4. சதுத்த²பண்ணாஸகம்

(16) 1. இந்த்³ரியவக்³கோ³

1. இந்த்³ரியஸுத்தாதி³வண்ணனா

151. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே ஸத்³தா⁴து⁴ரேன இந்த³ட்ட²ம் கரோதீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. து³தியே அஸ்ஸத்³தி⁴யே அகம்பனட்டே²ன ஸத்³தா⁴ப³லம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ததியே அனவஜ்ஜப³லந்தி நித்³தோ³ஸப³லம். ஸங்க³ஹப³லந்தி ஸங்க³ண்ஹிதப்³ப³யுத்தகானம் ஸங்க³ண்ஹனப³லம். சதுத்த²பஞ்சமானி உத்தானானேவ.

6. கப்பஸுத்தவண்ணனா

156. ச²ட்டே² ஸம்வட்டதீதி ஏத்த² தயோ ஸம்வட்டா ஆபோஸம்வட்டோ, தேஜோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி. திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமா ஆப⁴ஸ்ஸரா, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லாதி. யதா³ கப்போ தேஜேன ஸம்வட்டதி, ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஹேட்டா² அக்³கி³னா ட³ய்ஹதி. யதா³ ஆபேன ஸம்வட்டதி, ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஹேட்டா² உத³கேன விலீயதி. யதா³ வாதேன ஸம்வட்டதி, வேஹப்ப²லதோ ஹேட்டா² வாதேன வித்³த⁴ம்ஸதி. வித்தா²ரதோ பன ஸதா³பி ஏகம் பு³த்³த⁴க்கே²த்தம் வினஸ்ஸதி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரகதா² பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.403-404 ஆத³யோ) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

7. ரோக³ஸுத்தவண்ணனா

157. ஸத்தமே விகா⁴தவாதி மஹிச்சா²பச்சயேன விகா⁴தேன து³க்கே²ன ஸமன்னாக³தோ. அஸந்துட்டோ²தி சதூஸு பச்சயேஸு தீஹி ஸந்தோஸேஹி அஸந்துட்டோ². அனவஞ்ஞப்படிலாபா⁴யாதி பரேஹி அனவஜானனஸ்ஸ படிலாப⁴த்தா²ய. லாப⁴ஸக்காரஸிலோகப்படிலாபா⁴யாதி ஸுஸங்க²தசதுபச்சயஸங்கா²தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸ்ஸ சேவ வண்ணப⁴ணனஸங்கா²தஸ்ஸ ஸிலோகஸ்ஸ ச படிலாப⁴த்தா²ய. ஸங்கா²ய குலானி உபஸங்கமதீதி ‘‘இதி மம் ஏதே ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானனத்தா²ய குலானி உபஸங்கமதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

8. பரிஹானிஸுத்தவண்ணனா

158. அட்ட²மே க³ம்பீ⁴ரேஸூதி அத்த²க³ம்பீ⁴ரேஸு. டா²னாடா²னேஸூதி காரணாகாரணேஸு. ந கமதீதி நாவகா³ஹதி நப்பவத்ததி. பஞ்ஞாசக்கூ²தி ஏத்த² உக்³க³ஹபரிபுச்சா²பஞ்ஞாபி வட்டதி, ஸம்மஸனப்படிவேத⁴பஞ்ஞாபி வட்டதியேவ.

9. பி⁴க்கு²னீஸுத்தவண்ணனா

159. நவமே ஏஹி த்வந்தி தே²ரே படிப³த்³த⁴சித்தா தம் பஹிணிதும் ஏவமாஹ. ஸஸீஸம் பாருபித்வாதி ஸஹ ஸீஸேன காயம் பாருபித்வா. மஞ்சகே நிபஜ்ஜீதி வேகே³ன மஞ்சகம் பஞ்ஞாபேத்வா தத்த² நிபஜ்ஜி. ஏதத³வோசாதி தஸ்ஸாகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா லோப⁴ப்பஹானத்தா²ய ஸண்ஹேனேவ அஸுப⁴கத²ம் கதே²தும் ஏதம் அவோச. ஆஹாரஸம்பூ⁴தோதி ஆஹாரேன ஸம்பூ⁴தோ ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய வட்³டி⁴தோ. ஆஹாரம் நிஸ்ஸாய ஆஹாரம் பஜஹதீதி பச்சுப்பன்னம் கப³ளீகாராஹாரம் நிஸ்ஸாய தம் ஏவம் யோனிஸோ ஸேவமானோ புப்³ப³கம்மஸங்கா²தம் ஆஹாரம் பஜஹதி. பச்சுப்பன்னேபி பன கப³ளீகாராஹாரே நிகந்திதண்ஹா பஜஹிதப்³பா³.

தண்ஹம் பஜஹதீதி இதா³னி ஏவம் பவத்தம் பச்சுப்பன்னதண்ஹம் நிஸ்ஸாய வட்டமூலிகம் புப்³ப³தண்ஹம் பஜஹதி. அயம் பன பச்சுப்பன்னதண்ஹா குஸலா அகுஸலாதி? அகுஸலா. ஸேவிதப்³பா³ ந ஸேவிதப்³பா³தி? ஸேவிதப்³பா³. படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³ட⁴தி நாகட்³ட⁴தீதி? நாகட்³ட⁴தி. ஏதிஸ்ஸாபி பன பச்சுப்பன்னாய ஸேவிதப்³ப³தண்ஹாய நிகந்தி பஜஹிதப்³பா³யேவ. ஸோ ஹி நாம ஆயஸ்மா ஆஸவானம் க²யா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதி, கிமங்க³ம் பனாஹந்தி ஏத்த² கிமங்க³ம் பனாதி காரணபரிவிதக்கனமேதம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸோ ஆயஸ்மா அரஹத்தப²லம் ஸச்சி²கத்வா விஹரிஸ்ஸதி, அஹம் கேன காரணேன ந ஸச்சி²கத்வா விஹரிஸ்ஸாமி. ஸோபி ஹி ஆயஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ புத்தோ, அஹம்பி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ புத்தோ, மய்ஹம்பேதம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. மானம் நிஸ்ஸாயாதி இத³ம் ஏவம் உப்பன்னஸேவிதப்³ப³மானம் நிஸ்ஸாய. மானம் பஜஹதீதி வட்டமூலகம் புப்³ப³மானம் பஜஹதி. யம் நிஸ்ஸாய பனேஸ தம் பஜஹதி, ஸோபி தண்ஹா விய அகுஸலோ சேவ ஸேவிதப்³போ³ ச, நோ ச படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³ட⁴தி. நிகந்தி பன தஸ்மிம்பி பஜஹிதப்³பா³வ.

ஸேதுகா⁴தோ வுத்தோ ப⁴க³வதாதி பத³கா⁴தோ பச்சயகா⁴தோ பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா கதி²தோ. இதி இமேஹி சதூஹி அங்கே³ஹி தே²ரே தே³ஸனம் வினிவட்டேந்தே தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னோ ச²ந்த³ராகோ³ அபக³ஞ்சி². ஸாபி தே²ரம் க²மாபேதும் அச்சயம் தே³ஸேஸி, தே²ரோபிஸ்ஸா படிக்³க³ண்ஹி. தம் த³ஸ்ஸேதும் அத² கோ² ஸா பி⁴க்கு²னீதிஆதி³ வுத்தம்.

10. ஸுக³தவினயஸுத்தவண்ணனா

160. த³ஸமே து³க்³க³ஹிதந்தி உப்படிபாடியா க³ஹிதம். பரியாபுணந்தீதி வளஞ்ஜேந்தி கதே²ந்தி. பத³ப்³யஞ்ஜனேஹீதி ஏத்த² பத³மேவ அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனதோ ப்³யஞ்ஜனந்தி வுத்தம். து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸாதி து³ட்டு² நிக்கி²த்தஸ்ஸ உப்படிபாடியா ட²பிதஸ்ஸ. அத்தோ²பி து³ன்னயோ ஹோதீதி அட்ட²கதா² நீஹரித்வா கதே²தும் ந ஸக்கா ஹோதி. சி²ன்னமூலகோதி மூலபூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் உபச்சி²ன்னத்தா சி²ன்னமூலகோ. அப்படிஸரணோதி அப்பதிட்டோ². பா³ஹுலிகாதி பச்சயபா³ஹுல்லாய படிபன்னா. ஸாத²லிகாதி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிதி²லக்³க³ஹணேன க³ண்ஹனகா. ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மாதி பஞ்ச நீவரணானி அவக³மனதோ ஓக்கமனந்தி வுச்சந்தி, தத்த² புப்³ப³ங்க³மாதி அத்தோ². பவிவேகேதி திவிதே⁴ விவேகே. நிக்கி²த்தது⁴ராதி நிப்³பீ³ரியா. இமினா நயேன பன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இந்த்³ரியவக்³கோ³ பட²மோ.

(17) 2. படிபதா³வக்³கோ³

1. ஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா

161. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஸுக²படிக்கே²பேன து³க்கா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³தோ படிபதா³ ஏதிஸ்ஸாதி து³க்கா²படிபதா³. அஸீக⁴ப்பவத்திதாய க³ருபா⁴வேன த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதிஸ்ஸாதி த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா. இமினாவ நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

2. வித்தா²ரஸுத்தவண்ணனா

162. து³தியே அபி⁴க்க²ணந்தி அபி⁴ண்ஹம். ஆனந்தரியந்தி அனந்தரவிபாகதா³யகம் மக்³க³ஸமாதி⁴ம். ஆஸவானம் க²யாயாதி அரஹத்தப²லத்தா²ய. பஞ்சிந்த்³ரியானீதி விபஸ்ஸனாபஞ்சமகானி பஞ்சிந்த்³ரியானி. பஞ்ஞிந்த்³ரியந்தி ஹி ஏத்த² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாவ பஞ்ஞிந்த்³ரியந்தி அதி⁴ப்பேதம். ஸேஸமேத்த² பாளிவஸேன உத்தானமேவ.

இமாஸம் பன படிபதா³னம் அயம் ஆவிபா⁴வகதா² – இத⁴ பி⁴க்கு² புப்³பே³ அகதாபி⁴னிவேஸோ புப்³ப³பா⁴கே³ ரூபபரிக்³க³ஹே கிலமதி, அரூபபரிக்³க³ஹே கிலமதி, பச்சயபரிக்³க³ஹே கிலமதி, தீஸு அத்³தா⁴ஸு கிலமதி, மக்³கா³மக்³கே³ கிலமதி. ஏவம் பஞ்சஸு டா²னேஸு கிலமந்தோ விபஸ்ஸனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனம் பத்வாபி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனே, ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனே, ப⁴யதுபட்டா²னே, ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனே, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனே, முச்சிதுகம்யதாஞாணே, ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணே, அனுலோமஞாணே, கோ³த்ரபு⁴ஞாணேதி இமேஸு நவஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸுபி கிலமித்வாவ லோகுத்தரமக்³க³ம் பாபுணாதி. தஸ்ஸ ஸோ லோகுத்தரமக்³கோ³ ஏவம் து³க்கே²ன க³ருபா⁴வேன ஸச்சி²கதத்தா து³க்க²படிபதோ³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ நாம ஜாதோ. யோ பன புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஸு ஞாணேஸு கிலமந்தோ அபரபா⁴கே³ நவஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு அகிலமித்வாவ மக்³க³ம் ஸச்சி²கரோதி, தஸ்ஸ ஸோ மக்³கோ³ ஏவம் து³க்கே²ன அக³ருபா⁴வேன ஸச்சி²கதத்தா து³க்க²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ நாம ஜாதோ. இமினா உபாயேன இதராபி த்³வே வேதி³தப்³பா³.

கோ³ணபரியேஸகஉபமாஹி சேதா விபா⁴வேதப்³பா³ – ஏகஸ்ஸ ஹி புரிஸஸ்ஸ சத்தாரோ கோ³ணா பலாயித்வா அடவிம் பவிட்டா². ஸோ ஸகண்டகே ஸக³ஹனே வனே தே பரியேஸந்தோ க³ஹனமக்³கே³னேவ கிச்சே²ன கஸிரேன க³ந்த்வா க³ஹனட்டா²னேயேவ நிலீனே கோ³ணேபி கிச்சே²ன கஸிரேன அத்³த³ஸ. ஏகோ கிச்சே²ன க³ந்த்வா அப்³போ⁴காஸே டி²தே கி²ப்பமேவ அத்³த³ஸ. அபரோ அப்³போ⁴காஸமக்³கே³ன ஸுகே²ன க³ந்த்வா க³ஹனட்டா²னே நிலீனே கிச்சே²ன கஸிரேன அத்³த³ஸ. அபரோ அப்³போ⁴காஸமக்³கே³னேவ ஸுகே²ன க³ந்த்வா அப்³போ⁴காஸே டி²தேயேவ கி²ப்பம் அத்³த³ஸ. தத்த² சத்தாரோ கோ³ணா விய சத்தாரோ அரியமக்³கா³ த³ட்ட²ப்³பா³, கோ³ணபரியேஸகோ புரிஸோ விய யோகா³வசரோ, க³ஹனமக்³கே³ன கிச்சே²ன கஸிரேன க³மனம் விய புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஸு ஞாணேஸு கிலமதோ து³க்கா²படிபதா³. க³ஹனட்டா²னே நிலீனானம் கிச்சே²னேவ த³ஸ்ஸனம் விய அபரபா⁴கே³ நவஸு ஞாணேஸு கிலமந்தஸ்ஸ அரியமக்³கா³னம் த³ஸ்ஸனம். இமினா உபாயேன ஸேஸஉபமாபி யோஜேதப்³பா³.

3. அஸுப⁴ஸுத்தவண்ணனா

163. ததியே அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதீதி அத்தனோ கரஜகாயே ‘‘யதா² ஏதம், ததா² இத³’’ந்தி இமினா நயேன ப³ஹித்³தா⁴ தி³ட்டா²னம் த³ஸன்னம் அஸுபா⁴னம் உபஸம்ஹரணவஸேன அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ விஹரதி, அத்தனோ காயம் அஸுப⁴தோ படிகூலதோ ஞாணேன பஸ்ஸதீதி அத்தோ². ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீதி நவன்னம் பாடிகுல்யானம் வஸேன கப³ளீகாராஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ. ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி தேதா⁴துகே லோகஸன்னிவாஸே அனபி⁴ரதாய உக்கண்டி²தஸஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீதி ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகஸங்கா²ரே அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ. மரணஸஞ்ஞாதி மரணம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னஸஞ்ஞா. அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதீதி நியகஜ்ஜ²த்தே ஸுட்டு² உபட்டி²தா ஹோதி. ஏத்தாவதா ப³லவவிபஸ்ஸனா கதி²தா. ஸேக²ப³லானீதி ஸிக்க²னகானம் ப³லானி. ஸேஸமேத்த² பாளிவஸேன உத்தானமேவ. ‘‘அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ’’திஆதீ³னி பன து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி, பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி ஸுகா²ய. அஸுபா⁴தீ³னி ஹி படிகூலாரம்மணானி, தேஸு பன பகதியாவ ஸம்பியாயமானம் சித்தம் அல்லீயதி. தஸ்மா தானி பா⁴வேந்தோ து³க்க²படிபத³ம் படிபன்னோ நாம ஹோதி. பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி பணீதஸுகா²னி, தஸ்மா தானி படிபன்னோ ஸுக²படிபத³ம் படிபன்னோ நாம ஹோதி.

அயம் பனேத்த² ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணா உபமா – ஸங்கா³மாவசரபுரிஸோ ஹி ப²லககோட்ட²கம் கத்வா பஞ்சாவுதா⁴னி ஸன்னய்ஹித்வா ஸங்கா³மம் பவிஸதி, ஸோ அந்தரா விஸ்ஸமிதுகாமோ ப²லககோட்ட²கம் பவிஸித்வா விஸ்ஸமதி சேவ பானபோ⁴ஜனாதீ³னி ச படிஸேவதி. ததோ புன ஸங்கா³மம் பவிஸித்வா கம்மம் கரோதி. தத்த² ஸங்கா³மோ விய கிலேஸஸங்கா³மோ த³ட்ட²ப்³போ³, ப²லககோட்ட²கோ விய பஞ்சனிஸ்ஸயப³லானி, ஸங்கா³மபவிஸனபுரிஸோ விய யோகா³வசரோ, பஞ்சாவுத⁴ஸன்னாஹோ விய விபஸ்ஸனாபஞ்சமானி இந்த்³ரியானி, ஸங்கா³மம் பவிஸனகாலோ விய விபஸ்ஸனாய கம்மகரணகாலோ, விஸ்ஸமிதுகாமஸ்ஸ ப²லககோட்ட²கம் பவிஸித்வா விஸ்ஸமனபானபோ⁴ஜனானி படிஸேவனகாலோ விய விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ நிரஸ்ஸாத³க்க²ணே பஞ்ச ப³லானி நிஸ்ஸாய சித்தம் ஸம்பஹம்ஸனகாலோ, விஸ்ஸமித்வா கா²தி³த்வா பிவித்வா ச புன ஸங்கா³மஸ்ஸ பவிஸனகாலோ விய பஞ்சஹி ப³லேஹி சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேத்வா புன விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ விவட்டேத்வா அரஹத்தக்³க³ஹணகாலோ வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே ப³லானி சேவ இந்த்³ரியானி ச மிஸ்ஸகானேவ கதி²தானீதி.

