஸாரேஸி. தம் ஸன்னிபாதம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா – ‘‘அட்³ட⁴தேளஸானி பி⁴க்கு²ஸதானீ’’தி ஆஹ. அயம் ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²தோ³ நாம.

உபட்டா²கபரிச்சே²த³வண்ணனா

11. உபட்டா²கபரிச்சே²தே³ பன ஆனந்தோ³தி நிப³த்³து⁴பட்டா²கபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ப⁴க³வதோ ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் அனிப³த்³தா⁴ உபட்டா²கா அஹேஸும். ஏகதா³ நாக³ஸமாலோ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா விசரி, ஏகதா³ நாகி³தோ, ஏகதா³ உபவானோ, ஏகதா³ ஸுனக்க²த்தோ, ஏகதா³ சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ, ஏகதா³ ஸாக³தோ, ஏகதா³ மேகி⁴யோ. தத்த² ஏகதா³ ப⁴க³வா நாக³ஸமாலத்தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ த்³வேதா⁴பத²ம் பத்தோ. தே²ரோ மக்³கா³ ஓக்கம்ம – ‘‘ப⁴க³வா, அஹம் இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மீ’’தி ஆஹ. அத² நம் ப⁴க³வா – ‘‘ஏஹி பி⁴க்கு², இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மா’’தி ஆஹ. ஸோ – ‘‘ஹந்த³, ப⁴க³வா, தும்ஹாகம் பத்தசீவரம் க³ண்ஹத², அஹம் இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மீ’’தி வத்வா பத்தசீவரம் ச²மாயம் ட²பேதும் ஆரத்³தோ⁴. அத² நம் ப⁴க³வா – ‘‘ஆஹர, பி⁴க்கூ²’’தி வத்வா பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா க³தோ. தஸ்ஸபி பி⁴க்கு²னோ இதரேன மக்³கே³ன க³ச்ச²தோ சோரா பத்தசீவரஞ்சேவ ஹரிம்ஸு, ஸீஸஞ்ச பி⁴ந்தி³ம்ஸு. ஸோ – ‘‘ப⁴க³வா இதா³னி மே படிஸரணம், ந அஞ்ஞோ’’தி சிந்தேத்வா லோஹிதேன க³ளிதேன ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் அக³மாஸி. ‘‘கிமித³ம் பி⁴க்கூ²’’தி ச வுத்தே தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. அத² நம் ப⁴க³வா – ‘‘மா சிந்தயி, பி⁴க்கு², ஏதம்யேவ தே காரணம் ஸல்லக்கே²த்வா நிவாரயிம்ஹா’’தி வத்வா நம் ஸமஸ்ஸாஸேஸி.

ஏகதா³ பன ப⁴க³வா மேகி⁴யத்தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் பாசீனவம்ஸமிக³தா³யே ஜந்துகா³மம் அக³மாஸி. தத்ராபி மேகி⁴யோ ஜந்துகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா நதீ³தீரே பாஸாதி³கம் அம்ப³வனம் தி³ஸ்வா – ‘‘ப⁴க³வா, தும்ஹாகம் பத்தசீவரம் க³ண்ஹத², அஹம் தஸ்மிம் அம்ப³வனே ஸமணத⁴ம்மம் கரோமீ’’தி வத்வா ப⁴க³வதா திக்க²த்தும் நிவாரியமானோபி க³ந்த்வா அகுஸலவிதக்கேஹி உபத்³து³தோ அன்வாஸத்தோ (அ. நி. 9.3; உதா³ன பரிச்சே²தோ³ 31 த³ட்ட²ப்³போ³). பச்சாக³ந்த்வா தம் பவத்திம் ஆரோசேஸி. தம்பி ப⁴க³வா – ‘‘இத³மேவ தே காரணம் ஸல்லக்கே²த்வா நிவாரயிம்ஹா’’தி வத்வா அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²ம் அக³மாஸி. தத்த² க³ந்த⁴குடிபரிவேணே பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வே, இதா³னிம்ஹி மஹல்லகோ, ‘ஏகச்சே பி⁴க்கூ² இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மா’தி வுத்தே அஞ்ஞேன க³ச்ச²ந்தி, ஏகச்சே மய்ஹம் பத்தசீவரம் நிக்கி²பந்தி, மய்ஹம் நிப³த்³து⁴பட்டா²கம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ஜானாதா²’’தி. பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மஸம்வேகோ³ உத³பாதி³. அதா²யஸ்மா ஸாரிபுத்தோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா – ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹேயேவ பத்த²யமானோ ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கம் அஸங்க்²யேய்யம் பாரமியோ பூரயிம், நனு மாதி³ஸோ மஹாபஞ்ஞோ உபட்டா²கோ நாம வட்டதி, அஹம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. தம் ப⁴க³வா – ‘‘அலம் ஸாரிபுத்த, யஸ்ஸம் தி³ஸாயம் த்வம் விஹரஸி, அஸுஞ்ஞாயேவ மே ஸா தி³ஸா, தவ ஓவாதோ³ பு³த்³தா⁴னம் ஓவாத³ஸதி³ஸோ, ந மே தயா உபட்டா²ககிச்சம் அத்தீ²’’தி படிக்கி²பி. ஏதேனேவுபாயேன மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஆதி³ம் கத்வா அஸீதிமஹாஸாவகா உட்ட²ஹிம்ஸு. தே ஸப்³பே³பி ப⁴க³வா படிக்கி²பி.

ஆனந்த³த்தே²ரோ பன துண்ஹீயேவ நிஸீதி³. அத² நம் பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஆவுஸோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ உபட்டா²கட்டா²னம் யாசதி, த்வம்பி யாசாஹீ’’தி. ஸோ ஆஹ – ‘‘யாசித்வா லத்³து⁴பட்டா²னம் நாம ஆவுஸோ கீதி³ஸம் ஹோதி, கிம் மம் ஸத்தா² ந பஸ்ஸதி, ஸசே ரோசிஸ்ஸதி, ஆனந்தோ³ மம் உபட்டா²தூதி வக்க²தீ’’தி. அத² ப⁴க³வா – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஆனந்தோ³ அஞ்ஞேன உஸ்ஸாஹேதப்³போ³, ஸயமேவ ஜானித்வா மம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ. ததோ பி⁴க்கூ² – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, உட்டே²ஹி ஆவுஸோ ஆனந்த³, த³ஸப³லம் உபட்டா²கட்டா²னம் யாசாஹீ’’தி ஆஹம்ஸு. தே²ரோ உட்ட²ஹித்வா சத்தாரோ படிக்கே²பே, சதஸ்ஸோ ச ஆயாசனாதி அட்ட² வரே யாசி.

சத்தாரோ படிக்கே²பா நாம – ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அத்தனா லத்³த⁴ம் பணீதம் சீவரம் ந த³ஸ்ஸதி, பிண்ட³பாதம் ந த³ஸ்ஸதி, ஏகக³ந்த⁴குடியம் வஸிதும் ந த³ஸ்ஸதி, நிமந்தனம் க³ஹேத்வா ந க³மிஸ்ஸதி, ஏவாஹம் ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா – ‘‘கிம் பனேத்த², ஆனந்த³, ஆதீ³னவம் பஸ்ஸஸீ’’தி வுத்தே – ‘‘ஸசாஹம், ப⁴ந்தே, இமானி வத்தூ²னி லபி⁴ஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி வத்தாரோ – ‘ஆனந்தோ³ த³ஸப³லேன லத்³த⁴ம் பணீதம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஏகக³ந்த⁴குடியம் வஸதி, ஏகதோ நிமந்தனம் க³ச்ச²தி, ஏதம் லாப⁴ம் லப⁴ந்தோ ததா²க³தம் உபட்டா²தி, கோ ஏவம் உபட்ட²ஹதோ பா⁴ரோ’தி’’ இமே சத்தாரோ படிக்கே²பே யாசி.

சதஸ்ஸோ ஆயாசனா நாம – ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா மயா க³ஹிதனிமந்தனம் க³மிஸ்ஸதி, ஸசாஹம் திரோரட்டா² திரோஜனபதா³ ப⁴க³வந்தம் த³ட்டு²ம் ஆக³தம் பரிஸம் ஆக³தக்க²ணே ஏவ ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸேதும் லச்சா²மி, யதா³ மே கங்கா² உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம்யேவ க²ணே ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமிதும் லச்சா²மி, யம் ப⁴க³வா மய்ஹம் பரம்முகா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தம் ஆக³ந்த்வா மய்ஹம் கதே²ஸ்ஸதி, ஏவாஹம் ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா – ‘‘கம் பனேத்த², ஆனந்த³, ஆனிஸம்ஸம் பஸ்ஸஸீ’’தி வுத்தே – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸத்³தா⁴ குலபுத்தா ப⁴க³வதோ ஓகாஸம் அலப⁴ந்தா மம் ஏவம் வத³ந்தி – ‘ஸ்வே, ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் அம்ஹாகம் க⁴ரே பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹேய்யாதா²’தி, ஸசே ப⁴ந்தே ப⁴க³வா தத்த² ந க³மிஸ்ஸதி, இச்சி²தக்க²ணேயேவ பரிஸம் த³ஸ்ஸேதும், கங்க²ஞ்ச வினோதே³தும் ஓகாஸம் ந லச்சா²மி, ப⁴விஸ்ஸந்தி வத்தாரோ – ‘கிம் ஆனந்தோ³ த³ஸப³லம் உபட்டா²தி, ஏத்தகம்பிஸ்ஸ அனுக்³க³ஹம் ப⁴க³வா ந கரோதீ’தி. ப⁴க³வதோ ச பரம்முகா² மம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி – ‘அயம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, கா³தா², இத³ம் ஸுத்தம், இத³ம் ஜாதகம், கத்த² தே³ஸித’ந்தி. ஸசாஹம் தம் ந ஸம்பாத³யிஸ்ஸாமி, ப⁴விஸ்ஸந்தி வத்தாரோ – ‘ஏத்தகம்பி, ஆவுஸோ, ந ஜானாஸி, கஸ்மா த்வம் சா²யா விய ப⁴க³வந்தம் அவிஜஹந்தோ தீ³க⁴ரத்தம் விசரஸீ’தி. தேனாஹம் பரம்முகா² தே³ஸிதஸ்ஸபி த⁴ம்மஸ்ஸ புன கத²னம் இச்சா²மீ’’தி இமா சதஸ்ஸோ ஆயாசனா யாசி. ப⁴க³வாபிஸ்ஸ அதா³ஸி.

ஏவம் இமே அட்ட² வரே க³ஹேத்வா நிப³த்³து⁴பட்டா²கோ அஹோஸி. தஸ்ஸேவ டா²னந்தரஸ்ஸத்தா²ய கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் பூரிதானம் பாரமீனம் ப²லம் பாபுணீதி இமஸ்ஸ நிப³த்³து⁴பட்டா²கபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ஆனந்தோ³ பி⁴க்கு² உபட்டா²கோ அக்³கு³பட்டா²கோ’’தி ஆஹ. அயம் உபட்டா²கபரிச்சே²தோ³ நாம.

12. பிதிபரிச்சே²தோ³ உத்தானத்தோ²யேவ.

விஹாரம் பாவிஸீதி கஸ்மா விஹாரம் பாவிஸி? ப⁴க³வா கிர ஏத்தகம் கதே²த்வா சிந்தேஸி – ‘‘ந தாவ மயா ஸத்தன்னம் பு³த்³தா⁴னம் வம்ஸோ நிரந்தரம் மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தோ, அஜ்ஜ மயி பன விஹாரம் பவிட்டே² இமே பி⁴க்கூ² பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய புப்³பே³னிவாஸஞாணம் ஆரப்³ப⁴ வண்ணம் கத²யிஸ்ஸந்தி. அதா²ஹம் ஆக³ந்த்வா நிரந்தரம் பு³த்³த⁴வம்ஸம் கதே²த்வா மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸாமீ’’தி பி⁴க்கூ²னம் கதா²வாரஸ்ஸ ஓகாஸம் த³த்வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

யஞ்சேதம் ப⁴க³வா தந்திம் கதே²ஸி, தத்த² கப்பபரிச்சே²தோ³, ஜாதிபரிச்சே²தோ³, கோ³த்தபரிச்சே²தோ³, ஆயுபரிச்சே²தோ³, போ³தி⁴பரிச்சே²தோ³, ஸாவகயுக³பரிச்சே²தோ³, ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²தோ³, உபட்டா²கபரிச்சே²தோ³, பிதிபரிச்சே²தோ³தி நவிமே வாரா ஆக³தா, ஸம்ப³ஹுலவாரோ அனாக³தோ, ஆனேத்வா பன தீ³பேதப்³போ³.

ஸம்ப³ஹுலவாரகதா²வண்ணனா

ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹி ஏகஸ்மிம் குலவம்ஸானுரூபே புத்தே ஜாதே நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிதப்³ப³ந்தி அயமேவ வம்ஸோ, அயம் பவேணீ. கஸ்மா? ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹி மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமனதோ பட்டா²ய புப்³பே³ வுத்தப்பகாரானி அனேகானி பாடிஹாரியானி ஹோந்தி, தத்ர நேஸம் யதி³ நேவ ஜாதனக³ரம், ந பிதா, ந மாதா, ந ப⁴ரியா, ந புத்தோ பஞ்ஞாயேய்ய, ‘‘இமஸ்ஸ நேவ ஜாதனக³ரம், ந பிதா, ந ப⁴ரியா, ந புத்தோ பஞ்ஞாயதி, தே³வோ வா ஸக்கோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா ஏஸ மஞ்ஞே, தே³வானஞ்ச ஈதி³ஸம் பாடிஹாரியம் அனச்ச²ரிய’’ந்தி மஞ்ஞமானோ ஜனோ நேவ ஸோதப்³ப³ம், ந ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய. ததோ அபி⁴ஸமயோ ந ப⁴வேய்ய, அபி⁴ஸமயே அஸதி நிரத்த²கோவ பு³த்³து⁴ப்பாதோ³, அனிய்யானிகம் ஸாஸனம் ஹோதி. தஸ்மா ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தானம் – ‘‘ஏகஸ்மிம் குலவம்ஸானுரூபே புத்தே ஜாதே நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிதப்³ப³’’ந்தி அயமேவ வம்ஸோ அயம் பவேணீ. தஸ்மா புத்தாதீ³னம் வஸேன ஸம்ப³ஹுலவாரோ ஆனேத்வா தீ³பேதப்³போ³.

