6. ஸங்கா²ரயமகம்

1. பண்ணத்திவாரவண்ணனா

1. இதா³னி தேஸஞ்ஞேவ மூலயமகே தே³ஸிதானம் குஸலாதி³த⁴ம்மானம் லப்³ப⁴மானவஸேன ஏகதே³ஸம் ஸங்க³ண்ஹித்வா ஸச்சயமகானந்தரம் தே³ஸிதஸ்ஸ ஸங்கா²ரயமகஸ்ஸ வண்ணனா ஹோதி. தத்தா²பி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ பண்ணத்திவாராத³யோ தயோ மஹாவாரா, அந்தரவாராத³யோ ச அவஸேஸபபே⁴தா³ வேதி³தப்³பா³. அயம் பனேத்த² விஸேஸோ – பண்ணத்திவாரே தாவ யதா² ஹேட்டா² க²ந்தா⁴த³யோ த⁴ம்மே உத்³தி³ஸித்வா ‘‘ரூபம் ரூபக்க²ந்தோ⁴; சக்கு² சக்கா²யதனம்; சக்கு² சக்கு²தா⁴து; து³க்க²ம் து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி பத³ஸோத⁴னவாரோ ஆரத்³தோ⁴. ததா² அனாரபி⁴த்வா ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயஸங்கா²ரோ’’தி பட²மம் தயோபி ஸங்கா²ரா விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதா.

தத்த² காயஸ்ஸ ஸங்கா²ரோ காயஸங்கா²ரோ. ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயிகா, ஏதே த⁴ம்மா காயப்படிப³த்³தா⁴’’தி (ம. நி. 1.463; ஸம். நி. 4.348 அத்த²தோ ஸமானம்) ஹி வசனதோ காரணபூ⁴தஸ்ஸ கரஜகாயஸ்ஸ ப²லபூ⁴தோ ஏவ ஸங்கா²ரோதி காயஸங்கா²ரோ. அபரோ நயோ – ஸங்க²ரியதீதி ஸங்கா²ரோ. கேன ஸங்க²ரியதீதி? காயேன. அயஞ்ஹி வாதோ விய ப⁴ஸ்தாய கரஜகாயேன ஸங்க²ரியதீதி. ஏவம்பி காயஸ்ஸ ஸங்கா²ரோதி காயஸங்கா²ரோ. காயேன கதோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவாதோதி அத்தோ². ‘‘புப்³பே³வ கோ², ஆவுஸோ விஸாக², விதக்கேத்வா விசாரேத்வா பச்சா² வாசம் பி⁴ந்த³தி, தஸ்மா விதக்கவிசாரா வசீஸங்கா²ரோ’’தி (ம. நி. 1.463; ஸம். நி. 4.348) வசனதோ பன ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ. கிம் ஸங்க²ரோதி? வசிம். வசியா ஸங்கா²ரோதி வசீஸங்கா²ரோ. வசீபே⁴த³ஸமுட்டா²பகஸ்ஸ விதக்கவிசாரத்³வயஸ்ஸேதம் நாமம். ‘‘ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச சேதஸிகா ஏதே த⁴ம்மா சித்தபடிப³த்³தா⁴’’தி (ம. நி. 1.463; ஸம். நி. 4.348) வசனதோயேவ பன ததியபதே³பி ஸங்க²ரியதீதி ஸங்கா²ரோ. கேன ஸங்க²ரியதி? சித்தேன. கரணத்தே² ஸாமிவசனம் கத்வா சித்தஸ்ஸ ஸங்கா²ரோதி சித்தஸங்கா²ரோ. ஸப்³பே³ஸம்பி சித்தஸமுட்டா²னானம் சேதஸிகத⁴ம்மானமேதம் அதி⁴வசனம். விதக்கவிசாரானம் பன வசீஸங்கா²ரபா⁴வேன விஸும் க³ஹிதத்தா ‘‘ட²பேத்வா விதக்கவிசாரே’’தி வுத்தம்.