4. பட²மக²மஸுத்தவண்ணனா

164. சதுத்தே² அக்க²மாதி அனதி⁴வாஸிகபடிபதா³. க²மாதி அதி⁴வாஸிகபடிபதா³. த³மாதி இந்த்³ரியத³மனபடிபதா³. ஸமாதி அகுஸலவிதக்கானம் வூபஸமனபடிபதா³. ரோஸந்தம் படிரோஸதீதி க⁴ட்டேந்தம் படிக⁴ட்டேதி. ப⁴ண்ட³ந்தம் படிப⁴ண்ட³தீதி பஹரந்தம் படிபஹரதி. பஞ்சமச²ட்டா²னி உத்தானத்தா²னேவ.

7. மஹாமோக்³க³ல்லானஸுத்தவண்ணனா

167. ஸத்தமே மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மா தயோ மக்³கா³ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா அஹேஸும், அரஹத்தமக்³கோ³ து³க்க²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ. தஸ்மா ஏவமாஹ – ‘‘யாயம் படிபதா³ து³க்கா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, இமம் மே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி.

8. ஸாரிபுத்தஸுத்தவண்ணனா

168. அட்ட²மே த⁴ம்மஸேனாபதித்தே²ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மா தயோ மக்³கா³ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, அரஹத்தமக்³கோ³ ஸுக²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ. தஸ்மா ‘‘யாயம் படிபதா³ ஸுகா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா’’தி ஆஹ. இமேஸு பன த்³வீஸுபி ஸுத்தேஸு மிஸ்ஸிகாவ படிபதா³ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

9. ஸஸங்கா²ரஸுத்தவண்ணனா

169. நவமே பட²மது³தியபுக்³க³லா ஸுக்க²விபஸ்ஸகா ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸங்கா²ரனிமித்தம் உபட்ட²பேந்தி. தேஸு ஏகோ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானம் ப³லவத்தா இதே⁴வ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி, ஏகோ இந்த்³ரியானம் து³ப்³ப³லதாய இத⁴ அஸக்கோந்தோ அனந்தரே அத்தபா⁴வே ததே³வ மூலகம்மட்டா²னம் படிலபி⁴த்வா ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸங்கா²ரனிமித்தம் உபட்ட²பேத்வா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி, ததியசதுத்தா² ஸமத²யானிகா. தேஸம் ஏகோ அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன இந்த்³ரியானம் ப³லவத்தா இதே⁴வ கிலேஸே கே²பேதி, ஏகோ இந்த்³ரியானம் து³ப்³ப³லத்தா இத⁴ அஸக்கோந்தோ அனந்தரே அத்தபா⁴வே ததே³வ மூலகம்மட்டா²னம் படிலபி⁴த்வா அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேதீதி வேதி³தப்³போ³.

10. யுக³னத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

170. த³ஸமே ஸமத²புப்³ப³ங்க³மந்தி ஸமத²ம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா. மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதீதி பட²மோ லோகுத்தரமக்³கோ³ நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தம் மக்³க³ந்தி ஏகசித்தக்க²ணிகமக்³க³ஸ்ஸ ஆஸேவனாதீ³னி நாம நத்தி², து³தியமக்³கா³த³யோ பன உப்பாதே³ந்தோ தமேவ ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதீதி வுச்சதி. விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மந்தி விபஸ்ஸனம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா ஸமத²ம் பா⁴வேதி, பகதியா விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ விபஸ்ஸனாய ட²த்வா ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³தீதி அத்தோ².

யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீதி யுக³னத்³த⁴ம் கத்வா பா⁴வேதி. தத்த² தேனேவ சித்தேன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸிதும் ந ஸக்கா. அயம் பன யாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. யாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, தாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி. கத²ம்? பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி. ததோ வுட்டா²ய புன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ததியஜ்ஜா²னம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஏவமயம் ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி நாம.

த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு த³ஸவிபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸங்கா²தேன உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதம், ஸுக்³க³ஹிதந்தி அத்தோ². ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோதி இமினா ஸத்தன்னம் ஸப்பாயானம் படிலாப⁴காலோ கதி²தோ. யம் தம் சித்தந்தி யஸ்மிம் ஸமயே தம் விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா பவத்தம் சித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தீதி விபஸ்ஸனாவீதி²ம் பச்சோத்த²ரித்வா தஸ்மிம்யேவ கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே ஆரம்மணே ஸந்திட்ட²தி. ஸன்னிஸீத³தீதி ஆரம்மணவஸேன ஸம்மா நிஸீத³தி. ஏகோதி³ ஹோதீதி ஏகக்³க³ம் ஹோதி. ஸமாதி⁴யதீதி ஸம்மா ஆதி⁴யதி ஸுட்ட²பிதம் ஹோதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

படிபதா³வக்³கோ³ து³தியோ.

(18) 3. ஸஞ்சேதனியவக்³கோ³

1. சேதனாஸுத்தவண்ணனா

171. ததியஸ்ஸ பட²மே காயேதி காயத்³வாரே, காயவிஞ்ஞத்தியா ஸதீதி அத்தோ². காயஸஞ்சேதனாஹேதூதிஆதீ³ஸு காயஸஞ்சேதனா நாம காயத்³வாரே சேதனா பகப்பனா. ஸா அட்ட² காமாவசரகுஸலவஸேன அட்ட²விதா⁴, அகுஸலவஸேன த்³வாத³ஸவிதா⁴தி வீஸதிவிதா⁴. ததா² வசீஸஞ்சேதனா, ததா² மனோஸஞ்சேதனா. அபிசேத்த² நவ மஹக்³க³தசேதனாபி லப்³ப⁴ந்தி. காயஸஞ்சேதனாஹேதூதி காயஸஞ்சேதனாபச்சயா. உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²ந்தி அட்ட²குஸலகம்மபச்சயா நியகஜ்ஜ²த்தே ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி, த்³வாத³ஸஅகுஸலகம்மபச்சயா து³க்க²ம். ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அவிஜ்ஜாபச்சயாவாதி அவிஜ்ஜாகாரணேனேவ. ஸசே ஹி அவிஜ்ஜா சா²த³யமானா பச்சயோ ஹோதி, ஏவம் ஸந்தே தீஸு த்³வாரேஸு ஸுக²து³க்கா²னம் பச்சயபூ⁴தா சேதனா உப்பஜ்ஜதி. இதி மூலபூ⁴தாய அவிஜ்ஜாய வஸேனேதம் வுத்தம்.

ஸாமம் வாதிஆதீ³ஸு பரேஹி அனாணத்தோ ஸயமேவ அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ ஸாமம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி நாம. யம் பன பரே ஸமாத³பேத்வா ஆணாபேத்வா காரேந்தி, தஸ்ஸ தம் காயஸங்கா²ரம் பரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி நாம. யோ பன குஸலம் குஸலந்தி அகுஸலம் அகுஸலந்தி குஸலவிபாகம் குஸலவிபாகோதி அகுஸலவிபாகம் அகுஸலவிபாகோதி ஜானந்தோ காயத்³வாரே வீஸதிவித⁴ம் காயஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அயம் ஸம்பஜானோ அபி⁴ஸங்க²ரோதி நாம. யோ ஏவம் அஜானந்தோ அபி⁴ஸங்க²ரோதி, அயம் அஸம்பஜானோ அபி⁴ஸங்க²ரோதி நாம. ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² அஸம்பஜானகம்மம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – த³ஹரதா³ரகா ‘‘மாதாபிதூஹி கதம் கரோமா’’தி சேதியம் வந்த³ந்தி, புப்ப²பூஜம் கரோந்தி, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் வந்த³ந்தி, தேஸம் குஸலந்தி அஜானந்தானம்பி தம் குஸலமேவ ஹோதி. ததா² மிக³பக்கி²ஆத³யோ திரச்சா²னா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி, ஸங்க⁴ம் வந்த³ந்தி, சேதியம் வந்த³ந்தி, தேஸம் ஜானந்தானம்பி அஜானந்தானம்பி தம் குஸலமேவ ஹோதி. த³ஹரதா³ரகா பன மாதாபிதரோ ஹத்த²பாதே³ஹி பஹரந்தி, பி⁴க்கூ²னம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரந்தி, த³ண்ட³ம் கி²பந்தி, அக்கோஸந்தி. கா³வியோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனுப³ந்த⁴ந்தி, ஸுனகா² அனுப³ந்த⁴ந்தி, ட³ம்ஸந்தி, ஸீஹப்³யக்³கா⁴த³யோ அனுப³ந்த⁴ந்தி, ஜீவிதா வோரோபேந்தி. தேஸம் ஜானந்தானம்பி அஜானந்தானம்பி அகுஸலகம்மம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி தீஸுபி த்³வாரேஸு ஆயூஹனசேதனா ஸமோதா⁴னேதப்³பா³. ஸேய்யதி²த³ம் – காயத்³வாரே ஸயம்கதமூலிகா வீஸதி சேதனா, ஆணத்திமூலிகா வீஸதி, ஸம்பஜானமூலிகா வீஸதி, அஸம்பஜானமூலிகா வீஸதீதி அஸீதி சேதனா ஹோந்தி, ததா² வசீத்³வாரே. மனோத்³வாரே பன ஏகேகஸ்மிம்பி விகப்பே ஏகூனதிம்ஸ கத்வா ஸதஞ்ச ஸோளஸ ச ஹோந்தி. இதி ஸப்³பா³பி தீஸு த்³வாரேஸு த்³வே ஸதானி ச²ஸத்ததி ச சேதனா. தா ஸப்³பா³பி ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி, தம்ஸம்பயுத்தோ வேத³யிதாகாரோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஜானனாகாரோ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, சித்தம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, காயோ உபாதா³ரூபம், தஸ்ஸ பச்சயா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ சத்தாரி பூ⁴தானீதி இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ து³க்க²ஸச்சம் நாம.

இமேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அவிஜ்ஜா அனுபதிதாதி இமேஸு வுத்தப்பபே⁴தே³ஸு சேதனாத⁴ம்மேஸு அவிஜ்ஜா ஸஹஜாதவஸேன ச உபனிஸ்ஸயவஸேன ச அனுபதிதா. ஏவம் வட்டஞ்சேவ வட்டமூலிகா ச அவிஜ்ஜா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி.

ஏத்தாவதா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ இதா³னி து²திம் கரோந்தோ அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴திஆதி³மாஹ. தத்த² அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴தி அஸேஸவிராகே³ன சேவ அஸேஸனிரோதே⁴ன ச. ஸோ காயோ ந ஹோதீதி கீ²ணாஸவஸ்ஸ காயேன கரணகம்மம் பஞ்ஞாயதி, சேதியங்க³ணஸம்மஜ்ஜனம் போ³தி⁴யங்க³ணஸம்மஜ்ஜனம் அபி⁴க்கமனம் படிக்கமனம் வத்தானுவத்தகரணந்தி ஏவமாதி³. காயத்³வாரே பனஸ்ஸ வீஸதி சேதனா அவிபாகத⁴ம்மதம் ஆபஜ்ஜந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸோ காயோ ந ஹோதி, யம் பச்சயாஸ்ஸ தம் உப்பஜ்ஜதி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுக²து³க்க²’’ந்தி. காயத்³வாரப்பவத்தா ஹி சேதனா இத⁴ காயோதி அதி⁴ப்பேதா. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. கே²த்தந்திஆதீ³னிபி குஸலாகுஸலகம்மஸ்ஸேவ நாமானி. தஞ்ஹி விபாகஸ்ஸ விருஹனட்டா²னட்டே²ன கே²த்தம், பதிட்டா²னட்டே²ன வத்து², காரணட்டே²ன ஆயதனம், அதி⁴கரணட்டே²ன அதி⁴கரணந்தி வுச்சதி.

இதி ஸத்தா² ஏத்தகேன டா²னேன தீஹி த்³வாரேஹி ஆயூஹிதகம்மம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபச்சனட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதும் சத்தாரோமே பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அத்தபா⁴வப்படிலாபா⁴தி படிலத்³த⁴அத்தபா⁴வா. அத்தஸஞ்சேதனா கமதீதி அத்தனா பகப்பிதசேதனா வஹதி பவத்ததி.

அத்தஸஞ்சேதனாஹேது தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா காயா சுதி ஹோதீதிஆதீ³ஸு கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா தே³வா அத்தஸஞ்சேதனாஹேது சவந்தி. தேஸஞ்ஹி நந்த³னவனசித்தலதாவனபா²ருஸகவனாதீ³ஸு தி³ப்³ப³ரதிஸமப்பிதானம் கீளந்தானம் பானபோ⁴ஜனே ஸதி ஸம்முஸ்ஸதி, தே ஆஹாருபச்சே²தே³ன ஆதபே கி²த்தமாலா விய மிலாயந்தி. மனோபதோ³ஸிகா தே³வா பரஸஞ்சேதனாஹேது சவந்தி, ஏதே சாதுமஹாராஜிகா தே³வா. தேஸு கிர ஏகோ தே³வபுத்தோ ‘‘நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமீ’’தி ஸபரிவாரோ ரதே²ன வீதி²ம் படிபஜ்ஜதி. அத²ஞ்ஞோ நிக்க²மந்தோ தம் புரதோ க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம், போ⁴, அயம் கபணோ அதி³ட்ட²புப்³ப³ம் விய ஏதம் தி³ஸ்வா பீதியா உத்³து⁴மாதோ விய க³ஜ்ஜமானோ விய ச க³ச்ச²தீ’’தி குஜ்ஜ²தி. புரதோ க³ச்ச²ந்தோபி நிவத்தித்வா தம் குத்³த⁴ம் தி³ஸ்வா குத்³தா⁴ நாம ஸுவிஜானா ஹோந்தீதி குத்³த⁴பா⁴வமஸ்ஸ ஞத்வா ‘‘த்வம் குத்³தோ⁴ மய்ஹம் கிம் கரிஸ்ஸஸி, அயம் ஸம்பத்தி மயா தா³னஸீலாதீ³னம் வஸேன லத்³தா⁴, ந துய்ஹம் வஸேனா’’தி படிகுஜ்ஜ²தி. ஏகஸ்மிஞ்ஹி குத்³தே⁴ இதரோ அகுத்³தோ⁴ ரக்க²தி, உபோ⁴ஸு பன குத்³தே⁴ஸு ஏகஸ்ஸ கோதோ⁴ இதரஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, தஸ்ஸபி கோதோ⁴ இதரஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி உபோ⁴ கந்த³ந்தானம்யேவ ஓரோதா⁴னம் சவந்தி. மனுஸ்ஸா அத்தஸஞ்சேதனா ச பரஸஞ்சேதனா ச ஹேது சவந்தி, அத்தஸஞ்சேதனாய ச பரஸஞ்சேதனாய ச ஹேதுபூ⁴தாய சவந்தீதி அத்தோ². மனுஸ்ஸா ஹி குஜ்ஜி²த்வா அத்தனாவ அத்தானம் ஹத்தே²ஹிபி த³ண்டே³ஹிபி பஹரந்தி, ரஜ்ஜுப³ந்த⁴னாதீ³ஹிபி ப³ந்த⁴ந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி, விஸம்பி கா²த³ந்தி, பபாதேபி பதந்தி, உத³கம்பி பவிஸந்தி, அக்³கி³ம்பி பவிஸந்தி, பரேபி த³ண்டே³ன வா ஸத்த²னே வா பஹரித்வா மாரேந்தி. ஏவம் தேஸு அத்தஸஞ்சேதனாபி பரஸஞ்சேதனாபி கமதி.

கதமே தேன தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³தி கதமே நாம தே தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³தி அத்தோ². தேன வா அத்தபா⁴வேன கதமே தே³வா த³ட்ட²ப்³பா³திபி அத்தோ². கஸ்மா பன தே²ரோ இமம் பஞ்ஹம் புச்ச²தி, கிம் அத்தனா கதே²தும் நப்பஹோதீதி? பஹோதி, இத³ம் பன பத³ம் அத்தனோ ஸபா⁴வேன பு³த்³த⁴விஸயம் பஞ்ஹந்தி தே²ரோ ந கதே²ஸி. தேன த³ட்ட²ப்³பா³தி தேன அத்தபா⁴வேன த³ட்ட²ப்³பா³. அயம் பன பஞ்ஹோ ஹேட்டா² காமாவசரேபி ரூபாவசரேபி லப்³ப⁴தி, ப⁴வக்³கே³ன பன பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதி²தோ நிப்பதே³ஸேன கதி²தோ ஹோதீதி ப⁴க³வதா ஏவம் கதி²தோ.