ஸம்ப³ஹுலபரிச்சே²த³வண்ணனா

தத்த² –

ஸமவத்தக்க²ந்தோ⁴ அதுலோ, ஸுப்பபு³த்³தோ⁴ ச உத்தரோ;

ஸத்த²வாஹோ விஜிதஸேனோ, ராஹுலோ ப⁴வதி ஸத்தமோதி.

ஏதே தாவ ஸத்தன்னம்பி போ³தி⁴ஸத்தானம் அனுக்கமேனேவ ஸத்த புத்தா வேதி³தப்³பா³.

தத்த² ராஹுலப⁴த்³தே³ தாவ ஜாதே பண்ணம் ஆஹரித்வா மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பயிம்ஸு. அத²ஸ்ஸ தாவதே³வ ஸகலஸரீரம் கோ²பே⁴த்வா புத்தஸினேஹோ அட்டா²ஸி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘ஏகஸ்மிம் தாவ ஜாதே ஏவரூபோ புத்தஸினேஹோ, பரோஸஹஸ்ஸம் கிர மே புத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி, தேஸு ஏகேகஸ்மிம் ஜாதே இத³ம் ஸினேஹப³ந்த⁴னம் ஏவம் வட்³ட⁴ந்தம் து³ப்³பே⁴ஜ்ஜம் ப⁴விஸ்ஸதி, ராஹு ஜாதோ, ப³ந்த⁴னம் ஜாத’’ந்தி ஆஹ. தம் தி³வஸமேவ ச ரஜ்ஜம் பஹாய நிக்க²ந்தோ. ஏஸ நயோ ஸப்³பே³ஸம் புத்துப்பத்தியந்தி. அயம் புத்தபரிச்சே²தோ³.

ஸுதனா ஸப்³ப³காமா ச, ஸுசித்தா அத² ரோசினீ;

ருசக்³க³தீ ஸுனந்தா³ ச, பி³ம்பா³ ப⁴வதி ஸத்தமாதி.

ஏதா தேஸம் ஸத்தன்னம்பி புத்தானம் மாதரோ அஹேஸும். பி³ம்பா³தே³வீ பன ராஹுலகுமாரே ஜாதே ராஹுலமாதாதி பஞ்ஞாயித்த². அயம் ப⁴ரியபரிச்சே²தோ³.

விபஸ்ஸீ ககுஸந்தோ⁴தி இமே பன த்³வே போ³தி⁴ஸத்தா பயுத்தஆஜஞ்ஞரத²மாருய்ஹ மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²மிம்ஸு. ஸிகீ² கோணாக³மனோதி இமே த்³வே ஹத்தி²க்க²ந்த⁴வரக³தா ஹுத்வா நிக்க²மிம்ஸு. வேஸ்ஸபூ⁴ ஸுவண்ணஸிவிகாய நிஸீதி³த்வா நிக்க²மி. கஸ்ஸபோ உபரிபாஸாதே³ மஹாதலே நிஸின்னோவ ஆனாபானசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னா உட்டா²ய தம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா – ‘‘பாஸாதோ³ உக்³க³ந்த்வா போ³தி⁴மண்டே³ ஓதரதூ’’தி அதி⁴ட்டா²ஸி. பாஸாதோ³ ஆகாஸேன க³ந்த்வா போ³தி⁴மண்டே³ ஓதரி. மஹாபுரிஸோபி ததோ ஓதரித்வா பூ⁴மியம் ட²த்வா – ‘‘பாஸாதோ³ யதா²டா²னேயேவ பதிட்டா²தூ’’தி சிந்தேஸி. ஸோ யதா²டா²னே பதிட்டா²ஸி. மஹாபுரிஸோபி ஸத்த தி³வஸானி பதா⁴னமனுயுஞ்ஜித்வா போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸீதி³த்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் படிவிஜ்ஜி². அம்ஹாகம் பன போ³தி⁴ஸத்தோ கண்டகம் அஸ்ஸவரமாருய்ஹ நிக்க²ந்தோதி. அயம் யானபரிச்சே²தோ³.

விபஸ்ஸிஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ யோஜனப்பமாணே பதே³ஸே விஹாரோ பதிட்டா²ஸி, ஸிகி²ஸ்ஸ திகா³வுதே, வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ அட்³ட⁴யோஜனே, ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ கா³வுதே, கோணாக³மனஸ்ஸ அட்³ட⁴கா³வுதே, கஸ்ஸபஸ்ஸ வீஸதிஉஸபே⁴. அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ பகதிமானேன ஸோளஸகரீஸே, ராஜமானேன அட்ட²கரீஸே பதே³ஸே விஹாரோ பதிட்டி²தோதி. அயம் விஹாரபரிச்சே²தோ³.

விபஸ்ஸிஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ ஏகரதனாயாமா வித³த்தி²வித்தா²ரா அட்ட²ங்கு³லுப்³பே³தா⁴ ஸுவண்ணிட்ட²கா காரேத்வா சூளம்ஸேன சா²தே³த்வா விஹாரட்டா²னம் கிணிம்ஸு. ஸிகி²ஸ்ஸ ஸுவண்ணயட்டி²பா²லேஹி சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ ஸுவண்ணஹத்தி²பாதா³னி காரேத்வா தேஸம் சூளம்ஸேன சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ ஸுவண்ணிட்ட²காஹி சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. கோணாக³மனஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ ஸுவண்ணகச்ச²பேஹி சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. கஸ்ஸபஸ்ஸ ஸுவண்ணகட்டீஹியேவ சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ ஸலக்க²ணானம் கஹாபணானம் சூளம்ஸேன சா²தே³த்வா கிணிம்ஸு. அயம் விஹாரபூ⁴மிக்³க³ஹணத⁴னபரிச்சே²தோ³.

தத்த² விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ததா² பூ⁴மிம் கிணித்வா விஹாரம் கத்வா தி³ன்னுபட்டா²கோ புனப்³ப³ஸுமித்தோ நாம அஹோஸி, ஸிகி²ஸ்ஸ ஸிரிவட்³ட⁴னோ நாம, வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ ஸோத்தி²யோ நாம, ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ அச்சுதோ நாம, கோணாக³மனஸ்ஸ உக்³கோ³ நாம, கஸ்ஸபஸ்ஸ ஸுமனோ நாம, அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ ஸுத³த்தோ நாம. ஸப்³பே³ சேதே க³ஹபதிமஹாஸாலா ஸேட்டி²னோ அஹேஸுந்தி. அயம் உபட்டா²கபரிச்சே²தோ³ நாம.

அபரானி சத்தாரி அவிஜஹிதட்டா²னானி நாம ஹோந்தி. ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி போ³தி⁴பல்லங்கோ அவிஜஹிதோ, ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே ஹோதி. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனம் இஸிபதனே மிக³தா³யே அவிஜஹிதமேவ ஹோதி. தே³வோரோஹனகாலே ஸங்கஸ்ஸனக³ரத்³வாரே பட²மபத³க³ண்டி²கா அவிஜஹிதாவ ஹோதி. ஜேதவனே க³ந்த⁴குடியா சத்தாரி மஞ்சபாத³ட்டா²னானி அவிஜஹிதானேவ ஹோந்தி. விஹாரோ பன கு²த்³த³கோபி மஹந்தோபி ஹோதி, விஹாரோபி ந விஜஹிதோயேவ, நக³ரம் பன விஜஹதி. யதா³ நக³ரம் பாசீனதோ ஹோதி, ததா³ விஹாரோ பச்சி²மதோ; யதா³ நக³ரம் த³க்கி²ணதோ, ததா³ விஹாரோ உத்தரதோ. யதா³ நக³ரம் பச்சி²மதோ, ததா³ விஹாரோ பாசீனதோ; யதா³ நக³ரம் உத்தரதோ, ததா³ விஹாரோ த³க்கி²ணதோ. இதா³னி பன நக³ரம் உத்தரதோ, விஹாரோ த³க்கி²ணதோ.

ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னஞ்ச ஆயுவேமத்தம், பமாணவேமத்தம், குலவேமத்தம், பதா⁴னவேமத்தம், ரஸ்மிவேமத்தந்தி பஞ்ச வேமத்தானி ஹோந்தி. ஆயுவேமத்தம் நாம கேசி தீ³கா⁴யுகா ஹோந்தி, கேசி அப்பாயுகா. ததா² ஹி தீ³பங்கரஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸம் ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி, அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ வஸ்ஸஸதம் ஆயுப்பமாணம்.

பமாணவேமத்தம் நாம கேசி தீ³கா⁴ ஹோந்தி கேசி ரஸ்ஸா. ததா² ஹி தீ³பங்கரோ அஸீதிஹத்தோ² அஹோஸி, ஸுமனோ நவுதிஹத்தோ², அம்ஹாகம் ப⁴க³வா அட்டா²ரஸஹத்தோ².

குலவேமத்தம் நாம கேசி க²த்தியகுலே நிப்³ப³த்தந்தி, கேசி ப்³ராஹ்மணகுலே. பதா⁴னவேமத்தம் நாம கேஸஞ்சி பதா⁴னம் இத்தரகாலமேவ ஹோதி, யதா² கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ. கேஸஞ்சி அத்³த⁴னியம், யதா² அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ.

ரஸ்மிவேமத்தம் நாம மங்க³லஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸரீரரஸ்மி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துப்பமாணா அஹோஸி. அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ ஸமந்தா ப்³யாமமத்தா. தத்ர ரஸ்மிவேமத்தம் அஜ்ஜா²ஸயப்படிப³த்³த⁴ம், யோ யத்தகம் இச்ச²தி, தஸ்ஸ தத்தகம் ஸரீரப்பபா⁴ ப²ரதி. மங்க³லஸ்ஸ பன நிச்சம்பி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ப²ரதூதி அஜ்ஜா²ஸயோ அஹோஸி. படிவித்³த⁴கு³ணேஸு பன கஸ்ஸசி வேமத்தம் நாம நத்தி².

அபரம் அம்ஹாகம்யேவ ப⁴க³வதோ ஸஹஜாதபரிச்சே²த³ஞ்ச நக்க²த்தபரிச்சே²த³ஞ்ச தீ³பேஸும். ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தேன கிர ஸத்³தி⁴ம் ராஹுலமாதா, ஆனந்த³த்தே²ரோ, ச²ன்னோ, கண்டகோ, நிதி⁴கும்போ⁴, மஹாபோ³தி⁴, காளுதா³யீதி இமானி ஸத்த ஸஹஜாதானி. மஹாபுரிஸோ ச உத்தராஸாள்ஹனக்க²த்தேனேவ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமி, மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²மி, த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேஸி, யமகபாடிஹாரியம் அகாஸி. விஸாகா²னக்க²த்தேன ஜாதோ ச அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ ச பரினிப்³பு³தோ ச. மாக⁴னக்க²த்தேனஸ்ஸ ஸாவகஸன்னிபாதோ ச அஹோஸி, ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச, அஸ்ஸயுஜனக்க²த்தேன தே³வோரோஹனந்தி ஏத்தகம் ஆஹரித்வா தீ³பேதப்³ப³ம். அயம் ஸம்ப³ஹுலபரிச்சே²தோ³ நாம.

13. இதா³னி அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னந்திஆதீ³ஸு தே பி⁴க்கூ² – ‘‘ஆவுஸோ, புப்³பே³னிவாஸஸ்ஸ நாம அயம் க³தி, யதி³த³ம் சுதிதோ பட்டா²ய படிஸந்தி⁴ஆரோஹனம். யம் பன இத³ம் படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய பச்சா²முக²ம் ஞாணம் பேஸேத்வா சுதி க³ந்தப்³ப³ம், இத³ம் அதிக³ருகம். ஆகாஸே பத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ விய ப⁴க³வா கதே²ஸீ’’தி அதிவிம்ஹயஜாதா ஹுத்வா – ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ,’’திஆதீ³னி வத்வா புன அபரம்பி காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ – ‘‘யத்ர ஹி நாம ததா²க³தோ’’திஆதி³மாஹம்ஸு. தத்த² யத்ர ஹி நாமாதி அச்ச²ரியத்தே² நிபாதோ, யோ நாம ததா²க³தோதி அத்தோ². சி²ன்னபபஞ்சேதி ஏத்த² பபஞ்சா நாம தண்ஹா மானோ தி³ட்டீ²தி இமே தயோ கிலேஸா. சி²ன்னவடுமேதி ஏத்த² வடுமந்தி குஸலாகுஸலகம்மவட்டம் வுச்சதி. பரியாதி³ன்னவட்டேதி தஸ்ஸேவ வேவசனம், பரியாதி³ன்னஸப்³ப³கம்மவட்டேதி அத்தோ². ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தேதி ஸப்³ப³ம் விபாகவட்டஸங்கா²தம் து³க்க²ம் வீதிவத்தே. அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதீதி இத³ம் யத்ராதி நிபாதவஸேன அனாக³தவசனம், அத்தோ² பனேத்த² அதீதவஸேன வேதி³தப்³போ³. ப⁴க³வா ஹி தே பு³த்³தே⁴ அனுஸ்ஸரி, ந இதா³னி அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி. ஏவம்ஸீலாதி மக்³க³ஸீலேன ப²லஸீலேன லோகியலோகுத்தரஸீலேன ஏவம்ஸீலா. ஏவம்த⁴ம்மாதி ஏத்த² ஸமாதி⁴பக்கா² த⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா, மக்³க³ஸமாதி⁴னா ப²லஸமாதி⁴னா லோகியலோகுத்தரஸமாதி⁴னா, ஏவம்ஸமாத⁴யோதி அத்தோ². ஏவம்பஞ்ஞாதி மக்³க³பஞ்ஞாதி³வஸேனேவ ஏவம்பஞ்ஞா. ஏவம்விஹாரீதி ஏத்த² பன ஹேட்டா² ஸமாதி⁴பக்கா²னம் த⁴ம்மானம் க³ஹிதத்தா விஹாரோ க³ஹிதோவ புன கஸ்மா க³ஹிதமேவ க³ண்ஹாதீதி சே; ந இத³ம் க³ஹிதமேவ, இத³ஞ்ஹி நிரோத⁴ஸமாபத்திதீ³பனத்த²ம் வுத்தம். தஸ்மா ஏவம் நிரோத⁴ஸமாபத்திவிஹாரீ தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸுந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏவம்விமுத்தாதி ஏத்த² விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தி, தத³ங்க³விமுத்தி, ஸமுச்சே²த³விமுத்தி, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தி, நிஸ்ஸரணவிமுத்தீதி பஞ்சவிதா⁴ விமுத்தி. தத்த² அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸயம் விக்க²ம்பி⁴தேஹி நீவரணாதீ³ஹி விமுத்தத்தா விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³கா ஸத்தானுபஸ்ஸனா ஸயம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ பச்சனீகங்க³வஸேன பரிச்சத்தாஹி நிச்சஸஞ்ஞாதீ³ஹி விமுத்தத்தா தத³ங்க³விமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. சத்தாரோ அரியமக்³கா³ ஸயம் ஸமுச்சி²ன்னேஹி கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா ஸமுச்சே²த³விமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி மக்³கா³னுபா⁴வேன கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ந்தே உப்பன்னத்தா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடத்தா அபக³தத்தா தூ³ரே டி²தத்தா நிஸ்ஸரணவிமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. இதி இமாஸம் பஞ்சன்னம் விமுத்தீனம் வஸேன – ‘‘ஏவம் விமுத்தா’’தி ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

14. படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி ஏகீபா⁴வா வுட்டி²தோ.