2-7. இதா³னி காயோ காயஸங்கா²ரோதி பத³ஸோத⁴னவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தஸ்ஸ அனுலோமனயே தீணி, படிலோமனயே தீணீதி ச² யமகானி. பத³ஸோத⁴னமூலசக்கவாரே ஏகேகஸங்கா²ரமூலகானி த்³வே த்³வே கத்வா அனுலோமனயே ச², படிலோமனயே சா²தி த்³வாத³ஸ யமகானி. ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரே பன யதா² ஸுத்³த⁴க²ந்த⁴வாராதீ³ஸு ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ ரூபம்; சக்கு² ஆயதனம், ஆயதனா சக்கூ²’’திஆதி³னா நயேன யமகானி வுத்தானி. ஏவம் ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ, ஸங்கா²ரா காயோ’’தி அவத்வா ‘‘காயஸங்கா²ரோ வசீஸங்கா²ரோ, வசீஸங்கா²ரோ காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா நயேன காயஸங்கா²ரமூலகானி த்³வே, வசீஸங்கா²ரமூலகம் ஏகந்தி அனுலோமே தீணி, படிலோமே தீணீதி ஸப்³பா³னிபி ஸுத்³தி⁴கவாரே ச² யமகானி வுத்தானி. கிம் காரணா? ஸுத்³தி⁴கஏகேகபத³வஸேன அத்தா²பா⁴வதோ. யதா² ஹி க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு ரூபாதி³விஸிட்டா²னம் க²ந்தா⁴னம் சக்கா²தி³விஸிட்டா²னஞ்ச ஆயதனாதீ³னம் அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ ரூபம், சக்கு² ஆயதனம், ஆயதனா சக்கூ²’’தி ஸுத்³தி⁴கஏகேகபத³வஸேன அத்தோ² அத்தி². ஏவமித⁴ ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ, ஸங்கா²ரா காயோ’’தி நத்தி². காயஸங்கா²ரோதி பன த்³வீஹிபி பதே³ஹி ஏகோவ அத்தோ² லப்³ப⁴தி. அஸ்ஸாஸோ வா பஸ்ஸாஸோ வாதி ஸுத்³தி⁴கஏகேகபத³வஸேன அத்தா²பா⁴வதோ ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ, ஸங்கா²ரா காயோ’’தி ந வுத்தம். ‘‘காயோ காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³ பன வத்தப்³ப³ம் ஸியா. தம்பி காயவசீசித்தபதே³ஹி இத⁴ அதி⁴ப்பேதானம் ஸங்கா²ரானம் அக்³க³ஹிதத்தா ந யுஜ்ஜதி. ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரோ ஹேஸ. பத³ஸோத⁴னே பன வினாபி அத்தே²ன வசனம் யுஜ்ஜதீதி தத்த² ஸோ நயோ க³ஹிதோவ. இத⁴ பன காயஸங்கா²ரஸ்ஸ வசீஸங்கா²ராதீ³ஹி, வசீஸங்கா²ரஸ்ஸ ச சித்தஸங்கா²ராதீ³ஹி, சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ ச காயஸங்கா²ராதீ³ஹி, அஞ்ஞத்தா ‘‘காயஸங்கா²ரோ வசீஸங்கா²ரோ, வசீஸங்கா²ரோ, காயஸங்கா²ரோ’’தி ஏகேகஸங்கா²ரமூலகானி த்³வே த்³வே கத்வா ச² யமகானி யுஜ்ஜந்தி. தேஸு அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன தீணேவ லப்³ப⁴ந்தி. தஸ்மா தானேவ த³ஸ்ஸேதும் அனுலோமனயே தீணி, படிலோமனயே தீணீதி ச² யமகானி வுத்தானி. ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரமூலசக்கவாரோ பனேத்த² ந க³ஹிதோதி. ஏவம் பண்ணத்திவாரஸ்ஸ உத்³தே³ஸவாரோ வேதி³தப்³போ³.

8-18. நித்³தே³ஸவாரே பனஸ்ஸ அனுலோமே தாவ யஸ்மா ந காயாத³யோவ காயஸங்கா²ராதீ³னம் நாமம், தஸ்மா நோதி படிஸேதோ⁴ கதோ. படிலோமே ந காயோ ந காயஸங்கா²ரோதி யோ ந காயோ ஸோ காயஸங்கா²ரோபி ந ஹோதீதி புச்ச²தி. காயஸங்கா²ரோ ந காயோ காயஸங்கா²ரோதி காயஸங்கா²ரோ காயோ ந ஹோதி, காயஸங்கா²ரோயேவ பனேஸோதி அத்தோ². அவஸேஸந்தி ந கேவலம் ஸேஸஸங்கா²ரத்³வயமேவ. காயஸங்கா²ரவினிமுத்தம் பன ஸேஸம் ஸப்³ப³ம்பி ஸங்க²தாஸங்க²தபண்ணத்திபே⁴த³ம் த⁴ம்மஜாதம் நேவ காயோ, ந காயஸங்கா²ரோதி இமினா உபாயேன ஸப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

பண்ணத்திவாரவண்ணனா.

2. பவத்திவாரவண்ணனா

19. பவத்திவாரே பனேத்த² பச்சுப்பன்னகாலே புக்³க³லவாரஸ்ஸ அனுலோமனயே ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி காயஸங்கா²ரமூலகானி த்³வே, வசீஸங்கா²ரமூலகம் ஏகந்தி தீணேவ யமகானி லப்³ப⁴ந்தி; தானி க³ஹிதானேவ. தஸ்ஸ படிலோமனயேபி ஓகாஸவாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேத்த² ஸப்³ப³வாரேஸு திண்ணம் திண்ணம் யமகானம் வஸேன யமகக³ணனா வேதி³தப்³பா³.

