3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. வலாஹகவக்³கோ³

1-2. வலாஹகஸுத்தத்³வயவண்ணனா

101-2. ததியபண்ணாஸகஸ்ஸ பட²மே வலாஹகாதி மேகா⁴. பா⁴ஸிதா ஹோதி நோ கத்தாதி ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரிஸ்ஸாமீ’’தி கேவலம் பா⁴ஸதியேவ, ந கரோதி. கத்தா ஹோதி நோ பா⁴ஸிதாதி அகதே²த்வாவ ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச மயா காதும் வட்டதீ’’தி கத்தா ஹோதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து³தியம் உத்தானத்த²மேவ.

3. கும்ப⁴ஸுத்தவண்ணனா

103. ததியே கும்பா⁴தி க⁴டா. துச்சோ² பிஹிதோதி ரித்தகோ பிஹிதமுகோ². பூரோ விவடோதி உத³கபுண்ணோ அபாருதமுகோ². ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

4. உத³கரஹத³ஸுத்தவண்ணனா

104. சதுத்தே² உத்தானோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோதிஆதீ³ஸு புராணபண்ணரஸஸம்பி⁴ன்னவண்ணோ காளஉத³கோ க³ம்பீ⁴ரோபா⁴ஸோ நாம, அச்ச²விப்பஸன்னமணிவண்ணஉத³கோ உத்தானோபா⁴ஸோ நாம.

5-6. அம்ப³ஸுத்தவண்ணனா

105-6. பஞ்சமே ஆமம் பக்கவண்ணீதி ஆமகம் ஹுத்வா ஓலோகேந்தானம் பக்கஸதி³ஸம் கா²யதி. ஏவம் ஸப்³ப³பதா³னி த³ட்ட²ப்³பா³னி. ச²ட்ட²ம் உத்தானத்த²மேவ.

7. மூஸிகஸுத்தவண்ணனா

107. ஸத்தமே யோ ஆவாடம் க²ணதி, ந ச தத்த² வஸதி, ஸோ கா³த⁴ம் கத்தா நோ வஸிதாதி வுச்சதி. க²ந்தாதிபி பாடோ². இமினா நயேன ஸப்³ப³பதா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

8. ப³லீப³த்³த³ஸுத்தவண்ணனா

108. அட்ட²மே யோ அத்தனோ கோ³க³ணம் மத்³த³தி, ந பரகோ³க³ணம், அயம் ஸக³வசண்டோ³ நோ பரக³வசண்டோ³தி ஏவம் ஸப்³ப³பதா³னி வேதி³தப்³பா³னி. உப்³பே³ஜேதா ஹோதீதி க⁴ட்டேத்வா விஜ்ஜி²த்வா உப்³பே³க³பத்தம் கரோதி.

9. ருக்க²ஸுத்தவண்ணனா

109. நவமே பே²க்³கு³ பே²க்³கு³பரிவாரோதி நிஸ்ஸாரோ பே²க்³கு³ருக்கோ² பே²க்³கு³ருக்கே²ஹேவ பரிவுதோ. ஸாரபரிவாரோதி க²தி³ராதீ³ஹி ஸாரருக்கே²ஹேவ பரிவுதோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

10. ஆஸீவிஸஸுத்தவண்ணனா

110. த³ஸமே ஆக³தவிஸோ ந கோ⁴ரவிஸோதி யஸ்ஸ விஸம் ஆக³ச்ச²தி, கோ⁴ரம் பன ந ஹோதி, சிரகாலம் ந பீளேதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி.

வலாஹகவக்³கோ³ பட²மோ.

(12) 2. கேஸிவக்³கோ³

1. கேஸிஸுத்தவண்ணனா

111. து³தியஸ்ஸ பட²மே கேஸீதி தஸ்ஸ நாமம். அஸ்ஸத³ம்மே ஸாரேதீதி அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி². ஸண்ஹேனபி வினேதீதிஆதீ³ஸு தஸ்ஸ அனுச்ச²விகம் ஸக்காரம் கத்வா ஸுபோ⁴ஜனம் போ⁴ஜேத்வா மது⁴ரபானம் பாயேத்வா முது³வசனேன ஸமுதா³சரித்வா த³மேந்தோ ஸண்ஹேன த³மேதி நாம, ஜாணுப³ந்த⁴னமுக²ப³ந்த⁴னாதீ³ஹி சேவ பதோத³விஜ்ஜ²னகஸாபி⁴கா⁴தப²ருஸவசனேஹி ச த³மேந்தோ ப²ருஸேன த³மேதி நாம, காலேன காலம் தது³ப⁴யம் கரோந்தோ ஸண்ஹப²ருஸேன த³மேதி நாம.

