(13) 3. ப⁴யவக்³கோ³

1. அத்தானுவாத³ஸுத்தவண்ணனா

121. ததியஸ்ஸ பட²மே அத்தானுவாத³ப⁴யந்தி அத்தானம் அனுவத³ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். பரானுவாத³ப⁴யந்தி பரஸ்ஸ அனுவாத³தோ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். த³ண்ட³ப⁴யந்தி த்³வத்திம்ஸ கம்மகாரணா படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். து³க்³க³திப⁴யந்தி சத்தாரோ அபாயே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அத்தானுவாத³ப⁴யந்திஆதீ³ஸு அத்தானுவாத³ப⁴யம் தாவ பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஹிரீ ஸமுட்டா²தி, ஸாஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி. பரானுவாத³ப⁴யம் பன பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ஓத்தப்பம் ஸமுட்டா²தி, தத³ஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி. து³க்³க³திப⁴யம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஹிரீ ஸமுட்டா²தி, ஸாஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி.

2. ஊமிப⁴யஸுத்தவண்ணனா

122. து³தியே உத³கோரோஹந்தஸ்ஸாதி உத³கம் ஓதரந்தஸ்ஸ. பாடிகங்கி²தப்³பா³னீதி இச்சி²தப்³பா³னி. ஸுஸுகாப⁴யந்தி சண்ட³மச்ச²ப⁴யம். முகா²வரணம் மஞ்ஞே கரோந்தீதி முக²பித³ஹனம் விய கரோந்தி. ஓத³ரிகத்தஸ்ஸாதி மஹோத³ரதாய மஹக்³க⁴ஸபா⁴வஸ்ஸ. அரக்கி²தேனேவ காயேனாதிஆதீ³ஸு காயத்³வாரே திவித⁴ஸ்ஸ ஸம்வரஸ்ஸ அபா⁴வதோ அரக்கி²தேன காயேன. வசீத்³வாரே சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ ஸம்வரஸ்ஸ அபா⁴வதோ அரக்கி²தாய வாசாய.

3. பட²மனானாகரணஸுத்தவண்ணனா

123. ததியே தத³ஸ்ஸாதே³தீதி தம் ஜா²னம் ஸுக²ஸ்ஸாதே³ன அஸ்ஸாதே³தி. நிகாமேதீதி பத்தே²தி. வித்திம் ஆபஜ்ஜதீதி துட்டி²ம் ஆபஜ்ஜதி. தத³தி⁴முத்தோதி தஸ்மிம் அதி⁴முத்தோ, தம் வா அதி⁴முத்தோ. தப்³ப³ஹுலவிஹாரீதி தேன ஜா²னேன ப³ஹுலம் விஹரந்தோ. ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதீதி ஸஹபா⁴வம் க³ச்ச²தி, தத்த² நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². கப்போ ஆயுப்பமாணந்தி ஏத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் அத்தி² ஹீனம், அத்தி² மஜ்ஜி²மம், அத்தி² பணீதம். தத்த² ஹீனேன உப்பன்னானம் கப்பஸ்ஸ ததியோ கோட்டா²ஸோ ஆயுப்பமாணம், மஜ்ஜி²மேன உபட்³ட⁴கப்போ, பணீதேன கப்போ. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். நிரயம்பி க³ச்ச²தீதி நிரயக³மனீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அப்பஹீனத்தா அபராபரம் க³ச்ச²தி, ந அனந்தரமேவ. தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதீதி தஸ்மிம்யேவ ரூபப⁴வே ட²த்வா பரினிப்³பா³யதி, ந ஹேட்டா² ஓதரதி. யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதீதி யம் இத³ம் க³தியா ச உபபத்தியா ச ஸதி ஸேக²ஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ படிஸந்தி⁴வஸேன ஹேட்டா² அனோதரித்வா தஸ்மிம்யேவ ரூபப⁴வே உபரி து³தியததியாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் ப்³ரஹ்மலோகே பரினிப்³பா³னம், புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பன நிரயாதி³க³மனம், இத³ம் நானாகரணந்தி அத்தோ².