அத்த²வினிச்ச²யே பனேத்த² இத³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்மிஞ்ஹி ஸங்கா²ரயமகே ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே விதக்கவிசாரானம் உப்பாத³க்க²ணே’’திஆதி³வசனதோ பச்சுப்பன்னாதி³காலபே⁴தோ³ பவத்திவஸேனாபி க³ஹேதப்³போ³, ந சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனேவ. ‘‘து³தியஜ்ஜா²னே ததியஜ்ஜா²னே தத்த² காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³வசனதோ ச ஜா²னம்பி ஓகாஸவஸேன க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவமேத்த² யம் யம் லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

தத்ரித³ம் நயமுக²ம் – வினா விதக்கவிசாரேஹீதி து³தியததியஜ்ஜா²னவஸேன வுத்தம். தேஸந்தி தேஸம் து³தியததியஜ்ஜா²னஸமங்கீ³னம். காமாவசரானந்தி காமாவசரே உப்பன்னஸத்தானம். ரூபாவசரதே³வானம் பன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா நத்தி². அரூபாவசரானம் ரூபமேவ நத்தி². வினா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஹீதி ரூபாரூபப⁴வேஸு நிப்³ப³த்தஸத்தானம் விதக்கவிசாருப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

21. பட²மஜ்ஜா²னே காமாவசரேதி காமாவசரபூ⁴மியம் உப்பன்னே பட²மஜ்ஜா²னே. அங்க³மத்தவஸேன சேத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் க³ஹேதப்³ப³ம், ந அப்பனாவஸேனேவ. அனப்பனாபத்தேபி ஹி ஸவிதக்கஸவிசாரசித்தே இத³ம் ஸங்கா²ரத்³வயம் உப்பஜ்ஜதேவ.

24. சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேதி இத³ம் காயஸங்கா²ரஸ்ஸ ஏகந்தசித்தஸமுட்டா²னத்தா வுத்தம். உப்பஜ்ஜமானமேவ ஹி சித்தம் ரூபம் வா அரூபம் வா ஸமுட்டா²பேதி, ந பி⁴ஜ்ஜமானம்.

37. ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானேதி படிஸந்தி⁴தோ து³தியே ப⁴வங்க³சித்தே. காமஞ்சேதம் படிஸந்தி⁴சித்தேபி வத்தமானே தேஸம் தத்த² நுப்பஜ்ஜித்தே²வ. யாவ பன அப்³போ³கிண்ணம் விபாகசித்தம் வத்ததி, தாவ நுப்பஜ்ஜித்தே²வ நாமாதி த³ஸ்ஸனத்த²மேதம் வுத்தம். யஸ்ஸ வா ஜா²னஸ்ஸ விபாகசித்தேன தே நிப்³ப³த்தா, தம் ஸதஸோபி ஸஹஸ்ஸஸோபி உப்பஜ்ஜமானம் பட²மசித்தமேவ. விபாகசித்தேன பன விஸதி³ஸம் ப⁴வனிகந்தியா ஆவஜ்ஜனசித்தம் து³தியசித்தம் நாம. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

44. பச்சி²மசித்தஸமங்கீ³னந்தி ஸப்³ப³பச்சி²மேன அப்படிஸந்தி⁴கசித்தேன ஸமங்கீ³பூ⁴தானம் கீ²ணாஸவானம். அவிதக்கஅவிசாரம் பச்சி²மசித்தந்தி ரூபாவசரானம் து³தியஜ்ஜா²னிகாதி³சுதிசித்தவஸேன, அரூபாவசரானஞ்ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகசுதிசித்தவஸேனேதம் வுத்தம். தேஸந்தி தேஸம் பச்சி²மசித்தஸமங்கீ³ஆதீ³னம்.

79. யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² நியமதோ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே நிருஜ்ஜ²னதோ ஆமந்தாதி படிவசனம் தி³ன்னம். ந சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ காயஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம். கிம் காரணா? சித்தஸங்கா²ரோ ஹி காயஸங்கா²ரேன வினாபி உப்பஜ்ஜதி ச நிருஜ்ஜ²தி ச. காயஸங்கா²ரோ பன சித்தஸமுட்டா²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவாதோ. சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா யாவ அஞ்ஞானி ஸோளஸசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, தாவ திட்ட²தி. தேஸம் ஸோளஸன்னம் ஸப்³ப³பச்சி²மேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீதி யேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி. ந கஸ்ஸசி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே வா டி²திக்க²ணே வா நிருஜ்ஜ²தி, நாபி டி²திக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா உப்பஜ்ஜதி. ஏஸா சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ த⁴ம்மதாதி நியமதோ சித்தஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே நிருஜ்ஜ²னதோ ஆமந்தாதி வுத்தம். யம் பன விப⁴ங்க³ப்பகரணஸ்ஸ ஸீஹளட்ட²கதா²யம் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் ஸத்தரஸமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம், தம் இமாய பாளியா விரூஜ்ஜ²தி. அட்ட²கதா²தோ ச பாளியேவ ப³லவதராதி பாளியம் வுத்தமேவ பமாணம்.

128. யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² யஸ்மா காயஸங்கா²ரோ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜதி, ந ச தஸ்மிம் க²ணே விதக்கவிசாரா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா நோதி படிஸேதோ⁴ கதோதி. இமினா நயமுகே²ன ஸப்³ப³த்த² அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. பரிஞ்ஞாவாரோ பாகதிகோயேவாதி.

பவத்திவாரவண்ணனா.

ஸங்கா²ரயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.