2. ஜவஸுத்தவண்ணனா

112. து³தியே அஜ்ஜவேனாதி உஜுகபா⁴வேன. ஜவேனாதி பத³வேகே³ன. க²ந்தியாதி அதி⁴வாஸனக்க²ந்தியா. ஸோரச்சேனாதி ஸுசிபா⁴வஸீலேன. புக்³க³லகு³ணங்கே³ஸு ஜவேனாதி ஞாணஜவேன. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

3. பதோத³ஸுத்தவண்ணனா

113. ததியே பதோத³ச்சா²யந்தி விஜ்ஜ²னத்த²ம் உக்கி²த்தஸ்ஸ பதோத³ஸ்ஸ சா²யம். ஸம்விஜ்ஜதீதி ‘‘ஜவோ மே க³ஹேதப்³போ³’’தி ஸல்லக்க²ணவஸேன ஸம்விஜ்ஜதி. ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்வேக³ம் படிபஜ்ஜதி லோமவேத⁴வித்³தோ⁴தி லோமகூபே பதோத³வேதே⁴ன வித்³த⁴மத்தோ. சம்மவேத⁴வித்³தோ⁴தி ச²விசம்மம் சி²ந்த³ந்தேன பதோத³வேதே⁴ன வித்³தோ⁴. அட்டி²வேத⁴வித்³தோ⁴தி அட்டி²ம் பி⁴ந்த³ந்தேன வேதே⁴ன வித்³தோ⁴. காயேனாதி நாமகாயேன. பரமஸச்சந்தி நிப்³பா³னம். ஸச்சி²கரோதீதி பஸ்ஸதி. பஞ்ஞாயாதி ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய.

4. நாக³ஸுத்தவண்ணனா

114. சதுத்தே² அட்டி²ம் கத்வாதி அட்டி²கோ ஹுத்வா. திணவனின்னாத³ஸத்³தா³னந்தி ஏத்த² திணவோதி டி³ண்டி³மோ, நின்னாத³ஸத்³தோ³தி ஸப்³பே³ஸம்பி ஏகதோமிஸ்ஸிதோ மஹாஸத்³தோ³. ட³ம்ஸாதீ³ஸு ட³ம்ஸாதி பிங்க³லமக்கி²கா, மகஸா மகஸாவ. கி²ப்பஞ்ஞேவ க³ந்தா ஹோதீதி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனானி பூரேத்வா ஸீக⁴மேவ க³ந்தா ஹோதி.

5. டா²னஸுத்தவண்ணனா

115. பஞ்சமே டா²னானீதி காரணானி. அனத்தா²ய ஸம்வத்ததீதி அஹிதாய அவட்³டி⁴யா ஸம்வத்ததி. ஏத்த² ச பட²மம் ஓபாதக்க²ணனமச்ச²ப³ந்த⁴னஸந்தி⁴ச்சே²த³னாதி³பே⁴த³ம் ஸது³க்க²ம் ஸவிகா⁴தம் பாபகம்மம் வேதி³தப்³ப³ம், து³தியம் ஸமஜீவிகானம் கி³ஹீனம் புப்ப²ச்ச²ட்³ட³காதி³கம்மம் ஸுதா⁴கோட்டன-கே³ஹச்சா²த³னஅஸுசிட்டா²னஸம்மஜ்ஜனாதி³கம்மஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம், ததியம் ஸுராபானக³ந்த⁴விலேபனமாலாபிளந்த⁴னாதி³கம்மஞ்சேவ அஸ்ஸாத³வஸேன பவத்தம் பாணாதிபாதாதி³கம்மஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம், சதுத்த²ம் த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய க³மனகாலே ஸுத்³த⁴வத்த²ச்சா²த³ன-மாலாக³ந்தா⁴தீ³னம் ஆதா³ய க³மனம் சேதியவந்த³னம் போ³தி⁴வந்த³னம் மது⁴ரத⁴ம்மகதா²ஸவனம் பஞ்சஸீலஸமாதா³னந்தி ஏவமாதீ³ஸு ஸோமனஸ்ஸஸம்பயுத்தம் குஸலகம்மம் வேதி³தப்³ப³ம். புரிஸதா²மேதி புரிஸஸ்ஸ ஞாணதா²மஸ்மிம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

6. அப்பமாத³ஸுத்தவண்ணனா

116. ச²ட்டே² யதோ கோ²தி யதா³ கோ². ஸம்பராயிகஸ்ஸாதி தே³ஸனாமத்தமேதம், கீ²ணாஸவோ பன நேவ ஸம்பராயிகஸ்ஸ, ந தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸ்ஸ மரணஸ்ஸ பா⁴யதி. ஸோவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. கேசி பன ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி² பா⁴விதாதி வசனதோ ஸோதாபன்னம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³பே³பி அரியா அதி⁴ப்பேதா’’தி வத³ந்தி.

