8. அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா

198. அட்ட²மே அத்தந்தபாதீ³ஸு அத்தானம் தபதி து³க்கா²பேதீதி அத்தந்தபோ. அத்தனோ பரிதாபனானுயோக³ம் அத்தபரிதாபனானுயோக³ம். பரம் தபதீதி பரந்தபோ. பரேஸம் பரிதாபனானுயோக³ம் பரபரிதாபனானுயோக³ம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. நிச்சா²தோதி சா²தம் வுச்சதி தண்ஹா, ஸா அஸ்ஸ நத்தீ²தி நிச்சா²தோ. ஸப்³ப³கிலேஸானம் நிப்³பு³தத்தா நிப்³பு³தோ. அந்தோ தாபனகிலேஸானம் அபா⁴வா ஸீதலோ ஜாதோதி ஸீதீபூ⁴தோ. ஜா²னமக்³க³ப²லனிப்³பா³னஸுகா²னி படிஸம்வேதே³தீதி ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³. ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனாதி ஸேட்ட²பூ⁴தேன அத்தனா.

அசேலகோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. ஓரப்³பி⁴காதீ³ஸு உரப்³பா⁴ வுச்சந்தி ஏளகா, உரப்³பே⁴ ஹனதீதி ஓரப்³பி⁴கோ. ஸூகரிகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. லுத்³தோ³தி தா³ருணோ கக்க²ளோ. மச்ச²கா⁴தகோதி மச்ச²ப³ந்தோ⁴ கேவட்டோ. ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோதி ப³ந்த⁴னாகா³ரகோ³பகோ. குரூரகம்மந்தாதி தா³ருணகம்மந்தா.

முத்³தா⁴வஸித்தோதி க²த்தியாபி⁴ஸேகேன முத்³த⁴னி அபி⁴ஸித்தோ. புரத்தி²மேன நக³ரஸ்ஸாதி நக³ரதோ புரத்தி²மாய தி³ஸாய. ஸந்தா²கா³ரந்தி யஞ்ஞஸாலம். க²ராஜினம் நிவாஸேத்வாதி ஸகு²ரம் அஜினசம்மம் நிவாஸேத்வா. ஸப்பிதேலேனாதி ஸப்பினா சேவ தேலேன ச. ட²பேத்வா ஹி ஸப்பிம் அவஸேஸோ யோ கோசி ஸ்னேஹோ தேலந்தி வுச்சதி. கண்டு³வமானோதி நகா²னம் சி²ன்னத்தா கண்டு³விதப்³ப³காலே தேன கண்டு³வமானோ. அனந்தரஹிதாயாதி அஸந்த²தாய. ஸரூபவச்சா²யாதி ஸதி³ஸவச்சா²ய. ஸசே கா³வீ ஸேதா ஹோதி, வச்சோ²பி ஸேதகோவ. ஸசே கபிலா வா ரத்தா வா, வச்ச²கோபி தாதி³ஸோவாதி ஏவம் ஸரூபவச்சா²ய. ஸோ ஏவமாஹாதி ஸோ ராஜா ஏவம் வதே³தி. வச்ச²தராதி தருணவச்ச²கபா⁴வம் அதிக்கந்தா ப³லவவச்சா². வச்ச²தரீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப³ரிஹிஸத்தா²யாதி பரிக்கே²பகரணத்தா²ய சேவ யஞ்ஞபூ⁴மியம் அத்த²ரணத்தா²ய ச.

சதுத்த²புக்³க³லம் பு³த்³து⁴ப்பாத³தோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் இத⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ததா²க³தோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. தம் த⁴ம்மந்தி தம் வுத்தப்பகாரஸம்பத³ம் த⁴ம்மம். ஸுணாதி, க³ஹபதி, வாதி கஸ்மா பட²மம் க³ஹபதிம் நித்³தி³ஸதி? நிஹதமானத்தா உஸ்ஸன்னத்தா ச. யேபு⁴ய்யேன ஹி க²த்தியகுலதோ பப்³ப³ஜிதா ஜாதிம் நிஸ்ஸாய மானம் கரோந்தி. ப்³ராஹ்மணகுலா பப்³ப³ஜிதா மந்தே நிஸ்ஸாய மானம் கரோந்தி, ஹீனஜச்சகுலா பப்³ப³ஜிதா அத்தனோ விஜாதிதாய பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோந்தி. க³ஹபதிதா³ரகா பன கச்சே²ஹி ஸேத³ம் முஞ்சந்தேஹி பிட்டி²யா லோணம் புப்ப²மானாய பூ⁴மிம் கஸித்வா தாதி³ஸஸ்ஸ மானஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிஹதமானத³ப்பா ஹோந்தி. தே பப்³ப³ஜித்வா மானம் வா த³ப்பம் வா அகத்வா யதா²ப³லம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தா ஸக்கோந்தி அரஹத்தே பதிட்டா²தும். இதரேஹி ச குலேஹி நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிதா ந ப³ஹுகா, க³ஹபதிகாவ ப³ஹுகா. இதி நிஹதமானத்தா உஸ்ஸன்னத்தா ச பட²மம் க³ஹபதிம் நித்³தி³ஸதீதி.

அஞ்ஞதரஸ்மிம் வாதி இதரேஸம் வா குலானம் அஞ்ஞதரஸ்மிம். பச்சாஜாதோதி பதிஜாதோ. ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தீதி பரிஸுத்³த⁴ம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா த⁴ம்மஸாமிம்ஹி ததா²க³தே ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ப⁴க³வா’’தி ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. இதி படிஸஞ்சிக்க²தீதி ஏவம் பச்சவேக்க²தி. ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோதி ஸசேபி ஸட்டி²ஹத்தே² க⁴ரே யோஜனஸதந்தரேபி வா த்³வே ஜாயம்பதிகா வஸந்தி, ததா²பி நேஸம் ஸகிஞ்சனஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன க⁴ராவாஸோ ஸம்பா³தோ⁴வ. ரஜாபதோ²தி ராக³ரஜாதீ³னம் உட்டா²னட்டா²னந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். ஆக³மனபதோ²திபி வட்டதி. அலக்³க³னட்டே²ன அப்³போ⁴காஸோ வியாதி அப்³போ⁴காஸோ. பப்³ப³ஜிதோ ஹி கூடாகா³ரரதனபாஸாத³தே³வவிமானாதீ³ஸு பிஹிதத்³வாரவாதபானேஸு படிச்ச²ன்னேஸு வஸந்தோபி நேவ லக்³க³தி ந ஸஜ்ஜதி ந ப³ஜ்ஜ²தி. தேன வுத்தம் – ‘‘அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. அபிச ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ குஸலகிரியாய யதா²ஸுக²ம் ஓகாஸாபா⁴வதோ, ரஜாபதோ² அஸம்வுதஸங்காரட்டா²னம் விய ரஜானம், கிலேஸரஜானம் ஸன்னிபாதட்டா²னதோ. அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா குஸலகிரியாய யதா²ஸுக²ம் ஓகாஸஸப்³பா⁴வதோ.