த்³வே கப்பாதி ஏத்தா²பி து³தியஜ்ஜா²னம் வுத்தனயேனேவ திவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² பணீதபா⁴வனேன நிப்³ப³த்தானம் அட்ட²கப்பா ஆயுப்பமாணம், மஜ்ஜி²மேன சத்தாரோ, ஹீனேன த்³வே. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். சத்தாரோ கப்பாதி ஏத்த² யம் ஹேட்டா² வுத்தம் ‘‘கப்போ, த்³வே கப்பா’’தி, தம்பி ஆஹரித்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கப்போதி ச கு³ணஸ்ஸபி நாமம், தஸ்மா கப்போ த்³வே கப்பா சத்தாரோ கப்பாதி அயமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ பட²மம் வுத்தோ கப்போ, ஸோ த்³வே வாரே க³ணேத்வா ஏகேன கு³ணேன த்³வே கப்பா ஹோந்தி, து³தியேன சத்தாரோ, புன தே சத்தாரோ கப்பாதி இமேஹி சதூஹி கு³ணேஹி கு³ணிதா ஏகேன கு³ணேன அட்ட² ஹோந்தி, து³தியேன ஸோளஸ, ததியேன த்³வத்திம்ஸ, சதுத்தே²ன சதுஸட்டீ²தி. ஏவமித⁴ பணீதஜ்ஜா²னவஸேன சதுஸட்டி² கப்பா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. பஞ்ச கப்பஸதானீதி இத³ம் பணீதஸ்ஸேவ உபபத்திஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். வேஹப்ப²லேஸு வா பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிஆதீ³ஸு விய திண்ணம் ப்³ரஹ்மலோகானம் அபா⁴வதோ ஏத்தகமேவ ஆயுப்பமாணம். தஸ்மா ஏவம் வுத்தம்.

4. து³தியனானாகரணஸுத்தவண்ணனா

124. சதுத்தே² ரூபமேவ ரூபக³தம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனிச்சதோதிஆதீ³ஸு ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சதோ, ஆபா³த⁴ட்டே²ன ரோக³தோ, அந்தோ பது³ஸ்ஸனட்டே²ன க³ண்ட³தோ, அனுபவிட்ட²ட்டே²ன ஸல்லதோ, ஸது³க்க²ட்டே²ன அக⁴தோ, ஸம்பீளனட்டே²ன ஆபா³த⁴தோ, அவிதே⁴ய்யட்டே²ன பரதோ, பலுஜ்ஜனட்டே²ன பலோகதோ, நிஸ்ஸத்தட்டே²ன ஸுஞ்ஞதோ, அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்ததோ. ஏத்த² ச ‘‘அனிச்சதோ பலோகதோ’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி அனிச்சலக்க²ணம் கதி²தம், ‘‘ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ’’தி த்³வீஹி அனத்தலக்க²ணம், ஸேஸேஹி து³க்க²லக்க²ணம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஞாணேன பஸ்ஸதி. ஏவம் பஞ்சக்க²ந்தே⁴ திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா பஸ்ஸந்தோ தயோ மக்³கே³ தீணி ப²லானி ஸச்சி²கரோதி. ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதீதி தத்த² டி²தோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் பா⁴வேத்வா உபபஜ்ஜதி.

5-6. மேத்தாஸுத்தத்³வயவண்ணனா

125-126. பஞ்சமே பட²மஜ்ஜா²னவஸேன மேத்தா, து³தியாதி³வஸேன கருணாத³யோ த³ஸ்ஸிதா. ச²ட்ட²ம் சதுத்தே² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

7. பட²மததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

127. ஸத்தமே பாதுபா⁴வாதி பாதுபா⁴வேன. குச்சி²ம் ஓக்கமதீதி ஏத்த² குச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதீதி அத்தோ². ஓக்கந்தே ஹி தஸ்மிம் ஏவம் ஹோதி, ந ஓக்கமமானே. அப்பமாணோதி வுட்³டி⁴ப்பமாணோ, விபுலோதி அத்தோ². உளாரோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி ஏத்த² தே³வானம் அயமானுபா⁴வோ – நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸ பபா⁴ த்³வாத³ஸ யோஜனானி ப²ரதி, ததா² ஸரீரஸ்ஸ, ததா² விமானஸ்ஸ, தம் அதிக்கமித்வாதி அத்தோ². லோகந்தரிகாதி திண்ணம் திண்ணம் சக்கவாளானம் அந்தரா ஏகேகோ லோகந்தரிகோ ஹோதி, திண்ணம் ஸகடசக்கானம் பத்தானம் வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆஹச்ச ட²பிதானம் மஜ்ஜே² ஓகாஸோ விய. ஸோ பன லோகந்தரிகனிரயோ பரிமாணதோ அட்ட²யோஜனஸஹஸ்ஸப்பமாணோ ஹோதி. அகா⁴தி நிச்சவிவடா. அஸம்வுதாதி ஹேட்டா²பி அப்பதிட்டா². அந்த⁴காராதி தமபூ⁴தா. அந்த⁴காரதிமிஸாதி சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணதோ அந்த⁴பா⁴வகரணதிமிஸாய ஸமன்னாக³தா. தத்த² கிர சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந ஜாயதி. ஏவம்மஹித்³தி⁴கானந்தி சந்தி³மஸூரியா கிர ஏகப்பஹாரேனேவ தீஸு தீ³பேஸு பஞ்ஞாயந்தி, ஏவம்மஹித்³தி⁴கா. ஏகேகாய தி³ஸாய நவ நவ யோஜனஸதஸஹஸ்ஸானி அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஏவம்மஹானுபா⁴வா. ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தீதி பபா⁴ நப்பஹோந்தி. தே கிர சக்கவாளபப்³ப³தஸ்ஸ வேமஜ்ஜே²ன சரந்தி சக்கவாளபப்³ப³தஞ்ச அதிக்கமித்வா லோகந்தரனிரயா. தஸ்மா தேஸம் தத்த² ஆபா⁴ நப்பஹோந்தி.