7. ஆரக்க²ஸுத்தவண்ணனா

117. ஸத்தமே அத்தரூபேனாதி அத்தனோ அனுரூபேன அனுச்ச²விகேன, ஹிதகாமேனாதி அத்தோ². ரஜனீயேஸூதி ராக³ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தேஸு. த⁴ம்மேஸூதி ஸபா⁴வேஸு, இட்டா²ரம்மணேஸூதி அத்தோ². ஏவம் ஸப்³ப³த்த² நயோ வேதி³தப்³போ³. ந ரஜ்ஜதீதி தி³ட்டி²வஸேன ந ரஜ்ஜதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ந ச பன ஸமணவசனஹேதுபி க³ச்ச²தீதி ஸமணானம் பரவாதீ³னம் வசனஹேதுபி அத்தனோ தி³ட்டி²ம் பஹாய தேஸம் தி³ட்டி²வஸேன ந க³ச்ச²தீதி அத்தோ². இதா⁴பி கீ²ணாஸவோவ அதி⁴ப்பேதோ.

8-10. ஸம்வேஜனீயாதி³ஸுத்தத்தயவண்ணனா

118-120. அட்ட²மே த³ஸ்ஸனீயானீதி பஸ்ஸிதப்³ப³யுத்தகானி. ஸம்வேஜனீயானீதி ஸம்வேக³ஜனகானி. நவமே ஜாதிப⁴யந்தி ஜாதிம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. த³ஸமே அக்³கி³ப⁴யந்தி அக்³கி³ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

கேஸிவக்³கோ³ து³தியோ.

(13) 3. ப⁴யவக்³கோ³

1. அத்தானுவாத³ஸுத்தவண்ணனா

121. ததியஸ்ஸ பட²மே அத்தானுவாத³ப⁴யந்தி அத்தானம் அனுவத³ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். பரானுவாத³ப⁴யந்தி பரஸ்ஸ அனுவாத³தோ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். த³ண்ட³ப⁴யந்தி த்³வத்திம்ஸ கம்மகாரணா படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். து³க்³க³திப⁴யந்தி சத்தாரோ அபாயே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அத்தானுவாத³ப⁴யந்திஆதீ³ஸு அத்தானுவாத³ப⁴யம் தாவ பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஹிரீ ஸமுட்டா²தி, ஸாஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி. பரானுவாத³ப⁴யம் பன பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ஓத்தப்பம் ஸமுட்டா²தி, தத³ஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி. து³க்³க³திப⁴யம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஹிரீ ஸமுட்டா²தி, ஸாஸ்ஸ தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் ஜனேதி, தீஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி.

2. ஊமிப⁴யஸுத்தவண்ணனா

122. து³தியே உத³கோரோஹந்தஸ்ஸாதி உத³கம் ஓதரந்தஸ்ஸ. பாடிகங்கி²தப்³பா³னீதி இச்சி²தப்³பா³னி. ஸுஸுகாப⁴யந்தி சண்ட³மச்ச²ப⁴யம். முகா²வரணம் மஞ்ஞே கரோந்தீதி முக²பித³ஹனம் விய கரோந்தி. ஓத³ரிகத்தஸ்ஸாதி மஹோத³ரதாய மஹக்³க⁴ஸபா⁴வஸ்ஸ. அரக்கி²தேனேவ காயேனாதிஆதீ³ஸு காயத்³வாரே திவித⁴ஸ்ஸ ஸம்வரஸ்ஸ அபா⁴வதோ அரக்கி²தேன காயேன. வசீத்³வாரே சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ ஸம்வரஸ்ஸ அபா⁴வதோ அரக்கி²தாய வாசாய.

3. பட²மனானாகரணஸுத்தவண்ணனா

123. ததியே தத³ஸ்ஸாதே³தீதி தம் ஜா²னம் ஸுக²ஸ்ஸாதே³ன அஸ்ஸாதே³தி. நிகாமேதீதி பத்தே²தி. வித்திம் ஆபஜ்ஜதீதி துட்டி²ம் ஆபஜ்ஜதி. தத³தி⁴முத்தோதி தஸ்மிம் அதி⁴முத்தோ, தம் வா அதி⁴முத்தோ. தப்³ப³ஹுலவிஹாரீதி தேன ஜா²னேன ப³ஹுலம் விஹரந்தோ. ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதீதி ஸஹபா⁴வம் க³ச்ச²தி, தத்த² நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². கப்போ ஆயுப்பமாணந்தி ஏத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் அத்தி² ஹீனம், அத்தி² மஜ்ஜி²மம், அத்தி² பணீதம். தத்த² ஹீனேன உப்பன்னானம் கப்பஸ்ஸ ததியோ கோட்டா²ஸோ ஆயுப்பமாணம், மஜ்ஜி²மேன உபட்³ட⁴கப்போ, பணீதேன கப்போ. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். நிரயம்பி க³ச்ச²தீதி நிரயக³மனீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அப்பஹீனத்தா அபராபரம் க³ச்ச²தி, ந அனந்தரமேவ. தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதீதி தஸ்மிம்யேவ ரூபப⁴வே ட²த்வா பரினிப்³பா³யதி, ந ஹேட்டா² ஓதரதி. யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா ஸதீதி யம் இத³ம் க³தியா ச உபபத்தியா ச ஸதி ஸேக²ஸ்ஸ அரியஸாவகஸ்ஸ படிஸந்தி⁴வஸேன ஹேட்டா² அனோதரித்வா தஸ்மிம்யேவ ரூபப⁴வே உபரி து³தியததியாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் ப்³ரஹ்மலோகே பரினிப்³பா³னம், புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பன நிரயாதி³க³மனம், இத³ம் நானாகரணந்தி அத்தோ².