நயித³ம் ஸுகரம்…பே… பப்³ப³ஜேய்யந்தி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பகதா² – யதே³தம் ஸிக்க²த்தயப்³ரஹ்மசரியம் ஏகம்பி தி³வஸம் அக²ண்ட³ம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிபுண்ணம், ஏகதி³வஸம்பி ச கிலேஸமலேன அமலினம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம், ஸங்க²லிகி²தம் லிகி²தஸங்க²ஸதி³ஸம் தோ⁴தஸங்க²ஸப்படிபா⁴க³ம் சரிதப்³ப³ம். இத³ம் ந ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா அகா³ரமஜ்ஜே² வஸந்தேன ஏகந்தபரிபுண்ணம்…பே… சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸே ச மஸ்ஸுஞ்ச ஓஹாரேத்வா கஸாயரஸபீததாய காஸாயானி ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தானம் அனுச்ச²விகானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா பரித³ஹித்வா அகா³ரஸ்மா நிக்க²மித்வா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்யந்தி. ஏத்த² ச யஸ்மா அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம் கஸிவணிஜ்ஜாதி³கம்மம் அகா³ரியந்தி வுச்சதி, தஞ்ச பப்³ப³ஜ்ஜாய நத்தி², தஸ்மா பப்³ப³ஜ்ஜா அனகா³ரியாதி ஞாதப்³பா³, தம் அனகா³ரியம். பப்³ப³ஜேய்யந்தி படிபஜ்ஜேய்யம்.

அப்பம் வாதி ஸஹஸ்ஸதோ ஹேட்டா² போ⁴க³க்க²ந்தோ⁴ அப்போ நாம ஹோதி, ஸஹஸ்ஸதோ பட்டா²ய மஹா. ஆப³ந்த⁴னட்டே²ன ஞாதியேவ ஞாதிபரிவட்டோ. ஸோ வீஸதியா ஹேட்டா² அப்போ நாம ஹோதி, வீஸதியா பட்டா²ய மஹா. பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோதி யா பி⁴க்கூ²னம் அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா ஸிக்கா², தஞ்ச, யத்த² சேதே ஸஹ ஜீவந்தி, ஏகஜீவிகா ஸபா⁴க³வுத்தினோ ஹோந்தி, தம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தம் ஸாஜீவஞ்ச தத்த² ஸிக்க²னபா⁴வேன ஸமாபன்னோதி பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ. ஸமாபன்னோதி ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோ ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோ ஹுத்வா தது³ப⁴யம் உபக³தோதி அத்தோ².

பாணாதிபாதம் பஹாயாதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. இமேஸம் பே⁴தா³யாதி யேஸம் இதோதி வுத்தானம் ஸந்திகே ஸுதம், தேஸம் பே⁴தா³ய. பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தாதி த்³வின்னம் மித்தானம் வா ஸமானுபஜ்ஜா²யகாதீ³னம் வா கேனசிதே³வ காரணேன பி⁴ன்னானம் ஏகமேகம் உபஸங்கமித்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஈதி³ஸே குலே ஜாதானம் ஏவம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் இத³ம் ந யுத்த’’ந்திஆதீ³னி வத்வா ஸந்தா⁴னம் கத்தா. அனுப்பதா³தாதி ஸந்தா⁴னானுப்பதா³தா, த்³வே ஜனே ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஏவரூபே குலே ஜாதானம் ஏவரூபேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தானம் அனுச்ச²விகமேத’’ந்திஆதீ³னி வத்வா த³ள்ஹீகம்மம் கத்தாதி அத்தோ². ஸமக்³கோ³ ஆராமோ அஸ்ஸாதி ஸமக்³கா³ராமோ. யத்த² ஸமக்³கா³ நத்தி², தத்த² வஸிதும்பி ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ஸமக்³க³ராமோதிபி பாளி, அயமேவ அத்தோ². ஸமக்³க³ரதோதி ஸமக்³கே³ஸு ரதோ, தே பஹாய அஞ்ஞத்த² க³ந்தும் ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வாபி ஸுத்வாபி நந்த³தீதி ஸமக்³க³னந்தீ³. ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி யா வாசா ஸத்தே ஸமக்³கே³யேவ கரோதி, தம் ஸாமக்³கி³கு³ணபரிதீ³பிகமேவ வாசம் பா⁴ஸதி, ந இதரந்தி.

நேலாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, நாஸ்ஸா ஏலந்தி நேலா, நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ² ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி (உதா³. 65) ஏத்த² வுத்தனேலம் விய. கண்ணஸுகா²தி ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய கண்ணானம் ஸுகா², ஸூசிவிஜ்ஜ²னம் விய கண்ணஸூலம் ந ஜனேதி. அத்த²மது⁴ரதாய ஸகலஸரீரே கோபம் அஜனேத்வா பேமம் ஜனேதீதி பேமனீயா. ஹத³யம் க³ச்ச²தி அப்படிஹஞ்ஞமானா ஸுகே²ன சித்தம் பவிஸதீதி ஹத³யங்க³மா. கு³ணபரிபுண்ணதாய புரே ப⁴வாதி போரீ. புரே ஸம்வட்³ட⁴னாரீ விய ஸுகுமாராதிபி போரீ. புரஸ்ஸ ஏஸாதிபி போரீ, நக³ரவாஸீனம் கதா²தி அத்தோ². நக³ரவாஸினோ ஹி யுத்தகதா² ஹோந்தி, பிதிமத்தம் பிதாதி, பா⁴திமத்தம் பா⁴தாதி வத³ந்தி. ஏவரூபீ கதா² ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கந்தா ஹோதீதி ப³ஹுஜனகந்தா. கந்தபா⁴வேனேவ ப³ஹுஜனஸ்ஸ மனாபா சித்தவுட்³டி⁴கராதி ப³ஹுஜனமனாபா.