யேபி தத்த² ஸத்தாதி யேபி தஸ்மிம் லோகந்தரமஹானிரயே ஸத்தா உபபன்னா. கிம் பன கம்மம் கத்வா தத்த² உப்பஜ்ஜந்தீதி? பா⁴ரியம் தா³ருணம் மாதாபிதூனம் த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணானஞ்ச உபரி அபராத⁴ம், அஞ்ஞஞ்ச தி³வஸே தி³வஸே பாணவதா⁴தி³ஸாஹஸிககம்மம் கத்வா உப்பஜ்ஜந்தி தம்ப³பண்ணிதீ³பே அப⁴யசோரனாக³சோராத³யோ விய. தேஸம் அத்தபா⁴வோ திகா³வுதிகோ ஹோதி, வக்³கு³லீனம் விய தீ³க⁴னகா² ஹோந்தி. தே ருக்கே² வக்³கு³லியோ விய நகே²ஹி சக்கவாளபப்³ப³தபாதே³ லக்³க³ந்தி. யதா³ ஸம்ஸப்பந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாஸக³தா ஹோந்தி, அத² ‘‘ப⁴க்கோ² நோ லத்³தோ⁴’’தி மஞ்ஞமானா தத்த² ப்³யாவடா விபரிவத்தித்வா லோகஸந்தா⁴ரகஉத³கே பதந்தி, வாதே பஹரந்தேபி மது⁴கப²லானி விய சி²ஜ்ஜித்வா உத³கே பதந்தி, பதிதமத்தாவ அச்சந்தகா²ரே உத³கே பிட்ட²பிண்டி³ விய விலீயந்தி. அஞ்ஞேபி கிர போ⁴ ஸந்தி ஸத்தாதி போ⁴ யதா² மயம் மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வாம, ஏவம் அஞ்ஞேபி கிர ஸத்தா இத³ம் து³க்க²ம் அனுப⁴வனத்தா²ய இதூ⁴பபன்னாதி தம்தி³வஸம் பஸ்ஸந்தி. அயம் பன ஓபா⁴ஸோ ஏகயாகு³பானமத்தம்பி ந திட்ட²தி. யாவதா நித்³தா³யித்வா பபு³த்³தோ⁴ ஆரம்மணம் விபா⁴வேதி, தத்தகம் காலம் ஹோதி. தீ³க⁴பா⁴ணகா பன ‘‘அச்ச²ராஸங்கா⁴தமத்தமேவ விஜ்ஜுஓபா⁴ஸோ விய நிச்ச²ரித்வா கிம் இத³ந்தி ப⁴ணந்தானம்யேவ அந்தரதா⁴யதீ’’தி வத³ந்தி.

8. து³தியததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

128. அட்ட²மே தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அல்லீயிதப்³ப³ட்டே²ன ஆலயோதி பஞ்ச காமகு³ணா, ஸகலமேவ வா வட்டம். ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ, ஆலயோ ஆராமோ ஏதிஸ்ஸாதி ஆலயாராமா. ஆலயே ரதாதி ஆலயரதா. ஆலயே ஸம்முதி³தாதி ஆலயஸம்முதி³தா. அனாலயே த⁴ம்மேதி ஆலயபடிபக்கே² விவட்டூபனிஸ்ஸிதே அரியத⁴ம்மே. ஸுஸ்ஸூஸதீதி ஸோதுகாமோ ஹோதி. ஸோதம் ஓத³ஹதீதி ஸோதம் ட²பேதி. அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேதீதி ஆஜானனத்தா²ய சித்தம் பச்சுபட்ட²பேதி. மானோதி மஞ்ஞனா, மஞ்ஞிதப்³ப³ட்டே²ன வா ஸகலம் வட்டமேவ. மானவினயே த⁴ம்மேதி மானவினயத⁴ம்மே. உபஸமபடிபக்கோ² அனுபஸமோ, அனுபஸந்தட்டே²ன வா வட்டமேவ அனுபஸமோ நாம. ஓபஸமிகேதி உபஸமகரே விவட்டூபனிஸ்ஸிதே. அவிஜ்ஜாய க³தா ஸமன்னாக³தாதி அவிஜ்ஜாக³தா. அவிஜ்ஜண்ட³கோஸேன பரியோனத்³த⁴த்தா அண்ட³ம் விய பூ⁴தாதி அண்ட³பூ⁴தா. ஸமந்ததோ ஓனத்³தா⁴தி பரியோனத்³தா⁴. அவிஜ்ஜாவினயேதி அவிஜ்ஜாவினயோ வுச்சதி அரஹத்தம், தம்னிஸ்ஸிதே த⁴ம்மே தே³ஸியமானேதி அத்தோ². இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதூஸு டா²னேஸு வட்டம், சதூஸு விவட்டம் கதி²தம்.