த்³வே கப்பாதி ஏத்தா²பி து³தியஜ்ஜா²னம் வுத்தனயேனேவ திவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² பணீதபா⁴வனேன நிப்³ப³த்தானம் அட்ட²கப்பா ஆயுப்பமாணம், மஜ்ஜி²மேன சத்தாரோ, ஹீனேன த்³வே. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். சத்தாரோ கப்பாதி ஏத்த² யம் ஹேட்டா² வுத்தம் ‘‘கப்போ, த்³வே கப்பா’’தி, தம்பி ஆஹரித்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கப்போதி ச கு³ணஸ்ஸபி நாமம், தஸ்மா கப்போ த்³வே கப்பா சத்தாரோ கப்பாதி அயமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ பட²மம் வுத்தோ கப்போ, ஸோ த்³வே வாரே க³ணேத்வா ஏகேன கு³ணேன த்³வே கப்பா ஹோந்தி, து³தியேன சத்தாரோ, புன தே சத்தாரோ கப்பாதி இமேஹி சதூஹி கு³ணேஹி கு³ணிதா ஏகேன கு³ணேன அட்ட² ஹோந்தி, து³தியேன ஸோளஸ, ததியேன த்³வத்திம்ஸ, சதுத்தே²ன சதுஸட்டீ²தி. ஏவமித⁴ பணீதஜ்ஜா²னவஸேன சதுஸட்டி² கப்பா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. பஞ்ச கப்பஸதானீதி இத³ம் பணீதஸ்ஸேவ உபபத்திஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். வேஹப்ப²லேஸு வா பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிஆதீ³ஸு விய திண்ணம் ப்³ரஹ்மலோகானம் அபா⁴வதோ ஏத்தகமேவ ஆயுப்பமாணம். தஸ்மா ஏவம் வுத்தம்.

4. து³தியனானாகரணஸுத்தவண்ணனா

124. சதுத்தே² ரூபமேவ ரூபக³தம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனிச்சதோதிஆதீ³ஸு ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சதோ, ஆபா³த⁴ட்டே²ன ரோக³தோ, அந்தோ பது³ஸ்ஸனட்டே²ன க³ண்ட³தோ, அனுபவிட்ட²ட்டே²ன ஸல்லதோ, ஸது³க்க²ட்டே²ன அக⁴தோ, ஸம்பீளனட்டே²ன ஆபா³த⁴தோ, அவிதே⁴ய்யட்டே²ன பரதோ, பலுஜ்ஜனட்டே²ன பலோகதோ, நிஸ்ஸத்தட்டே²ன ஸுஞ்ஞதோ, அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்ததோ. ஏத்த² ச ‘‘அனிச்சதோ பலோகதோ’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி அனிச்சலக்க²ணம் கதி²தம், ‘‘ஸுஞ்ஞதோ அனத்ததோ’’தி த்³வீஹி அனத்தலக்க²ணம், ஸேஸேஹி து³க்க²லக்க²ணம் கதி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஞாணேன பஸ்ஸதி. ஏவம் பஞ்சக்க²ந்தே⁴ திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா பஸ்ஸந்தோ தயோ மக்³கே³ தீணி ப²லானி ஸச்சி²கரோதி. ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதீதி தத்த² டி²தோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் பா⁴வேத்வா உபபஜ்ஜதி.

5-6. மேத்தாஸுத்தத்³வயவண்ணனா

125-126. பஞ்சமே பட²மஜ்ஜா²னவஸேன மேத்தா, து³தியாதி³வஸேன கருணாத³யோ த³ஸ்ஸிதா. ச²ட்ட²ம் சதுத்தே² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