காலே வத³தீதி காலவாதீ³, வத்தப்³ப³யுத்தகாலம் ஸல்லக்கே²த்வா வத³தீதி அத்தோ². பூ⁴தம் தச்ச²ம் ஸபா⁴வமேவ வத³தீதி பூ⁴தவாதீ³. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகஅத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதமேவ கத்வா வத³தீதி அத்த²வாதீ³. நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி த⁴ம்மவாதீ³. ஸம்வரவினயபஹானவினயஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி வினயவாதீ³. நிதா⁴னம் வுச்சதி ட²பனோகாஸோ, நிதா⁴னமஸ்ஸா அத்தீ²தி நிதா⁴னவதீ. ஹத³யே நிதே⁴தப்³ப³யுத்தகம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி அத்தோ². காலேனாதி ஏவரூபிம் பா⁴ஸமானோபி ச ‘‘அஹம் நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ந அகாலேன பா⁴ஸதி, யுத்தகாலம் பன அவேக்கி²த்வாவ பா⁴ஸதீதி அத்தோ². ஸாபதே³ஸந்தி ஸஉபமம், ஸகாரணந்தி அத்தோ². பரியந்தவதிந்தி பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா, யதா²ஸ்ஸா பரிச்சே²தோ³ பஞ்ஞாயதி, ஏவம் பா⁴ஸதீதி அத்தோ². அத்த²ஸம்ஹிதந்தி அனேகேஹிபி நயேஹி விப⁴ஜந்தேன பரியாதா³தும் அஸக்குணேய்யதாய அத்த²ஸம்பன்னம் பா⁴ஸதி. யம் வா ஸோ அத்த²வாதீ³ அத்த²ம் வத³தி, தேன அத்தே²ன ஸம்ஹிதத்தா அத்த²ஸம்ஹிதம் வாசம் பா⁴ஸதி, ந அஞ்ஞம் நிக்கி²பித்வா அஞ்ஞம் பா⁴ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி.

பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴தி மூலபீ³ஜம் க²ந்த⁴பீ³ஜம் ப²ளுபீ³ஜம் அக்³க³பீ³ஜம் பீ³ஜபீ³ஜந்தி பஞ்சவித⁴ஸ்ஸ பீ³ஜகா³மஸ்ஸ சேவ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நீலதிணருக்கா²தி³கஸ்ஸ பூ⁴தகா³மஸ்ஸ ச ஸமாரம்பா⁴, சே²த³னபே⁴த³னபசனாதி³பா⁴வேன விகோபனா படிவிரதோதி அத்தோ².

ஏகப⁴த்திகோதி பாதராஸப⁴த்தம் ஸாயமாஸப⁴த்தந்தி த்³வே ப⁴த்தானி. தேஸு பாதராஸப⁴த்தம் அந்தோமஜ்ஜ²ன்ஹிகேன பரிச்சி²ன்னம், இதரம் மஜ்ஜ²ன்ஹிகதோ உத்³த⁴ம் அந்தோஅருணேன. தஸ்மா அந்தோமஜ்ஜ²ன்ஹிகே த³ஸக்க²த்தும் பு⁴ஞ்ஜமானோபி ஏகப⁴த்திகோவ ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஏகப⁴த்திகோ’’தி. ரத்தியா போ⁴ஜனம் ரத்தி, ததோ உபரதோதி ரத்தூபரதோ. அதிக்கந்தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகே யாவ ஸூரியத்த²ங்க³மனா போ⁴ஜனம் விகாலபோ⁴ஜனம் நாம, ததோ விரதத்தா விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா.

ஜாதரூபந்தி ஸுவண்ணம். ரஜதந்தி கஹாபணோ லோஹமாஸகோ ஜதுமாஸகோ தா³ருமாஸகோதி யே வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தி. தஸ்ஸ உப⁴யஸ்ஸாபி படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ, நேவ தம் உக்³க³ண்ஹாதி, ந உக்³க³ண்ஹாபேதி, ந உபனிக்கி²த்தம் ஸாதி³யதீதி அத்தோ².

ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணாதி ஸாலிவீஹியவகோ³தூ⁴மகங்கு³வரககுத்³ரூஸகஸங்கா²தஸ்ஸ ஸத்தவித⁴ஸ்ஸபி ஆமகத⁴ஞ்ஞஸ்ஸ படிக்³க³ஹணா. ந கேவலஞ்ச ஏதேஸம் படிக்³க³ஹணமேவ, ஆமஸனம்பி பி⁴க்கூ²னம் ந வட்டதியேவ. ஆமகமம்ஸபடிக்³க³ஹணாதி ஏத்த² அஞ்ஞத்ர ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதா ஆமகமம்ஸமச்சா²னம் படிக்³க³ஹணமேவ பி⁴க்கூ²னம் ந வட்டதி, நோ ஆமஸனந்தி.

இத்தி²குமாரிகபடிக்³க³ஹணாதி ஏத்த² இத்தீ²தி புரிஸந்தரக³தா, இதரா குமாரிகா நாம, தாஸம் படிக்³க³ஹணம்பி ஆமஸனம்பி அகப்பியமேவ. தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணாதி ஏத்த² தா³ஸிதா³ஸவஸேனேவ தேஸம் படிக்³க³ஹணம் ந வட்டதி, ‘‘கப்பியகாரகம் த³ம்மி, ஆராமிகம் த³ம்மீ’’தி ஏவம் வுத்தே பன வட்டதி. அஜேளகாதீ³ஸுபி கே²த்தவத்து²பரியோஸானேஸு கப்பியாகப்பியனயோ வினயவஸேன உபபரிக்கி²தப்³போ³. தத்த² கே²த்தம் நாம யஸ்மிம் புப்³ப³ண்ணம் ருஹதி. வத்து² நாம யஸ்மிம் அபரண்ணம் ருஹதி. யத்த² வா உப⁴யம்பி ருஹதி, தம் கே²த்தம். தத³த்தா²ய அகதபூ⁴மிபா⁴கோ³ வத்து². கே²த்தவத்து²ஸீஸேன சேத்த² வாபி-தளாகாதீ³னிபி ஸங்க³ஹிதானேவ.