16. ‘‘இதோ ஸோ, பி⁴க்க²வே’’தி கோ அனுஸந்தி⁴? இத³ஞ்ஹி ஸுத்தம் – ‘‘ததா²க³தஸ்ஸேவேஸா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மதா⁴து ஸுப்படிவித்³தா⁴’’தி ச ‘‘தே³வதாபி ததா²க³தஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸு’’ந்தி ச இமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி ஆப³த்³த⁴ம். தத்த² தே³வதாரோசனபத³ம் ஸுத்தந்தபரியோஸானே தே³வசாரிககோலாஹலம் த³ஸ்ஸேந்தோ விசாரேஸ்ஸதி. த⁴ம்மதா⁴துபதா³னுஸந்தி⁴வஸேன பன அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴. தத்த² க²த்தியோ ஜாதியாதிஆதீ³னி ஏகாத³ஸபதா³னி நிதா³னகண்டே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

போ³தி⁴ஸத்தத⁴ம்மதாவண்ணனா

17. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோதிஆதீ³ஸு பன விபஸ்ஸீதி தஸ்ஸ நாமம், தஞ்ச கோ² விவிதே⁴ அத்தே² பஸ்ஸனகுஸலதாய லத்³த⁴ம். போ³தி⁴ஸத்தோதி பண்டி³தஸத்தோ பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தோ. போ³தி⁴ஸங்கா²தேஸு வா சதூஸு மக்³கே³ஸு ஸத்தோ ஆஸத்தோ லக்³க³மானஸோதி போ³தி⁴ஸத்தோ. ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஏத்த² ஸதோதி ஸதியேவ. ஸம்பஜானோதி ஞாணம். ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமீதி அத்தோ². ஓக்கமீதி இமினா சஸ்ஸ ஓக்கந்தபா⁴வோ பாளியம் த³ஸ்ஸிதோ, ந ஓக்கமனக்கமோ. ஸோ பன யஸ்மா அட்ட²கத²ம் ஆரூள்ஹோ, தஸ்மா ஏவம் வேதி³தப்³போ³ –

ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தா ஹி ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா, பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜித்வா, ஞாதத்த²சரியலோகத்த²சரியபு³த்³த⁴சரியானம் கோடிம் பத்வா, வேஸ்ஸந்தரஸதி³ஸே ததியே அத்தபா⁴வே ட²த்வா, ஸத்த மஹாதா³னானி த³த்வா, ஸத்தக்க²த்தும் பத²விம் கம்பேத்வா, காலங்கத்வா, து³தியசித்தவாரே துஸிதப⁴வனே நிப்³ப³த்தந்தி. விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோபி ததே²வ கத்வா துஸிதபுரே நிப்³ப³த்தித்வா ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கா ஸத்தபஞ்ஞாஸ வஸ்ஸகோடியோ தத்த² அட்டா²ஸி. அஞ்ஞதா³ பன தீ³கா⁴யுகதே³வலோகே நிப்³ப³த்தா போ³தி⁴ஸத்தா ந யாவதாயுகம் திட்ட²ந்தி. கஸ்மா? தத்த² பாரமீனம் து³ப்பூரணீயத்தா. தே அதி⁴முத்திகாலகிரியம் கத்வா மனுஸ்ஸபதே²யேவ நிப்³ப³த்தந்தி. பாரமீனம் பூரேந்தோ பன யதா² இதா³னி ஏகேன அத்தபா⁴வேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் உபனேதும் ஸக்கோந்தி, ஏவம் ஸப்³ப³ஸோ பூரிதத்தா ததா³ விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ தத்த² யாவதாயுகம் அட்டா²ஸி.

தே³வதானம் பன – ‘‘மனுஸ்ஸானம் க³ணனாவஸேன இதா³னி ஸத்தஹி தி³வஸேஹி சுதி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பஞ்ச புப்³ப³னிமித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி – மாலா மிலாயந்தி, வத்தா²னி கிலிஸ்ஸந்தி, கச்சே²ஹி ஸேதா³ முச்சந்தி, காயே து³ப்³ப³ண்ணியம் ஓக்கமதி, தே³வோ தே³வாஸனே ந ஸண்டா²தி. தத்த² மாலாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதி³வஸே பிளந்த⁴னமாலா, தா கிர ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கா ஸத்தபண்ணாஸ வஸ்ஸகோடியோ அமிலாயித்வா ததா³ மிலாயந்தி. வத்தே²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்தகம் பன காலம் தே³வானம் நேவ ஸீதம் ந உண்ஹம் ஹோதி, தஸ்மிம் காலே ஸரீரா பி³ந்து³பி³ந்து³வஸேன ஸேதா³ முச்சந்தி. ஏத்தகஞ்ச காலம் தேஸம் ஸரீரே க²ண்டி³ச்சபாலிச்சாதி³வஸேன விவண்ணதா ந பஞ்ஞாயதி, தே³வதீ⁴தா ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா விய கா²யந்தி, தே³வபுத்தா வீஸதிவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா விய கா²யந்தி, மரணகாலே பன தேஸம் கிலந்தரூபோ அத்தபா⁴வோ ஹோதி. ஏத்தகஞ்ச தேஸம் காலம் தே³வலோகே உக்கண்டி²தா நாம நத்தி², மரணகாலே பன நிஸ்ஸஸந்தி விஜம்ப⁴ந்தி, ஸகே ஆஸனே நாபி⁴ரமந்தி.

இமானி பன புப்³ப³னிமித்தானி யதா² லோகே மஹாபுஞ்ஞானம் ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³னம்யேவ உக்காபாதபூ⁴மிசாலசந்த³க்³கா³ஹாதீ³னி நிமித்தானி பஞ்ஞாயந்தி, ந ஸப்³பே³ஸம்; ஏவம் மஹேஸக்க²தே³வதானம்யேவ பஞ்ஞாயந்தி, ந ஸப்³பே³ஸம். யதா² ச மனுஸ்ஸேஸு புப்³ப³னிமித்தானி நக்க²த்தபாட²காத³யோவ ஜானந்தி, ந ஸப்³பே³; ஏவம் தானிபி ந ஸப்³ப³தே³வதா ஜானந்தி, பண்டி³தா ஏவ பன ஜானந்தி. தத்த² யே மந்தே³ன குஸலகம்மேன நிப்³ப³த்தா தே³வபுத்தா, தே தேஸு உப்பன்னேஸு – ‘‘இதா³னி கோ ஜானாதி, ‘குஹிம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமா’தி’’ பா⁴யந்தி. யே மஹாபுஞ்ஞா, தே ‘‘அம்ஹேஹி தி³ன்னம் தா³னம், ரக்கி²தம் ஸீலம், பா⁴விதம் பா⁴வனம் ஆக³ம்ம உபரி தே³வலோகேஸு ஸம்பத்திம் அனுப⁴விஸ்ஸாமா’’தி ந பா⁴யந்தி. விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோபி தானி புப்³ப³னிமித்தானி தி³ஸ்வா ‘‘இதா³னி அனந்தரே அத்தபா⁴வே பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி ந பா⁴யதி. அத²ஸ்ஸ தேஸு நிமித்தேஸு பாதுபூ⁴தேஸு த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதா ஸன்னிபதித்வா – ‘‘மாரிஸ, தும்ஹேஹி த³ஸ பாரமியோ பூரேந்தேஹி ந ஸக்கஸம்பத்திம், ந மாரஸம்பத்திம், ந ப்³ரஹ்மஸம்பத்திம், ந சக்கவத்திஸம்பத்திம் பத்தே²ந்தேஹி பூரிதா, லோகனித்த²ரணத்தா²ய பன பு³த்³த⁴த்தம் பத்த²யமானேஹி பூரிதா. ஸோ வோ, இதா³னி காலோ, மாரிஸ, பு³த்³த⁴த்தாய, ஸமயோ, மாரிஸ, பு³த்³த⁴த்தாயா’’தி யாசந்தி.

அத² மஹாஸத்தோ தாஸம் தே³வதானம் படிஞ்ஞம் அத³த்வாவ காலதீ³பதே³ஸகுலஜனேத்திஆயுபரிச்சே²த³வஸேன பஞ்சமஹாவிலோகனம் நாம விலோகேஸி. தத்த² ‘‘காலோ நு கோ², ந காலோ’’தி பட²மம் காலம் விலோகேஸி. தத்த² வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸதோ உத்³த⁴ம் வட்³டி⁴தஆயுகாலோ காலோ நாம ந ஹோதி. கஸ்மா? ததா³ ஹி ஸத்தானம் ஜாதிஜராமரணானி ந பஞ்ஞாயந்தி, பு³த்³தா⁴னஞ்ச த⁴ம்மதே³ஸனா நாம திலக்க²ணமுத்தா நத்தி². தே தேஸம் – ‘‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா’’தி கதே²ந்தானம் – ‘‘கிம் நாமேதம் கதே²ந்தீ’’தி நேவ ஸோதும், ந ஸத்³த³ஹிதும் மஞ்ஞந்தி, ததோ அபி⁴ஸமயோ ந ஹோதி, தஸ்மிம் அஸதி அனிய்யானிகம் ஸாஸனம் ஹோதி. தஸ்மா ஸோ அகாலோ. வஸ்ஸஸததோ ஊனஆயுகாலோபி காலோ ந ஹோதி. கஸ்மா? ததா³ ஹி ஸத்தா உஸ்ஸன்னகிலேஸா ஹோந்தி, உஸ்ஸன்னகிலேஸானஞ்ச தி³ன்னோ ஓவாதோ³ ஓவாத³ட்டா²னே ந திட்ட²தி, உத³கே த³ண்ட³ராஜி விய கி²ப்பம் விக³ச்ச²தி. தஸ்மா ஸோபி அகாலோவ. வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸதோ பட்டா²ய ஹேட்டா², வஸ்ஸஸததோ பட்டா²ய உத்³த⁴ம் ஆயுகாலோ காலோ நாம, ததா³ ச அஸீதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகா மனுஸ்ஸா. அத² மஹாஸத்தோ – ‘‘நிப்³ப³த்திதப்³ப³காலோ’’தி காலம் பஸ்ஸி.

ததோ தீ³பம் விலோகேந்தோ ஸபரிவாரே சத்தாரோ தீ³பே ஓலோகேத்வா – ‘‘தீஸு தீ³பேஸு பு³த்³தா⁴ ந நிப்³ப³த்தந்தி, ஜம்பு³தீ³பேயேவ நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி தீ³பம் பஸ்ஸி.

ததோ – ‘‘ஜம்பு³தீ³போ நாம மஹா, த³ஸயோஜனஸஹஸ்ஸபரிமாணோ, கதரஸ்மிம் நு கோ² பதே³ஸே பு³த்³தா⁴ நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி தே³ஸம் விலோகேந்தோ மஜ்ஜி²மதே³ஸம் பஸ்ஸி. மஜ்ஜி²மதே³ஸோ நாம – ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய க³ஜங்க³லம் நாம நிக³மோ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 259) நயேன வினயே வுத்தோவ. ஸோ ஆயாமதோ தீணி யோஜனஸதானி, வித்தா²ரதோ அட்³ட⁴தேய்யானி, பரிக்கே²பதோ நவயோஜனஸதானீதி. ஏதஸ்மிஞ்ஹி பதே³ஸே பு³த்³தா⁴ பச்சேகபு³த்³தா⁴ அக்³க³ஸாவகா அஸீதி மஹாஸாவகா சக்கவத்திராஜானோ அஞ்ஞே ச மஹேஸக்கா² க²த்தியப்³ராஹ்மணக³ஹபதிமஹாஸாலா உப்பஜ்ஜந்தி. இத³ஞ்சேத்த² ப³ந்து⁴மதீ நாம நக³ரம், தத்த² மயா நிப்³ப³த்திதப்³ப³ந்தி நிட்ட²ம் அக³மாஸி.

ததோ குலம் விலோகேந்தோ – ‘‘பு³த்³தா⁴ நாம லோகஸம்மதே குலே நிப்³ப³த்தந்தி. இதா³னி ச க²த்தியகுலம் லோகஸம்மதம், தத்த² நிப்³ப³த்திஸ்ஸாமி, ப³ந்து⁴மா நாம மே ராஜா பிதா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி குலம் பஸ்ஸி.

ததோ மாதரம் விலோகேந்தோ – ‘‘பு³த்³த⁴மாதா நாம லோலா ஸுராது⁴த்தா ந ஹோதி, கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் பூரிதபாரமீ, ஜாதிதோ பட்டா²ய அக²ண்ட³பஞ்சஸீலா ஹோதி, அயஞ்ச ப³ந்து⁴மதீ நாம தே³வீ ஈதி³ஸா, அயம் மே மாதா ப⁴விஸ்ஸதி, ‘‘கித்தகம் பனஸ்ஸா ஆயூ’’தி ஆவஜ்ஜந்தோ ‘‘த³ஸன்னம் மாஸானம் உபரி ஸத்த தி³வஸானீ’’தி பஸ்ஸி.