7. பட²மததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

127. ஸத்தமே பாதுபா⁴வாதி பாதுபா⁴வேன. குச்சி²ம் ஓக்கமதீதி ஏத்த² குச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதீதி அத்தோ². ஓக்கந்தே ஹி தஸ்மிம் ஏவம் ஹோதி, ந ஓக்கமமானே. அப்பமாணோதி வுட்³டி⁴ப்பமாணோ, விபுலோதி அத்தோ². உளாரோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி ஏத்த² தே³வானம் அயமானுபா⁴வோ – நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸ பபா⁴ த்³வாத³ஸ யோஜனானி ப²ரதி, ததா² ஸரீரஸ்ஸ, ததா² விமானஸ்ஸ, தம் அதிக்கமித்வாதி அத்தோ². லோகந்தரிகாதி திண்ணம் திண்ணம் சக்கவாளானம் அந்தரா ஏகேகோ லோகந்தரிகோ ஹோதி, திண்ணம் ஸகடசக்கானம் பத்தானம் வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆஹச்ச ட²பிதானம் மஜ்ஜே² ஓகாஸோ விய. ஸோ பன லோகந்தரிகனிரயோ பரிமாணதோ அட்ட²யோஜனஸஹஸ்ஸப்பமாணோ ஹோதி. அகா⁴தி நிச்சவிவடா. அஸம்வுதாதி ஹேட்டா²பி அப்பதிட்டா². அந்த⁴காராதி தமபூ⁴தா. அந்த⁴காரதிமிஸாதி சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணதோ அந்த⁴பா⁴வகரணதிமிஸாய ஸமன்னாக³தா. தத்த² கிர சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந ஜாயதி. ஏவம்மஹித்³தி⁴கானந்தி சந்தி³மஸூரியா கிர ஏகப்பஹாரேனேவ தீஸு தீ³பேஸு பஞ்ஞாயந்தி, ஏவம்மஹித்³தி⁴கா. ஏகேகாய தி³ஸாய நவ நவ யோஜனஸதஸஹஸ்ஸானி அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஏவம்மஹானுபா⁴வா. ஆபா⁴ நானுபோ⁴ந்தீதி பபா⁴ நப்பஹோந்தி. தே கிர சக்கவாளபப்³ப³தஸ்ஸ வேமஜ்ஜே²ன சரந்தி சக்கவாளபப்³ப³தஞ்ச அதிக்கமித்வா லோகந்தரனிரயா. தஸ்மா தேஸம் தத்த² ஆபா⁴ நப்பஹோந்தி.

யேபி தத்த² ஸத்தாதி யேபி தஸ்மிம் லோகந்தரமஹானிரயே ஸத்தா உபபன்னா. கிம் பன கம்மம் கத்வா தத்த² உப்பஜ்ஜந்தீதி? பா⁴ரியம் தா³ருணம் மாதாபிதூனம் த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணானஞ்ச உபரி அபராத⁴ம், அஞ்ஞஞ்ச தி³வஸே தி³வஸே பாணவதா⁴தி³ஸாஹஸிககம்மம் கத்வா உப்பஜ்ஜந்தி தம்ப³பண்ணிதீ³பே அப⁴யசோரனாக³சோராத³யோ விய. தேஸம் அத்தபா⁴வோ திகா³வுதிகோ ஹோதி, வக்³கு³லீனம் விய தீ³க⁴னகா² ஹோந்தி. தே ருக்கே² வக்³கு³லியோ விய நகே²ஹி சக்கவாளபப்³ப³தபாதே³ லக்³க³ந்தி. யதா³ ஸம்ஸப்பந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாஸக³தா ஹோந்தி, அத² ‘‘ப⁴க்கோ² நோ லத்³தோ⁴’’தி மஞ்ஞமானா தத்த² ப்³யாவடா விபரிவத்தித்வா லோகஸந்தா⁴ரகஉத³கே பதந்தி, வாதே பஹரந்தேபி மது⁴கப²லானி விய சி²ஜ்ஜித்வா உத³கே பதந்தி, பதிதமத்தாவ அச்சந்தகா²ரே உத³கே பிட்ட²பிண்டி³ விய விலீயந்தி. அஞ்ஞேபி கிர போ⁴ ஸந்தி ஸத்தாதி போ⁴ யதா² மயம் மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வாம, ஏவம் அஞ்ஞேபி கிர ஸத்தா இத³ம் து³க்க²ம் அனுப⁴வனத்தா²ய இதூ⁴பபன்னாதி தம்தி³வஸம் பஸ்ஸந்தி. அயம் பன ஓபா⁴ஸோ ஏகயாகு³பானமத்தம்பி ந திட்ட²தி. யாவதா நித்³தா³யித்வா பபு³த்³தோ⁴ ஆரம்மணம் விபா⁴வேதி, தத்தகம் காலம் ஹோதி. தீ³க⁴பா⁴ணகா பன ‘‘அச்ச²ராஸங்கா⁴தமத்தமேவ விஜ்ஜுஓபா⁴ஸோ விய நிச்ச²ரித்வா கிம் இத³ந்தி ப⁴ணந்தானம்யேவ அந்தரதா⁴யதீ’’தி வத³ந்தி.