ஆக³ந்தாரோ இத்த²த்தந்தி இத்த²பா⁴வம் காமாவசரபஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴வமேவ ஆக³ந்தாரோ, நேவ தத்ரூபபத்திகா ந உபரூபபத்திகா ஹோந்தி. அனாக³ந்தாரோ இத்த²த்தந்தி இமம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் அனாக³ந்தாரோ, ஹேட்டூ²பபத்திகா ந ஹோந்தி, தத்ரூபபத்திகா வா உபரூபபத்திகா வா தத்தே²வ வா பரினிப்³பா³யினோ ஹோந்தீதி அத்தோ². ஏத்த² ச ஹேட்டி²மப⁴வே நிப்³ப³த்தானம் வஸேன உபரூபபத்திகா வேதி³தப்³பா³. ப⁴வக்³கே³ பனேதம் நத்தி². ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

2. விப⁴த்திஸுத்தவண்ணனா

172. து³தியே அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தி பஞ்சஸு அத்தே²ஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாணம். ஓதி⁴ஸோதி காரணஸோ. ப்³யஞ்ஜனஸோதி அக்க²ரஸோ. அனேகபரியாயேனாதி அனேகேஹி காரணேஹி. ஆசிக்கா²மீதி கதே²மி. தே³ஸேமீதி பாகடம் கத்வா கதே²மி. பஞ்ஞாபேமீதி ஜானாபேமி. பட்ட²பேமீதி பட்ட²பேத்வா பவத்தேத்வா கதே²மி. விவராமீதி விவடம் கத்வா கதே²மி. விப⁴ஜாமீதி விப⁴ஜித்வா கதே²மி. உத்தானீகரோமீதி க³ம்பீ⁴ரம் உத்தானகம் கத்வா கதே²மி. ஸோ மம் பஞ்ஹேனாதி ஸோ மம் பஞ்ஹேன உபக³ச்ச²து. அஹம் வேய்யாகரணேனாதி அஹமஸ்ஸ பஞ்ஹகத²னேன சித்தம் ஆராதே⁴ஸ்ஸாமி. யோ நோ த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோதி யோ அம்ஹாகம் அதி⁴க³தத⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ ஸத்தா², ஸோ ஏஸ ஸம்முகீ²பூ⁴தோ. யதி³ மயா அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ ந ஸச்சி²கதா, ‘‘ஸச்சி²கரோஹி தாவ ஸாரிபுத்தா’’தி வத்வா மம் படிபா³ஹிஸ்ஸதீதி ஸத்து² புரதோ நிஸின்னகோவ ஸீஹனாத³ம் நத³தி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமாஸு ச பன படிஸம்பி⁴தா³ஸு திஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ லோகியா, அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ லோகியலோகுத்தராதி.

3. மஹாகோட்டி²கஸுத்தவண்ணனா

173. ததியே ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ப²ஸ்ஸாகரானம், ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னானந்தி அத்தோ². அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீதி ஏதேஸு அஸேஸதோ நிருத்³தே⁴ஸு ததோ பரம் கோசி அப்பமத்தகோபி கிலேஸோ அத்தீ²தி புச்ச²தி. நத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சீதி இதா⁴பி ‘‘அப்பமத்தகோபி கிலேஸோ நத்தீ²’’தி புச்ச²தி. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமே பன சத்தாரோபி பஞ்ஹே ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ஏகச்சஸஸ்ஸதஅமராவிக்கே²பவஸேன புச்ச²தி. தேனஸ்ஸ தே²ரோ புச்சி²தபுச்சி²தம் படிபா³ஹந்தோ மா ஹேவந்தி ஆஹ. ஏத்த² ஹிஇதி நிபாதமத்தம், ஏவம் மா ப⁴ணீதி அத்தோ². அத்தூபலத்³தி⁴வஸேனேவ ‘‘அத்த²ஞ்ஞம் கிஞ்சி அஞ்ஞோ கோசி அத்தா நாம அத்தீ²’’தி ஸஸ்ஸதாதி³ஆகாரேன புச்ச²தி. கிம் பனேஸ அத்தூபலத்³தி⁴கோதி? ந அத்தூபலத்³தி⁴கோ. ஏவம்லத்³தி⁴கோ பன தத்தே²கோ பி⁴க்கு² நிஸின்னோ, ஸோ புச்சி²தும் ந ஸக்கோதி. தஸ்ஸ லத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜாபனத்த²ம் ஏவம் புச்ச²தி. யேபி ச அனாக³தே ஏவம்லத்³தி⁴கா ப⁴விஸ்ஸந்தி, தேஸம் ‘‘பு³த்³த⁴காலேபேஸோ பஞ்ஹோ மஹாஸாவகேஹி விஸ்ஸஜ்ஜிதோ’’தி வசனோகாஸுபச்சே²த³னத்த²ம் புச்ச²தியேவ.

அப்பபஞ்சம் பபஞ்சேதீதி ந பபஞ்சேதப்³ப³ட்டா²னே பபஞ்சம் கரோதி, அனாசரிதப்³ப³ம் மக்³க³ம் சரதி. தாவதா பபஞ்சஸ்ஸ க³தீதி யத்தகா ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் க³தி, தத்தகாவ தண்ஹாதி³ட்டி²மானப்பபே⁴த³ஸ்ஸ பபஞ்சஸ்ஸ க³தி. ச²ன்னம், ஆவுஸோ, ப²ஸ்ஸாயதனானம் அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ பபஞ்சனிரோதோ⁴ பபஞ்சவூபஸமோதி ஏதேஸு ச²ஸு ஆயதனேஸு ஸப்³ப³ஸோ நிருத்³தே⁴ஸு பபஞ்சாபி நிருத்³தா⁴வ ஹோந்தி, வூபஸந்தாவ ஹோந்தீதி அத்தோ². ஆருப்பே பன புது²ஜ்ஜனதே³வதானம் கிஞ்சாபி பஞ்ச ப²ஸ்ஸாயதனானி நிருத்³தா⁴னி, ச²ட்ட²ஸ்ஸ பன அனிருத்³த⁴த்தா தயோபி பபஞ்சா அப்பஹீனாவ. அபிச பஞ்சவோகாரப⁴வவஸேனேவ பஞ்ஹோ கதி²தோதி. சதுத்தே² இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

5. உபவாணஸுத்தவண்ணனா

175-176. பஞ்சமே விஜ்ஜாயந்தகரோ ஹோதீதி விஜ்ஜாய வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரோ ஹோதி, ஸகலம் வட்டது³க்க²ம் பரிச்சி²ன்னம் பரிவடுமம் கத்வா திட்ட²தீதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸஉபாதா³னோதி ஸக³ஹணோவ ஹுத்வா. அந்தகரோ அப⁴விஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தம் கத்வா டி²தோ அப⁴விஸ்ஸ. சரணஸம்பன்னோதி பன்னரஸத⁴ம்மபே⁴தே³ன சரணேன ஸமன்னாக³தோ. யதா²பூ⁴தம் ஜானம் பஸ்ஸம் அந்தகரோ ஹோதீதி யதா²ஸபா⁴வம் மக்³க³பஞ்ஞாய ஜானித்வா பஸ்ஸித்வா வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தம் கத்வா டி²தோ நாம ஹோதீதி அரஹத்தனிகூடேன பஞ்ஹம் நிட்ட²பேஸி. ச²ட்ட²ம் ஹேட்டா² ஏககனிபாதவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

7. ராஹுலஸுத்தவண்ணனா

177. ஸத்தமே அஜ்ஜ²த்திகாதி கேஸாதீ³ஸு வீஸதியா கோட்டா²ஸேஸு த²த்³தா⁴காரலக்க²ணா பத²வீதா⁴து. பா³ஹிராதி ப³ஹித்³தா⁴ அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴ஸு பாஸாணபப்³ப³தாதீ³ஸு த²த்³தா⁴காரலக்க²ணா பத²வீதா⁴து. இமினாவ நயேன ஸேஸாபி தா⁴துயோ வேதி³தப்³பா³. நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தாதி இத³ம் தயம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²க்³கா³ஹபடிக்கே²பவஸேன வுத்தம். ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஹேதுனா காரணேன மக்³க³பஞ்ஞாய பஸ்ஸிதப்³ப³ம். தி³ஸ்வாதி ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய பஸ்ஸித்வா. அச்சே²ச்சி² தண்ஹந்தி மக்³க³வஜ்ஜ²தண்ஹம் ஸமூலகம் சி²ந்தி³. விவத்தயி ஸம்யோஜனந்தி த³ஸவித⁴ம்பி ஸம்யோஜனம் விவத்தயி உப்³ப³த்தேத்வா பஜஹி. ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயாதி ஹேதுனா காரணேன நவவித⁴ஸ்ஸ மானஸ்ஸ பஹானாபி⁴ஸமயா. அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ம் பரிச்சி²ன்னம் பரிவடுமம் அகாஸி, கத்வா டி²தோதி அத்தோ². இதி ஸத்தா²ரா ஸம்யுத்தமஹானிகாயே ராஹுலோவாதே³ (ஸம். நி. 3.91 ஆத³யோ) விபஸ்ஸனா கதி²தா, சூளராஹுலோவாதே³பி (ம. நி. 3.416 ஆத³யோ) விபஸ்ஸனா கதி²தா, அம்ப³லட்டி²கராஹுலோவாதே³ (ம. நி. 2.107 ஆத³யோ) த³ஹரஸ்ஸேவ ஸதோ முஸாவாதா³ வேரமணீ கதி²தா, மஹாராஹுலோவாதே³ (ம. நி. 2.113 ஆத³யோ) விபஸ்ஸனா கதி²தா. இமஸ்மிம் அங்கு³த்தரமஹானிகாயே அயம் சதுகோடிகஸுஞ்ஞதா நாம கதி²தாதி.

8. ஜம்பா³லீஸுத்தவண்ணனா

178. அட்ட²மே ஸந்தம் சேதோவிமுத்திந்தி அட்ட²ன்னம் ஸமாபத்தீனம் அஞ்ஞதரம் ஸமாபத்திம். ஸக்காயனிரோத⁴ந்தி தேபூ⁴மகவட்டஸங்கா²தஸ்ஸ ஸக்காயஸ்ஸ நிரோத⁴ம், நிப்³பா³னந்தி அத்தோ². ந பக்க²ந்த³தீதி ஆரம்மணவஸேன ந பக்க²ந்த³தி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ந பாடிகங்கோ²தி ந பாடிகங்கி²தப்³போ³. லேபக³தேனாதி லேபமக்கி²தேன.

இமஸ்மிஞ்ச பனத்தே² நதீ³பாரம் க³ந்துகாமபுரிஸோபம்மம் ஆஹரிதப்³ப³ம் – ஏகோ கிர புரிஸோ சண்ட³ஸோதாய வாளமச்சா²குலாய நதி³யா பாரம் க³ந்துகாமோ ‘‘ஓரிமம் தீரம் ஸாஸங்கம் ஸப்படிப⁴யம், பாரிமம் தீரம் கே²மம் அப்படிப⁴யம், கிம் நு கோ² கத்வா பாரம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி படிபாடியா டி²தே அட்ட² ககுத⁴ருக்கே² தி³ஸ்வா ‘‘ஸக்கா இமாய ருக்க²படிபாடியா க³ந்து’’ந்தி மனஸிகத்வா ‘‘ககுத⁴ருக்கா² நாம மட்ட²ஸாகா² ஹோந்தி, ஸாகா²ய ஹத்தா² ந ஸண்ட²ஹேய்யு’’ந்தி நிக்³ரோத⁴பிலக்க²ருக்கா²தீ³னம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ லாகா²ய ஹத்த²பாதே³ மக்கே²த்வா த³க்கி²ணஹத்தே²ன ஏகம் ஸாக²ம் க³ண்ஹி. ஹத்தோ² தத்தே²வ லகி³. புன வாமஹத்தே²ன த³க்கி²ணபாதே³ன வாமபாதே³னாதி சத்தாரோபி ஹத்த²பாதா³ தத்தே²வ லகி³ம்ஸு. ஸோ அதோ⁴ஸிரோ லம்ப³மானோ உபரினதி³யம் தே³வே வுட்டே² புண்ணாய நதி³யா ஸோதே நிமுக்³கோ³ கும்பீ⁴லாதீ³னம் ப⁴க்கோ² அஹோஸி.

தத்த² நதீ³ஸோதம் விய ஸம்ஸாரஸோதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஸோதஸ்ஸ பாரம் க³ந்துகாமபுரிஸோ விய யோகா³வசரோ, ஓரிமதீரம் விய ஸக்காயோ, பாரிமதீரம் விய நிப்³பா³னம், படிபாடியா டி²தா அட்ட² ககுத⁴ருக்கா² விய அட்ட² ஸமாபத்தியோ, லேபமக்கி²தேன ஹத்தே²ன ஸாகா²க³ஹணம் விய ஜா²னவிபஸ்ஸனானம் பாரிபந்தி²கே அஸோதே⁴த்வா ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம், சதூஹி ஹத்த²பாதே³ஹி ஸாகா²ய ப³த்³த⁴ஸ்ஸ ஓலம்ப³னம் விய பட²மஜ்ஜா²னே நிகந்தியா லக்³க³காலோ, உபரிஸோதே வுட்டி² விய ச²ஸு த்³வாரேஸு கிலேஸானம் உப்பன்னகாலோ, நதி³யா புண்ணாய ஸோதே நிமுக்³க³ஸ்ஸ கும்பீ⁴லாதீ³னம் ப⁴க்க²பூ⁴தகாலோ விய ஸம்ஸாரஸோதே நிமுக்³க³ஸ்ஸ சதூஸு அபாயேஸு து³க்கா²னுப⁴வனகாலோ வேதி³தப்³போ³.

ஸுத்³தே⁴ன ஹத்தே²னாதி ஸுதோ⁴தேன பரிஸுத்³த⁴ஹத்தே²ன. இமஸ்மிம்பி அத்தே² தாதி³ஸமேவ ஓபம்மம் காதப்³ப³ம் – ததே²வ ஹி பாரம் க³ந்துகாமோ புரிஸோ ‘‘ககுத⁴ருக்கா² நாம மட்ட²ஸாகா², கிலிட்ட²ஹத்தே²ன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஹத்தோ² பரிக³லேய்யா’’தி ஹத்த²பாதே³ ஸுதோ⁴தே கத்வா ஏகம் ஸாக²ம் க³ண்ஹித்வா பட²மம் ருக்க²ம் ஆருள்ஹோ. ததோ ஓதரித்வா து³தியம்…பே… ததோ ஓதரித்வா அட்ட²மம், அட்ட²மருக்க²தோ ஓதரித்வா பாரிமதீரே கே²மந்தபூ⁴மிம் க³தோ.

தத்த² ‘‘இமேஹி ருக்கே²ஹி பாரிமதீரம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ சிந்திதகாலோ விய யோகி³னோ ‘‘அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய அரஹத்தம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்திதகாலோ, ஸுத்³தே⁴ன ஹத்தே²ன ஸாகா²க³ஹணம் விய ஜா²னவிபஸ்ஸனானம் பாரிபந்தி²கத⁴ம்மே ஸோதே⁴த்வா ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம். தத்த² பட²மருக்கா²ரோஹணகாலோ விய பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்திகாலோ, பட²மருக்க²தோ ஓருய்ஹ து³தியம் ஆருள்ஹகாலோ விய பட²மஜ்ஜா²னே நிகந்தியா அப³த்³த⁴ஸ்ஸ ததோ வுட்டா²ய து³தியஜ்ஜா²னஸமாபன்னகாலோ…பே… ஸத்தமருக்க²தோ ஓருய்ஹ அட்ட²மம் ஆருள்ஹகாலோ விய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியம் நிகந்தியா அப³த்³த⁴ஸ்ஸ ததோ வுட்டா²ய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபன்னகாலோ. அட்ட²மருக்க²தோ ஓருய்ஹ பாரிமதீரம் கே²மந்தபூ⁴மிம் க³தகாலோ விய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நிகந்தியா அப³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அரஹத்தப்பத்தகாலோ வேதி³தப்³போ³.

அவிஜ்ஜாப்பபே⁴த³ம் மனஸி கரோதீதி அட்ட²ஸு டா²னேஸு அஞ்ஞாணபூ⁴தாய க³ணப³ஹலமஹாஅவிஜ்ஜாய பபே⁴த³ஸங்கா²தம் அரஹத்தம் மனஸி கரோதி. ந பக்க²ந்த³தீதி ஆரம்மணவஸேனேவ ந பக்க²ந்த³தி. ஜம்பா³லீதி கா³மதோ நிக்க²ந்தஸ்ஸ மஹாஉத³கஸ்ஸ பதிட்டா²னபூ⁴தோ மஹாஆவாடோ. அனேகவஸ்ஸக³ணிகாதி கா³மஸ்ஸ வா நக³ரஸ்ஸ வா உப்பன்னகாலேயேவ உப்பன்னத்தா அனேகானி வஸ்ஸக³ணானி உப்பன்னாய ஏதிஸ்ஸாதி அனேகவஸ்ஸக³ணிகா. ஆயமுகா²னீதி சதஸ்ஸோ பவிஸனகந்த³ரா. அபாயமுகா²னீதி அபவாஹனச்சி²த்³தா³னி. ந ஆளிப்பபே⁴தோ³ பாடிகங்கோ²தி ந பாளிப்பபே⁴தோ³ பாடிகங்கி²தப்³போ³. ந ஹி ததோ உத³கம் உட்டா²ய பாளிம் பி⁴ந்தி³த்வா கசவரம் க³ஹேத்வா மஹாஸமுத்³த³ம் பாபுணாதி.

இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனத்த²ம் உய்யானக³வேஸகஓபம்மம் ஆஹரிதப்³ப³ம். ஏகோ கிர நக³ரவாஸிகோ குலபுத்தோ உய்யானம் க³வேஸந்தோ நக³ரதோ நாதிதூ³ரே நச்சாஸன்னே மஹந்தம் ஜம்பா³லிம் அத்³த³ஸ. ஸோ ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே ரமணீயம் உய்யானம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா குத்³தா³லம் ஆதா³ய சத்தாரிபி கந்த³ரானி பிதா⁴ய அபவாஹனச்சி²த்³தா³னி விவரித்வா அட்டா²ஸி. தே³வோ ந ஸம்மா வஸ்ஸி, அவஸேஸஉத³கம் அபவாஹனச்சி²த்³தே³ன பரிஸ்ஸவித்வா க³தம். சம்மக²ண்ட³பிலோதிகாதீ³னி தத்தே²வ பூதிகானி ஜாதானி, பாணகா ஸண்டி²தா, ஸமந்தா அனுபக³மனீயா ஜாதா. உபக³தானம்பி நாஸாபுடே பிதா⁴ய பக்கமிதப்³ப³ம் ஹோதி. ஸோ கதிபாஹேன ஆக³ந்த்வா படிக்கம்ம டி²தோ ஓலோகேத்வா ‘‘ந ஸக்கா உபக³ந்து’’ந்தி பக்காமி.

தத்த² நக³ரவாஸீ குலபுத்தோ விய யோகா³வசரோ த³ட்ட²ப்³போ³, உய்யானம் க³வேஸந்தேன கா³மத்³வாரே ஜம்பா³லியா தி³ட்ட²காலோ விய சாதுமஹாபூ⁴திககாயோ, ஆயமுகா²னம் பிஹிதகாலோ விய த⁴ம்மஸ்ஸவனோத³கஸ்ஸ அலத்³த⁴காலோ, அபாயமுகா²னம் விவடகாலோ விய ச²த்³வாரிகஸம்வரஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²காலோ, தே³வஸ்ஸ ஸம்மா அவுட்ட²காலோ விய ஸப்பாயகம்மட்டா²னஸ்ஸ அலத்³த⁴காலோ, அவஸேஸஉத³கஸ்ஸ அபாயமுகே²ஹி பரிஸ்ஸவித்வா க³தகாலோ விய அப்³ப⁴ந்தரே கு³ணானம் பரிஹீனகாலோ, உத³கஸ்ஸ உட்டா²ய பாளிம் பி⁴ந்தி³த்வா கசவரம் ஆதா³ய மஹாஸமுத்³த³ம் பாபுணிதும் அஸமத்த²காலோ விய அரஹத்தமக்³கே³ன அவிஜ்ஜாபாளிம் பி⁴ந்தி³த்வா கிலேஸராஸிம் வித⁴மித்வா நிப்³பா³னம் ஸச்சி²காதும் அஸமத்த²காலோ, சம்மக²ண்ட³பிலோதிகாதீ³னம் தத்தே²வ பூதிபா⁴வோ விய அப்³ப⁴ந்தரே ராகா³தி³கிலேஸேஹி பரிபூரிதகாலோ, தஸ்ஸ ஆக³ந்த்வா தி³ஸ்வா விப்படிஸாரினோ க³தகாலோ விய வட்டஸமங்கி³புக்³க³லஸ்ஸ வட்டே அபி⁴ரதகாலோ வேதி³தப்³போ³.

ஆளிப்பபே⁴தோ³ பாடிகங்கோ²தி பாளிப்பபே⁴தோ³ பாடிகங்கி²தப்³போ³. ததோ ஹி உத³கம் உட்டா²ய பாளிம் பி⁴ந்தி³த்வா கசவரம் ஆதா³ய மஹாஸமுத்³த³ம் பாபுணிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீதி அத்தோ².

இதா⁴பி ததே³வ ஓபம்மம் ஆஹரிதப்³ப³ம். தத்த² ஆயமுகா²னம் விவடகாலோ விய ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ லத்³த⁴காலோ, அபாயமுகா²னம் பிஹிதகாலோ விய ச²ஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரஸ்ஸ பச்சுபட்டி²தகாலோ, தே³வஸ்ஸ ஸம்மா வுட்ட²காலோ விய ஸப்பாயகம்மட்டா²னஸ்ஸ லத்³த⁴காலோ, உத³கஸ்ஸ உட்டா²ய பாளிம் பி⁴ந்தி³த்வா கசவரம் ஆதா³ய மஹாஸமுத்³த³ம் பத்தகாலோ விய அரஹத்தமக்³கே³ன அவிஜ்ஜம் பி⁴ந்தி³த்வா அகுஸலராஸிம் வித⁴மித்வா அரஹத்தம் ஸச்சி²கதகாலோ, ஆயமுகே²ஹி பவிட்டே²ன உத³கேன ஸரஸ்ஸ பரிபுண்ணகாலோ விய அப்³ப⁴ந்தரே லோகுத்தரத⁴ம்மேஹி பரிபுண்ணகாலோ, ஸமந்ததோ வதிம் கத்வா ருக்கே² ரோபேத்வா உய்யானமஜ்ஜே² பாஸாத³ம் மாபேத்வா நாடகானி பச்சுபட்ட²பேத்வா ஸுபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ நிஸின்னகாலோ விய த⁴ம்மபாஸாத³ம் ஆருய்ஹ நிப்³பா³னாரம்மணம் ப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸின்னகாலோ வேதி³தப்³போ³. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ. தே³ஸனா பன லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸிகா கதி²தாதி.

9. நிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா

179. நவமே ஹானபா⁴கி³யா ஸஞ்ஞாதிஆதீ³ஸு ‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி, ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’’தி (விப⁴. 799) அபி⁴த⁴ம்மே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தீதி யதா²ஸபா⁴வதோ மக்³க³ஞாணேன ந ஜானந்தி.

10. மஹாபதே³ஸஸுத்தவண்ணனா

180. த³ஸமே போ⁴க³னக³ரே விஹரதீதி பரினிப்³பா³னஸமயே சாரிகம் சரந்தோ தம் நக³ரம் பத்வா தத்த² விஹரதி. ஆனந்த³சேதியேதி ஆனந்த³யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனட்டா²னே பதிட்டி²தவிஹாரே. மஹாபதே³ஸேதி மஹாஓகாஸே மஹாஅபதே³ஸே வா, பு³த்³தா⁴த³யோ மஹந்தே மஹந்தே அபதி³ஸித்வா வுத்தானி மஹாகாரணானீதி அத்தோ². நேவ அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ந்தி ஹட்ட²துட்டே²ஹி ஸாது⁴காரம் த³த்வா புப்³பே³வ ந ஸோதப்³ப³ம். ஏவம் கதே ஹி பச்சா² ‘‘இத³ம் ந ஸமேதீ’’தி வுச்சமானோபி ‘‘கிம் புப்³பே³வ அயம் த⁴ம்மோ, இதா³னி ந த⁴ம்மோ’’தி வத்வா லத்³தி⁴ம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி. நப்படிக்கோஸிதப்³ப³ந்தி ‘‘கிம் ஏஸ பா³லோ வத³தீ’’தி ஏவம் புப்³பே³வ ந வத்தப்³ப³ம். ஏவம் வுத்தே ஹி வத்தும் யுத்தம்பி ந வக்க²தி. தேனாஹ – அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வாதி. பத³ப்³யஞ்ஜனானீதி பத³ஸங்கா²தானி ப்³யஞ்ஜனானி. ஸாது⁴கம் உக்³க³ஹேத்வாதி ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே பாளி வுத்தா, இமஸ்மிம் டா²னே அத்தோ² வுத்தோ, இமஸ்மிம் டா²னே அனுஸந்தி⁴ கதி²தா, இமஸ்மிம் டா²னே புப்³பா³பரம் கதி²த’’ந்தி ஸுட்டு² க³ஹேத்வா. ஸுத்தே ஓதாரேதப்³பா³னீதி ஸுத்தே ஓதரிதப்³பா³னி. வினயே ஸந்த³ஸ்ஸேதப்³பா³னீதி வினயே ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³னி.

ஏத்த² ச ஸுத்தந்தி வினயோ வுத்தோ. யதா²ஹ – ‘‘கத்த² படிக்கி²த்தம், ஸாவத்தி²யம் ஸுத்தவிப⁴ங்கே³’’தி (சூளவ. 457) வினயோதி க²ந்த⁴கோ. யதா²ஹ – ‘‘வினயாதிஸாரே’’தி. ஏவம் வினயபிடகம்பி ந பரியாதி³யதி. உப⁴தோவிப⁴ங்கா³ பன ஸுத்தம், க²ந்த⁴கபரிவாரா வினயோதி ஏவம் வினயபிடகம் பரியாதி³யதி. அத² வா ஸுத்தந்தபிடகம் ஸுத்தம், வினயபிடகம் வினயோதி ஏவம் த்³வேயேவ பிடகானி பரியாதி³யந்தி. ஸுத்தந்தாபி⁴த⁴ம்மபிடகானி வா ஸுத்தம், வினயபிடகம் வினயோதி ஏவம்பி தீணி பிடகானி ந தாவ பரியாதி³யந்தி. அஸுத்தனாமகஞ்ஹி பு³த்³த⁴வசனம் நாம அத்தி². ஸேய்யதி²த³ம் – ஜாதகம் படிஸம்பி⁴தா³ நித்³தே³ஸோ ஸுத்தனிபாதோ த⁴ம்மபத³ம் உதா³னம் இதிவுத்தகம் விமானவத்து² பேதவத்து² தே²ரகா³தா² தே²ரீகா³தா² அபதா³னந்தி.

ஸுதி³ன்னத்தே²ரோ பன ‘‘அஸுத்தனாமகம் பு³த்³த⁴வசனம் நத்தீ²’’தி தம் ஸப்³ப³ம் படிக்கி²பித்வா ‘‘தீணி பிடகானி ஸுத்தம், வினயோ பன காரண’’ந்தி ஆஹ. ததோ தம் காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ இத³ம் ஸுத்தமாஹரி –

‘‘யே கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி, இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விராகா³ய, ஸம்யோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விஸம்யோகா³ய, ஸஉபாதா³னாய ஸம்வத்தந்தி நோ அனுபாதா³னாய, மஹிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ அப்பிச்ச²தாய, அஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ ஸந்துட்டி²யா, கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தி நோ வீரியாரம்பா⁴ய, ஸங்க³ணிகாய ஸம்வத்தந்தி நோ பவிவேகாய, ஆசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ அபசயாய. ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, ஜானேய்யாஸி ‘நேஸோ த⁴ம்மோ நேஸோ வினயோ நேதம் ஸத்து² ஸாஸன’ந்தி.

‘‘யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி, இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸராகா³ய, விஸம்யோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸம்யோகா³ய. அனுபாதா³னாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸஉபாதா³னாய, அப்பிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ மஹிச்ச²தாய, ஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ அஸந்துட்டி²யா, வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்தந்தி நோ கோஸஜ்ஜாய, பவிவேகாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸங்க³ணிகாய, அபசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஆசயாய. ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, ஜானேய்யாஸி ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ ஏஸோ வினயோ ஏதம் ஸத்து² ஸாஸன’’’ந்தி (சூளவ. 406; அ. நி. 8.53).

தஸ்மா ஸுத்தேதி தேபிடகபு³த்³த⁴வசனே ஓதாரேதப்³பா³னி. வினயேதி ஏதஸ்மிம் ராகா³தி³வினயகாரணே ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³னீதி அயமேத்த² அத்தோ². ந சேவ ஸுத்தே ஓதரந்தீதி ஸுத்தபடிபாடியா கத்த²சி அனாக³ந்த்வா ச²ல்லிம் உட்ட²பேத்வா கு³ள்ஹவேஸ்ஸந்தர-கு³ள்ஹஉம்மக்³க³-கு³ள்ஹவினயவேத³ல்லபிடகானம் அஞ்ஞதரதோ ஆக³தானி பஞ்ஞாயந்தீதி அத்தோ². ஏவம் ஆக³தானி ஹி ராகா³தி³வினயே ச அபஞ்ஞாயமானானி ச²ட்³டே³தப்³பா³னி ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘இதி ஹித³ம், பி⁴க்க²வே, ச²ட்³டே³ய்யாதா²’’தி. ஏதேனுபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இத³ம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் மஹாபதே³ஸம் தா⁴ரேய்யாதா²தி இமம், பி⁴க்க²வே, சதுத்த²ம் த⁴ம்மஸ்ஸ பதிட்டா²னோகாஸம் தா⁴ரேய்யாதா²தி.

ஸஞ்சேதனியவக்³கோ³ ததியோ.

(19) 4. ப்³ராஹ்மணவக்³கோ³

1. யோதா⁴ஜீவஸுத்தவண்ணனா

181. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே டா²னகுஸலோதி யேன டா²னேன டி²தோ அவிராதே⁴த்வா விஜ்ஜி²தும் ஸக்கோதி, தஸ்மிம் டா²னே குஸலோ. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

2. பாடிபோ⁴க³ஸுத்தவண்ணனா

182. து³தியே நத்தி² கோசி பாடிபோ⁴கோ³தி அஹம் தே பாடிபோ⁴கோ³தி ஏவம் பாடிபோ⁴கோ³ ப⁴விதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². ஜராத⁴ம்மந்தி ஜராஸபா⁴வம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

3. ஸுதஸுத்தவண்ணனா

183. ததியே நத்தி² ததோ தோ³ஸோதி தஸ்மிம் தோ³ஸோ நாம நத்தீ²தி அத்தோ².

4. அப⁴யஸுத்தவண்ணனா

184. சதுத்தே² கிச்சா²ஜீவிதகாரணட்டே²ன ரோகோ³வ ரோகா³தங்கோ நாம. பு²ட்ட²ஸ்ஸாதி தேன ரோகா³தங்கேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. உரத்தாளிம் கந்த³தீதி உரம் தாளேத்வா ரோத³தி. அகதகல்யாணோதிஆதீ³ஸு கல்யாணம் வுச்சதி புஞ்ஞகம்மம், தம் அகதம் ஏதேனாதி அகதகல்யாணோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. புஞ்ஞகம்மமேவ ஹி கோஸல்லஸம்பூ⁴தத்தா குஸலம், பீ⁴தஸ்ஸ பரித்தாயகத்தா பீ⁴ருத்தாணந்தி வுச்சதி. கதபாபோதிஆதீ³ஸு பாபம் வுச்சதி லாமகம் அகுஸலகம்மம். லுத்³த³ந்தி கக்க²ளகம்மம். கிப்³பி³ஸந்தி ஸமலம் அபரிஸுத்³த⁴கம்மம். கங்கீ² ஹோதீதி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணேஸு சேவ ஸிக்கா²ய ச புப்³ப³ந்தே ச அபரந்தே ச புப்³ப³ந்தாபரந்தே ச படிச்சஸமுப்பாதே³ சாதி அட்ட²ஸு டா²னேஸு கங்கா²ய ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. விசிகிச்சீ²தி விசிகிச்சா²ய ஸமன்னாக³தோ ஸாஸனஸத்³த⁴ம்மே ந நிட்ட²ம் க³தோ, உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வஸேன நிட்ட²ம் க³ந்தும் ந ஸக்கோதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