தூ³தேய்யம் வுச்சதி தூ³தகம்மம் கி³ஹீனம் பண்ணம் வா ஸாஸனம் வா க³ஹேத்வா தத்த² தத்த² க³மனம். பஹிணக³மனம் வுச்சதி க⁴ரா க⁴ரம் பேஸிதஸ்ஸ கு²த்³த³கக³மனம். அனுயோகோ³ நாம தது³ப⁴யகரணம். தஸ்மா து³தேய்யபஹிணக³மனானம் அனுயோகோ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கயவிக்கயாதி கயா ச விக்கயா ச. துலாகூடாதீ³ஸு கூடந்தி வஞ்சனம். தத்த² துலாகூடம் தாவ ரூபகூடம், அங்க³கூடம், க³ஹணகூடம், படிச்ச²ன்னகூடந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தத்த² ரூபகூடம் நாம த்³வே துலா ஸமரூபா கத்வா க³ண்ஹந்தோ மஹதியா க³ண்ஹாதி, த³த³ந்தோ கு²த்³தி³காய தே³தி. அங்க³கூடம் நாம க³ண்ஹந்தோ பச்சா²பா⁴கே³ ஹத்தே²ன துலம் அக்கமதி, த³த³ந்தோ புப்³ப³பா⁴கே³. க³ஹணகூடம் நாம க³ண்ஹந்தோ மூலே ரஜ்ஜும் க³ண்ஹாதி, த³த³ந்தோ அக்³கே³. படிச்ச²ன்னகூடம் நாம துலம் ஸுஸிரம் கத்வா அந்தோ அயசுண்ணம் பக்கி²பித்வா க³ண்ஹந்தோ தம் பச்சா²பா⁴கே³ கரோதி, த³த³ந்தோ அக்³க³பா⁴கே³.

கம்ஸோ வுச்சதி ஸுவண்ணபாதி, தாய வஞ்சனம் கம்ஸகூடம். கத²ம்? ஏகம் ஸுவண்ணபாதிம் கத்வா அஞ்ஞா த்³வே திஸ்ஸோ லோஹபாதியோ ஸுவண்ணவண்ணா கரோதி. ததோ ஜனபத³ம் க³ந்த்வா கிஞ்சிதே³வ அட்³ட⁴குலம் பவிஸித்வா ‘‘ஸுவண்ணபா⁴ஜனானி கிணதா²’’தி வத்வா அக்³கே⁴ புச்சி²தே ஸமக்³க⁴தரம் தா³துகாமா ஹோந்தி. ததோ தேஹி ‘‘கத²ம் இமேஸம் ஸுவண்ணபா⁴வோ ஜானிதப்³போ³’’தி வுத்தே ‘‘வீமம்ஸித்வா க³ண்ஹதா²’’தி ஸுவண்ணபாதிம் பாஸாணே க⁴ம்ஸித்வா ஸப்³ப³பாதியோ த³த்வா க³ச்ச²தி.

மானகூடம் நாம ஹத³யபே⁴த³-ஸிகா²பே⁴த³-ரஜ்ஜுபே⁴த³வஸேன திவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² ஹத³யபே⁴தோ³ ஸப்பிதேலாதி³மினனகாலே லப்³ப⁴தி. தானி ஹி க³ண்ஹந்தோ ஹேட்டா²சி²த்³தே³ன மானேன ‘‘ஸணிகம் ஆஸிஞ்சா’’தி வத்வா அத்தனோ பா⁴ஜனே ப³ஹும் பக்³க⁴ராபேத்வா க³ண்ஹாதி, த³த³ந்தோ சி²த்³த³ம் பிதா⁴ய ஸீக⁴ம் பூரேத்வா தே³தி. ஸிகா²பே⁴தோ³ திலதண்டு³லாதி³மினனகாலே லப்³ப⁴தி. தானி ஹி க³ண்ஹந்தோ ஸணிகம் ஸிக²ம் உஸ்ஸாபேத்வா க³ண்ஹாதி, த³த³ந்தோ வேகே³ன பூரேத்வா ஸிக²ம் சி²ந்த³ந்தோ தே³தி. ரஜ்ஜுபே⁴தோ³ கே²த்தவத்து²மினனகாலே லப்³ப⁴தி. லஞ்ஜம் அலப⁴ந்தா ஹி கே²த்தம் அமஹந்தம்பி மஹந்தம் கத்வா மினந்தி.

உக்கோடனாதீ³ஸு உக்கோடனந்தி ஸாமிகே அஸ்ஸாமிகே காதும் லஞ்ஜக்³க³ஹணம். வஞ்சனந்தி தேஹி தேஹி உபாயேஹி பரேஸம் வஞ்சனம். தத்ரித³மேகம் வத்து² – ஏகோ கிர லுத்³த³கோ மிக³ஞ்ச மிக³போதகஞ்ச க³ஹேத்வா ஆக³ச்ச²தி. தமேகோ து⁴த்தோ ‘‘கிம் போ⁴ மிகோ³ அக்³க⁴தி, கிம் மிக³போதகோ’’தி ஆஹ. ‘‘மிகோ³ த்³வே கஹாபணே, மிக³போதகோ ஏக’’ந்தி ச வுத்தே ஏகம் கஹாபணம் த³த்வா மிக³போதகம் க³ஹேத்வா தோ²கம் க³ந்த்வா நிவத்தோ ‘‘ந மே போ⁴ மிக³போதகேனத்தோ², மிக³ம் மே தே³ஹீ’’தி ஆஹ. தேன ஹி த்³வே கஹாபணே தே³ஹீதி. ஸோ ஆஹ – ‘‘நனு தே போ⁴ மயா பட²மம் ஏகோ கஹாபணோ தி³ன்னோ’’தி? ஆம தி³ன்னோதி. இமம்பி மிக³போதகம் க³ண்ஹ, ஏவம் ஸோ ச கஹாபணோ அயஞ்ச கஹாபணக்³க⁴னகோ மிக³போதகோ’’தி த்³வே கஹாபணா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி. ஸோ ‘‘காரணம் வத³தீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா மிக³போதகம் க³ஹேத்வா மிக³ம் அதா³ஸீதி. நிகதீதி யோக³வஸேன வா மாயாவஸேன வா அபாமங்க³ம் பாமங்க³ந்தி, அமணிம் மணிந்தி, அஸுவண்ணம் ஸுவண்ணந்தி கத்வா பதிரூபகேன வஞ்சனம். ஸாசியோகோ³தி குடிலயோகோ³. ஏதேஸம்யேவ உக்கோடனாதீ³னமேதம் நாமம். தஸ்மா உக்கோடனஸாசியோகோ³ வஞ்சனஸாசியோகோ³ நிகதிஸாசியோகோ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேசி அஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பரிவத்தனம் ஸாசியோகோ³தி வத³ந்தி, தம் பன வஞ்சனேனேவ ஸங்க³ஹிதம்.