இதி இமம் பஞ்சமஹாவிலோகனம் விலோகேத்வா ‘‘காலோ, மே மாரிஸா, பு³த்³த⁴பா⁴வாயா’’தி தே³வதானம் ஸங்க³ஹம் கரோந்தோ படிஞ்ஞம் த³த்வா – ‘‘க³ச்ச²த², தும்ஹே’’தி தா தே³வதா உய்யோஜேத்வா துஸிததே³வதாஹி பரிவுதோ துஸிதபுரே நந்த³னவனம் பாவிஸி. ஸப்³ப³தே³வலோகேஸு ஹி நந்த³னவனம் அத்தி²யேவ. தத்ர நம் தே³வதா இதோ சுதோ ஸுக³திம் க³ச்சா²தி புப்³பே³கதகுஸலகம்மோகாஸம் ஸாரயமானா விசரந்தி. ஸோ ஏவம் தே³வதாஹி குஸலம் ஸாரயமானாஹி பரிவுதோ தத்த² விசரந்தோயேவ சவி.

ஏவம் சுதோ ச ‘சவாமீ’தி ஜானாதி, சுதிசித்தம் ந ஜானாதி. படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வாபி ஜானாதி, படிஸந்தி⁴சித்தமேவ ந ஜானாதி. ‘‘இமஸ்மிம் மே டா²னே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹிதா’’தி ஏவம் பன ஜானாதி. கேசி பன தே²ரா – ‘‘ஆவஜ்ஜனபரியாயோ நாம லத்³து⁴ம் வட்டதி, து³தியததியசித்தவாரே ஏவ ஜானிஸ்ஸதீ’’தி வத³ந்தி. திபிடகமஹாஸீவத்தே²ரோ பன ஆஹ – ‘‘மஹாஸத்தானம் படிஸந்தி⁴ ந அஞ்ஞேஸம் படிஸந்தி⁴ஸதி³ஸா, கோடிப்பத்தம் பன தேஸம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். யஸ்மா பன தேனேவ சித்தேன தம் சித்தம் ஞாதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா சுதிசித்தம் ந ஜானாதி. சுதிக்க²ணேபி ‘சவாமீ’தி ஜானாதி. படிஸந்தி⁴சித்தம் ந ஜானாதி. ‘அஸுகஸ்மிம் மே டா²னே படிஸந்தி⁴ க³ஹிதா’தி ஜானாதி, தஸ்மிம் காலே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பதீ’’தி. ஏவம் ஸதோ ஸம்பஜானோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தோ பன ஏகூனவீஸதியா படிஸந்தி⁴சித்தேஸு மேத்தாபுப்³ப³பா⁴க³ஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஞாணஸம்பயுத்தஅஸங்கா²ரிககுஸலசித்தஸ்ஸ ஸதி³ஸமஹாவிபாகசித்தேன படிஸந்தி⁴ க³ண்ஹி. மஹாஸீவத்தே²ரோ பன உபேக்கா²ஸஹக³தேனாதி ஆஹ. யதா² ச அம்ஹாகம் ப⁴க³வா, ஏவம் ஸோபி ஆஸாள்ஹீபுண்ணமாயம் உத்தராஸாள்ஹனக்க²த்தேனேவ படிஸந்தி⁴ம் அக்³க³ஹேஸி.

ததா³ கிர புரே புண்ணமாய ஸத்தமதி³வஸதோ பட்டா²ய விக³தஸுராபானம் மாலாக³ந்தா⁴தி³விபூ⁴திஸம்பன்னம் நக்க²த்தகீளம் அனுப⁴வமானா போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஸத்தமே தி³வஸே பாதோ உட்டா²ய க³ந்தோ⁴த³கேன நஹாயித்வா ஸப்³பா³லங்காரவிபூ⁴ஸிதா வரபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா ஸிரிஸயனே நிபன்னா நித்³த³ம் ஓக்கமமானா இத³ம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ – ‘‘சத்தாரோ கிர நம் மஹாராஜானோ ஸயனேனேவ ஸத்³தி⁴ம் உக்கி²பித்வா அனோதத்தத³ஹம் நேத்வா நஹாபேத்வா தி³ப்³ப³வத்த²ம் நிவாஸேத்வா தி³ப்³ப³க³ந்தே⁴ஹி விலிம்பேத்வா தி³ப்³ப³புப்பா²னி பிளந்தி⁴த்வா, ததோ அவிதூ³ரே ரஜதபப்³ப³தோ, தஸ்ஸ அந்தோ கனகவிமானம் அத்தி², தஸ்மிம் பாசீனதோ ஸீஸம் கத்வா நிபஜ்ஜாபேஸும். அத² போ³தி⁴ஸத்தோ ஸேதவரவாரணோ ஹுத்வா ததோ அவிதூ³ரே ஏகோ ஸுவண்ணபப்³ப³தோ, தத்த² சரித்வா ததோ ஓருய்ஹ ரஜதபப்³ப³தம் அபி⁴ருஹித்வா கனகவிமானம் பவிஸித்வா மாதரம் பத³க்கி²ணம் கத்வா த³க்கி²ணபஸ்ஸம் பா²லேத்வா குச்சி²ம் பவிட்ட²ஸதி³ஸோ அஹோஸி’’.

அத² பபு³த்³தா⁴ தே³வீ தம் ஸுபினம் ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி. ராஜா விபா⁴தாய ரத்தியா சதுஸட்டி²மத்தே ப்³ராஹ்மணபாமோக்கே² பக்கோஸாபேத்வா ஹரிதூபலித்தாய லாஜாதீ³ஹி கதமங்க³லஸக்காராய பூ⁴மியா மஹாரஹானி ஆஸனானி பஞ்ஞபேத்வா தத்த² நிஸின்னானம் ப்³ராஹ்மணானம் ஸப்பிமது⁴ஸக்கராபி⁴ஸங்க²தஸ்ஸ வரபாயாஸஸ்ஸ ஸுவண்ணரஜதபாதியோ பூரேத்வா ஸுவண்ணரஜதபாதீஹேவ படிகுஜ்ஜித்வா அதா³ஸி, அஞ்ஞேஹி ச அஹதவத்த²கபிலகா³வீதா³னாதீ³ஹி நேஸம் ஸந்தப்பேஸி. அத² நேஸம் ஸப்³ப³காமஸந்தப்பிதானம் தம் ஸுபினம் ஆரோசேத்வா – ‘‘கிம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி புச்சி². ப்³ராஹ்மணா ஆஹம்ஸு – ‘‘மா சிந்தயி, மஹாராஜ, தே³வியா தே குச்சி²ம்ஹி க³ப்³போ⁴ பதிட்டி²தோ, ஸோ ச கோ² புரிஸக³ப்³போ⁴ ந இத்தி²க³ப்³போ⁴, புத்தோ தே ப⁴விஸ்ஸதி. ஸோ ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸதி, ராஜா ப⁴விஸ்ஸதி சக்கவத்தீ. ஸசே அகா³ரா நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜிஸ்ஸதி, பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி லோகே விவட்டச்ச²தோ³’’தி. அயம் தாவ – ‘‘மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமீ’’தி ஏத்த² வண்ணனாக்கமோ.

அயமேத்த² த⁴ம்மதாதி அயம் ஏத்த² மாதுகுச்சி²ஓக்கமனே த⁴ம்மதா, அயம் ஸபா⁴வோ, அயம் நியாமோதி வுத்தம் ஹோதி. நியாமோ ச நாமேஸ கம்மனியாமோ, உதுனியாமோ, பீ³ஜனியாமோ, சித்தனியாமோ, த⁴ம்மனியாமோதி பஞ்சவிதோ⁴ (த⁴. ஸ. அட்ட². 498).

தத்த² குஸலஸ்ஸ இட்ட²விபாகதா³னம், அகுஸலஸ்ஸ அனிட்ட²விபாகதா³னந்தி அயம் கம்மனியாமோ. தஸ்ஸ தீ³பனத்த²ம் – ‘‘ந அந்தலிக்கே²’’தி (கு². பா. 127) கா³தா²ய வத்தூ²னி வத்தப்³பா³னி. அபிச ஏகா கிர இத்தீ² ஸாமிகேன ஸத்³தி⁴ம் ப⁴ண்டி³த்வா உப்³ப³ந்தி⁴த்வா மரிதுகாமா ரஜ்ஜுபாஸே கீ³வம் பவேஸேஸி. அஞ்ஞதரோ புரிஸோ வாஸிம் நிஸேந்தோ தம் இத்தி²கம்மம் தி³ஸ்வா ரஜ்ஜும் சி²ந்தி³துகாமோ – ‘‘மா பா⁴யி, மா பா⁴யீ’’தி தம் ஸமஸ்ஸாஸேந்தோ உபதா⁴வி. ரஜ்ஜு ஆஸீவிஸோ ஹுத்வா அட்டா²ஸி. ஸோ பீ⁴தோ பலாயி. இதரா தத்தே²வ மரி. ஏவமாதீ³னி சேத்த² வத்தூ²னி த³ஸ்ஸேதப்³பா³னி.

தேஸு தேஸு ஜனபதே³ஸு தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே ஏகப்பஹாரேனேவ ருக்கா²னம் புப்ப²ப²லக³ஹணாதீ³னி, வாதஸ்ஸ வாயனம் அவாயனம், ஆதபஸ்ஸ திக்க²தா மந்த³தா, தே³வஸ்ஸ வஸ்ஸனம் அவஸ்ஸனம், பது³மானம் தி³வா விகஸனம் ரத்திம் மிலாயனந்தி ஏவமாதி³ உதுனியாமோ.

யம் பனேதம் ஸாலிபீ³ஜதோ ஸாலிப²லமேவ, மது⁴ரதோ மது⁴ரஸம்யேவ, தித்ததோ தித்தரஸம்யேவ ப²லம் ஹோதி, அயம் பீ³ஜனியாமோ.

புரிமா புரிமா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோதி ஏவம் யதே³தம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அனந்தரா ஸம்படிச்ச²னாதீ³னம் நிப்³ப³த்தனம், அயம் சித்தனியாமோ.

யா பனேஸா போ³தி⁴ஸத்தானம் மாதுகுச்சி²ஓக்கமனாதீ³ஸு த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனாதீ³னம் பவத்தி, அயம் த⁴ம்மனியாமோ நாம. தேஸு இத⁴ த⁴ம்மனியாமோ அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்மா தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ த⁴ம்மதா ஏஸா பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ.

18. தத்த² குச்சி²ம் ஓக்கமதீதி ஏத்த² குச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதீதி அயமேவத்தோ². ஓக்கந்தே ஹி தஸ்மிம் ஏவம் ஹோதி, ந ஓக்கமமானே. அப்பமாணோதி வுட்³டி⁴ப்பமாணோ, விபுலோதி அத்தோ². உளாரோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். உளாரானி உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தீதிஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.399) ஹி மது⁴ரம் உளாரந்தி வுத்தம். உளாராய க²லு ப⁴வம் வச்சா²யனோ ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸாய பஸம்ஸதீதிஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.288) ஸேட்ட²ம் உளாரந்தி வுத்தம். இத⁴ பன விபுலம் அதி⁴ப்பேதம். தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி ஏத்த² தே³வானம் அயமானுபா⁴வோ நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸ பபா⁴ த்³வாத³ஸயோஜனானி ப²ரதி, ததா² ஸரீரஸ்ஸ, ததா² அலங்காரஸ்ஸ, ததா² விமானஸ்ஸ, தம் அதிக்கமித்வாதி அத்தோ².

லோகந்தரிகாதி திண்ணம் திண்ணம் சக்கவாளானம் அந்தரா ஏகேகோ லோகந்தரிகோ ஹோதி, திண்ணம் ஸகடசக்கானம் வா திண்ணம் பத்தானம் வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆஹச்ச ட²பிதானம் மஜ்ஜே² ஓகாஸோ விய. ஸோ பன லோகந்தரிகனிரயோ பரிமாணதோ அட்ட²யோஜனஸஹஸ்ஸோ ஹோதி. அகா⁴தி நிச்சவிவடா. அஸம்வுதாதி ஹேட்டா²பி அப்பதிட்டா². அந்த⁴காராதி தமபூ⁴தா. அந்த⁴காரதிமிஸாதி சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணதோ அந்த⁴பா⁴வகரணதிமிஸேன ஸமன்னாக³தா. தத்த² கிர சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந ஜாயதி. ஏவம்மஹித்³தி⁴காதி சந்தி³மஸூரியா கிர ஏகப்பஹாரேனேவ தீஸு தீ³பேஸு பஞ்ஞாயந்தி, ஏவம் மஹித்³தி⁴கா. ஏகேகாய தி³ஸாய நவ நவ யோஜனஸதஸஹஸ்ஸானி அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஏவம்மஹானுபா⁴வா. ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தீதி அத்தனோ பபா⁴ய நப்பஹோந்தி. தே கிர சக்கவாளபப்³ப³தஸ்ஸ வேமஜ்ஜே²ன விசரந்தி, சக்கவாளபப்³ப³தஞ்ச அதிக்கம்ம லோகந்தரிகனிரயா. தஸ்மா தே தத்த² ஆபா⁴ய நப்பஹோந்தி.

யேபி தத்த² ஸத்தாதி யேபி தஸ்மிம் லோகந்தரிகமஹானிரயே ஸத்தா உப்பன்னா. கிம் பன கம்மம் கத்வா தத்த² உப்பஜ்ஜந்தீதி. பா⁴ரியம் தா³ருணம் மாதாபிதூனம் த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணானஞ்ச உபரி அபராத⁴ம், அஞ்ஞஞ்ச தி³வஸே தி³வஸே பாணவதா⁴தி³ஸாஹஸிககம்மம் கத்வா உப்பஜ்ஜந்தி, தம்ப³பண்ணிதீ³பே அப⁴யசோரனாக³சோராத³யோ விய. தேஸம் அத்தபா⁴வோ திகா³வுதிகோ ஹோதி, வக்³கு³லீனம் விய தீ³க⁴னகா² ஹோந்தி. தே ருக்கே² வக்³கு³லியோ விய நகே²ஹி சக்கவாளபப்³ப³தே லக்³க³ந்தி. யதா³ ஸம்ஸப்பந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாஸம் க³தா ஹோந்தி, அத² ‘‘ப⁴க்கோ² நோ லத்³தோ⁴’’தி மஞ்ஞமானா தத்த² வாவடா விபரிவத்தித்வா லோகஸந்தா⁴ரகஉத³கே பதந்தி, வாதே பஹரந்தேபி மது⁴கப²லானி விய சி²ஜ்ஜித்வா உத³கே பதந்தி, பதிதமத்தாவ அச்சந்தகா²ரே உத³கே பிட்ட²பிண்டி³ விய விலீயந்தி.