8. து³தியததா²க³தஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

128. அட்ட²மே தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அல்லீயிதப்³ப³ட்டே²ன ஆலயோதி பஞ்ச காமகு³ணா, ஸகலமேவ வா வட்டம். ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ, ஆலயோ ஆராமோ ஏதிஸ்ஸாதி ஆலயாராமா. ஆலயே ரதாதி ஆலயரதா. ஆலயே ஸம்முதி³தாதி ஆலயஸம்முதி³தா. அனாலயே த⁴ம்மேதி ஆலயபடிபக்கே² விவட்டூபனிஸ்ஸிதே அரியத⁴ம்மே. ஸுஸ்ஸூஸதீதி ஸோதுகாமோ ஹோதி. ஸோதம் ஓத³ஹதீதி ஸோதம் ட²பேதி. அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேதீதி ஆஜானனத்தா²ய சித்தம் பச்சுபட்ட²பேதி. மானோதி மஞ்ஞனா, மஞ்ஞிதப்³ப³ட்டே²ன வா ஸகலம் வட்டமேவ. மானவினயே த⁴ம்மேதி மானவினயத⁴ம்மே. உபஸமபடிபக்கோ² அனுபஸமோ, அனுபஸந்தட்டே²ன வா வட்டமேவ அனுபஸமோ நாம. ஓபஸமிகேதி உபஸமகரே விவட்டூபனிஸ்ஸிதே. அவிஜ்ஜாய க³தா ஸமன்னாக³தாதி அவிஜ்ஜாக³தா. அவிஜ்ஜண்ட³கோஸேன பரியோனத்³த⁴த்தா அண்ட³ம் விய பூ⁴தாதி அண்ட³பூ⁴தா. ஸமந்ததோ ஓனத்³தா⁴தி பரியோனத்³தா⁴. அவிஜ்ஜாவினயேதி அவிஜ்ஜாவினயோ வுச்சதி அரஹத்தம், தம்னிஸ்ஸிதே த⁴ம்மே தே³ஸியமானேதி அத்தோ². இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே சதூஸு டா²னேஸு வட்டம், சதூஸு விவட்டம் கதி²தம்.

9. ஆனந்த³அச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

129. நவமே பி⁴க்கு²பரிஸா ஆனந்த³ம் த³ஸ்ஸனாயாதி யே ப⁴க³வந்தம் பஸ்ஸிதுகாமா தே²ரம் உபஸங்கமந்தி, யே வா ‘‘ஆயஸ்மா கிரானந்தோ³ ஸமந்தபாஸாதி³கோ அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸங்க⁴ஸோப⁴னோ’’தி தே²ரஸ்ஸ கு³ணே ஸுத்வா ஆக³ச்ச²ந்தி, தே ஸந்தா⁴ய ‘‘பி⁴க்கு²பரிஸா ஆனந்த³ம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமதீ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². அத்தமனாதி ‘‘ஸவனேன நோ த³ஸ்ஸனம் ஸமேதீ’’தி ஸகமனா துட்ட²சித்தா. த⁴ம்மந்தி ‘‘கச்சி, ஆவுஸோ, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சி யோனிஸோமனஸிகாரகம்மம் கரோத², ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தம் பூரேதா²’’தி ஏவரூபம் படிஸந்தா²ரத⁴ம்மம். தத்த² பி⁴க்கு²னீஸு ‘‘கச்சி, ப⁴கி³னியோ, அட்ட² க³ருத⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்ததா²’’தி இத³ம்பி நானாகரணம் ஹோதி. உபாஸகேஸு ‘‘ஸ்வாக³தம், உபாஸக, ந தே கிஞ்சி ஸீஸம் வா அங்க³ம் வா ருஜ்ஜதி, அரோகா³ தே புத்தபா⁴தரோ’’தி ந ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி, ஏவம் பன கரோதி – ‘‘கத²ம், உபாஸகா, தீணி ஸரணானி பஞ்ச ஸீலானி ரக்க²த², மாஸஸ்ஸ அட்ட² உபோஸதே² கரோத², மாதாபிதூனம் உபட்டா²னவத்தம் பூரேத², த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணே படிஜக்³க³தா²’’தி. உபாஸிகாஸுபி ஏஸேவ நயோ.