சே²த³னாதீ³ஸு சே²த³னந்தி ஹத்த²ச்சே²த³னாதி³. வதோ⁴தி மாரணம். ப³ந்தோ⁴தி ரஜ்ஜுப³ந்த⁴னாதீ³ஹி ப³ந்த⁴னம். விபராமோஸோதி ஹிமவிபராமோஸோ, கு³ம்ப³விபராமோஸோதி து³விதோ⁴. யம் ஹிமபாதஸமயே ஹிமேன படிச்ச²ன்னா ஹுத்வா மக்³க³ப்படிபன்னம் ஜனம் முஸந்தி, அயம் ஹிமவிபராமோஸோ. யம் கு³ம்பா³தீ³ஹி படிச்ச²ன்னா முஸந்தி, அயம் கு³ம்ப³விபராமோஸோ. ஆலோபோ வுச்சதி கா³மனிக³மாதீ³னம் விலோபகரணம். ஸஹஸாகாரோதி ஸாஹஸிககிரியா, கே³ஹம் பவிஸித்வா மனுஸ்ஸானம் உரே ஸத்த²ம் ட²பேத்வா இச்சி²தப⁴ண்ட³க்³க³ஹணம். ஏவமேதஸ்மா சே²த³ன…பே… ஸஹஸாகாரா படிவிரதோ ஹோதி.

ஸோ ஸந்துட்டோ² ஹோதீதி ஸ்வாயம் பி⁴க்கு² ஹேட்டா² வுத்தேன சதூஸு பச்சயேஸு த்³வாத³ஸவிதே⁴ன இதரீதரபச்சயஸந்தோஸேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இமினா பன த்³வாத³ஸவிதே⁴ன இதரீதரபச்சயஸந்தோஸேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அட்ட² பரிக்கா²ரா வட்டந்தி – தீணி சீவரானி, பத்தோ, த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னவாஸி, ஏகா ஸூசி, காயப³ந்த⁴னம் பரிஸ்ஸாவனந்தி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘திசீவரஞ்ச பத்தோ ச, வாஸி ஸூசி ச ப³ந்த⁴னம்;

பரிஸ்ஸாவனேன அட்டே²தே, யுத்தயோக³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி.

தே ஸப்³பே³ காயபரிஹாரிகாபி ஹோந்தி, குச்சி²பரிஹாரிகாபி. கத²ம்? திசீவரம் தாவ நிவாஸேத்வா பாருபித்வா ச விசரணகாலே காயம் பரிஹரதி போஸேதீதி காயபரிஹாரிகம் ஹோதி. சீவரகண்ணேன உத³கம் பரிஸ்ஸாவேத்வா பிவனகாலே, கா²தி³தப்³ப³ப²லாப²லம் க³ஹணகாலே ச குச்சி²ம் பரிஹரதி போஸேதீதி குச்சி²பரிஹாரிகம் ஹோதி. பத்தோபி தேன உத³கம் உத்³த⁴ரித்வா ந்ஹானகாலே குடிபரிப⁴ண்ட³கரணகாலே ச காயபரிஹாரிகோ ஹோதி, ஆஹாரம் க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜனகாலே குச்சி²பரிஹாரிகோ. வாஸிபி தாய த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னகாலே மஞ்சபீடா²னம் அங்க³பாத³சீவரகுடித³ண்ட³கஸஜ்ஜனகாலே ச காயபரிஹாரிகா ஹோதி, உச்சு²ச்சே²த³னனாளிகேராதி³தச்ச²னகாலே குச்சி²பரிஹாரிகா. ஸூசிபி சீவரஸிப்³ப³னகாலே காயபரிஹாரிகா ஹோதி, பூவம் வா ப²லம் வா விஜ்ஜி²த்வா கா²த³னகாலே குச்சி²பரிஹாரிகா. காயப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா விசரணகாலே காயபரிஹாரிகம், உச்சு²ஆதீ³னி ப³ந்தி⁴த்வா க³ஹணகாலே குச்சி²பரிஹாரிகம். பரிஸ்ஸாவனம் தேன உத³கம் பரிஸ்ஸாவேத்வா ந்ஹானகாலே ஸேனாஸனபரிப⁴ண்ட³கரணகாலே ச காயபரிஹாரிகம், பானீயபானகபரிஸ்ஸாவனகாலே தேனேவ திலதண்டு³லபுது²காதீ³னி க³ஹேத்வா கா²த³னகாலே ச குச்சி²பரிஹாரிகம். அயம் தாவ அட்ட²பரிக்கா²ரிகஸ்ஸ பரிக்கா²ரமத்தா.