5. ப்³ராஹ்மணஸச்சஸுத்தவண்ணனா

185. பஞ்சமே ப்³ராஹ்மணஸச்சானீதி ப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சானி ததா²னி. ஸோ தேன ந ஸமணோதி மஞ்ஞதீதி ஸோ கீ²ணாஸவோ தேன ஸச்சேன ‘‘அஹம் ஸமணோ’’தி தண்ஹாமானதி³ட்டீ²ஹி ந மஞ்ஞதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதே³வ தத்த² ஸச்சம், தத³பி⁴ஞ்ஞாயாதி யம் தத்த² ‘‘ஸப்³பே³ பாணா அவஜ்ஜா²’’தி படிபத்தியா ஸச்சம் தத²ம் அவிபரீதம். இமினா வசீஸச்சம் அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வா பரமத்த²ஸச்சம் நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேதி. தத³பி⁴ஞ்ஞாயாதி தம் உப⁴யம்பி அபி⁴விஸிட்டா²ய பஞ்ஞாய ஜானித்வா. அனுத்³த³யாய அனுகம்பாய படிபன்னோ ஹோதீதி அனுத்³த³யத்தா²ய ச அனுகம்பத்தா²ய ச யா படிபதா³, தம் படிபன்னோ ஹோதி, பூரேத்வா டி²தோதி அத்தோ². ஸேஸபடிபதா³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸப்³பே³ காமாதி ஸப்³பே³ வத்து²காமகிலேஸகாமா. இதி வத³ம் ப்³ராஹ்மணோ ஸச்சமாஹாதி ஏவம்பி வத³ந்தோ கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணோ ஸச்சமேவ ஆஹ. ஸப்³பே³ ப⁴வாதி காமப⁴வாத³யோ தயோபி. நாஹம் க்வசனீதி ஏத்த² பன சதுக்கோடிகஸுஞ்ஞதா கதி²தா. அயஞ்ஹி ‘‘நாஹம் க்வசனீ’’தி க்வசி அத்தானம் ந பஸ்ஸதி, கஸ்ஸசி கிஞ்சனதஸ்மிந்தி அத்தனோ அத்தானம் கஸ்ஸசி பரஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வே உபனேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, பா⁴திட்டா²னே பா⁴தரம், ஸஹாயட்டா²னே ஸஹாயம், பரிக்கா²ரட்டா²னே வா பரிக்கா²ரம் மஞ்ஞித்வா உபனேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதீதி அத்தோ². ந ச மம க்வசனீதி ஏத்த² மமஸத்³த³ம் தாவ ட²பேத்வா ‘‘ந ச க்வசனி பரஸ்ஸ ச அத்தானம் க்வசி ந பஸ்ஸதீ’’தி அயமத்தோ². இதா³னி ‘‘மமஸத்³த³ம் ஆஹரித்வா மம கிஸ்மிஞ்சி கிஞ்சனம் நத்தீ²’’தி ஸோ பரஸ்ஸ அத்தா மம கிஸ்மிஞ்சி கிஞ்சனபா⁴வே அத்தீ²தி ந பஸ்ஸதி, அத்தனோ பா⁴திட்டா²னே பா⁴தரம், ஸஹாயட்டா²னே ஸஹாயம், பரிக்கா²ரட்டா²னே வா பரிக்கா²ரந்தி கிஸ்மிஞ்சி டா²னே பரஸ்ஸ அத்தானம் இமினா கிஞ்சனபா⁴வேன உபனேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதீதி அத்தோ². ஏவமயம் யஸ்மா நேவ கத்த²சி அத்தானம் பஸ்ஸதி, ந தம் பரஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வே உபனேதப்³ப³ம் பஸ்ஸதி, ந பரஸ்ஸ அத்தானம் பஸ்ஸதி, ந பரஸ்ஸ அத்தானம் அத்தனோ கிஞ்சனபா⁴வே உபனேதப்³ப³ம் பஸ்ஸதீதி. இதி வத³ம் ப்³ராஹ்மணோதி ஏவம் சதுக்கோடிகம் ஸுஞ்ஞதம் வத³ந்தோபி கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸா படிபதா³ய ஸம்மா படிவித்³த⁴த்தா ஸச்சமேவ ஆஹ, ந முஸாதி ஸப்³பே³ஸுபி வாரேஸு மஞ்ஞனானம் பஹீனத்தாயேவ ந மஞ்ஞதீதி ச அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஆகிஞ்சஞ்ஞம்யேவ படிபத³ந்தி கிஞ்சனபா⁴வவிரஹிதம் நிப்பலிபோ³த⁴ம் நிக்³க³ஹணமேவ படிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி பூரேத்வா டி²தோ.

இமானி கோ² பரிப்³பா³ஜகா சத்தாரி ப்³ராஹ்மணஸச்சானி மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தானீதி யானி தும்ஹே போ⁴வாதி³ப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சானி வதே³த², தேஹி அஞ்ஞானி மயா இமானி பா³ஹிதபாபப்³ராஹ்மணஸ்ஸ சத்தாரி ஸச்சானி சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸோளஸவிதே⁴ன கிச்சேன ஜானித்வா பச்சக்க²ம் கத்வா பவேதி³தானி தே³ஸிதானி ஜோதிதானீதி அத்தோ². இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதூஸுபி டா²னேஸு கீ²ணாஸவஸ்ஸ வசீஸச்சமேவ கதி²தந்தி.

6. உம்மக்³க³ஸுத்தவண்ணனா

186. ச²ட்டே² பரிகஸ்ஸதீதி ஆகட்³டி⁴யதி. உம்மக்³கோ³தி உம்முஜ்ஜனம், பஞ்ஞாக³மனந்தி அத்தோ². பஞ்ஞா ஏவ வா உம்முஜ்ஜனட்டே²ன உம்மக்³கோ³தி வுச்சதி. ஸாவ படிபா⁴னட்டே²ன படிபா⁴னம். சித்தஸ்ஸ உப்பன்னஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீதி யே சித்தஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம்யேவேத்த² க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி அத்த²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதீதி லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுச்ச²விகத⁴ம்மம் ஸஹ ஸீலேன புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி. நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோதி நிப்³பி³ஜ்ஜ²னகபஞ்ஞோ. இத³ம் து³க்க²ந்தி ட²பேத்வா தண்ஹம் ஸேஸம் தேபூ⁴மகக்க²ந்த⁴பஞ்சகம் து³க்க²ந்தி ஸுதம் ஹோதி. பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி வட்டமூலகதண்ஹா தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோதி ஸுதம் ஹோதி. இமினா உபாயேன ஸேஸத்³வயேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. சதுத்த²பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனேன அரஹத்தப²லம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

7. வஸ்ஸகாரஸுத்தவண்ணனா

187. ஸத்தமே தோதே³ய்யஸ்ஸாதி துதி³கா³மவாஸிகஸ்ஸ. பரிஸதீதி ஸன்னிபதிதாய பரிஸாய. பரூபாரம்ப⁴ம் வத்தேந்தீதி பரக³ரஹம் பவத்தேந்தி கதே²ந்தி. பா³லோ அயம் ராஜாதிஆதி³ யம் தே உபாரம்ப⁴ம் வத்தேந்தி, தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸமணே ராமபுத்தேதி உத³கே ராமபுத்தே. அபி⁴ப்பஸன்னோதி அதிக்கம்ம பஸன்னோ. பரமனிபச்சகாரந்தி உத்தமனிபாதகிரியம் நீசவுத்திம். பரிஹாரகாதி பரிசாரகா. யமகோதிஆதீ³னி தேஸம் நாமானி. தேஸு ஹி ஏகோ யமகோ நாம, ஏகோ மோக்³க³ல்லோ நாம, ஏகோ உக்³கோ³ நாம, ஏகோ நாவிந்த³கீ நாம, ஏகோ க³ந்த⁴ப்³போ³ நாம, ஏகோ அக்³கி³வேஸ்ஸோ நாம. த்யாஸ்ஸுத³ந்தி ஏத்த² அஸ்ஸுத³ந்தி நிபாதமத்தம், தே அத்தனோ பரிஸதி நிஸின்னேதி அத்தோ². இமினா நயேன நேதீதி இமினா காரணேன அனுனேதி ஜானாபேதி. கரணீயாதி⁴கரணீயேஸூதி பண்டி³தேஹி கத்தப்³ப³கிச்சேஸு ச அதிரேககத்தப்³ப³கிச்சேஸு ச. வசனீயாதி⁴வசனீயேஸூதி வத்தப்³பே³ஸு ச அதிரேகவத்தப்³பே³ஸு ச. அலமத்த²த³ஸதரேஹீதி ஏத்த² அத்தே² பஸ்ஸிதும் ஸமத்தா² அலமத்த²த³ஸா, தே அதிஸித்வா டி²தா அலமத்த²த³ஸதரா, தேஹி அலமத்த²த³ஸதரேஹி. அலமத்த²த³ஸதரோதி அலமத்த²த³ஸதாய உத்தரிதரோ, சே²கேஹி சே²கதரோ பண்டி³தேஹி பண்டி³ததரோதி புச்ச²ந்தோ ஏவமாஹ. அத²ஸ்ஸ தே படிபுச்ச²ந்தா ஏவம் போ⁴திஆதி³மாஹம்ஸு. இதி ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ ஸப்புரிஸதாய தம் ஏளேய்யராஜானம்பி தஸ்ஸ பரிவாரிகேபி உத³கம்பி ராமபுத்தம் பஸம்ஸி. அந்தோ⁴ விய ஹி அஸப்புரிஸோ, சக்கு²மா விய ஸப்புரிஸோ. யதா² அந்தோ⁴ நேவ அனந்த⁴ம் ந அந்த⁴ம் பஸ்ஸதி, ஏவம் அஸப்புரிஸோ நேவ ஸப்புரிஸம் ந அஸப்புரிஸம் ஜானாதி. யதா² சக்கு²மா அந்த⁴ம்பி அனந்த⁴ம்பி பஸ்ஸதி, ஏவம் ஸப்புரிஸோ ஸப்புரிஸம்பி அஸப்புரிஸம்பி ஜானாதி. தோதே³ய்யோபி ஸப்புரிஸதாய அஸப்புரிஸே அஞ்ஞாஸீதி இமமத்த²வஸம் படிச்ச துட்ட²மானஸோ ப்³ராஹ்மணோ அச்ச²ரியம் போ⁴, கோ³தமாதிஆதீ³னி வத்வா ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அனுமோதி³த்வா பக்காமி.

8. உபகஸுத்தவண்ணனா

188. அட்ட²மே உபகோதி தஸ்ஸ நாமம். மண்டி³காபுத்தோதி மண்டி³காய புத்தோ. உபஸங்கமீதி ஸோ கிர தே³வத³த்தஸ்ஸ உபட்டா²கோ, ‘‘கிம் நு கோ² ஸத்தா² மயி அத்தனோ ஸந்திகம் உபக³தே வண்ணம் கதே²ஸ்ஸதி, உதா³ஹு அவண்ண’’ந்தி பரிக்³க³ண்ஹனத்த²ம் உபஸங்கமி. ‘‘நேரயிகோ தே³வத³த்தோ கப்பட்டோ² அதேகிச்சோ²’’தி (சூளவ. 348) வசனம் ஸுத்வா ஸத்தா²ரம் க⁴ட்டேதுகாமோ உபஸங்கமீதிபி வத³ந்தி. பரூபாரம்ப⁴ம் வத்தேதீதி பரக³ரஹம் கதே²தி. ஸப்³போ³ ஸோ ந உபபாதே³தீதி ஸப்³போ³பி ஸோ குஸலத⁴ம்மம் ந உப்பாதே³தி, அத்தனோ வா வசனம் உபபாதே³தும் அனுச்ச²விகம் காதும் ந ஸக்கோதி. அனுபபாதே³ந்தோ கா³ரய்ஹோ ஹோதீதி குஸலம் த⁴ம்மம் உப்பாதே³தும் அஸக்கோந்தோ அத்தனோ ச வசனம் உபபன்னம் அனுச்ச²விகம் காதும் அஸக்கோந்தோ கா³ரய்ஹோ ஹோதி. உபவஜ்ஜோதி உபவதி³தப்³போ³ ச ஹோதி, வஜ்ஜேன வா உபேதோ ஹோதி, ஸதோ³ஸோ ஹோதீதி அத்தோ².

அத² ப⁴க³வா தஸ்ஸ வாத³ம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸேவ கீ³வாய படிமுஞ்சந்தோ பரூபாரம்ப⁴ந்திஆதி³மாஹ. உம்முஜ்ஜமானகம்யேவாதி உத³கதோ ஸீஸம் உக்கி²பந்தம்யேவ. தத்த² அபரிமாணா பதா³திஆதீ³ஸு தஸ்மிம் அகுஸலந்தி பஞ்ஞாபனே பதா³னிபி அக்க²ரானிபி த⁴ம்மதே³ஸனாபி அபரிமாணாயேவ. இதிபித³ம் அகுஸலந்தி இத³ம்பி அகுஸலம் இத³ம்பி அகுஸலம் இமினாபி காரணேன இமினாபி காரணேன அகுஸலந்தி ஏவம் அகுஸலபஞ்ஞத்தியம் ஆக³தானிபி அபரிமாணானி. அதா²பி அஞ்ஞேனாகாரேன ததா²க³தோ தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய, ஏவம்பிஸ்ஸ தே³ஸனா அபரிமாணா ப⁴வேய்ய. யதா²ஹ – ‘‘அபரியாதி³ன்னாவஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா, அபரியாதி³ன்னம் த⁴ம்மபத³ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி (ம. நி. 1.161). இமினா உபாயேன ஸப்³ப³வாரேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யாவ த⁴ம்ஸீ வதாயந்தி யாவ கு³ணத⁴ம்ஸீ வத அயம். லோணகாரதா³ரகோதி லோணகாரகா³மதா³ரகோ. யத்ர ஹி நாமாதி யோ ஹி நாம. ஆஸாதே³தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸதீதி க⁴ட்டேதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸதி. அபேஹீதி அபக³ச்ச², மா மே புரதோ அட்டா²ஸி. ஏவஞ்ச பன வத்வா கீ³வாய க³ண்ஹாபேத்வா நிக்கட்³டா⁴பேஸியேவாதி.

9. ஸச்சி²கரணீயஸுத்தவண்ணனா

189. நவமே காயேனாதி நாமகாயேன. ஸச்சி²கரணீயாதி பச்சக்க²ம் காதப்³பா³. ஸதியாதி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதியா. சக்கு²னாதி தி³ப்³ப³சக்கு²னா. பஞ்ஞாயாதி ஜா²னபஞ்ஞாய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா ஸச்சி²காதப்³பா³, விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய மக்³க³பஞ்ஞா, மக்³க³பஞ்ஞாய ப²லபஞ்ஞா, ப²லபஞ்ஞாய பச்சவேக்க²ணபஞ்ஞா ஸச்சி²காதப்³பா³, பத்தப்³பா³தி அத்தோ². ஆஸவானம் க²யஸங்கா²தம் பன அரஹத்தம் பச்சவேக்க²ணவஸேன பச்சவேக்க²ணபஞ்ஞாய ஸச்சி²கரணீயம் நாமாதி.

10. உபோஸத²ஸுத்தவண்ணனா

190. த³ஸமே துண்ஹீபூ⁴தம் துண்ஹீபூ⁴தந்தி யதோ யதோ அனுவிலோகேதி, ததோ ததோ துண்ஹீபூ⁴தமேவ. பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி படிபத்திஸம்பன்னே பி⁴க்கூ² பஸன்னேஹி சக்கூ²ஹி அனுவிலோகேத்வா உப்பன்னத⁴ம்மபாமோஜ்ஜோ தோ²மேதுகாமதாய ஆமந்தேஸி. அபலாபாதி பலாபரஹிதா. இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸுத்³தா⁴தி நிம்மலா. ஸாரே பதிட்டி²தாதி ஸீலாதி³ஸாரே பதிட்டி²தா. அலந்தி யுத்தம். யோஜனக³ணனானீதி ஏகம் யோஜனம் யோஜனமேவ, த³ஸபி யோஜனானி யோஜனானேவ. ததோ உத்³த⁴ம் ‘‘யோஜனக³ணனானீ’’தி வுச்சதி. இத⁴ பன யோஜனஸதம்பி யோஜனஸஹஸ்ஸம்பி அதி⁴ப்பேதம். புடோஸேனாபீதி புடோஸம் வுச்சதி பாதே²ய்யம், பாதே²ய்யம் க³ஹேத்வாபி உபஸங்கமிதும் யுத்தமேவாதி அத்தோ². புடம்ஸேனாதிபி பாடோ². தஸ்ஸத்தோ² – புடோ அம்ஸே அஸ்ஸாதி புடம்ஸோ, தேன புடம்ஸேன, அம்ஸேன பாதே²ய்யபுடம் வஹந்தேனாபீதி வுத்தம் ஹோதி.

இதா³னி ஏவரூபேஹி ஏவரூபேஹி ச கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா ஏத்த² பி⁴க்கூ² அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ஸந்தி பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² தே³வப்பத்தாதி உபபத்திதே³வனிப்³ப³த்தகம் தி³ப்³ப³விஹாரம் தி³ப்³ப³விஹாரேன ச அரஹத்தம் பத்தா. ப்³ரஹ்மப்பத்தாதி நித்³தோ³ஸட்டே²ன ப்³ரஹ்மபா⁴வஸாத⁴கம் ப்³ரஹ்மவிஹாரம் ப்³ரஹ்மவிஹாரேன ச அரஹத்தம் பத்தா. ஆனேஞ்ஜப்பத்தாதி அனிஞ்ஜனபா⁴வஸாத⁴கம் ஆனேஞ்ஜம் ஆனேஞ்ஜேன ச அரஹத்தம் பத்தா. அரியப்பத்தாதி புது²ஜ்ஜனபா⁴வம் அதிக்கம்ம அரியபா⁴வம் பத்தா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தே³வப்பத்தோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு ஏவம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னே ட²த்வா சித்தம் விவட்டேத்வா அரஹத்தம் பத்தோ தே³வப்பத்தோ நாம ஹோதி, சதூஸு ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு ட²த்வா சித்தம் விவட்டேத்வா அரஹத்தம் பத்தோ ப்³ரஹ்மப்பத்தோ நாம, சதூஸு அரூபஜ்ஜா²னேஸு ட²த்வா சித்தம் விவட்டேத்வா அரஹத்தம் பத்தோ ஆனேஞ்ஜப்பத்தோ நாம. இத³ம் து³க்க²ந்திஆதீ³ஹி சதூஹி ஸச்சேஹி சத்தாரோ மக்³கா³ தீணி ச ப²லானி கதி²தானி. தஸ்மா இமம் அரியத⁴ம்மம் பத்தோ பி⁴க்கு² அரியப்பத்தோ நாம ஹோதீதி.

