2. பவத்திவாரவண்ணனா
19. பவத்திவாரே பனேத்த² பச்சுப்பன்னகாலே புக்³க³லவாரஸ்ஸ அனுலோமனயே ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி காயஸங்கா²ரமூலகானி த்³வே, வசீஸங்கா²ரமூலகம் ஏகந்தி தீணேவ யமகானி லப்³ப⁴ந்தி; தானி க³ஹிதானேவ. தஸ்ஸ படிலோமனயேபி ஓகாஸவாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேத்த² ஸப்³ப³வாரேஸு திண்ணம் திண்ணம் யமகானம் வஸேன யமகக³ணனா வேதி³தப்³பா³.
அத்த²வினிச்ச²யே பனேத்த² இத³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்மிஞ்ஹி ஸங்கா²ரயமகே ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே விதக்கவிசாரானம் உப்பாத³க்க²ணே’’திஆதி³வசனதோ பச்சுப்பன்னாதி³காலபே⁴தோ³ பவத்திவஸேனாபி க³ஹேதப்³போ³, ந சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனேவ. ‘‘து³தியஜ்ஜா²னே ததியஜ்ஜா²னே தத்த² காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³வசனதோ ச ஜா²னம்பி ஓகாஸவஸேன க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவமேத்த² யம் யம் லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.
தத்ரித³ம் நயமுக²ம் – வினா விதக்கவிசாரேஹீதி து³தியததியஜ்ஜா²னவஸேன வுத்தம். தேஸந்தி தேஸம் து³தியததியஜ்ஜா²னஸமங்கீ³னம். காமாவசரானந்தி காமாவசரே உப்பன்னஸத்தானம். ரூபாவசரதே³வானம் பன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா நத்தி². அரூபாவசரானம் ரூபமேவ நத்தி². வினா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஹீதி ரூபாரூபப⁴வேஸு நிப்³ப³த்தஸத்தானம் விதக்கவிசாருப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
21. பட²மஜ்ஜா²னே காமாவசரேதி காமாவசரபூ⁴மியம் உப்பன்னே பட²மஜ்ஜா²னே. அங்க³மத்தவஸேன சேத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் க³ஹேதப்³ப³ம், ந அப்பனாவஸேனேவ. அனப்பனாபத்தேபி ஹி ஸவிதக்கஸவிசாரசித்தே இத³ம் ஸங்கா²ரத்³வயம் உப்பஜ்ஜதேவ.
24. சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேதி இத³ம் காயஸங்கா²ரஸ்ஸ ஏகந்தசித்தஸமுட்டா²னத்தா வுத்தம். உப்பஜ்ஜமானமேவ ஹி சித்தம் ரூபம் வா அரூபம் வா ஸமுட்டா²பேதி, ந பி⁴ஜ்ஜமானம்.
37. ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானேதி படிஸந்தி⁴தோ து³தியே ப⁴வங்க³சித்தே. காமஞ்சேதம் படிஸந்தி⁴சித்தேபி வத்தமானே தேஸம் தத்த² நுப்பஜ்ஜித்தே²வ. யாவ பன அப்³போ³கிண்ணம் விபாகசித்தம் வத்ததி, தாவ நுப்பஜ்ஜித்தே²வ நாமாதி த³ஸ்ஸனத்த²மேதம் வுத்தம். யஸ்ஸ வா ஜா²னஸ்ஸ விபாகசித்தேன தே நிப்³ப³த்தா, தம் ஸதஸோபி ஸஹஸ்ஸஸோபி உப்பஜ்ஜமானம் பட²மசித்தமேவ. விபாகசித்தேன பன விஸதி³ஸம் ப⁴வனிகந்தியா ஆவஜ்ஜனசித்தம் து³தியசித்தம் நாம. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
44. பச்சி²மசித்தஸமங்கீ³னந்தி ஸப்³ப³பச்சி²மேன அப்படிஸந்தி⁴கசித்தேன ஸமங்கீ³பூ⁴தானம் கீ²ணாஸவானம். அவிதக்கஅவிசாரம் பச்சி²மசித்தந்தி ரூபாவசரானம் து³தியஜ்ஜா²னிகாதி³சுதிசித்தவஸேன, அரூபாவசரானஞ்ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகசுதிசித்தவஸேனேதம் வுத்தம். தேஸந்தி தேஸம் பச்சி²மசித்தஸமங்கீ³ஆதீ³னம்.
79. யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² நியமதோ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே நிருஜ்ஜ²னதோ ஆமந்தாதி படிவசனம் தி³ன்னம். ந சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ காயஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம். கிம் காரணா? சித்தஸங்கா²ரோ ஹி காயஸங்கா²ரேன வினாபி உப்பஜ்ஜதி ச நிருஜ்ஜ²தி ச. காயஸங்கா²ரோ பன சித்தஸமுட்டா²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவாதோ. சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா யாவ அஞ்ஞானி ஸோளஸசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, தாவ திட்ட²தி. தேஸம் ஸோளஸன்னம் ஸப்³ப³பச்சி²மேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீதி யேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி. ந கஸ்ஸசி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே வா டி²திக்க²ணே வா நிருஜ்ஜ²தி, நாபி டி²திக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா உப்பஜ்ஜதி. ஏஸா சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ த⁴ம்மதாதி நியமதோ சித்தஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே நிருஜ்ஜ²னதோ ஆமந்தாதி வுத்தம். யம் பன விப⁴ங்க³ப்பகரணஸ்ஸ ஸீஹளட்ட²கதா²யம் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் ஸத்தரஸமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம், தம் இமாய பாளியா விரூஜ்ஜ²தி. அட்ட²கதா²தோ ச பாளியேவ ப³லவதராதி பாளியம் வுத்தமேவ பமாணம்.
128. யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² யஸ்மா காயஸங்கா²ரோ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜதி, ந ச தஸ்மிம் க²ணே விதக்கவிசாரா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா நோதி படிஸேதோ⁴ கதோதி. இமினா நயமுகே²ன ஸப்³ப³த்த² அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. பரிஞ்ஞாவாரோ பாகதிகோயேவாதி.
பவத்திவாரவண்ணனா.
ஸங்கா²ரயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.