10. சக்கவத்திஅச்ச²ரியஸுத்தவண்ணனா

130. த³ஸமே க²த்தியபரிஸாதி அபி⁴ஸித்தா அனபி⁴ஸித்தா ச க²த்தியா. தே ஹி கிர ‘‘ராஜா சக்கவத்தீ நாம அபி⁴ரூபோ பாஸாதி³கோ ஹோதி, ஆகாஸேன விசரந்தோ ரஜ்ஜம் அனுஸாஸதி, த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா’’தி தஸ்ஸ கு³ணகத²ம் ஸுத்வா ஸவனேன த³ஸ்ஸனம்ஹி ஸமேந்தே அத்தமனா ஹோந்தி. பா⁴ஸதீதி ‘‘கத²ம், தாதா, ராஜத⁴ம்மம் பூரேத², பவேணிம் ரக்க²தா²’’தி படிஸந்தா²ரம் கரோதி. ப்³ராஹ்மணேஸு பன ‘‘கத²ஞ்ச, ஆசரியா, மந்தே வாசேத², அந்தேவாஸிகா மந்தே க³ண்ஹந்தி, த³க்கி²ணம் வா வத்தா²னி வா ஸீலம் வா லப⁴தா²’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி. க³ஹபதீஸு ‘‘கத²ம், தாதா, ந வோ ராஜகுலதோ த³ண்டே³ன வா ப³ந்த⁴னேன வா பீளா அத்தி², ஸம்மா தே³வோ தா⁴ரம் அனுப்பவேச்ச²தி, ஸஸ்ஸானி ஸம்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதி. ஸமணேஸு ‘‘கத²ம், ப⁴ந்தே, கச்சி பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரா ஸுலபா⁴, ஸமணத⁴ம்மே நப்பமஜ்ஜதா²’’தி ஏவம் படிஸந்தா²ரம் கரோதீதி.

ப⁴யவக்³கோ³ ததியோ.

(14) 4. புக்³க³லவக்³கோ³

1. ஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா

131. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே உபபத்திபடிலாபி⁴யானீதி யேஹி அனந்தரா உபபத்திம் படிலப⁴தி. ப⁴வபடிலாபி⁴யானீதி உபபத்திப⁴வஸ்ஸ படிலாபா⁴ய பச்சயானி. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸாதி இத³ம் அப்பஹீனஸம்யோஜனேஸு அரியேஸு உத்தமகோடியா க³ஹிதம். யஸ்மா பன அந்தராபரினிப்³பா³யிஸ்ஸ அந்தரா உபபத்தி நத்தி², யம் பன ஸோ தத்த² ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, தம் குஸலத்தா ‘‘உபபத்திப⁴வஸ்ஸ பச்சயோ’’ தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. தஸ்மாஸ்ஸ ‘‘உபபத்திபடிலாபி⁴யானி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி, ப⁴வபடிலாபி⁴யானி ஸம்யோஜனானி அப்பஹீனானீ’’தி வுத்தம். ஓரம்பா⁴கி³யேஸு ச அப்பஹீனம் உபாதா³ய ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ அவிஸேஸேன ‘‘ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி அப்பஹீனானீ’’தி வுத்தம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

2. படிபா⁴னஸுத்தவண்ணனா

132. து³தியே யுத்தப்படிபா⁴னோ நோ முத்தப்படிபா⁴னோதி பஞ்ஹம் கதே²ந்தோ யுத்தமேவ கதே²தி, ஸீக⁴ம் பன ந கதே²தி, ஸணிகமேவ கதே²தீதி அத்தோ². இமினா நயேன ஸப்³ப³பதா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

3. உக்³க⁴டிதஞ்ஞூஸுத்தவண்ணனா

133. ததியே சதுன்னம்பி புக்³க³லானம் இமினா ஸுத்தேன விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³ –

‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ, யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸஹ உதா³ஹடவேலாய த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. கதமோ ச புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ, யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்தே² விப⁴ஜியமானே த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ. கதமோ ச புக்³க³லோ நேய்யோ, யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உத்³தே³ஸதோ பரிபுச்ச²தோ யோனிஸோமனஸிகரோதோ கல்யாணமித்தே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ அனுபுப்³பே³ன த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ நேய்யோ. கதமோ ச புக்³க³லோ பத³பரமோ, யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹும்பி ஸுணதோ ப³ஹும்பி ப⁴ணதோ ப³ஹும்பி தா⁴ரயதோ ப³ஹும்பி வாசயதோ ந தாய ஜாதியா த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பத³பரமோ’’தி (பு. ப. 148-151).

4. உட்டா²னப²லஸுத்தவண்ணனா

134. சதுத்தே² உட்டா²னவீரியேனேவ தி³வஸம் வீதினாமேத்வா தஸ்ஸ நிஸ்ஸந்த³ப²லமத்தம் கிஞ்சிதே³வ லபி⁴த்வா ஜீவிகம் கப்பேதி, தம் பன உட்டா²னம் ஆக³ம்ம கிஞ்சி புஞ்ஞப²லம் நப்படிலப⁴தி, அயம் உட்டா²னப²லூபஜீவீ ந கம்மப²லூபஜீவீ நாம. சாதுமஹாராஜிகே பன தே³வே ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³பே³பி தே³வா உட்டா²னவீரியேன வினா புஞ்ஞப²லஸ்ஸேவ உபஜீவனதோ கம்மப²லூபஜீவினோ ந உட்டா²னப²லூபஜீவினோ நாம. ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ உட்டா²னப²லூபஜீவினோ ச கம்மப²லூபஜீவினோ ச. நேரயிகஸத்தா நேவ உட்டா²னப²லூபஜீவினோ ந கம்மப²லூபஜீவினோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே புஞ்ஞப²லமேவ கம்மப²லந்தி அதி⁴ப்பேதம், தஞ்ச தேஸம் நத்தி².

5. ஸாவஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

135. பஞ்சமே பட²மோ அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனோ, து³தியோ அந்தரந்தரா குஸலகாரகோ லோகியபுது²ஜ்ஜனோ, ததியோ ஸோதாபன்னோ, ஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோபி ஏதேனேவ ஸங்க³ஹிதா. சதுத்தோ² கீ²ணாஸவோ. ஸோ ஹி ஏகந்தேனேவ அனவஜ்ஜோ.

6-7. ஸீலஸுத்தாதி³வண்ணனா

136-137. ச²ட்டே² பட²மோ லோகியமஹாஜனோ, து³தியோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ ஸோதாபன்னோ ச ஸகதா³கா³மீ ச, ததியோ அனாகா³மீ. ஸோ ஹி யஸ்மா தங்க²ணிகம்பி உபபத்தினிமித்தகம் ஜா²னம் படிலப⁴தியேவ, தஸ்மா ஸுக்க²விபஸ்ஸகோபி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீயேவ. சதுத்தோ² கீ²ணாஸவோயேவ. ஸோ ஹி ஸப்³பே³ஸம் ஸீலாதி³பச்சனீகானம் பஹீனத்தா ஸப்³ப³த்த² பரிபூரகாரீ நாம. ஸத்தமேபி ச²ட்டே² வுத்தனயேனேவ புக்³க³லபரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³.

8. நிகட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

138. அட்ட²மே நிகட்ட²காயோதி நிக்³க³தகாயோ. அனிகட்ட²சித்தோதி அனுபவிட்ட²சித்தோ. காயேனேவ கா³மதோ நிக்க²ந்தோ, சித்தேன அரஞ்ஞே வஸந்தோபி கா³மமேவ பவிட்டோ²தி வுத்தம் ஹோதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

9. த⁴ம்மகதி²கஸுத்தவண்ணனா

139. நவமே அஸஹிதந்தி அத்தே²ன அஸம்யுத்தம். ந குஸலா ஹோதீதி ந சே²கா ஹோதி. ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸாதி அத்த²னிஸ்ஸிதஸ்ஸ வா அனிஸ்ஸிதஸ்ஸ வா. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

10. வாதீ³ஸுத்தவண்ணனா

140. த³ஸமே அத்த²தோ பரியாதா³னம் க³ச்ச²தீதி அட்ட²கத²ம் புச்சி²தோ பரியாதா³னம் பரிக்க²யம் க³ச்ச²தி, கதே²தும் ந ஸக்கோதி. நோ ப்³யஞ்ஜனதோதி ப்³யஞ்ஜனம் பனஸ்ஸ பவத்ததி ந பரியாதி³யதி. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி.

புக்³க³லவக்³கோ³ சதுத்தோ².

(15) 5. ஆபா⁴வக்³கோ³

1. ஆபா⁴ஸுத்தவண்ணனா

141. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே ஆபா⁴ஸனவஸேன சந்தோ³வ சந்தா³பா⁴. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

2-5. பபா⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா

142-145. து³தியாதீ³ஸுபி பபா⁴ஸனவஸேன சந்தோ³வ சந்த³ப்பபா⁴. ஆலோகனவஸேன சந்தோ³வ சந்தா³லோகோ. ஓபா⁴ஸனவஸேன சந்தோ³வ சந்தோ³பா⁴ஸோ. பஜ்ஜோதனவஸேன சந்தோ³வ சந்த³பஜ்ஜோதோதி. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

6. பட²மகாலஸுத்தவண்ணனா

146. ச²ட்டே² காலாதி யுத்தப்பயுத்தகாலா. காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனந்தி யுத்தப்பயுத்தகாலே த⁴ம்மஸ்ஸவனம். த⁴ம்மஸாகச்சா²தி பஞ்ஹபுச்ச²னவிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன பவத்தா ஸம்ஸந்த³னகதா².

7. து³தியகாலஸுத்தவண்ணனா

147. ஸத்தமே காலாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³வஸேன பவத்தானம் குஸலத⁴ம்மானம் ஏதம் அதி⁴வசனம். தே பா⁴வியந்தி சேவ அனுபரிவத்தியந்தி ச. ஆஸவானம் க²யந்தி அரஹத்தம். அட்ட²மம் உத்தானத்த²மேவ.

9-10. ஸுசரிதஸுத்தாதி³வண்ணனா

149-150. நவமே ஸண்ஹா வாசாதி முது³கவாசா. மந்தபா⁴ஸாதி மந்தஸங்கா²தாய பஞ்ஞாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதி²தகதா². த³ஸமே ஸீலஸாரோதி ஸாரஸம்பாபகம் ஸீலம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஆபா⁴வக்³கோ³ பஞ்சமோ.

ததியபண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.