ப்³ராஹ்மணவக்³கோ³ சதுத்தோ².

(20) 5. மஹாவக்³கோ³

1. ஸோதானுக³தஸுத்தவண்ணனா

191. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே ஸோதானுக³தானந்தி பஸாத³ஸோதம் ஓத³ஹித்வா ஞாணஸோதேன வவத்த²பிதானம். சத்தாரோ ஆனிஸம்ஸா பாடிகங்கா²தி சத்தாரோ கு³ணானிஸம்ஸா பாடிகங்கி²தப்³பா³. இத³ம் பன ப⁴க³வதா அத்து²ப்பத்திவஸேன ஆரத்³த⁴ம். கதரஅத்து²ப்பத்திவஸேனாதி? பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மஸ்ஸவனாய அனுபஸங்கமனஅத்து²ப்பத்திவஸேன. பஞ்சஸதா கிர ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லிங்க³வசனவிப⁴த்திபத³ப்³யஞ்ஜனாதீ³ஹி கதே²ந்தோ அம்ஹேஹி ஞாதமேவ கதே²ஸ்ஸதி, அஞ்ஞாதம் கிம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் ந க³ச்ச²ந்தி. ஸத்தா² தம் பவத்திம் ஸுத்வா தே பக்கோஸாபேத்வா ‘‘கஸ்மா ஏவம் கரோத², ஸக்கச்சம் த⁴ம்மம் ஸுணாத², ஸக்கச்சம் த⁴ம்மம் ஸுணந்தானஞ்ச ஸஜ்ஜா²யந்தானஞ்ச இமே ஏத்தகா ஆனிஸம்ஸா’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீதி ஸுத்தம் கே³ய்யந்திஆதி³கம் நவங்க³ம் ஸத்து²ஸாஸனபூ⁴தம் தந்தித⁴ம்மம் வளஞ்ஜேதி. ஸோதானுக³தா ஹோந்தீதி ஸோதம் அனுப்பத்தா அனுபவிட்டா² ஹோந்தி. மனஸானுபேக்கி²தாதி சித்தேன ஓலோகிதா. தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴தி அத்த²தோ ச காரணதோ ச பஞ்ஞாய ஸுட்டு² படிவித்³தா⁴ பச்சக்க²ம் கதா. முட்ட²ஸ்ஸதி காலம் குருமானோதி நயித³ம் பு³த்³த⁴வசனம் அனுஸ்ஸரணஸதியா அபா⁴வேன வுத்தம், புது²ஜ்ஜனகாலகிரியம் பன ஸந்தா⁴ய வுத்தம். புது²ஜ்ஜனோ ஹி முட்ட²ஸ்ஸதி காலம் கரோதி நாம. உபபஜ்ஜதீதி ஸுத்³த⁴ஸீலே பதிட்டி²தோ தே³வலோகே நிப்³ப³த்ததி. த⁴ம்மபதா³ ப்லவந்தீதி அந்தராப⁴வே நிப்³ப³த்தமுட்ட²ஸ்ஸதினோ, யேபி புப்³பே³ ஸஜ்ஜா²யமூலிகா வாசாபரிசிதபு³த்³த⁴வசனத⁴ம்மா, தே ஸப்³பே³ பஸன்னே ஆதா³ஸே சா²யா விய ப்லவந்தி, பாகடா ஹுத்வா பஞ்ஞாயந்தி. த³ந்தோ⁴, பி⁴க்க²வே, ஸதுப்பாதோ³தி பு³த்³த⁴வசனானுஸ்ஸரணஸதியா உப்பாதோ³ த³ந்தோ⁴ க³ரு. அத² ஸோ ஸத்தோ கி²ப்பம்யேவ விஸேஸகா³மீ ஹோதி, நிப்³பா³னகா³மீ ஹோதீதி அத்தோ².

இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோதி இத்³தி⁴ஸம்பன்னோ சித்தஸ்ஸ வஸிபா⁴வபத்தோ கீ²ணாஸவோ. அயம் வா ஸோ த⁴ம்மவினயோதி ஏத்த² விபா⁴வனத்தோ² வா-ஸத்³தோ³. யத்தா²தி யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே. ப்³ரஹ்மசரியம் அசரிந்தி ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் வஸிம். இத³ம்பி பு³த்³த⁴வசனம் மயா புப்³பே³ வளஞ்ஜிதந்தி பு³த்³த⁴வசனானுஸ்ஸரணவஸேனேதம் வுத்தம். தே³வபுத்தோதி பஞ்சாலசண்டோ³ விய ஹத்த²கமஹாப்³ரஹ்மா விய ஸனங்குமாரப்³ரஹ்மா விய ச ஏகோ த⁴ம்மகதி²கதே³வபுத்தோ. ஓபபாதிகோ ஓபபாதிகம் ஸாரேதீதி பட²மம் உப்பன்னோ தே³வபுத்தோ பச்சா² உப்பன்னம் ஸாரேதி. ஸஹபம்ஸுகீளிகாதி ஏதேன நேஸம் தீ³க⁴ரத்தம் கதபரிசயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸமாக³ச்சே²ய்யுந்தி ஸாலாய வா ருக்க²மூலே வா ஸம்முகீ²பா⁴வம் க³ச்சே²ய்யும். ஏவம் வதே³ய்யாதி ஸாலாய வா ருக்க²மூலே வா பட²மதரம் நிஸின்னோ பச்சா² ஆக³தம் ஏவம் வதே³ய்ய. ஸேஸமேத்த² பாளினயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

2. டா²னஸுத்தவண்ணனா

192. து³தியே டா²னானீதி காரணானி. டா²னேஹீதி காரணேஹி. ஸோசேய்யந்தி ஸுசிபா⁴வோ. ஸம்வஸமானோதி ஏகதோ வஸமானோ. ந ஸந்ததகாரீதி ந ஸததகாரீ. ந ஸந்ததவுத்தி ஸீலேஸூதி ஸததம் ஸப்³ப³காலம் ஸீலஜீவிதம் ந ஜீவதீதி அத்தோ². ஸம்வோஹாரமானோதி கதே²ந்தோ. ஏகேன ஏகோ வோஹரதீதி ஏகேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகோ ஹுத்வா கதே²தி. வோக்கமதீதி ஓக்கமதி. புரிமவோஹாரா பச்சி²மவோஹாரந்தி புரிமகதா²ய பச்சி²மகத²ம், புரிமகதா²ய ச பச்சி²மகதா², பச்சி²மகதா²ய ச புரிமகதா² ந ஸமேதீதி அத்தோ².

ஞாதிப்³யஸனேனாதிஆதீ³ஸு ஞாதீனம் ப்³யஸனம் ஞாதிப்³யஸனம், ஞாதிவினாஸோதி அத்தோ². து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ரோக³ப்³யஸனே பன ரோகோ³யேவ ஆரோக்³யவினாஸனதோ ப்³யஸனம் ரோக³ப்³யஸனம். அனுபரிவத்தந்தீதி அனுப³ந்த⁴ந்தி. லாபோ⁴ சாதிஆதீ³ஸு ஏகம் அத்தபா⁴வம் லாபோ⁴ அனுபரிவத்ததி, ஏகம் அலாபோ⁴தி ஏவம் நயோ நேதப்³போ³. ஸாகச்சா²யமானோதி பஞ்ஹபுச்ச²னவிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஸாகச்ச²ம் கரோந்தோ. யதா²தி யேனாகாரேன. உம்மக்³கோ³தி பஞ்ஹும்மக்³கோ³. அபி⁴னீஹாரோதி பஞ்ஹாபி⁴ஸங்க²ரணவஸேன சித்தஸ்ஸ அபி⁴னீஹாரோ. ஸமுதா³ஹாரோதி பஞ்ஹபுச்ச²னம். ஸந்தந்தி பச்சனீகஸந்ததாய ஸந்தம் கத்வா ந கதே²தீதி அத்தோ². பணீதந்தி அதப்பகம். அதக்காவசரந்தி யதா² தக்கேன நயக்³கா³ஹேன க³ஹேதும் ஸக்கா ஹோதி, ஏவம் ந கதே²தீதி அத்தோ². நிபுணந்தி ஸண்ஹம். பண்டி³தவேத³னீயந்தி பண்டி³தேஹி ஜானிதப்³ப³கம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

3. ப⁴த்³தி³யஸுத்தவண்ணனா

193. ததியே உபஸங்கமீதி பு⁴த்தபாதராஸோ ஹுத்வா மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³ஸ்ஸாமீதி உபஸங்கமி. மா அனுஸ்ஸவேனாதிஆதீ³ஸு அனுஸ்ஸவவசனேன மம கத²ம் மா க³ண்ஹதா²தி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸாரம்போ⁴தி கரணுத்தரியலக்க²ணோ ஸாரம்போ⁴. அலோபா⁴த³யோ லோபா⁴தி³படிபக்க²வஸேன வேதி³தப்³பா³. குஸலத⁴ம்மூபஸம்பதா³யாதி குஸலத⁴ம்மானம் ஸம்பாத³னத்தா²ய, படிலாப⁴த்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. இமே சேபி, ப⁴த்³தி³ய, மஹாஸாலாதி புரதோ டி²தே ஸாலருக்கே² த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²த்தா ச ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. ஸத்த²ரி பன தே³ஸனம் வினிவட்டேந்தே ப⁴த்³தி³யோ ஸோதாபன்னோ ஜாதோதி.

4. ஸாமுகி³யாஸுத்தவண்ணனா

194. சதுத்தே² ஸாமுகி³யாதி ஸாமுக³னிக³மவாஸினோ. ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜாதி தே ஆலபந்தோ ஏவமாஹ. கோலனக³ரஸ்ஸ ஹி கோலருக்கே² ஹாரேத்வா கதத்தா கோலனக³ரந்தி ச ப்³யக்³க⁴பதே² மாபிதத்தா ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜந்தி ச த்³வே நாமானி. ஏதேஸஞ்ச புப்³ப³புரிஸா தத்த² வஸிம்ஸூதி ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜவாஸிதாய ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜவாஸினோ ப்³யக்³க⁴பஜ்ஜாதி வுச்சந்தி. தே ஆலபந்தோ ஏவமாஹ. பாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்கா³னீதி பாரிஸுத்³தி⁴அத்தா²ய பதா⁴னியங்கா³னி பத³ஹிதப்³ப³வீரியஸ்ஸ அங்கா³னி, கோட்டா²ஸாதி அத்தோ². ஸீலபாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்க³ந்தி ஸீலபரிஸோத⁴னவீரியஸ்ஸேதம் நாமம். தஞ்ஹி ஸீலபாரிஸுத்³தி⁴பரிபூரணத்தா²ய பதா⁴னியங்க³ந்தி ஸீலபாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்க³ம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² தத்த² பஞ்ஞாய அனுக்³க³ஹேஸ்ஸாமீதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய அனுக்³க³ஹேஸ்ஸாமி. யோ தத்த² ச²ந்தோ³திஆதீ³ஸு யோ தஸ்மிம் அனுக்³க³ண்ஹனே கத்துகாமதாச²ந்தோ³தி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பனேத்த² ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா வீரியபக்³க³ஹனத்த²ம் வுத்தம். ரஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் விராஜேதீதி ராக³பச்சயேஸு இட்டா²ரம்மணேஸு யதா² சித்தம் விரஜ்ஜதி, ஏவம் கரோதி. விமோசனீயேஸு த⁴ம்மேஸு சித்தம் விமோசேதீதி யேஹி ஆரம்மணேஹி சித்தம் விமோசேதப்³ப³ம், தேஸு யதா² விமுச்சதி, ஏவம் கரோதி. விராஜேத்வாதி ஏத்த² மக்³க³க்க²ணே விராஜேதி நாம, ப²லக்க²ணே விரத்தம் நாம ஹோதி. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஸம்மாவிமுத்திம் பு²ஸதீதி ஹேதுனா நயேன அரஹத்தப²லவிமுத்திம் ஞாணப²ஸ்ஸேன பு²ஸதீதி.

5. வப்பஸுத்தவண்ணனா

195. பஞ்சமே வப்போதி த³ஸப³லஸ்ஸ சூளபிதா ஸக்யராஜா. நிக³ண்ட²ஸாவகோதி வேஸாலியம் ஸீஹஸேனாபதி விய நாளந்தா³யம் உபாலிக³ஹபதி விய ச நிக³ண்ட²ஸ்ஸ நாடபுத்தஸ்ஸ உபட்டா²கோ. காயேன ஸம்வுதோதி காயத்³வாரஸ்ஸ ஸம்வுதத்தா பிஹிதத்தா காயேன ஸம்வுதோ நாம. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அவிஜ்ஜாவிராகா³தி அவிஜ்ஜாய க²யவிராகே³ன. விஜ்ஜுப்பாதா³தி மக்³க³விஜ்ஜாய உப்பாதே³ன. தம் டா²னந்தி தம் காரணம். அவிபக்கவிபாகந்தி அலத்³த⁴விபாகவாரம். ததோனிதா³னந்தி தம்ஹேது தப்பச்சயா. து³க்க²வேத³னியா ஆஸவா அஸ்ஸவேய்யுந்தி து³க்க²வேத³னாய பச்சயபூ⁴தா கிலேஸா அஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ உப்பஜ்ஜேய்யுந்தி அத்தோ². அபி⁴ஸம்பராயந்தி து³தியே அத்தபா⁴வே. காயஸமாரம்ப⁴பச்சயாதி காயகம்மபச்சயேன. ஆஸவாதி கிலேஸா. விகா⁴தபரிளாஹாதி ஏத்த² விகா⁴தோதி து³க்க²ம். பரிளாஹோதி காயிகசேதஸிகோ பரிளாஹோ. பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ ப்³யந்தீகரோதீதி ஞாணவஜ்ஜ²ம் கம்மம் ஞாணப²ஸ்ஸேன பு²ஸித்வா பு²ஸித்வா க²யம் க³மேதி, விபாகவஜ்ஜ²ம் கம்மம் விபாகப²ஸ்ஸேன பு²ஸித்வா பு²ஸித்வா க²யம் க³மேதி. நிஜ்ஜராதி கிலேஸஜீரணகபடிபதா³. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இத⁴ ட²த்வா அயம் பி⁴க்கு² கீ²ணாஸவோ காதப்³போ³, சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி நீஹரித்வா சதுஸச்சவவத்தா²னம் த³ஸ்ஸேத்வா யாவ அரஹத்தப²லம் கம்மட்டா²னம் கதே²தப்³ப³ம்.

இதா³னி பன தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸததவிஹாரே த³ஸ்ஸேதும் ஏவம் ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸாதி ஹேதுனா காரணேன ஸம்மா விமுத்தஸ்ஸ. ஸததவிஹாராதி நிச்சவிஹாரா நிப³த்³த⁴விஹாரா. நேவ ஸுமனோ ஹோதீதி இட்டா²ரம்மணே ராக³வஸேன ந ஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஹோதி. ந து³ம்மனோதி அனிட்டா²ரம்மணே படிக⁴வஸேன ந தோ³மனஸ்ஸஜாதோ ஹோதி. உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞபரிக்³க³ஹிதாய மஜ்ஜ²த்தாகாரலக்க²ணாய உபேக்கா²ய தேஸு ஆரம்மணேஸு உபேக்க²கோ மஜ்ஜ²த்தோ ஹுத்வா விஹரதி.

காயபரியந்திகந்தி காயந்திகம் காயபரிச்சி²ன்னம், யாவ பஞ்சத்³வாரகாயோ பவத்ததி, தாவ பவத்தம் பஞ்சத்³வாரிகவேத³னந்தி அத்தோ². ஜீவிதபரியந்திகந்தி ஜீவிதந்திகம் ஜீவிதபரிச்சி²ன்னம், யாவ ஜீவிதம் பவத்ததி, தாவ பவத்தம் மனோத்³வாரிகவேத³னந்தி அத்தோ². தத்த² பஞ்சத்³வாரிகவேத³னா பச்சா² உப்பஜ்ஜித்வா பட²மம் நிருஜ்ஜ²தி, மனோத்³வாரிகவேத³னா பட²மம் உப்பஜ்ஜித்வா பச்சா² நிருஜ்ஜ²தி. ஸா ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ணே வத்து²ரூபஸ்மிம்யேவ பதிட்டா²தி. பஞ்சத்³வாரிகா பவத்தே பஞ்சத்³வாரவஸேன பவத்தமானா பட²மவயே வீஸதிவஸ்ஸகாலே ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனவஸேன அதி⁴மத்தா ப³லவதீ ஹோதி, பண்ணாஸவஸ்ஸகாலே டி²தா ஹோதி, ஸட்டி²வஸ்ஸகாலதோ பட்டா²ய பரிஹாயமானா, அஸீதினவுதிவஸ்ஸகாலே மந்தா³ ஹோதி. ததா³ ஹி ஸத்தா ‘‘சிரரத்தம் ஏகதோ நிஸீதி³ம்ஹா நிபஜ்ஜிம்ஹா’’தி வத³ந்தேபி ந ஜானாமாதி வத³ந்தி. அதி⁴மத்தானிபி ரூபாதி³ஆரம்மணானி ந பஸ்ஸாம, ஸுக³ந்த⁴து³க்³க³ந்த⁴ம் வா ஸாது³அஸாது³ம் வா த²த்³த⁴முது³கம் வாதி ந ஜானாமாதிபி வத³ந்தி. இதி நேஸம் பஞ்சத்³வாரிகவேத³னா ப⁴க்³கா³ ஹோதி, மனோத்³வாரிகா பவத்ததி. ஸாபி அனுபுப்³பே³ன பரிஹாயமானா மரணஸமயே ஹத³யகோடிம்யேவ நிஸ்ஸாய பவத்ததி. யாவ பனேஸா பவத்ததி, தாவ ஸத்தோ ஜீவதீதி வுச்சதி. யதா³ நப்பவத்ததி, ததா³ ‘‘மதோ நிருத்³தோ⁴’’தி வுச்சதி.

ஸ்வாயமத்தோ² வாபியா தீ³பேதப்³போ³ – யதா² ஹி புரிஸோ பஞ்சஉத³கமக்³க³ஸம்பன்னம் வாபிம் கரேய்ய. பட²மம் தே³வே வுட்டே² பஞ்சஹி உத³கமக்³கே³ஹி உத³கம் பவிஸித்வா அந்தோவாபியம் ஆவாடே பூரேய்ய. புனப்புனம் தே³வே வஸ்ஸந்தே உத³கமக்³கே³ பூரேத்வா கா³வுதட்³ட⁴யோஜனமத்தம் ஓத்த²ரித்வா உத³கம் திட்டே²ய்ய ததோ ததோ விஸ்ஸந்த³மானம். அத² நித்³த⁴மனதும்பே³ விவரித்வா கே²த்தேஸு கம்மே கயிரமானே உத³கம் நிக்க²மந்தம், ஸஸ்ஸபாககாலே உத³கம் நிக்க²ந்தம் உத³கம் பரிஹீனம், ‘‘மச்சே² க³ண்ஹாமா’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ததோ கதிபாஹேன ஆவாடேஸுயேவ உத³கம் ஸண்ட²ஹேய. யாவ பன தம் ஆவாடேஸு ஹோதி, தாவ மஹாவாபியம் உத³கம் அத்தீ²தி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. யதா³ பன தத்த² சி²ஜ்ஜதி, ததா³ ‘‘வாபியம் உத³கம் நத்தீ²’’தி வுச்சதி. ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம்.

பட²மம் தே³வே வஸ்ஸந்தே பஞ்சஹி மக்³கே³ஹி உத³கே பவிஸந்தே ஆவாடானம் பூரணகாலோ விய ஹி பட²மமேவ படிஸந்தி⁴க்க²ணே மனோத்³வாரிகவேத³னாய வத்து²ரூபே பதிட்டி²தகாலோ, புனப்புனம் தே³வே வஸ்ஸந்தே பஞ்சமக்³கா³னம் பூரணகாலோ விய பவத்தே பஞ்சத்³வாரிகவேத³னாய பவத்தி, கா³வுதட்³ட⁴யோஜனமத்தம் அஜ்ஜோ²த்த²ரணம் விய பட²மவயே வீஸதிவஸ்ஸகாலே ரஜ்ஜனாதி³வஸேன தஸ்ஸ அதி⁴மத்தப³லவபா⁴வோ, யாவ வாபிதோ உத³கம் ந நிக்³க³ச்ச²தி, தாவ பூராய வாபியா டி²தகாலோ விய பஞ்ஞாஸவஸ்ஸகாலே தஸ்ஸ டி²தகாலோ, நித்³த⁴மனதும்பே³ஸு விவடேஸு கம்மே கயிரமானே உத³கஸ்ஸ நிக்க²மனகாலோ விய ஸட்டி²வஸ்ஸகாலதோ பட்டா²ய தஸ்ஸ பரிஹானி, உத³கே ப⁴ட்டே² உத³கமக்³கே³ஸு பரித்தஉத³கஸ்ஸ டி²தகாலோ விய அஸீதினவுதிகாலே பஞ்சத்³வாரிகவேத³னாய மந்த³காலோ, ஆவாடேஸுயேவ உத³கஸ்ஸ பதிட்டி²தகாலோ விய ஹத³யவத்து²கோடிம் நிஸ்ஸாய மனோத்³வாரே வேத³னாய பவத்திகாலோ, ஆவாடேஸு பரித்தேபி உத³கே ஸதி ‘‘வாபியம் உத³கம் அத்தீ²’’தி வத்தப்³ப³காலோ விய யாவ ஸா பவத்ததி, தாவ ‘‘ஸத்தோ ஜீவதீ’’தி வுச்சதி. யதா² பன ஆவாடேஸு உத³கே சி²ன்னே ‘‘நத்தி² வாபியம் உத³க’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் மனோத்³வாரிகவேத³னாய அப்பவத்தமானாய ஸத்தோ மதோதி வுச்சதி. இமம் வேத³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேதி³யமானோ’’தி.

காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி காயஸ்ஸ பே⁴தே³ன. உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னாதி ஜீவிதக்க²யதோ உத்³த⁴ம். இதே⁴வாதி படிஸந்தி⁴வஸேன பரதோ அக³ந்த்வா இதே⁴வ. ஸீதீ ப⁴விஸ்ஸந்தீதி பவத்திவிப்ப²ந்த³னத³ரத²ரஹிதானி ஸீதானி அப்பவத்தனத⁴ம்மானி ப⁴விஸ்ஸந்தி.

தூ²ணம் படிச்சாதி ருக்க²ம் படிச்ச. குத்³தா³லபிடகம் ஆதா³யாதி குத்³தா³லஞ்ச க²ணித்திஞ்ச பச்சி²ஞ்ச க³ஹேத்வாதி அத்தோ². தே³ஸனா பன குத்³தா³லவஸேனேவ கதா. மூலே சி²ந்தே³ய்யாதி மூலம்ஹி குத்³தா³லேன சி²ந்தே³ய்ய. பலிக²ணேய்யாதி க²ணித்தியா ஸமந்தா க²ணேய்ய.

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – ருக்கோ² விய ஹி அத்தபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³, ருக்க²ம் படிச்ச சா²யா விய குஸலாகுஸலம் கம்மம், சா²யம் அப்பவத்தம் காதுகாமோ புரிஸோ விய யோகா³வசரோ, குத்³தா³லோ விய பஞ்ஞா, பிடகம் விய ஸமாதி⁴, க²ணித்தி விய விபஸ்ஸனா, க²ணித்தியா மூலானம் பலிக²ணனகாலோ விய அரஹத்தமக்³கே³ன அவிஜ்ஜாய சே²த³னகாலோ, க²ண்டா³க²ண்ட³ம் கரணகாலோ விய க²ந்த⁴வஸேன தி³ட்ட²காலோ, பா²லனகாலோ விய ஆயதனவஸேன தி³ட்ட²காலோ, ஸகலீகரணகாலோ விய தா⁴துவஸேன தி³ட்ட²காலோ, வாதாதபேன விஸோஸனகாலோ விய காயிகசேதஸிகஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ கரணகாலோ, அக்³கி³னா ட³ஹனகாலோ விய ஞாணேன கிலேஸானம் ட³ஹனகாலோ, மஸிகரணகாலோ விய வத்தமானக-பஞ்சக்க²ந்த⁴காலோ, மஹாவாதே ஓபு²னனகாலோ விய நதீ³ஸோதே பவாஹனகாலோ விய ச சி²ன்னமூலகானம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அப்படிஸந்தி⁴கனிரோதோ⁴, ஓபு²னனப்பவாஹனேஹி அபஞ்ஞத்திகபா⁴வூபக³மோ விய புனப்³ப⁴வே விபாகக்க²ந்தா⁴னம் அனுப்பாதே³ன அபண்ணத்திகபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசாதி ஸத்த²ரி தே³ஸனம் வினிவட்டேந்தே ஸோதாபத்திப²லம் பத்வா ஏதம் ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே’’திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² உத³யத்தி²கோதி வட்³டி⁴அத்தி²கோ. அஸ்ஸபணியம் போஸேய்யாதி பஞ்ச அஸ்ஸபோதஸதானி கிணித்வா பச்சா² விக்கிணிஸ்ஸாமீதி போஸேய்ய. ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகஸ்ஸ அஸ்ஸஸ்ஸ பஞ்சஸதமத்தம் உபகரணம் க³ந்த⁴மாலாதி³வஸேன போஸாவனிகம்யேவ அக³மாஸி. அத²ஸ்ஸ தே அஸ்ஸா ஏகதி³வஸேனேவ ரோக³ம் பு²ஸித்வா ஸப்³பே³ ஜீவிதக்க²யம் பாபுணேய்யுந்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ஏவமாஹ. உத³யஞ்சேவ நாதி⁴க³ச்சே²ய்யாதி வட்³டி⁴ஞ்ச கே³ஹதோ நீஹரித்வா தி³ன்னமூலஞ்ச கிஞ்சி ந லபே⁴ய்ய. பயிருபாஸிந்தி சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹிம். ஸ்வாஹம் உத³யஞ்சேவ நாதி⁴க³ச்சி²ந்தி ஸோ அஹம் நேவ உத³யம் ந கே³ஹதோ தி³ன்னத⁴னம் அதி⁴க³ச்சி²ம், பணியஅஸ்ஸஜக்³க³னகோ நாம ஜாதோஸ்மீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

6. ஸாள்ஹஸுத்தவண்ணனா

196. ச²ட்டே² த்³வயேனாதி த்³வீஹி கோட்டா²ஸேஹி. ஓக⁴ஸ்ஸ நித்த²ரணந்தி சதுரோக⁴னித்த²ரணம். தபோஜிகு³ச்சா²ஹேதூதி து³க்கரகாரிகஸங்கா²தேன தபேன பாபஜிகு³ச்ச²னஹேது. அஞ்ஞதரம் ஸாமஞ்ஞங்க³ந்தி ஏகம் ஸமணத⁴ம்மகோட்டா²ஸம். அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாராதிஆதீ³ஸு புரிமேஹி தீஹி பதே³ஹி காயிகவாசஸிகசேதஸிகஸீலானம் அபரிஸுத்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேத்வா பச்சி²மேன பதே³ன அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவதம் த³ஸ்ஸேதி. ஞாணத³ஸ்ஸனாயாதி மக்³க³ஞாணஸங்கா²தாய த³ஸ்ஸனாய. அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴யாதி அரஹத்தாய, அரஹத்தஞாணப²ஸ்ஸேன பு²ஸிதும் அப⁴ப்³பா³தி வுத்தம் ஹோதி. ஸாலலட்டி²ந்தி ஸாலருக்க²ம். நவந்தி தருணம். அகுக்குச்சகஜாதந்தி ‘‘ப⁴வேய்ய நு கோ², ந ப⁴வேய்யா’’தி அஜனேதப்³ப³குக்குச்சம். லேக²ணியா லிகே²ய்யாதி அவலேக²னமத்தகேன அவலிகே²ய்ய. தோ⁴வேய்யாதி க⁴ம்ஸேய்ய. அந்தோ அவிஸுத்³தா⁴தி அப்³ப⁴ந்தரே அஸுத்³தா⁴ அபனீதஸாரா.

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – ஸாலலட்டி² விய ஹி அத்தபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³, நதீ³ஸோதம் விய ஸம்ஸாரஸோதம், பாரம் க³ந்துகாமபுரிஸோ விய த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ க³ஹேத்வா டி²தபுரிஸோ, ஸாலலட்டி²யா ப³ஹித்³தா⁴ ஸுபரிகம்மகதகாலோ விய ப³ஹித்³தா⁴ தபசரணம் கா³ள்ஹம் கத்வா க³ஹிதகாலோ, அந்தோ அஸுத்³த⁴காலோ விய அப்³ப⁴ந்தரே ஸீலானம் அபரிஸுத்³த⁴காலோ, ஸாலலட்டி²யா ஸம்ஸீதி³த்வா அதோ⁴க³மனம் விய தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ ஸம்ஸாரஸோதே ஸம்ஸீத³னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

பி²யாரித்தம் ப³ந்தே⁴ய்யாதி பி²யஞ்ச அரித்தஞ்ச யோஜேய்ய. ஏவமேவாதி ஏத்தா²பி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – ஸாலலட்டி² விய அத்தபா⁴வோ, நதீ³ஸோதம் விய ஸம்ஸாரஸோதம், பாரம் க³ந்துகாமபுரிஸோ விய யோகா³வசரோ, ப³ஹித்³தா⁴ ஸுபரிகம்மகதகாலோ விய ச²ஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரஸ்ஸ பச்சுபட்டி²தகாலோ, அந்தோ ஸுவிஸோதி⁴தபா⁴வோ விய அப்³ப⁴ந்தரே பரிஸுத்³த⁴ஸீலபா⁴வோ, பி²யாரித்தப³ந்த⁴னம் விய காயிகசேதஸிகவீரியகரணம், ஸோத்தி²னா பாரிமதீரக³மனம் விய அனுபுப்³பே³ன ஸீலம் பூரேத்வா ஸமாதி⁴ம் பூரேத்வா பஞ்ஞம் பூரேத்வா நிப்³பா³னக³மனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கண்ட³சித்ரகானீதி ஸரலட்டி²ஸரரஜ்ஜுஸரபாஸாத³ஸரஸாணிஸரபோக்க²ரணிஸரபது³மானீதி அனேகானி கண்டே³ஹி கத்தப்³ப³சித்ரானி. அத² கோ² ஸோ தீஹி டா²னேஹீதி ஸோ ஏவம் ப³ஹூனி கண்ட³சித்ரகானி ஜானந்தோபி ந ராஜாரஹோ ஹோதி, தீஹியேவ பன டா²னேஹி ஹோதீதி அத்தோ². ஸம்மாஸமாதி⁴ ஹோதீதி மக்³க³ஸமாதி⁴னா ச ப²லஸமாதி⁴னா ச ஸமாஹிதோ ஹோதீதி அயமேத்த² அத்தோ². ஸம்மாதி³ட்டீ²தி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ. இத³ம் து³க்க²ந்திஆதீ³ஹி சதூஹி ஸச்சேஹி சத்தாரோ மக்³கா³ தீணி ச ப²லானி கதி²தானி. அயம் பன மக்³கே³னேவ அவிராதி⁴தம் விஜ்ஜ²தி நாமாதி வேதி³தப்³போ³. ஸம்மாவிமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியா ஸமன்னாக³தோ. அவிஜ்ஜாக்க²ந்த⁴ம் பதா³லேதீதி அரஹத்தமக்³கே³ன பதா³லேதி நாமாதி வுச்சதி. இமினா ஹி ஹேட்டா² அரஹத்தமக்³கே³ன அவிஜ்ஜாக்க²ந்தோ⁴ பதா³லிதோ, இத⁴ பன பதா³லிதம் உபாதா³ய பதா³லேதீதி வத்தும் வட்டதீதி.

7. மல்லிகாதே³வீஸுத்தவண்ணனா

197. ஸத்தமே மல்லிகா தே³வீதி பஸேனதி³ரஞ்ஞோ தே³வீ. யேன மிதே⁴கச்சோ மாதுகா³மோதி யேன இதே⁴கச்சா இத்தீ². து³ப்³ப³ண்ணாதி பீ³ப⁴ச்ச²வண்ணா. து³ரூபாதி து³ஸ்ஸண்டி²தா. ஸுபாபிகாதி ஸுட்டு² பாபிகா ஸுட்டு² லாமிகா. த³ஸ்ஸனாயாதி பஸ்ஸிதும். த³லித்³தா³தி த⁴னத³லித்³தா³. அப்பஸ்ஸகாதி ஸகேன த⁴னேன ரஹிதா. அப்பபோ⁴கா³தி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்ட³கரஹிதா. அப்பேஸக்கா²தி அப்பபரிவாரா. அட்³டா⁴தி இஸ்ஸரா. மஹத்³த⁴னாதி வளஞ்ஜனகத⁴னேன மஹத்³த⁴னா. மஹாபோ⁴கா³தி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்ட³போ⁴கே³ன மஹாபோ⁴கா³. மஹேஸக்கா²தி மஹாபரிவாரா. அபி⁴ரூபாதி உத்தமரூபா. த³ஸ்ஸனீயாதி த³ஸ்ஸனயுத்தா. பாஸாதி³காதி த³ஸ்ஸனேன பாஸாதி³கா. வண்ணபோக்க²ரதாயாதி வண்ணேன சேவ ஸரீரஸண்டா²னேன ச.

அபி⁴ஸஜ்ஜதீதி லக்³க³தி. ப்³யாபஜ்ஜதீதி பகதிம் பஜஹதி. பதித்தீ²யதீதி கோத⁴வஸேன தி²னபா⁴வம் த²த்³த⁴பா⁴வம் ஆபஜ்ஜதி. ந தா³தா ஹோதீதி ந தா³யிகா ஹோதி. ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யந்தி ஏத்த² ஸேய்யாதி மஞ்சபல்லங்காதி³ஸயனம். ஆவஸதோ²தி ஆவஸதா²கா³ரம். பதீ³பேய்யம் வுச்சதி வட்டிதேலாதி³பதீ³பூபகரணம். இஸ்ஸாமனிகாதி இஸ்ஸாய ஸம்பயுத்தசித்தா. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கோத⁴னா அஹோஸிந்தி கோத⁴மனா அஹோஸிம். அனிஸ்ஸாமனிகா அஹோஸிந்தி இஸ்ஸாவிரஹிதசித்தா அஹோஸிம். ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

8. அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா

198. அட்ட²மே அத்தந்தபாதீ³ஸு அத்தானம் தபதி து³க்கா²பேதீதி அத்தந்தபோ. அத்தனோ பரிதாபனானுயோக³ம் அத்தபரிதாபனானுயோக³ம். பரம் தபதீதி பரந்தபோ. பரேஸம் பரிதாபனானுயோக³ம் பரபரிதாபனானுயோக³ம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. நிச்சா²தோதி சா²தம் வுச்சதி தண்ஹா, ஸா அஸ்ஸ நத்தீ²தி நிச்சா²தோ. ஸப்³ப³கிலேஸானம் நிப்³பு³தத்தா நிப்³பு³தோ. அந்தோ தாபனகிலேஸானம் அபா⁴வா ஸீதலோ ஜாதோதி ஸீதீபூ⁴தோ. ஜா²னமக்³க³ப²லனிப்³பா³னஸுகா²னி படிஸம்வேதே³தீதி ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³. ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனாதி ஸேட்ட²பூ⁴தேன அத்தனா.

அசேலகோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. ஓரப்³பி⁴காதீ³ஸு உரப்³பா⁴ வுச்சந்தி ஏளகா, உரப்³பே⁴ ஹனதீதி ஓரப்³பி⁴கோ. ஸூகரிகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. லுத்³தோ³தி தா³ருணோ கக்க²ளோ. மச்ச²கா⁴தகோதி மச்ச²ப³ந்தோ⁴ கேவட்டோ. ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோதி ப³ந்த⁴னாகா³ரகோ³பகோ. குரூரகம்மந்தாதி தா³ருணகம்மந்தா.

முத்³தா⁴வஸித்தோதி க²த்தியாபி⁴ஸேகேன முத்³த⁴னி அபி⁴ஸித்தோ. புரத்தி²மேன நக³ரஸ்ஸாதி நக³ரதோ புரத்தி²மாய தி³ஸாய. ஸந்தா²கா³ரந்தி யஞ்ஞஸாலம். க²ராஜினம் நிவாஸேத்வாதி ஸகு²ரம் அஜினசம்மம் நிவாஸேத்வா. ஸப்பிதேலேனாதி ஸப்பினா சேவ தேலேன ச. ட²பேத்வா ஹி ஸப்பிம் அவஸேஸோ யோ கோசி ஸ்னேஹோ தேலந்தி வுச்சதி. கண்டு³வமானோதி நகா²னம் சி²ன்னத்தா கண்டு³விதப்³ப³காலே தேன கண்டு³வமானோ. அனந்தரஹிதாயாதி அஸந்த²தாய. ஸரூபவச்சா²யாதி ஸதி³ஸவச்சா²ய. ஸசே கா³வீ ஸேதா ஹோதி, வச்சோ²பி ஸேதகோவ. ஸசே கபிலா வா ரத்தா வா, வச்ச²கோபி தாதி³ஸோவாதி ஏவம் ஸரூபவச்சா²ய. ஸோ ஏவமாஹாதி ஸோ ராஜா ஏவம் வதே³தி. வச்ச²தராதி தருணவச்ச²கபா⁴வம் அதிக்கந்தா ப³லவவச்சா². வச்ச²தரீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப³ரிஹிஸத்தா²யாதி பரிக்கே²பகரணத்தா²ய சேவ யஞ்ஞபூ⁴மியம் அத்த²ரணத்தா²ய ச.

சதுத்த²புக்³க³லம் பு³த்³து⁴ப்பாத³தோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் இத⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ததா²க³தோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. தம் த⁴ம்மந்தி தம் வுத்தப்பகாரஸம்பத³ம் த⁴ம்மம். ஸுணாதி, க³ஹபதி, வாதி கஸ்மா பட²மம் க³ஹபதிம் நித்³தி³ஸதி? நிஹதமானத்தா உஸ்ஸன்னத்தா ச. யேபு⁴ய்யேன ஹி க²த்தியகுலதோ பப்³ப³ஜிதா ஜாதிம் நிஸ்ஸாய மானம் கரோந்தி. ப்³ராஹ்மணகுலா பப்³ப³ஜிதா மந்தே நிஸ்ஸாய மானம் கரோந்தி, ஹீனஜச்சகுலா பப்³ப³ஜிதா அத்தனோ விஜாதிதாய பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோந்தி. க³ஹபதிதா³ரகா பன கச்சே²ஹி ஸேத³ம் முஞ்சந்தேஹி பிட்டி²யா லோணம் புப்ப²மானாய பூ⁴மிம் கஸித்வா தாதி³ஸஸ்ஸ மானஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிஹதமானத³ப்பா ஹோந்தி. தே பப்³ப³ஜித்வா மானம் வா த³ப்பம் வா அகத்வா யதா²ப³லம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தா ஸக்கோந்தி அரஹத்தே பதிட்டா²தும். இதரேஹி ச குலேஹி நிக்க²மித்வா பப்³ப³ஜிதா ந ப³ஹுகா, க³ஹபதிகாவ ப³ஹுகா. இதி நிஹதமானத்தா உஸ்ஸன்னத்தா ச பட²மம் க³ஹபதிம் நித்³தி³ஸதீதி.

அஞ்ஞதரஸ்மிம் வாதி இதரேஸம் வா குலானம் அஞ்ஞதரஸ்மிம். பச்சாஜாதோதி பதிஜாதோ. ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தீதி பரிஸுத்³த⁴ம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா த⁴ம்மஸாமிம்ஹி ததா²க³தே ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ப⁴க³வா’’தி ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. இதி படிஸஞ்சிக்க²தீதி ஏவம் பச்சவேக்க²தி. ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோதி ஸசேபி ஸட்டி²ஹத்தே² க⁴ரே யோஜனஸதந்தரேபி வா த்³வே ஜாயம்பதிகா வஸந்தி, ததா²பி நேஸம் ஸகிஞ்சனஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன க⁴ராவாஸோ ஸம்பா³தோ⁴வ. ரஜாபதோ²தி ராக³ரஜாதீ³னம் உட்டா²னட்டா²னந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். ஆக³மனபதோ²திபி வட்டதி. அலக்³க³னட்டே²ன அப்³போ⁴காஸோ வியாதி அப்³போ⁴காஸோ. பப்³ப³ஜிதோ ஹி கூடாகா³ரரதனபாஸாத³தே³வவிமானாதீ³ஸு பிஹிதத்³வாரவாதபானேஸு படிச்ச²ன்னேஸு வஸந்தோபி நேவ லக்³க³தி ந ஸஜ்ஜதி ந ப³ஜ்ஜ²தி. தேன வுத்தம் – ‘‘அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. அபிச ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ குஸலகிரியாய யதா²ஸுக²ம் ஓகாஸாபா⁴வதோ, ரஜாபதோ² அஸம்வுதஸங்காரட்டா²னம் விய ரஜானம், கிலேஸரஜானம் ஸன்னிபாதட்டா²னதோ. அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா குஸலகிரியாய யதா²ஸுக²ம் ஓகாஸஸப்³பா⁴வதோ.

நயித³ம் ஸுகரம்…பே… பப்³ப³ஜேய்யந்தி ஏத்த² அயம் ஸங்கே²பகதா² – யதே³தம் ஸிக்க²த்தயப்³ரஹ்மசரியம் ஏகம்பி தி³வஸம் அக²ண்ட³ம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிபுண்ணம், ஏகதி³வஸம்பி ச கிலேஸமலேன அமலினம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம், ஸங்க²லிகி²தம் லிகி²தஸங்க²ஸதி³ஸம் தோ⁴தஸங்க²ஸப்படிபா⁴க³ம் சரிதப்³ப³ம். இத³ம் ந ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா அகா³ரமஜ்ஜே² வஸந்தேன ஏகந்தபரிபுண்ணம்…பே… சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸே ச மஸ்ஸுஞ்ச ஓஹாரேத்வா கஸாயரஸபீததாய காஸாயானி ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தானம் அனுச்ச²விகானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா பரித³ஹித்வா அகா³ரஸ்மா நிக்க²மித்வா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்யந்தி. ஏத்த² ச யஸ்மா அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம் கஸிவணிஜ்ஜாதி³கம்மம் அகா³ரியந்தி வுச்சதி, தஞ்ச பப்³ப³ஜ்ஜாய நத்தி², தஸ்மா பப்³ப³ஜ்ஜா அனகா³ரியாதி ஞாதப்³பா³, தம் அனகா³ரியம். பப்³ப³ஜேய்யந்தி படிபஜ்ஜேய்யம்.

அப்பம் வாதி ஸஹஸ்ஸதோ ஹேட்டா² போ⁴க³க்க²ந்தோ⁴ அப்போ நாம ஹோதி, ஸஹஸ்ஸதோ பட்டா²ய மஹா. ஆப³ந்த⁴னட்டே²ன ஞாதியேவ ஞாதிபரிவட்டோ. ஸோ வீஸதியா ஹேட்டா² அப்போ நாம ஹோதி, வீஸதியா பட்டா²ய மஹா. பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோதி யா பி⁴க்கூ²னம் அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா ஸிக்கா², தஞ்ச, யத்த² சேதே ஸஹ ஜீவந்தி, ஏகஜீவிகா ஸபா⁴க³வுத்தினோ ஹோந்தி, தம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தம் ஸாஜீவஞ்ச தத்த² ஸிக்க²னபா⁴வேன ஸமாபன்னோதி பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ. ஸமாபன்னோதி ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோ ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோ ஹுத்வா தது³ப⁴யம் உபக³தோதி அத்தோ².

பாணாதிபாதம் பஹாயாதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. இமேஸம் பே⁴தா³யாதி யேஸம் இதோதி வுத்தானம் ஸந்திகே ஸுதம், தேஸம் பே⁴தா³ய. பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தாதி த்³வின்னம் மித்தானம் வா ஸமானுபஜ்ஜா²யகாதீ³னம் வா கேனசிதே³வ காரணேன பி⁴ன்னானம் ஏகமேகம் உபஸங்கமித்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஈதி³ஸே குலே ஜாதானம் ஏவம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் இத³ம் ந யுத்த’’ந்திஆதீ³னி வத்வா ஸந்தா⁴னம் கத்தா. அனுப்பதா³தாதி ஸந்தா⁴னானுப்பதா³தா, த்³வே ஜனே ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வா ‘‘தும்ஹாகம் ஏவரூபே குலே ஜாதானம் ஏவரூபேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தானம் அனுச்ச²விகமேத’’ந்திஆதீ³னி வத்வா த³ள்ஹீகம்மம் கத்தாதி அத்தோ². ஸமக்³கோ³ ஆராமோ அஸ்ஸாதி ஸமக்³கா³ராமோ. யத்த² ஸமக்³கா³ நத்தி², தத்த² வஸிதும்பி ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ஸமக்³க³ராமோதிபி பாளி, அயமேவ அத்தோ². ஸமக்³க³ரதோதி ஸமக்³கே³ஸு ரதோ, தே பஹாய அஞ்ஞத்த² க³ந்தும் ந இச்ச²தீதி அத்தோ². ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வாபி ஸுத்வாபி நந்த³தீதி ஸமக்³க³னந்தீ³. ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி யா வாசா ஸத்தே ஸமக்³கே³யேவ கரோதி, தம் ஸாமக்³கி³கு³ணபரிதீ³பிகமேவ வாசம் பா⁴ஸதி, ந இதரந்தி.

நேலாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, நாஸ்ஸா ஏலந்தி நேலா, நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ² ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி (உதா³. 65) ஏத்த² வுத்தனேலம் விய. கண்ணஸுகா²தி ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய கண்ணானம் ஸுகா², ஸூசிவிஜ்ஜ²னம் விய கண்ணஸூலம் ந ஜனேதி. அத்த²மது⁴ரதாய ஸகலஸரீரே கோபம் அஜனேத்வா பேமம் ஜனேதீதி பேமனீயா. ஹத³யம் க³ச்ச²தி அப்படிஹஞ்ஞமானா ஸுகே²ன சித்தம் பவிஸதீதி ஹத³யங்க³மா. கு³ணபரிபுண்ணதாய புரே ப⁴வாதி போரீ. புரே ஸம்வட்³ட⁴னாரீ விய ஸுகுமாராதிபி போரீ. புரஸ்ஸ ஏஸாதிபி போரீ, நக³ரவாஸீனம் கதா²தி அத்தோ². நக³ரவாஸினோ ஹி யுத்தகதா² ஹோந்தி, பிதிமத்தம் பிதாதி, பா⁴திமத்தம் பா⁴தாதி வத³ந்தி. ஏவரூபீ கதா² ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கந்தா ஹோதீதி ப³ஹுஜனகந்தா. கந்தபா⁴வேனேவ ப³ஹுஜனஸ்ஸ மனாபா சித்தவுட்³டி⁴கராதி ப³ஹுஜனமனாபா.

காலே வத³தீதி காலவாதீ³, வத்தப்³ப³யுத்தகாலம் ஸல்லக்கே²த்வா வத³தீதி அத்தோ². பூ⁴தம் தச்ச²ம் ஸபா⁴வமேவ வத³தீதி பூ⁴தவாதீ³. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகஅத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதமேவ கத்வா வத³தீதி அத்த²வாதீ³. நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி த⁴ம்மவாதீ³. ஸம்வரவினயபஹானவினயஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³தீதி வினயவாதீ³. நிதா⁴னம் வுச்சதி ட²பனோகாஸோ, நிதா⁴னமஸ்ஸா அத்தீ²தி நிதா⁴னவதீ. ஹத³யே நிதே⁴தப்³ப³யுத்தகம் வாசம் பா⁴ஸிதாதி அத்தோ². காலேனாதி ஏவரூபிம் பா⁴ஸமானோபி ச ‘‘அஹம் நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ந அகாலேன பா⁴ஸதி, யுத்தகாலம் பன அவேக்கி²த்வாவ பா⁴ஸதீதி அத்தோ². ஸாபதே³ஸந்தி ஸஉபமம், ஸகாரணந்தி அத்தோ². பரியந்தவதிந்தி பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா, யதா²ஸ்ஸா பரிச்சே²தோ³ பஞ்ஞாயதி, ஏவம் பா⁴ஸதீதி அத்தோ². அத்த²ஸம்ஹிதந்தி அனேகேஹிபி நயேஹி விப⁴ஜந்தேன பரியாதா³தும் அஸக்குணேய்யதாய அத்த²ஸம்பன்னம் பா⁴ஸதி. யம் வா ஸோ அத்த²வாதீ³ அத்த²ம் வத³தி, தேன அத்தே²ன ஸம்ஹிதத்தா அத்த²ஸம்ஹிதம் வாசம் பா⁴ஸதி, ந அஞ்ஞம் நிக்கி²பித்வா அஞ்ஞம் பா⁴ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி.

பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴தி மூலபீ³ஜம் க²ந்த⁴பீ³ஜம் ப²ளுபீ³ஜம் அக்³க³பீ³ஜம் பீ³ஜபீ³ஜந்தி பஞ்சவித⁴ஸ்ஸ பீ³ஜகா³மஸ்ஸ சேவ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நீலதிணருக்கா²தி³கஸ்ஸ பூ⁴தகா³மஸ்ஸ ச ஸமாரம்பா⁴, சே²த³னபே⁴த³னபசனாதி³பா⁴வேன விகோபனா படிவிரதோதி அத்தோ².