அஞ்ஞேபி கிர போ⁴ ஸந்தி ஸத்தாதி போ⁴ யதா² மயம் மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வாம, ஏவம் அஞ்ஞே கிர ஸத்தாபி இமம் து³க்க²மனுப⁴வனத்தா²ய இதூ⁴பபன்னாதி தம் தி³வஸம் பஸ்ஸந்தி. அயம் பன ஓபா⁴ஸோ ஏகயாகு³பானமத்தம்பி ந திட்ட²தி, அச்ச²ராஸங்கா⁴டமத்தமேவ விஜ்ஜோபா⁴ஸோ விய நிச்ச²ரித்வா – ‘‘கிம் இத³’’ந்தி ப⁴ணந்தானம்யேவ அந்தரதா⁴யதி. ஸங்கம்பதீதி ஸமந்ததோ கம்பதி. இதரத்³வயம் புரிமபத³ஸ்ஸேவ வேவசனம். புன அப்பமாணோ சாதிஆதி³ நிக³மனத்த²ம் வுத்தம்.

19. சத்தாரோ நம் தே³வபுத்தா சாதுத்³தி³ஸம் ரக்கா²ய உபக³ச்ச²ந்தீதி ஏத்த² சத்தாரோதி சதுன்னம் மஹாராஜானம் வஸேன வுத்தம். த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு பன சத்தாரோ சத்தாரோ கத்வா சத்தாலீஸஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி. தத்த² இமஸ்மிம் சக்கவாளே மஹாராஜானோ க²க்³க³ஹத்தா² போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஆரக்க²த்தா²ய உபக³ந்த்வா ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் பவிட்டா², இதரே க³ப்³ப⁴த்³வாரதோ பட்டா²ய அவருத்³த⁴கே பம்ஸுபிஸாசகாதி³யக்க²க³ணே படிக்கமாபேத்வா யாவ சக்கவாளா ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிம்ஸு.

கிமத்தா²ய பனாயம் ரக்கா²? நனு படிஸந்தி⁴க்க²ணே கலலகாலதோ பட்டா²ய ஸசேபி கோடிஸதஸஹஸ்ஸமாரா கோடிஸதஸஹஸ்ஸஸினேரும் உக்கி²பித்வா போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ வா போ³தி⁴ஸத்தமாதுயா வா அந்தராயகரணத்த²ம் ஆக³ச்சே²ய்யும், ஸப்³பே³ அந்தராவ அந்தரதா⁴யேய்யும். வுத்தம்பி சேதம் ப⁴க³வதா ருஹிருப்பாத³வத்து²ஸ்மிம் – ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் பருபக்கமேன ததா²க³தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய. அனுபக்கமேன, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தா பரினிப்³பா³யந்தி. க³ச்ச²த², தும்ஹே பி⁴க்க²வே, யதா²விஹாரம், அரக்கி²யா, பி⁴க்க²வே ததா²க³தா’’தி (சூளவ. 341). ஏவமேவ, தேன பருபக்கமேன ந தேஸம் ஜீவிதந்தராயோ அத்தி², ஸந்தி கோ² பன அமனுஸ்ஸா விரூபா து³த்³த³ஸிகா பே⁴ரவரூபா மிக³பக்கி²னோ, யேஸம் ரூபம் வா தி³ஸ்வா ஸத்³த³ம் வா ஸுத்வா போ³தி⁴ஸத்தமாது ப⁴யம் வா ஸந்தாஸோ வா உப்பஜ்ஜேய்ய, தேஸம் நிவாரணத்தா²ய ரக்க²ம் அக்³க³ஹேஸும். அபிச போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ புஞ்ஞதேஜேன ஸஞ்ஜாதகா³ரவா அத்தனோ கா³ரவசோதி³தாபி தே ஏவமகம்ஸு.

கிம் பன தே அந்தோக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா டி²தா சத்தாரோ மஹாராஜானோ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மாதுயா அத்தானம் த³ஸ்ஸேந்தி, ந த³ஸ்ஸேந்தீதி? நஹானமண்ட³னபோ⁴ஜனாதி³ஸரீரகிச்சகாலே ந த³ஸ்ஸேந்தி, ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா வரஸயனே நிபன்னகாலே பன த³ஸ்ஸேந்தி. தத்த² கிஞ்சாபி அமனுஸ்ஸத³ஸ்ஸனம் நாம மனுஸ்ஸானம் ஸப்படிப⁴யம் ஹோதி, போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மாதா பன அத்தனோ சேவ புத்தஸ்ஸ ச புஞ்ஞானுபா⁴வேன தே தி³ஸ்வா ந பா⁴யதி, பகதிஅந்தேபுரபாலகேஸு விய அஸ்ஸா ஏதேஸு சித்தம் உப்பஜ்ஜதி.

20. பகதியா ஸீலவதீதி ஸபா⁴வேனேவ ஸீலஸம்பன்னா. அனுப்பன்னே கிர பு³த்³தே⁴ மனுஸ்ஸா தாபஸபரிப்³பா³ஜகானம் ஸந்திகே வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா ஸீலம் க³ண்ஹந்தி. போ³தி⁴ஸத்தமாதாபி காலதே³விலஸ்ஸ இஸினோ ஸந்திகே ஸீலம் க³ண்ஹாதி. போ³தி⁴ஸத்தே பன குச்சி²க³தே அஞ்ஞஸ்ஸ பாத³மூலே நிஸீதி³தும் நாம ந ஸக்கா, ஸமானாஸனே நிஸீதி³த்வா க³ஹிதஸீலம்பி ஆவஜ்ஜனகரணமத்தம் ஹோதி. தஸ்மா ஸயமேவ ஸீலம் அக்³க³ஹேஸீதி வுத்தம் ஹோதி.

21. புரிஸேஸூதி போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ பிதரம் ஆதி³ம் கத்வா கேஸுசி மனுஸ்ஸேஸு புரிஸாதி⁴ப்பாயசித்தம் நுப்பஜ்ஜதி. போ³தி⁴ஸத்தமாதுரூபம் பன குஸலா ஸிப்பிகா போத்த²கம்மாதீ³ஸுபி காதும் ந ஸக்கோந்தி. தம் தி³ஸ்வா புரிஸஸ்ஸ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதீதி ந ஸக்கா வத்தும், ஸசே பன தம் ரத்தசித்தோ உபஸங்கமிதுகாமோ ஹோதி, பாதா³ ந வஹந்தி, தி³ப்³ப³ஸங்க²லிகா விய ப³ஜ்ஜ²ந்தி. தஸ்மா ‘‘அனதிக்கமனீயா’’திஆதி³ வுத்தம்.

22. பஞ்சன்னம் காமகு³ணானந்தி புப்³பே³ காமகு³ணூபஸஞ்ஹிதந்தி இமினா புரிஸாதி⁴ப்பாயவஸேன வத்து²படிக்கே²போ கதோ, இத⁴ ஆரம்மணப்படிலாபோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ. ததா³ கிர தே³வியா ஏவரூபோ புத்தோ குச்சி²ம் உபபன்னோதி ஸுத்வா ஸமந்ததோ ராஜானோ மஹக்³க⁴ஆப⁴ரணதூரியாதி³வஸேன பஞ்சத்³வாராரம்மணவத்து²பூ⁴தம் பண்ணாகாரம் பேஸேந்தி. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ச போ³தி⁴ஸத்தமாது ச கதகம்மஸ்ஸ உஸ்ஸன்னத்தா லாப⁴ஸக்காரஸ்ஸ பமாணபரிச்சே²தோ³ நத்தி².

23. அகிலந்தகாயாதி யதா² அஞ்ஞா இத்தி²யோ க³ப்³ப⁴பா⁴ரேன கிலமந்தி ஹத்த²பாதா³ உத்³து⁴மாததாதீ³னி பாபுணந்தி, ஏவம் தஸ்ஸா கோசி கிலமதோ² நாஹோஸி. திரோகுச்சி²க³தந்தி அந்தோகுச்சி²க³தம். பஸ்ஸதீதி கலலாதி³காலம் அதிக்கமித்வா ஸஞ்ஜாதஅங்க³பச்சங்க³அஹீனிந்த்³ரியபா⁴வம் உபக³தம்யேவ பஸ்ஸதி. கிமத்த²ம் பஸ்ஸதி? ஸுக²வாஸத்த²ம்யேவ. யதே²வ ஹி மாதா புத்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிபன்னா வா நிஸின்னா வா – ‘‘ஹத்த²ம் வாஸ்ஸ பாத³ம் வா ஓலம்ப³ந்தம் உக்கி²பித்வா ஸண்ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி ஸுக²வாஸத்த²ம் புத்தம் ஓலோகேதி, ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தமாதாபி யம் தம் மாது உட்டா²னக³மனபரிவத்தனனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு உண்ஹஸீதலோணிகதித்தககடுகாஹாரஅஜ்ஜோ²ஹரணகாலேஸு ச க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, ‘‘அத்தி² நு கோ² மே தம் புத்தஸ்ஸா’’தி ஸுக²வாஸத்த²ம் ஓலோகயமானா பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னம் போ³தி⁴ஸத்தம் பஸ்ஸதி. யதா² ஹி அஞ்ஞே அந்தோகுச்சி²க³தா பக்காஸயம் அவத்த²ரித்வா ஆமாஸயம் உக்கி²பித்வா உத³ரபடலம் பிட்டி²தோ கத்வா பிட்டி²கண்ட³கம் நிஸ்ஸாய உக்குடிகம் த்³வீஸு முட்டீ²ஸு ஹனுகம் ட²பேத்வா தே³வே வஸ்ஸந்தே ருக்க²ஸுஸிரே மக்கடா விய நிஸீத³ந்தி, ந ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தோ, போ³தி⁴ஸத்தோ பன பிட்டி²கண்ட³கம் பிட்டி²தோ கத்வா த⁴ம்மாஸனே த⁴ம்மகதி²கோ விய பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீத³தி. புப்³பே³கதகம்மம் பனஸ்ஸா வத்து²ம் ஸோதே⁴தி, ஸுத்³தே⁴ வத்து²ம்ஹி ஸுகு²மச்ச²விலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. அத² நம் குச்சி²தசோ படிச்சா²தே³தும் ந ஸக்கோதி, ஓலோகேந்தியா ப³ஹிடி²தோ விய பஞ்ஞாயதி. தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேந்தோ ப⁴க³வா ஸேய்யதா²பீதிஆதி³மாஹ. போ³தி⁴ஸத்தோ பன அந்தோகுச்சி²க³தோ மாதரம் ந பஸ்ஸதி. ந ஹி அந்தோகுச்சி²யம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி.

24. காலங்கரோதீதி ந விஜாதபா⁴வபச்சயா, ஆயுபரிக்க²யேனேவ. போ³தி⁴ஸத்தேன வஸிதட்டா²னஞ்ஹி சேதியகுடிஸதி³ஸம் ஹோதி, அஞ்ஞேஸம் அபரிபோ⁴கா³ரஹம், ந ச ஸக்கா போ³தி⁴ஸத்தமாதரம் அபனேத்வா அஞ்ஞம் அக்³க³மஹேஸிட்டா²னே ட²பேதுந்தி தத்தகம்யேவ போ³தி⁴ஸத்தமாது ஆயுப்பமாணம் ஹோதி, தஸ்மா ததா³ காலங்கரோதி. கதரஸ்மிம் பன வயே காலம் கரோதீதி? மஜ்ஜி²மவயே. பட²மவயஸ்மிஞ்ஹி ஸத்தானம் அத்தபா⁴வே ச²ந்த³ராகோ³ ப³லவா ஹோதி, தேன ததா³ ஸஞ்ஜாதக³ப்³பா⁴ இத்தீ² க³ப்³ப⁴ம் அனுரக்கி²தும் ந ஸக்கோதி, க³ப்³போ⁴ ப³ஹ்வாபா³தோ⁴ ஹோதி. மஜ்ஜி²மவயஸ்ஸ பன த்³வே கோட்டா²ஸே அதிக்கம்ம ததியே கோட்டா²ஸே வத்து² விஸத³ம் ஹோதி, விஸதே³ வத்து²ம்ஹி நிப்³ப³த்ததா³ரகா அரோகா³ ஹோந்தி, தஸ்மா போ³தி⁴ஸத்தமாதாபி பட²மவயே ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா மஜ்ஜி²மவயஸ்ஸ ததியே கோட்டா²ஸே விஜாயித்வா காலம் கரோதீதி அயமேத்த² த⁴ம்மதா.

25. நவ வா த³ஸ வாதி ஏத்த² வா ஸத்³த³ஸ்ஸ விகப்பனவஸேன ஸத்த வா அட்ட² வா ஏகாத³ஸ வா த்³வாத³ஸ வாதி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² ஸத்தமாஸஜாதோ ஜீவதி, ஸீதுண்ஹக்க²மோ பன ந ஹோதி. அட்ட²மாஸஜாதோ ந ஜீவதி, அவஸேஸா ஜீவந்தி.

27. தே³வா பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தீதி கீ²ணாஸவா ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானோ படிக்³க³ண்ஹந்தி. கத²ம் படிக்³க³ண்ஹந்தி? ‘‘ஸூதிவேஸம் க³ண்ஹித்வா’’தி ஏகே. தம் பன படிக்கி²பித்வா இத³ம் வுத்தம் – ‘ததா³ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஸுவண்ணக²சிதம் வத்த²ம் நிவாஸேத்வா மச்ச²க்கி²ஸதி³ஸம் து³கூலபடம் யாவ பாத³ந்தா பாருபித்வா அட்டா²ஸி. அத²ஸ்ஸா ஸல்லஹுகக³ப்³ப⁴வுட்டா²னம் அஹோஸி, த⁴மகரணதோ உத³கனிக்க²மனஸதி³ஸம். அத² தே பகதிப்³ரஹ்மவேஸேனேவ உபஸங்கமித்வா பட²மம் ஸுவண்ணஜாலேன படிக்³க³ஹேஸும். தேஸம் ஹத்த²தோ சத்தாரோ மஹாராஜானோ அஜினப்பவேணியா படிக்³க³ஹேஸும். ததோ மனுஸ்ஸா து³கூலசும்ப³டகேன படிக்³க³ஹேஸும்’. தேன வுத்தம் – ‘‘தே³வா பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தி, பச்சா² மனுஸ்ஸா’’தி.