நவபரிக்கா²ரிகஸ்ஸ பன ஸேய்யம் பவிஸந்தஸ்ஸ தத்ரட்ட²கபச்சத்த²ரணம் வா குஞ்சிகா வா வட்டதி. த³ஸபரிக்கா²ரிகஸ்ஸ நிஸீத³னம் வா சம்மக²ண்ட³ம் வா வட்டதி. ஏகாத³ஸபரிக்கா²ரிகஸ்ஸ கத்தரயட்டி² வா தேலனாளிகா வா வட்டதி. த்³வாத³ஸபரிக்கா²ரிகஸ்ஸ ச²த்தம் வா உபாஹனம் வா வட்டதி. ஏதேஸு ச அட்ட²பரிக்கா²ரிகோவ ஸந்துட்டோ², இதரே அஸந்துட்டா² மஹிச்சா² மஹாபா⁴ராதி ந வத்தப்³பா³. ஏதேபி அப்பிச்சா²வ ஸந்துட்டா²வ ஸுப⁴ராவ ஸல்லஹுகவுத்தினோவ. ப⁴க³வா பன ந இமம் ஸுத்தம் தேஸம் வஸேன கதே²ஸி, அட்ட²பரிக்கா²ரிகஸ்ஸ வஸேன கதே²ஸி. ஸோ ஹி கு²த்³த³கவாஸிஞ்ச ஸூசிஞ்ச பரிஸ்ஸாவனே பக்கி²பித்வா பத்தஸ்ஸ அந்தோ ட²பேத்வா பத்தம் அம்ஸகூடே லக்³கே³த்வா திசீவரம் காயப்படிப³த்³த⁴ம் கத்வா யேனிச்ச²கம் ஸுக²ம் பக்கமதி, படினிவத்தித்வா க³ஹேதப்³ப³ம் நாமஸ்ஸ ந ஹோதி. இதி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸல்லஹுகவுத்திதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ஸந்துட்டோ² ஹோதி காயபரிஹாரிகேன சீவரேனாதிஆதி³மாஹ.

தத்த² காயபரிஹாரிகேனாதி காயபரிஹரணமத்தகேன. குச்சி²பரிஹாரிகேனாதி குச்சி²பரிஹரணமத்தகேன. ஸமாதா³யேவ பக்கமதீதி தம் அட்ட²பரிக்கா²ரமத்தகம் ஸப்³ப³ம் க³ஹேத்வாவ காயப்படிப³த்³த⁴ம் கத்வாவ க³ச்ச²தி, ‘‘மம விஹாரோ பரிவேணம் உபட்டா²கோ’’திஸ்ஸ ஸங்கோ³ வா ப³ந்தோ⁴ வா ந ஹோதி. ஸோ ஜியா முத்தோ ஸரோ விய, யூதா² அபக்கந்தோ மத்தஹத்தீ² விய இச்சி²திச்சி²தம் ஸேனாஸனம், வனஸண்ட³ம், ருக்க²மூலம், நவம் பப்³பா⁴ரம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ ஏகோ திட்ட²தி, ஏகோ நிஸீத³தி, ஸப்³பி³ரியாபதே²ஸு ஏகோ அது³தியோ.

‘‘சாதுத்³தி³ஸோ அப்படிகோ⁴ ச ஹோதி,

ஸந்துஸ்ஸமானோ இதரீதரேன;

பரிஸ்ஸயானம் ஸஹிதா அச²ம்பீ⁴,

ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ’’தி. (ஸு. நி. 42; சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸோ 128) –

ஏவம் வண்ணிதம் க²க்³க³விஸாணகப்பதம் ஆபஜ்ஜதி.

இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய ஸாதே⁴ந்தோ ஸேய்யதா²பீதிஆதி³மாஹ. தத்த² பக்கீ² ஸகுணோதி பக்க²யுத்தோ ஸகுணோ. டே³தீதி உப்பததி. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – ஸகுணா நாம ‘‘அஸுகஸ்மிம் பதே³ஸே ருக்கோ² பரிபக்கப²லோ’’தி ஞத்வா நானாதி³ஸாஹி ஆக³ந்த்வா நக²பக்க²துண்டா³தீ³ஹி தஸ்ஸ ப²லானி விஜ்ஜ²ந்தா விது⁴னந்தா கா²த³ந்தி, ‘‘இத³ம் அஜ்ஜதனாய, இத³ம் ஸ்வாதனாய ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நேஸம் ந ஹோதி. ப²லே பன கீ²ணே நேவ ருக்க²ஸ்ஸ ஆரக்க²ம் ட²பேந்தி, ந தத்த² பக்க²ம் வா பத்தம் வா நக²ம் வா துண்ட³ம் வா ட²பேந்தி, அத² கோ² தஸ்மிம் ருக்கே² அனபேக்கா² ஹுத்வா யோ யம் தி³ஸாபா⁴க³ம் இச்ச²தி, ஸோ தேன ஸபத்தபா⁴ரோவ உப்பதித்வா க³ச்ச²தி. ஏவமேவ அயம் பி⁴க்கு² நிஸ்ஸங்கோ³ நிரபேக்கோ²யேவ பக்கமதி, ஸமாதா³யேவ பக்கமதி. அரியேனாதி நித்³தோ³ஸேன. அஜ்ஜ²த்தந்தி ஸகே அத்தபா⁴வே. அனவஜ்ஜஸுக²ந்தி நித்³தோ³ஸஸுக²ம்.

ஸோ சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி ஸோ இமினா அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் பஸ்ஸித்வாதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.15) வுத்தம். அப்³யாஸேகஸுக²ந்தி கிலேஸேஹி அனாஸித்தஸுக²ம், அவிகிண்ணஸுக²ந்திபி வுத்தம். இந்த்³ரியஸம்வரஸுக²ம் ஹி தி³ட்டா²தீ³ஸு தி³ட்ட²மத்தாதி³வஸேன பவத்ததாய அவிகிண்ணம் ஹோதி.

ஸோ அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தேதி ஸோ மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் ஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² இமேஸு அபி⁴க்கந்தபடிக்கந்தாதீ³ஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞவஸேன ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி. தத்த² அபி⁴க்கந்தந்தி புரதோ க³மனம். படிக்கந்தந்தி பச்சா²க³மனம்.

ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீதி ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம், ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம், அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி இமேஸம் சதுன்னம் ஸதிஸம்பயுத்தானம் ஸம்பஜஞ்ஞானம் வஸேன ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வாயேவ தானி அபி⁴க்கந்தபடிக்கந்தானி கரோதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன இச்ச²ந்தேன தீ³க⁴னிகாயே ஸாமஞ்ஞப²லவண்ணனாதோ வா மஜ்ஜி²மனிகாயே ஸதிபட்டா²னவண்ணனாதோ வா க³ஹேதப்³போ³.