9. ஆனந்த³அச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

129. நவமே பி⁴க்கு²பரிஸா ஆனந்த³ம் த³ஸ்ஸனாயாதி யே ப⁴க³வந்தம் பஸ்ஸிதுகாமா தே²ரம் உபஸங்கமந்தி, யே வா ‘‘ஆயஸ்மா கிரானந்தோ³ ஸமந்தபாஸாதி³கோ அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸங்க⁴ஸோப⁴னோ’’தி தே²ரஸ்ஸ கு³ணே ஸுத்வா ஆக³ச்ச²ந்தி, தே ஸந்தா⁴ய ‘‘பி⁴க்கு²பரிஸா ஆனந்த³ம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமதீ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². அத்தமனாதி ‘‘ஸவனேன நோ த³ஸ்ஸனம் ஸமேதீ’’தி ஸகமனா துட்ட²சித்தா. த⁴ம்மந்தி ‘‘கச்சி, ஆவுஸோ, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சி யோனிஸோமனஸிகாரகம்மம் கரோத², ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தம் பூரேதா²’’தி ஏவரூபம் படிஸந்தா²ரத⁴ம்மம். தத்த² பி⁴க்கு²னீஸு ‘‘கச்சி, ப⁴கி³னியோ, அட்ட² க³ருத⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்ததா²’’தி இத³ம்பி நானாகரணம் ஹோதி. உபாஸகேஸு ‘‘ஸ்வாக³தம், உபாஸக, ந தே கிஞ்சி ஸீஸம் வா அங்க³ம் வா ருஜ்ஜதி, அரோகா³ தே புத்தபா⁴தரோ’’தி ந ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி, ஏவம் பன கரோதி – ‘‘கத²ம், உபாஸகா, தீணி ஸரணானி பஞ்ச ஸீலானி ரக்க²த², மாஸஸ்ஸ அட்ட² உபோஸதே² கரோத², மாதாபிதூனம் உபட்டா²னவத்தம் பூரேத², த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணே படிஜக்³க³தா²’’தி. உபாஸிகாஸுபி ஏஸேவ நயோ.

10. சக்கவத்திஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

130. த³ஸமே க²த்தியபரிஸாதி அபி⁴ஸித்தா அனபி⁴ஸித்தா ச க²த்தியா. தே ஹி கிர ‘‘ராஜா சக்கவத்தீ நாம அபி⁴ரூபோ பாஸாதி³கோ ஹோதி, ஆகாஸேன விசரந்தோ ரஜ்ஜம் அனுஸாஸதி, த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா’’தி தஸ்ஸ கு³ணகத²ம் ஸுத்வா ஸவனேன த³ஸ்ஸனம்ஹி ஸமேந்தே அத்தமனா ஹோந்தி. பா⁴ஸதீதி ‘‘கத²ம், தாதா, ராஜத⁴ம்மம் பூரேத², பவேணிம் ரக்க²தா²’’தி படிஸந்தா²ரம் கரோதி. ப்³ராஹ்மணேஸு பன ‘‘கத²ஞ்ச, ஆசரியா, மந்தே வாசேத², அந்தேவாஸிகா மந்தே க³ண்ஹந்தி, த³க்கி²ணம் வா வத்தா²னி வா ஸீலம் வா லப⁴தா²’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி. க³ஹபதீஸு ‘‘கத²ம், தாதா, ந வோ ராஜகுலதோ த³ண்டே³ன வா ப³ந்த⁴னேன வா பீளா அத்தி², ஸம்மா தே³வோ தா⁴ரம் அனுப்பவேச்ச²தி, ஸஸ்ஸானி ஸம்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி. ஸமணேஸு ‘‘கத²ம், ப⁴ந்தே, கச்சி பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரா ஸுலபா⁴, ஸமணத⁴ம்மே நப்பமஜ்ஜதா²’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதீதி.

ப⁴யவக்³கோ³ ததியோ.