28. சத்தாரோ நம் தே³வபுத்தாதி சத்தாரோ மஹாராஜானோ. படிக்³க³ஹேத்வாதி அஜினப்பவேணியா படிக்³க³ஹேத்வா. மஹேஸக்கோ²தி மஹாதேஜோ மஹாயஸோ லக்க²ணஸம்பன்னோ.

29. விஸதோ³வ நிக்க²மதீதி யதா² அஞ்ஞே ஸத்தா யோனிமக்³கே³ லக்³க³ந்தா ப⁴க்³க³விப⁴க்³கா³ நிக்க²மந்தி, ந ஏவம் நிக்க²மதி, அலக்³கோ³ ஹுத்வா நிக்க²மதீதி அத்தோ² உதே³னாதி உத³கேன. கேனசி அஸுசினாதி யதா² அஞ்ஞே ஸத்தா கம்மஜவாதேஹி உத்³த⁴ம்பாதா³ அதோ⁴ஸிரா யோனிமக்³கே³ பக்கி²த்தா ஸதபோரிஸம் நரகபபாதம் பதந்தா விய, தாளச்சி²த்³தே³ன நிக்கட்³டி⁴யமானா ஹத்தீ² விய மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வந்தா நானாஅஸுசிமக்கி²தாவ நிக்க²மந்தி, ந ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தோ. போ³தி⁴ஸத்தஞ்ஹி கம்மஜவாதா உத்³த⁴பாத³ம் அதோ⁴ஸிரம் காதும் ந ஸக்கோந்தி. ஸோ த⁴ம்மாஸனதோ ஓதரந்தோ த⁴ம்மகதி²கோ விய, நிஸ்ஸேணிதோ ஓதரந்தோ புரிஸோ விய ச த்³வே ஹத்தே² ச த்³வே பாதே³ ச பஸாரேத்வா டி²தகோவ மாதுகுச்சி²ஸம்ப⁴வேன கேனசி அஸுசினா அமக்கி²தோவ நிக்க²மதி.

உத³கஸ்ஸ தா⁴ராதி உத³கவட்டியோ. தாஸு ஸீதா ஸுவண்ணகடாஹே பததி உண்ஹா ரஜதகடாஹே. இத³ஞ்ச பத²விதலே கேனசி அஸுசினா அஸம்மிஸ்ஸம் தேஸம் பானீயபரிபோ⁴ஜனீயஉத³கஞ்சேவ அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம் கீளாஉத³கஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், அஞ்ஞஸ்ஸ பன ஸுவண்ணரஜதக⁴டேஹி ஆஹரியமானஉத³கஸ்ஸ சேவ ஹம்ஸவத்தகாதி³போக்க²ரணீக³தஸ்ஸ ச உத³கஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ நத்தி².

31. ஸம்பதிஜாதோதி முஹுத்தஜாதோ. பாளியம் பன மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²ந்தமத்தோ விய த³ஸ்ஸிதோ, ந ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிக்க²ந்தமத்தஞ்ஹி நம் பட²மம் ப்³ரஹ்மானோ ஸுவண்ணஜாலேன படிக்³க³ண்ஹிம்ஸு, தேஸம் ஹத்த²தோ சத்தாரோ மஹாராஜானோ அஜினப்பவேணியா, தேஸம் ஹத்த²தோ மனுஸ்ஸா து³கூலசும்ப³டகேன. மனுஸ்ஸானம் ஹத்த²தோ முச்சித்வா பத²வியம் பதிட்டி²தோ. ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானேதி தி³ப்³ப³ஸேதச்ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானம்ஹி. ஏத்த² ச ச²த்தஸ்ஸ பரிவாரானி க²க்³கா³தீ³னி பஞ்ச ராஜககுத⁴ப⁴ண்டா³னிபி ஆக³தானேவ. பாளியம் பன ராஜக³மனே ராஜா விய ச²த்தமேவ வுத்தம். தேஸு ச²த்தமேவ பஞ்ஞாயதி, ந ச²த்தக்³கா³ஹகோ. ததா² க²க்³க³தாலவண்டமோரஹத்த²கவாளபீ³ஜனீஉண்ஹீஸமத்தாயேவ பஞ்ஞாயந்தி, ந தேஸம் கா³ஹகா. ஸப்³பா³னி கிர தானி அதி³ஸ்ஸமானரூபா தே³வதா க³ண்ஹிம்ஸு. வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘அனேகஸாக²ஞ்ச ஸஹஸ்ஸமண்ட³லம்,

ச²த்தம் மரூ தா⁴ரயுமந்தலிக்கே²;

ஸுவண்ணத³ண்டா³ விபதந்தி சாமரா,

ந தி³ஸ்ஸரே சாமரச²த்தகா³ஹகா’’தி. (ஸு. நி. 693);

ஸப்³பா³ ச தி³ஸாதி இத³ம் ஸத்தபத³வீதிஹாரூபரி டி²தஸ்ஸ விய ஸப்³ப³தி³ஸானுவிலோகனம் வுத்தம், ந கோ² பனேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். மஹாஸத்தோ ஹி மனுஸ்ஸானம் ஹத்த²தோ முச்சித்வா பட²வியம் பதிட்டி²தோ புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஓலோகேஸி. அனேகானி சக்கவாளஸஹஸ்ஸானி ஏகங்க³ணானி அஹேஸும். தத்த² தே³வமனுஸ்ஸா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜயமானா – ‘‘மஹாபுரிஸ, இத⁴ தும்ஹேஹி ஸதி³ஸோபி நத்தி², குதோ உத்தரிதரோ’’தி ஆஹம்ஸு. ஏவம் சதஸ்ஸோ தி³ஸா, சதஸ்ஸோ அனுதி³ஸா, ஹேட்டா², உபரீதி த³ஸ தி³ஸா அனுவிலோகேத்வா அத்தனா ஸதி³ஸம் அதி³ஸ்வா – ‘‘அயம் உத்தரா தி³ஸா’’தி உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன அக³மாஸீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஆஸபி⁴ந்தி உத்தமம். அக்³கோ³தி கு³ணேஹி ஸப்³ப³பட²மோ. இதரானி த்³வே பதா³னி ஏதஸ்ஸேவ வேவசனானி. அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோதி பத³த்³வயேன இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே பத்தப்³ப³ம் அரஹத்தம் ப்³யாகாஸி.

ஏத்த² ச ஸமேஹி பாதே³ஹி பத²வியா பதிட்டா²னம் சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், உத்தராபி⁴முக²பா⁴வோ மஹாஜனம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா க³மனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஸத்தபத³க³மனம் ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், தி³ப்³ப³ஸேதச்ச²த்ததா⁴ரணம் விமுத்திவரச²த்தபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், பஞ்சராஜககுத⁴ப⁴ண்டா³னம் படிலாபோ⁴ பஞ்சஹி விமுத்தீஹி விமுச்சனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஸப்³ப³தி³ஸானுவிலோகனம் அனாவரணஞாணபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஆஸபி⁴வாசாபா⁴ஸனம் அப்படிவத்தியத⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ‘‘அயமந்திமா ஜாதீ’’தி ஸீஹனாதோ³ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இமே வாரா பாளியம் ஆக³தா, ஸம்ப³ஹுலவாரோ பன நாக³தோ, ஆஹரித்வா தீ³பேதப்³போ³.

மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஹி ஜாததி³வஸே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பி. த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும்ஹி தே³வதா ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபதிம்ஸு. பட²மம் தே³வா படிக்³க³ண்ஹிம்ஸு, பச்சா² மனுஸ்ஸா. தந்திப³த்³தா⁴ வீணா சம்மப³த்³தா⁴ பே⁴ரியோ ச கேனசி அவாதி³தா ஸயமேவ வஜ்ஜிம்ஸு. மனுஸ்ஸானம் அந்து³ப³ந்த⁴னாதீ³னி க²ண்டா³க²ண்ட³ம் சி²ஜ்ஜிம்ஸு. ஸப்³ப³ரோகா³ வூபஸமிம்ஸு, அம்பி³லேன தோ⁴ததம்ப³மலம் விய விக³ச்சி²ம்ஸு. ஜச்சந்தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸிம்ஸு. ஜச்சப³தி⁴ரா ஸத்³த³ம் ஸுணிம்ஸு. பீட²ஸப்பீ ஜவஸம்பன்னா அஹேஸும். ஜாதிஜளானம்பி ஏளமூகா³னம் ஸதி பதிட்டா²ஸி. விதே³ஸபக்க²ந்தா³ நாவா ஸுபட்டனம் பாபுணிம்ஸு. ஆகாஸட்ட²கபூ⁴மட்ட²கரதனானி ஸகதேஜோபா⁴ஸிதானி அஹேஸும். வேரினோ மேத்தசித்தம் படிலபி⁴ம்ஸு. அவீசிம்ஹி அக்³கி³ நிப்³பா³யி. லோகந்தரேஸு ஆலோகோ உத³பாதி³. நதீ³ஸு ஜலம் நப்பவத்ததி. மஹாஸமுத்³தே³ மது⁴ரஸம் உத³கம் அஹோஸி. வாதோ ந வாயி. ஆகாஸபப்³ப³தருக்க²க³தா ஸகுணா ப⁴ஸ்ஸித்வா பத²விக³தா அஹேஸும். சந்தோ³ அதிவிரோசி. ஸூரியோ ந உண்ஹோ, ந ஸீதலோ, நிம்மலோ உதுஸம்பன்னோ அஹோஸி. தே³வதா அத்தனோ அத்தனோ விமானத்³வாரே ட²த்வா அப்போ²டனஸேளனசேலுக்கே²பாதீ³ஹி மஹாகீளகம் கீளிம்ஸு. சாதுத்³தீ³பிகமஹாமேகோ⁴ வஸ்ஸி. மஹாஜனம் நேவ கு²தா³ ந பிபாஸா பீளேஸி. த்³வாரகவாடானி ஸயமேவ விவரிம்ஸு. புப்பூ²பக³ப²லூபகா³ ருக்கா² புப்ப²ப²லானி க³ண்ஹிம்ஸு. த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து ஏகத்³த⁴ஜமாலா அஹோஸி.

தத்ராபி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்போ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். தே³வதானம் ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபாதோ த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனகாலே ஏகப்பஹாரேனேவ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் படிக்³க³ண்ஹனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பட²மம் தே³வதானம் படிக்³க³ஹணம் சதுன்னம் ரூபாவசரஜ்ஜா²னானம் படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பச்சா² மனுஸ்ஸானம் படிக்³க³ஹணம் சதுன்னம் அரூபாவசரஜ்ஜா²னானம் படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். தந்திப³த்³த⁴வீணானம் ஸயம் வஜ்ஜனம் அனுபுப்³ப³விஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். சம்மப³த்³த⁴பே⁴ரீனம் வஜ்ஜனம் மஹதியா த⁴ம்மபே⁴ரியா அனுஸ்ஸாவனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். அந்து³ப³ந்த⁴னாதீ³னம் சே²தோ³ அஸ்மிமானஸமுச்சே²த³ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். மஹாஜனஸ்ஸ ரோக³விக³மோ சதுஸச்சபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ஜச்சந்தா⁴னம் ரூபத³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ப³தி⁴ரானம் ஸத்³த³ஸ்ஸவனம் தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பீட²ஸப்பீனம் ஜவஸம்பதா³ சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ஜளானம் ஸதிபதிட்டா²னம் சதுஸதிபட்டா²னபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். விதே³ஸபக்க²ந்த³னாவானம் ஸுபட்டனஸம்பாபுணனம் சதுபடிஸம்பி⁴தா³தி⁴க³மஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ரதனானம் ஸகதேஜோபா⁴ஸிதத்தம் யம் லோகஸ்ஸ த⁴ம்மோபா⁴ஸம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி, தஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம்.

வேரீனம் மேத்தசித்தபடிலாபோ⁴ சதுப்³ரஹ்மவிஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். அவீசிம்ஹி அக்³கி³னிப்³பா³யனம் ஏகாத³ஸஅக்³கி³னிப்³பா³யனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். லோகந்தரிகாலோகோ அவிஜ்ஜந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஞாணாலோகத³ஸ்ஸனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ மது⁴ரதா நிப்³பா³னரஸேன ஏகரஸபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். வாதஸ்ஸ அவாயனம் த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தபி⁴ந்த³னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ஸகுணானம் பத²விக³மனம் மஹாஜனஸ்ஸ ஓவாத³ம் ஸுத்வா பாணேஹி ஸரணக³மனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். சந்த³ஸ்ஸ அதிவிரோசனம் ப³ஹுஜனகந்ததாய புப்³ப³னிமித்தம். ஸூரியஸ்ஸ உண்ஹஸீதவிவஜ்ஜனஉதுஸுக²தா காயிகசேதஸிகஸுக²ப்பத்தியா புப்³ப³னிமித்தம். தே³வதானம் விமானத்³வாரேஸு ட²த்வா அப்போ²டனாதீ³ஹி கீளனம் பு³த்³த⁴பா⁴வம் பத்வா உதா³னம் உதா³னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். சாதுத்³தீ³பிகமஹாமேக⁴வஸ்ஸனம் மஹதோ த⁴ம்மமேக⁴வஸ்ஸனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். கு²தா³பீளனஸ்ஸ அபா⁴வோ காயக³தாஸதிஅமதபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பிபாஸாபீளனஸ்ஸ அபா⁴வோ விமுத்திஸுகே²ன ஸுகி²தபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். த்³வாரகவாடானம் ஸயமேவ விவரணம் அட்ட²ங்கி³கமக்³க³த்³வாரவிவரணஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ருக்கா²னம் புப்ப²ப²லக்³க³ஹணம் விமுத்திபுப்பே²ஹி புப்பி²தஸ்ஸ ச ஸாமஞ்ஞப²லபா⁴ரப⁴ரிதபா⁴வஸ்ஸ ச புப்³ப³னிமித்தம். த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா ஏகத்³த⁴ஜமாலிதா அரியத்³த⁴ஜமாலமாலிதாய புப்³ப³னிமித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் ஸம்ப³ஹுலவாரோ நாம.

ஏத்த² பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி – ‘‘யதா³ மஹாபுரிஸோ பத²வியம் பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² பத³ஸா க³ந்த்வா ஆஸபி⁴ம் வாசம் அபா⁴ஸி, ததா³ கிம் பத²வியா க³தோ, உதா³ஹு ஆகாஸேன; தி³ஸ்ஸமானோ க³தோ, உதா³ஹு அதி³ஸ்ஸமானோ; அசேலகோ க³தோ, உதா³ஹு அலங்கதபடியத்தோ; த³ஹரோ ஹுத்வா க³தோ, உதா³ஹு மஹல்லகோ; பச்சா²பி கிம் தாதி³ஸோவ அஹோஸி, உதா³ஹு புன பா³லதா³ரகோ’’தி? அயம் பன பஞ்ஹோ ஹேட்டா²லோஹபாஸாதே³ ஸமுட்டி²தோ திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரேன விஸ்ஸஜ்ஜிதோவ. தே²ரோ கிர ஏத்த² நியதிபுப்³பே³கதகம்மஇஸ்ஸரனிம்மானவாத³வஸேன தம் தம் ப³ஹும் வத்வா அவஸானே ஏவம் ப்³யாகரி – ‘‘மஹாபுரிஸோ பத²வியா க³தோ, மஹாஜனஸ்ஸ பன ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ விய அஹோஸி. தி³ஸ்ஸமானோ க³தோ, மஹாஜனஸ்ஸ பன அதி³ஸ்ஸமானோ விய அஹோஸி. அசேலகோ க³தோ, மஹாஜனஸ்ஸ பன அலங்கதபடியத்தோ விய உபட்டா²ஸி. த³ஹரோவ க³தோ, மஹாஜனஸ்ஸ பன ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ விய அஹோஸி. பச்சா² பன பா³லதா³ரகோவ அஹோஸி, ந தாதி³ஸோ’’தி. பரிஸா சஸ்ஸ – ‘‘பு³த்³தே⁴ன விய ஹுத்வா போ⁴ தே²ரேன பஞ்ஹோ கதி²தோ’’தி அத்தமனா அஹோஸி. லோகந்தரிகவாரோ வுத்தனயோ ஏவ.

இமா ச பன ஆதி³தோ பட்டா²ய கதி²தா ஸப்³ப³த⁴ம்மதா ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தானம் ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³.

த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவண்ணனா

33. அத்³த³ஸ கோ²தி து³கூலசும்ப³டகே நிபஜ்ஜாபேத்வா ஆனீதம் அத்³த³ஸ. மஹாபுரிஸஸ்ஸாதி ஜாதிகோ³த்தகுலபதே³ஸாதி³வஸேன மஹந்தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ. த்³வே க³தியோதி த்³வே நிட்டா², த்³வே நிப்ப²த்தியோ. அயஞ்ஹி க³திஸத்³தோ³ – ‘‘பஞ்ச கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, க³தியோ’’தி (ம. நி. 1.153) ஏத்த² நிரயாதி³பே⁴தா³ய ஸத்தேஹி க³ந்தப்³ப³க³தியா வத்ததி. ‘‘இமேஸம் கோ² அஹம் பி⁴க்கூ²னம் ஸீலவந்தானம் கல்யாணத⁴ம்மானம் நேவ ஜானாமி ஆக³திம் வா க³திம் வா’’தி (ம. நி. 1.508) ஏத்த² அஜ்ஜா²ஸயே. ‘‘நிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தீ’’தி (பரி. 339) ஏத்த² படிஸ்ஸரணே. ‘‘அபி ச த்யாஹம் ப்³ரஹ்மே க³திஞ்ச பஜானாமி, ஜுதிஞ்ச பஜானாமி ஏவம்மஹித்³தி⁴கோ ப³கோ ப்³ரஹ்மா’’தி (ம. நி. 1.503) ஏத்த² நிப்ப²த்தியம் வத்ததி. ஸ்வாயமிதா⁴பி நிப்ப²த்தியம் வத்ததீதி வேதி³தப்³போ³. அனஞ்ஞாதி அஞ்ஞா க³தி நிப்ப²த்தி நாம நத்தி².

த⁴ம்மிகோதி த³ஸகுஸலத⁴ம்மஸமன்னாக³தோ அக³திக³மனவிரஹிதோ. த⁴ம்மராஜாதி இத³ம் புரிமபத³ஸ்ஸேவ வேவசனம். த⁴ம்மேன வா லத்³த⁴ரஜ்ஜத்தா த⁴ம்மராஜா. சாதுரந்தோதி புரத்தி²மஸமுத்³தா³தீ³னம் சதுன்னம் ஸமுத்³தா³னம் வஸேன சதுரந்தாய பத²வியா இஸ்ஸரோ. விஜிதாவீதி விஜிதஸங்கா³மோ. ஜனபதோ³ அஸ்மிம் தா²வரியம் தி²ரபா⁴வம் பத்தோதி ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ. சண்ட³ஸ்ஸ ஹி ரஞ்ஞோ ப³லித³ண்டா³தீ³ஹி லோகம் பீளயதோ மனுஸ்ஸா மஜ்ஜி²மஜனபத³ம் ச²ட்³டே³த்வா பப்³ப³தஸமுத்³த³தீராதீ³னி நிஸ்ஸாய பச்சந்தே வாஸம் கப்பேந்தி. அதிமுது³கஸ்ஸ ரஞ்ஞோ சோரேஹி ஸாஹஸிகத⁴னவிலோபபீளிதா மனுஸ்ஸா பச்சந்தம் பஹாய ஜனபத³மஜ்ஜே² வாஸம் கப்பேந்தி, இதி ஏவரூபே ராஜினி ஜனபதோ³ தி²ரபா⁴வம் ந பாபுணாதி. இமஸ்மிம் பன குமாரே ரஜ்ஜம் காரயமானே ஏதஸ்ஸ ஜனபதோ³ பாஸாணபிட்டி²யம் ட²பேத்வா அயோபட்டேன பரிக்கி²த்தோ விய தி²ரோ ப⁴விஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ – ‘‘ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ’’தி ஆஹம்ஸு.

ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோதி ஏத்த² ரதிஜனனட்டே²ன ரதனம். அபிச –

‘‘சித்தீகதம் மஹக்³க⁴ஞ்ச, அதுலம் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனம்;

அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ம், ரதனம் தேன வுச்சதி’’.

சக்கரதனஸ்ஸ ச நிப்³ப³த்தகாலதோ பட்டா²ய அஞ்ஞம் தே³வட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, ஸப்³பே³ க³ந்த⁴புப்பா²தீ³ஹி தஸ்ஸேவ பூஜஞ்ச அபி⁴வாத³னாதீ³னி ச கரோந்தீதி சித்தீகதட்டே²ன ரதனம். சக்கரதனஸ்ஸ ச ஏத்தகம் நாம த⁴னம் அக்³க⁴தீதி அக்³கோ⁴ நத்தி², இதி மஹக்³க⁴ட்டே²னாபி ரதனம். சக்கரதனஞ்ச அஞ்ஞேஹி லோகே விஜ்ஜமானரதனேஹி அஸதி³ஸந்தி அதுலட்டே²னாபி ரதனம். யஸ்மா ச பன யஸ்மிம் கப்பே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மிம்யேவ சக்கவத்தினோ உப்பஜ்ஜந்தி, பு³த்³தா⁴ ச கதா³சி கரஹசி உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனட்டே²னாபி ரதனம். ததே³தம் ஜாதிரூபகுலஇஸ்ஸரியாதீ³ஹி அனோமஸ்ஸ உளாரஸத்தஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜதி, ந அஞ்ஞஸ்ஸாதி அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ட்டே²னாபி ரதனம். யதா² சக்கரதனம், ஏவம் ஸேஸானிபீதி. இமேஹி ஸத்தஹி ரதனேஹி பரிவாரபா⁴வேன சேவ ஸப்³ப³போ⁴கூ³பகரணபா⁴வேன ச ஸமன்னாக³தோதி ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ.

இதா³னி தேஸம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸனத்த²ம் தஸ்ஸிமானீதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² சக்கரதனந்திஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பாதி⁴ப்பாயோ – த்³வேஸஹஸ்ஸதீ³பபரிவாரானம் சதுன்னம் மஹாதீ³பானம் ஸிரிவிப⁴வம் க³ஹேத்வா தா³தும் ஸமத்த²ம் சக்கரதனம் பாதுப⁴வதி. ததா² புரேப⁴த்தமேவ ஸாக³ரபரியந்தம் பத²விம் அனுஸம்யாயனஸமத்த²ம் வேஹாஸங்க³மம் ஹத்தி²ரதனம், தாதி³ஸமேவ அஸ்ஸரதனம், சதுரங்க³ஸமன்னாக³தே அந்த⁴காரே யோஜனப்பமாணம் அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம் மணிரதனம், ச²ப்³பி³த⁴தோ³ஸவிவஜ்ஜிதம் மனாபசாரி இத்தி²ரதனம், யோஜனப்பமாணே அந்தோபத²விக³தம் நிதி⁴ம் த³ஸ்ஸனஸமத்த²ம் க³ஹபதிரதனம், அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தித்வா ஸகலரஜ்ஜமனுஸாஸனஸமத்த²ம் ஜேட்ட²புத்தஸங்கா²தம் பரிணாயகரதனம் பாதுப⁴வதி.

பரோஸஹஸ்ஸந்தி அதிரேகஸஹஸ்ஸம். ஸூராதி அபீ⁴ருகா. வீரங்க³ரூபாதி வீரானம் அங்க³ம் வீரங்க³ம், வீரியஸ்ஸேதம் நாமம், வீரங்க³ம் ரூபமேதேஸந்தி வீரங்க³ரூபா, வீரியஜாதிகா வீரியஸபா⁴வா வீரியமயா அகிலாஸுனோ அஹேஸும். தி³வஸம்பி யுஜ்ஜ²ந்தா ந கிலமந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாக³ரபரியந்தந்தி சக்கவாளபப்³ப³தம் ஸீமம் கத்வா டி²தஸமுத்³த³பரியந்தம். அத³ண்டே³னாதி யே கதாபராதே⁴ ஸத்தே ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி க³ண்ஹந்தி, தே த⁴னத³ண்டே³ன ரஜ்ஜம் காரேந்தி. யே சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜம் அனுஸாஸந்தி, தே ஸத்த²த³ண்டே³ன. அயம் பன து³வித⁴ம்பி த³ண்ட³ம் பஹாய அத³ண்டே³ன அஜ்ஜா²வஸதி. அஸத்தே²னாதி யே ஏகதோதா⁴ராதி³னா ஸத்தே²ன பரம் விஹேஸந்தி, தே ஸத்தே²ன ரஜ்ஜம் காரேந்தி நாம. அயம் பன ஸத்தே²ன கு²த்³த³மக்கி²காயபி பிவனமத்தம் லோஹிதம் கஸ்ஸசி அனுப்பாதே³த்வா த⁴ம்மேனேவ – ‘‘ஏஹி கோ² மஹாராஜா’’தி ஏவம் படிராஜூஹி ஸம்படிச்சி²தாக³மனோ வுத்தப்பகாரம் பத²விம் அபி⁴விஜினித்வா அஜ்ஜா²வஸதி, அபி⁴ப⁴வித்வா ஸாமீ ஹுத்வா வஸதீதி அத்தோ².

ஏவம் ஏகம் நிப்ப²த்திம் கதே²த்வா து³தியம் கதே²தும் ஸசே கோ² பனாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ராக³தோ³ஸமோஹமானதி³ட்டி²கிலேஸதண்ஹாஸங்கா²தம் ச²த³னம் ஆவரணம் விவடம் வித்³த⁴ம்ஸிதம் விவடகம் ஏதேனாதி விவடச்ச²தோ³. ‘‘விவட்டச்ச²தா³’’திபி பாடோ², அயமேவ அத்தோ².

35. ஏவம் து³தியம் நிப்ப²த்திம் கதே²த்வா தாஸம் நிமித்தபூ⁴தானி லக்க²ணானி த³ஸ்ஸேதும் அயஞ்ஹி, தே³வ, குமாரோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³தி யதா² அஞ்ஞேஸம் பூ⁴மியம் பாத³ம் ட²பேந்தானம் அக்³க³பாத³தலம் வா பண்ஹி வா பஸ்ஸம் வா பட²மம் பு²ஸதி, வேமஜ்ஜே² வா பன சி²த்³த³ம் ஹோதி, உக்கி²பந்தானம் அக்³க³தலாதீ³ஸு ஏககோட்டா²ஸோவ பட²மம் உட்ட²ஹதி, ந ஏவமஸ்ஸ. அஸ்ஸ பன ஸுவண்ணபாது³கதலமிவ ஏகப்பஹாரேனேவ ஸகலம் பாத³தலம் பூ⁴மிம் பு²ஸதி, ஏகப்பஹாரேனேவ பூ⁴மிதோ உட்ட²ஹதி. தஸ்மா அயம் ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³.

சக்கானீதி த்³வீஸு பாத³தலேஸு த்³வே சக்கானி, தேஸம் அரா ச நேமி ச நாபி⁴ ச பாளியம் வுத்தாவ. ஸப்³பா³காரபரிபூரானீதி இமினா பன அயம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³, தேஸம் கிர சக்கானம் பாத³தலஸ்ஸ மஜ்ஜே² நாபி⁴ தி³ஸ்ஸதி, நாபி⁴பரிச்சி²ன்னா வட்டலேகா² தி³ஸ்ஸதி, நாபி⁴முக²பரிக்கே²பபட்டோ தி³ஸ்ஸதி, பனாளிமுக²ம் தி³ஸ்ஸதி, அரா தி³ஸ்ஸந்தி, அரேஸு வட்டிலேகா² தி³ஸ்ஸந்தி, நேமிமணிகா தி³ஸ்ஸந்தி. இத³ம் தாவ பாளியம் ஆக³தமேவ. ஸம்ப³ஹுலவாரோ பன அனாக³தோ, ஸோ ஏவம் த³ட்ட²ப்³போ³ – ஸத்தி, ஸிரிவச்சோ², நந்தி³, ஸோவத்திகோ, வடம்ஸகோ, வட்³ட⁴மானகம், மச்ச²யுக³ளம், ப⁴த்³த³பீட²ம், அங்குஸகோ, பாஸாதோ³, தோரணம், ஸேதச்ச²த்தம், க²க்³கோ³, தாலவண்டம், மோரஹத்த²கோ, வாளபீ³ஜனீ, உண்ஹீஸம், மணி, பத்தோ, ஸுமனதா³மம், நீலுப்பலம், ரத்துப்பலம், ஸேதுப்பலம், பது³மம், புண்ட³ரீகம், புண்ணக⁴டோ, புண்ணபாதி, ஸமுத்³தோ³, சக்கவாளோ, ஹிமவா, ஸினேரு, சந்தி³மஸூரியா, நக்க²த்தானி, சத்தாரோ மஹாதீ³பா, த்³விபரித்ததீ³பஸஹஸ்ஸானி, அந்தமஸோ சக்கவத்திரஞ்ஞோ பரிஸம் உபாதா³ய ஸப்³போ³ சக்கலக்க²ணஸ்ஸேவ பரிவாரோ.

ஆயதபண்ஹீதி தீ³க⁴பண்ஹி, பரிபுண்ணபண்ஹீதி அத்தோ². யதா² ஹி அஞ்ஞேஸம் அக்³க³பாதோ³ தீ³கோ⁴ ஹோதி, பண்ஹிமத்த²கே ஜங்கா⁴ பதிட்டா²தி, பண்ஹிம் தச்சே²த்வா ட²பிதா விய ஹோதி, ந ஏவம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன சதூஸு கோட்டா²ஸேஸு த்³வே கோட்டா²ஸா அக்³க³பாதோ³ ஹோதி, ததியே கோட்டா²ஸே ஜங்கா⁴ பதிட்டா²தி, சதுத்த²கோட்டா²ஸே ஆரக்³கே³ன வட்டேத்வா ட²பிதா விய ரத்தகம்ப³லகே³ண்டு³கஸதி³ஸா பண்ஹி ஹோதி.

தீ³க⁴ங்கு³லீதி யதா² அஞ்ஞேஸம் காசி அங்கு³லியோ தீ³கா⁴ ஹோந்தி, காசி ரஸ்ஸா, ந ஏவம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன மக்கடஸ்ஸேவ தீ³கா⁴ ஹத்த²பாத³ங்கு³லியோ மூலே தூ²லா, அனுபுப்³பே³ன க³ந்த்வா அக்³கே³ தனுகா, நிய்யாஸதேலேன மத்³தி³த்வா வட்டிதஹரிதாலவட்டிஸதி³ஸா ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘தீ³க⁴ங்கு³லீ’’தி.

முது³தலுனஹத்த²பாதோ³தி ஸப்பிமண்டே³ ஓஸாரேத்வா ட²பிதம் ஸதவாரவிஹதகப்பாஸபடலம் விய முது³. யதா² ச இதா³னி ஜாதமத்தஸ்ஸ, ஏவம் வுட்³ட⁴காலேபி முது³தலுனாயேவ ப⁴விஸ்ஸந்தி, முது³தலுனா ஹத்த²பாதா³ ஏதஸ்ஸாதி முது³தலுனஹத்த²பாதோ³.

ஜாலஹத்த²பாதோ³தி ந சம்மேன படிப³த்³த⁴அங்கு³லந்தரோ. ஏதி³ஸோ ஹி ப²ணஹத்த²கோ புரிஸதோ³ஸேன உபஹதோ பப்³ப³ஜ்ஜம் ந படிலப⁴தி. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன சதஸ்ஸோ ஹத்த²ங்கு³லியோ பஞ்சபி பாத³ங்கு³லியோ ஏகப்பமாணா ஹோந்தி, தாஸம் ஏகப்பமாணதாய யவலக்க²ணம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிவிஜ்ஜி²த்வா திட்ட²தி. அத²ஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³ குஸலேன வட்³ட⁴கினா யோஜிதஜாலவாதபானஸதி³ஸா ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஜாலஹத்த²பாதோ³’’தி.

உத்³த⁴ம் பதிட்டி²தகோ³ப்ப²கத்தா உஸ்ஸங்கா² பாதா³ அஸ்ஸாதி உஸ்ஸங்க²பாதோ³. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி பிட்டி²பாதே³ கோ³ப்ப²கா ஹோந்தி, தேன தேஸம் பாதா³ ஆணிப³த்³தா⁴ விய ப³த்³தா⁴ ஹோந்தி, ந யதா²ஸுக²ம் பரிவட்டந்தி, க³ச்ச²ந்தானம் பாத³தலானிபி ந தி³ஸ்ஸந்தி. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன ஆருஹித்வா உபரி கோ³ப்ப²கா பதிட்ட²ஹந்தி, தேனஸ்ஸ நாபி⁴தோ பட்டா²ய உபரிமகாயோ நாவாய ட²பிதஸுவண்ணபடிமா விய நிச்சலோ ஹோதி, அதோ⁴காயோவ இஞ்ஜதி, ஸுகே²ன பாதா³ பரிவட்டந்தி, புரதோபி பச்ச²தோபி உப⁴யபஸ்ஸேஸுபி ட²த்வா பஸ்ஸந்தானம் பாத³தலானி பஞ்ஞாயந்தி, ந ஹத்தீ²னம் விய பச்ச²தோயேவ.

ஏணிஜங்கோ⁴தி ஏணிமிக³ஸதி³ஸஜங்கோ⁴ மம்ஸுஸ்ஸதே³ன பரிபுண்ணஜங்கோ⁴, ந ஏகதோ ப³த்³த⁴பிண்டி³கமம்ஸோ, ஸமந்ததோ ஸமஸண்டி²தேன மம்ஸேன பரிக்கி²த்தாஹி ஸுவட்டிதாஹி ஸாலிக³ப்³ப⁴யவக³ப்³ப⁴ஸதி³ஸாஹி ஜங்கா⁴ஹி ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ².

அனோனமந்தோதி அனமந்தோ, ஏதேனஸ்ஸ அகு²ஜ்ஜஅவாமனபா⁴வோ தீ³பிதோ. அவஸேஸஜனா ஹி கு²ஜ்ஜா வா ஹோந்தி வாமனா வா. கு²ஜ்ஜானம் உபரிமகாயோ அபரிபுண்ணோ ஹோதி, வாமனானம் ஹேட்டி²மகாயோ. தே அபரிபுண்ணகாயத்தா ந ஸக்கோந்தி அனோனமந்தா ஜண்ணுகானி பரிமஜ்ஜிதும். மஹாபுரிஸோ பன பரிபுண்ணஉப⁴யகாயத்தா ஸக்கோதி.

கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹோதி உஸப⁴வாரணாதீ³னம் விய ஸுவண்ணபது³மகண்ணிகஸதி³ஸேஹி கோஸேஹி ஓஹிதம் படிச்ச²ன்னம் வத்த²கு³ய்ஹம் அஸ்ஸாதி கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹோ. வத்த²கு³ய்ஹந்தி வத்தே²ன கு³ஹிதப்³ப³ம் அங்க³ஜாதம் வுச்சதி.

ஸுவண்ணவண்ணோதி ஜாதிஹிங்கு³லகேன மஜ்ஜித்வா தீ³பிதா³டா²ய க⁴ம்ஸித்வா கே³ருகபரிகம்மம் கத்வா ட²பிதக⁴னஸுவண்ணரூபஸதி³ஸோதி அத்தோ². ஏதேனஸ்ஸ க⁴னஸினித்³த⁴ஸண்ஹஸரீரதம் த³ஸ்ஸேத்வா ச²விவண்ணத³ஸ்ஸனத்த²ம் கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசோதி வுத்தம். புரிமஸ்ஸ வா வேவசனமேதம்.

ரஜோஜல்லந்தி ரஜோ வா மலம் வா. ந உபலிம்பதீதி ந லக்³க³தி பது³மபலாஸதோ உத³கபி³ந்து³ விய விவட்டதி. ஹத்த²தோ⁴வனாதீ³னி பன உதுக்³க³ஹணத்தா²ய சேவ தா³யகானம் புஞ்ஞப²லத்தா²ய ச பு³த்³தா⁴ கரோந்தி, வத்தஸீஸேனாபி ச கரோந்தியேவ. ஸேனாஸனம் பவிஸந்தேன ஹி பி⁴க்கு²னா பாதே³ தோ⁴வித்வா பவிஸிதப்³ப³ந்தி வுத்தமேதம்.

உத்³த⁴க்³க³லோமோதி ஆவட்டபரியோஸானே உத்³த⁴க்³கா³னி ஹுத்வா முக²ஸோப⁴ம் உல்லோகயமானானி விய டி²தானி லோமானி அஸ்ஸாதி உத்³த⁴க்³க³லோமோ.

ப்³ரஹ்முஜுக³த்தோதி ப்³ரஹ்மா விய உஜுக³த்தோ, உஜுமேவ உக்³க³ததீ³க⁴ஸரீரோ ப⁴விஸ்ஸதி. யேபு⁴ய்யேன ஹி ஸத்தா க²ந்தே⁴ கடியம் ஜாணூஸூதி தீஸு டா²னேஸு நமந்தி, தே கடியம் நமந்தா பச்ச²தோ நமந்தி, இதரேஸு த்³வீஸு டா²னேஸு புரதோ. தீ³க⁴ஸரீரா பன ஏகே பஸ்ஸவங்கா ஹோந்தி, ஏகே முக²ம் உன்னமேத்வா நக்க²த்தானி க³ணயந்தா விய சரந்தி, ஏகே அப்பமம்ஸலோஹிதா ஸூலஸதி³ஸா ஹோந்தி, ஏகே புரதோ பப்³பா⁴ரா ஹோந்தி, பவேத⁴மானா க³ச்ச²ந்தி. அயம் பன உஜுமேவ உக்³க³ந்த்வா தீ³க⁴ப்பமாணோ தே³வனக³ரே உஸ்ஸிதஸுவண்ணதோரணம் விய ப⁴விஸ்ஸதீதி தீ³பேந்தி. யதா² சேதம், ஏவம் யம் யம் ஜாதமத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ அபரிபுண்ணம் மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ஹோதி, தம் தம் ஆயதிம் ததா²பா⁴விதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸத்துஸ்ஸதோ³தி த்³வே ஹத்த²பிட்டி²யோ த்³வே பாத³பிட்டி²யோ த்³வே அம்ஸகூடானி க²ந்தோ⁴தி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு பரிபுண்ணோ மம்ஸுஸ்ஸதோ³ அஸ்ஸாதி ஸத்துஸ்ஸதோ³. அஞ்ஞேஸம் பன ஹத்த²பாத³பிட்டா²தீ³ஸு ஸிராஜாலம் பஞ்ஞாயதி, அம்ஸகூடக்க²ந்தே⁴ஸு அட்டி²கோடியோ. தே மனுஸ்ஸா பேதா விய கா²யந்தி, ந ததா² மஹாபுரிஸோ, மஹாபுரிஸோ பன ஸத்தஸு டா²னேஸு பரிபுண்ணமம்ஸுஸ்ஸத³த்தா நிகூ³ள்ஹஸிராஜாலேஹி ஹத்த²பிட்டா²தீ³ஹி வட்டேத்வா ஸுட்ட²பிதஸுவண்ணாளிங்க³ஸதி³ஸேன க²ந்தே⁴ன ஸிலாரூபகம் விய கா²யதி, சித்தகம்மரூபகம் விய ச கா²யதி.

ஸீஹஸ்ஸ புப்³ப³த்³த⁴ம் விய காயோ அஸ்ஸாதி ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயோ. ஸீஹஸ்ஸ ஹி புரத்தி²மகாயோவ பரிபுண்ணோ ஹோதி, பச்சி²மகாயோ அபரிபுண்ணோ. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன ஸீஹஸ்ஸ புப்³ப³த்³த⁴காயோ விய ஸப்³போ³ காயோ பரிபுண்ணோ. ஸோபி ஸீஹஸ்ஸேவ தத்த² தத்த² வினதுன்னதாதி³வஸேன து³ஸ்ஸண்டி²தவிஸண்டி²தோ ந ஹோதி, தீ³க⁴யுத்தட்டா²னே பன தீ³கோ⁴, ரஸ்ஸதூ²லகிஸபுது²லஅனுவட்டிதயுத்தட்டா²னேஸு ததா²விதோ⁴வ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘மனாபியேவ கோ², பி⁴க்க²வே, கம்மவிபாகே பச்சுபட்டி²தே யேஹி அங்கே³ஹி தீ³கே⁴ஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி தீ³கா⁴னி ஸண்ட²ந்தி. யேஹி அங்கே³ஹி ரஸ்ஸேஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி ரஸ்ஸானி ஸண்ட²ந்தி. யேஹி அங்கே³ஹி தூ²லேஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி தூ²லானி ஸண்ட²ந்தி. யேஹி அங்கே³ஹி கிஸேஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி கிஸானி ஸண்ட²ந்தி. யேஹி அங்கே³ஹி புது²லேஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி புது²லானி ஸண்ட²ந்தி. யேஹி அங்கே³ஹி வட்டேஹி ஸோப⁴தி, தானி அங்கா³னி வட்டானி ஸண்ட²ந்தீ’’தி.

இதி நானாசித்தேன புஞ்ஞசித்தேன சித்திதோ த³ஸஹி பாரமீஹி ஸஜ்ஜிதோ மஹாபுரிஸஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ, லோகே ஸப்³ப³ஸிப்பினோ வா ஸப்³ப³இத்³தி⁴மந்தோ வா பதிரூபகம்பி காதும் ந ஸக்கோந்தி.

சிதந்தரம்ஸோதி அந்தரம்ஸம் வுச்சதி த்³வின்னம் கோட்டானம் அந்தரம், தம் சிதம் பரிபுண்ணம் அந்தரம்ஸம் அஸ்ஸாதி சிதந்தரம்ஸோ. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி தம் டா²னம் நின்னம் ஹோதி, த்³வே பிட்டி²கோட்டா பாடியேக்கா பஞ்ஞாயந்தி. மஹாபுரிஸஸ்ஸ பன கடிதோ பட்டா²ய மம்ஸபடலம் யாவ க²ந்தா⁴ உக்³க³ம்ம ஸமுஸ்ஸிதஸுவண்ணப²லகம் விய பிட்டி²ம் சா²தே³த்வா பதிட்டி²தம்.

நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லோதி நிக்³ரோதோ⁴ விய பரிமண்ட³லோ. யதா² பஞ்ஞாஸஹத்த²தாய வா ஸதஹத்த²தாய வா ஸமக்க²ந்த⁴ஸாகோ² நிக்³ரோதோ⁴ தீ³க⁴தோபி வித்தா²ரதோபி ஏகப்பமாணோவ ஹோதி, ஏவம் காயதோபி ப்³யாமதோபி ஏகப்பமாணோ. யதா² அஞ்ஞேஸம் காயோ தீ³கோ⁴ வா ஹோதி ப்³யாமோ வா, ந ஏவம் விஸமப்பமாணோதி அத்தோ². தேனேவ யாவதக்வஸ்ஸ காயோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² யாவதகோ அஸ்ஸாதி யாவதக்வஸ்ஸ.