ஸோ இமினா சாதிஆதி³னா கிம் த³ஸ்ஸேதி? அரஞ்ஞவாஸஸ்ஸ பச்சயஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேதி. யஸ்ஸ ஹி இமே சத்தாரோ பச்சயா நத்தி², தஸ்ஸ அரஞ்ஞவாஸோ ந இஜ்ஜ²தி, திரச்சா²னக³தேஹி வா வனசரகேஹி வா ஸத்³தி⁴ம் வத்த²ப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. அரஞ்ஞே அதி⁴வத்தா² தே³வதா ‘‘கிம் ஏவரூபஸ்ஸ பாபபி⁴க்கு²னோ அரஞ்ஞவாஸேனா’’தி பே⁴ரவஸத்³த³ம் ஸாவேந்தி, ஹத்தே²ஹி ஸீஸம் பஹரித்வா பலாயனாகாரம் கரோந்தி. ‘‘அஸுகோ பி⁴க்கு² அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா இத³ஞ்சித³ஞ்ச பாபகம்மமகாஸீ’’தி அயஸோ பத்த²ரதி. யஸ்ஸ பனேதே சத்தாரோ பச்சயா அத்தி², தஸ்ஸ அரஞ்ஞவாஸோ இஜ்ஜ²தி. ஸோ ஹி அத்தனோ ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தோ கிஞ்சி காளகம் வா திலகம் வா அபஸ்ஸந்தோ பீதிம் உப்பாதே³த்வா தம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸந்தோ அரியபூ⁴மிம் ஓக்கமதி. அரஞ்ஞே அதி⁴வத்தா² தே³வதா அத்தமனா வண்ணம் பா⁴ஸந்தி. இதிஸ்ஸ உத³கே பக்கி²த்ததேலபி³ந்து³ விய யஸோ வித்தா²ரிகோ ஹோதி.

தத்த² விவித்தந்தி ஸுஞ்ஞம், அப்பஸத்³த³ம், அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி அத்தோ². ஏததே³வ ஹி ஸந்தா⁴ய விப⁴ங்கே³ ‘‘விவித்தந்தி ஸந்திகே சேபி ஸேனாஸனம் ஹோதி, தஞ்ச அனாகிண்ணம் க³ஹட்டே²ஹி பப்³ப³ஜிதேஹி, தேன தம் விவித்த’’ந்தி (விப⁴. 526) வுத்தம். ஸேதி சேவ ஆஸதி ச ஏத்தா²தி ஸேனாஸனம். மஞ்சபீடா²னமேதம் அதி⁴வசனம். தேனாஹ – ‘‘ஸேனாஸனந்தி மஞ்சோபி ஸேனாஸனம், பீட²ம்பி, பி⁴ஸிபி, பி³ம்போ³ஹனம்பி, விஹாரோபி, அட்³ட⁴யோகோ³பி, பாஸாதோ³பி, ஹம்மியம்பி, கு³ஹாபி, அட்டோபி, மாளோபி, லேணம்பி, வேளுகு³ம்போ³பி, ருக்க²மூலம்பி, மண்ட³போபி ஸேனாஸனம், யத்த² வா பன பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தி, ஸப்³ப³மேதம் ஸேனாஸன’’ந்தி (விப⁴. 527). அபிச விஹாரோ, அட்³ட⁴யோகோ³, பாஸாதோ³, ஹம்மியம், கு³ஹாதி இத³ம் விஹாரஸேனாஸனம் நாம. மஞ்சோ, பீட²ம், பி⁴ஸி, பி³ம்போ³ஹனந்தி இத³ம் மஞ்சபீட²ஸேனாஸனம் நாம. சிமிலிகா, சம்மக²ண்டோ³, திணஸந்தா²ரோ, பண்ணஸந்தா²ரோதி இத³ம் ஸந்த²தஸேனாஸனம் நாம. யத்த² வா பன பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தீதி ஏதம் ஓகாஸஸேனாஸனம் நாமாதி ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸேனாஸனம் ஹோதி. தம் ஸப்³ப³ம்பி ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவ.

இமஸ்ஸ பன ஸகுணஸதி³ஸஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுச்ச²விகம் த³ஸ்ஸேந்தோ அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலந்திஆதி³மாஹ. தத்த² அரஞ்ஞந்தி ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (விப⁴. 529) ‘‘இத³ம் பி⁴க்கு²னீனம் வஸேன ஆக³தம் அரஞ்ஞம். ‘‘ஆரஞ்ஞகம் நாம ஸேனாஸனம் பஞ்சத⁴னுஸதிகம் பச்சி²ம’’ந்தி (பாரா. 654) இத³ம் பன இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுரூபம். தஸ்ஸ லக்க²ணம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ து⁴தங்க³னித்³தே³ஸே வுத்தம். ருக்க²மூலந்தி யம்கிஞ்சி ஸீதச்சா²யம் விவித்தம் ருக்க²மூலம். பப்³ப³தந்தி ஸேலம். தத்த² ஹி உத³கஸோண்டீ³ஸு உத³ககிச்சம் கத்வா ஸீதாய ருக்க²ச்சா²யாய நிஸின்னஸ்ஸ நானாதி³ஸாஸு கா²யமானாஸு ஸீதேன வாதேன பீ³ஜியமானஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. கந்த³ரந்தி கம் வுச்சதி உத³கம், தேன தா³ரிதம் உத³கபி⁴ன்னம் பப்³ப³தபதே³ஸம், யம் நிதம்ப³ந்திபி நதீ³னிகுஞ்ஜந்திபி வத³ந்தி. தத்த² ஹி ரஜதபட்டஸதி³ஸா வாலிகா ஹோதி, மத்த²கே மணிவிதானம் விய வனக³ஹனம், மணிக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸம் உத³கம் ஸந்த³தி. ஏவரூபம் கந்த³ரம் ஓருய்ஹ பானீயம் பிவித்வா க³த்தானி ஸீதானி கத்வா வாலிகம் உஸ்ஸாபேத்வா பம்ஸுகூலசீவரம் பஞ்ஞாபேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஸமணத⁴ம்மம் கரோதோ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. கி³ரிகு³ஹந்தி த்³வின்னம் பப்³ப³தானம் அந்தரம், ஏகஸ்மிம்யேவ வா உமங்க³ஸதி³ஸம் மஹாவிவரம். ஸுஸானலக்க²ணம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.34) வுத்தம். வனபத்த²ந்தி கா³மந்தம் அதிக்கமித்வா மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னம், யத்த² ந கஸந்தி ந வபந்தி. தேனேவாஹ – ‘‘வனபத்த²ந்தி தூ³ரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசன’’ந்திஆதி³. அப்³போ⁴காஸந்தி அச்ச²ன்னம். ஆகங்க²மானோ பனேத்த² சீவரகுடிம் கத்வா வஸதி. பலாலபுஞ்ஜந்தி பலாலராஸிம். மஹாபலாலபுஞ்ஜதோ ஹி பலாலம் நிக்கட்³டி⁴த்வா பப்³பா⁴ரலேணஸதி³ஸே ஆலயே கரோந்தி, க³ச்ச²கு³ம்பா³தீ³னம்பி உபரி பலாலம் பக்கி²பித்வா ஹேட்டா² நிஸின்னா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

பச்சா²ப⁴த்தந்தி ப⁴த்தஸ்ஸ பச்ச²தோ. பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோதி பிண்ட³பாதபரியேஸனதோ படிக்கந்தோ. பல்லங்கந்தி ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸனம். ஆபு⁴ஜித்வாதி ப³ந்தி⁴த்வா. உஜும் காயம் பணிதா⁴யாதி உபரிமஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா அட்டா²ரஸ பிட்டி²கண்டகே கோடியா கோடிம் படிபாதே³த்வா. ஏவஞ்ஹி நிஸின்னஸ்ஸ சம்மமம்ஸன்ஹாரூனி ந பணமந்தி. அத²ஸ்ஸ யா தேஸம் பணமனபச்சயா க²ணே க²ணே வேத³னா உப்பஜ்ஜேய்யும், தா ந உப்பஜ்ஜந்தி. தாஸு ந உப்பஜ்ஜமானாஸு சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, கம்மட்டா²னம் ந பரிபததி, வுத்³தி⁴ம் பா²திம் உபக³ச்ச²தி. பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வாதி கம்மட்டா²னாபி⁴முக²ம் ஸதிம் ட²பயித்வா, முக²ஸமீபே வா கத்வாதி அத்தோ². தேனேவ விப⁴ங்கே³ வுத்தம் – ‘‘அயம் ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி ஸூபட்டி²தா நாஸிகக்³கே³ வா முக²னிமித்தே வா. தேன வுச்சதி பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி (விப⁴. 537). அத² வா ‘‘பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ². முக²ந்தி நிய்யானட்டோ². ஸதீதி உபட்டா²னட்டோ². தேன வுச்சதி – ‘பரிமுக²ம் ஸதி’’’ந்தி ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.164) வுத்தனயேன பனேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தத்ராயம் ஸங்கே²போ ‘‘பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் ஸதிம் கத்வா’’தி.

அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகேதி ஏத்த² லுஜ்ஜன-பலுஜ்ஜனட்டே²ன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ லோகோ. தஸ்மா பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ராக³ம் பஹாய காமச்ச²ந்த³ம் விக்க²ம்பே⁴த்வாதி அயமேத்த² அத்தோ². விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²னாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனத்தா விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²ன, ந சக்கு²விஞ்ஞாணஸதி³ஸேனாதி அத்தோ². அபி⁴ஜ்ஜா²ய சித்தம் பரிஸோதே⁴தீதி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ சித்தம் பரிமோசேதி, யதா² நம் ஸா முஞ்சதி சேவ முஞ்சித்வா ச ந புன க³ண்ஹாதி, ஏவம் கரோதீதி அத்தோ². ப்³யாபாத³பதோ³ஸம் பஹாயாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப்³யாபஜ்ஜதி இமினா சித்தம் பூதிகும்மாஸாத³யோ விய புரிமபகதிம் பஜஹதீதி ப்³யாபாதோ³. விகாரப்பத்தியா பது³ஸ்ஸதி, பரம் வா பதூ³ஸேதி வினாஸேதீதி பதோ³ஸோ. உப⁴யம்பேதம் கோத⁴ஸ்ஸேவ அதி⁴வசனம். தி²னம் சித்தகே³லஞ்ஞம், மித்³த⁴ம் சேதஸிககே³லஞ்ஞம். தி²னஞ்ச மித்³த⁴ஞ்ச தி²னமித்³த⁴ம். ஆலோகஸஞ்ஞீதி ரத்திம்பி தி³வாபி தி³ட்ட²ஆலோகஸஞ்ஜானனஸமத்தா²ய விக³தனீவரணாய பரிஸுத்³தா⁴ய ஸஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதியா ச ஞாணேன ச ஸமன்னாக³தோ. இத³ம் உப⁴யம் ஆலோகஸஞ்ஞாய உபகாரகத்தா வுத்தம். உத்³த⁴ச்சஞ்ச குக்குச்சஞ்ச உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம். திண்ணவிசிகிச்சோ²தி விசிகிச்ச²ம் தரித்வா அதிக்கமித்வா டி²தோ. ‘‘கத²மித³ம் கத²மித³’’ந்தி ஏவம் நப்பவத்ததீதி அகத²ம்கதீ². குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி அனவஜ்ஜேஸு த⁴ம்மேஸு. ‘‘இமே நு கோ² குஸலா, கத²மிமே குஸலா’’தி ஏவம் ந விசிகிச்ச²தி ந கங்க²தீதி அத்தோ². அயமேத்த² ஸங்கே²போ. இமேஸு பன நீவரணேஸு வசனத்த²லக்க²ணாதி³பே⁴த³தோ யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.71-72) வுத்தம். பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணேதி யஸ்மா இமே பஞ்ச நீவரணா உப்பஜ்ஜமானா அனுப்பன்னாய லோகியலோகுத்தராய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, உப்பன்னாபி அட்ட² ஸமாபத்தியோ பஞ்ச வா அபி⁴ஞ்ஞா உச்சி²ந்தி³த்வா பாதேந்தி. தஸ்மா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணாதி வுச்சந்தி. விவிச்சேவ காமேஹீதிஆதீ³னி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதானி.

இமே ஆஸவாதிஆதி³ அபரேனாபி பரியாயேன சதுஸச்சப்பகாஸனத்த²ம் வுத்தம். நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீதி ஏத்தாவதா ஹேட்டா² தீஹி அங்கே³ஹி பா³ஹிரஸமயஸ்ஸ நிப்ப²லபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா சதுத்தே²ன அங்கே³ன அத்தனோ ஸாஸனஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வம் பகாஸேத்வா தே³ஸனாய அரஹத்தேன கூடம் க³ண்ஹி. இதா³னி தே³ஸனம் அப்பேந்தோ ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ.