1. பத்தகம்மஸுத்தவண்ணனா
61. து³தியஸ்ஸ பட²மே அனிட்ட²படிக்கே²பேன இட்டா². மனே கமந்தி பவிஸந்தீதி கந்தா. மனம் அப்பாயந்தி பவட்³டே⁴ந்தீதி மனாபா. து³ல்லபா⁴தி பரமது³ல்லபா⁴. போ⁴கா³தி பு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³ ரூபாத³யோ விஸயா. ஸஹத⁴ம்மேனாதி த⁴ம்மேனேவ ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜந்து, மா த⁴ம்மூபகா⁴தம் கத்வா அத⁴ம்மேனாதி. அத²வா ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸகாரணேன, தேன தேன ஸேனாபதிஸேட்டி²ட்டா²னாதி³காரணேன ஸத்³தி⁴ம்யேவ உப்பஜ்ஜந்தூதி அத்தோ². யஸோதி பரிவாரஸம்பத்தி. ஸஹ ஞாதீபீ⁴தி ஞாதகேஹி ஸத்³தி⁴ம். ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹீதி ஸுக²து³க்கே²ஸு உபனிஜ்ஜா²யிதப்³ப³த்தா உபஜ்ஜா²யஸங்கா²தேஹி ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தேஹி ஸத்³தி⁴ம்.
அகிச்சம் கரோதீதி அகாதப்³ப³ம் கரோதி. கிச்சம் அபராதே⁴தீதி கத்தப்³ப³யுத்தகம் கிச்சம் அகரோந்தோ தம் அபராதே⁴தி நாம. த⁴ம்ஸதீதி பததி பரிஹாயதி. அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோப⁴ந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²ஸங்கா²தம் விஸமலோப⁴ம். பஜஹதீதி நுத³தி நீஹரதி. மஹாபஞ்ஞோதி மஹந்தபஞ்ஞோ. புது²பஞ்ஞோதி புது²லபஞ்ஞோ. ஆபாதத³ஸோதி தம் தம் அத்த²ம் ஆபாதேதி தமேவ பஸ்ஸதி, ஸுகு²மம்பிஸ்ஸ அத்த²ஜாதம் ஆபாதம் ஆக³ச்ச²தியேவாதி அத்தோ².
உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹீதி உட்டா²னஸங்கா²தேன வீரியேன அதி⁴க³தேஹி. பா³ஹாப³லபரிசிதேஹீதி பா³ஹாப³லேன பரிசிதேஹி வட்³டி⁴தேஹி. ஸேதா³வக்கி²த்தேஹீதி அவக்கி²த்தஸேதே³ஹி, ஸேத³ம் முஞ்சித்வா வாயாமேன பயோகே³ன ஸமதி⁴க³தேஹீதி அத்தோ². த⁴ம்மிகேஹீதி த⁴ம்மயுத்தேஹி. த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹீதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மே அகோபேத்வா லத்³தே⁴ஹி. பத்தகம்மானீதி யுத்தகம்மானி அனுச்ச²விககம்மானி. ஸுகே²தீதி ஸுகி²தம் கரோதி. பீணேதீதி பீணிதம் ப³லஸம்பன்னம் கரோதி. டா²னக³தம் ஹோதீதி காரணக³தம் ஹோதி. கிம் பன தந்தி? சதூஸு பத்தகம்மேஸு ஏகம் போ⁴கே³ஹி கத்தப்³ப³கம்மம் போ⁴க³ஜாதமேவ டா²னக³தம். பத்தக³தந்தி யுத்தப்பத்தட்டா²னக³தம். ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தந்தி காரணேனேவ பரிபு⁴த்தம் போ⁴க³ஜாதம் ஹோதி.
பரியோதா⁴ய ஸம்வத்ததீதி பித³ஹித்வா வத்ததி. யதா² அக்³கி³ஆதீ³ஹி உப்பன்னாஸு ஆபதா³ஸு, ஏவம் ஆதி³த்தகே³ஹனிப்³பா³பனாதீ³னம் அத்தா²ய த⁴னபரிச்சாக³ம் கத்வா தாஸம் ஆபதா³னம் மக்³க³ம் பித³ஹதி நிவாரேதி. ஸோத்தி²ம் அத்தானம் கரோதீதி நிருபத்³த³வம் கே²மம் அத்தானம் கரோதி. ஞாதிப³லிந்தி ஞாதகானம் ப³லிம். அதிதி²ப³லிந்தி ஆக³ந்துகானம் ப³லிம். புப்³ப³பேதப³லிந்தி பரலோகக³தானம் ஞாதகானம் ப³லிம். ராஜப³லிந்தி ரஞ்ஞோ கத்தப்³ப³யுத்தகம் ராஜப³லிம். தே³வதாப³லிந்தி தே³வதானம் கத்தப்³ப³ப³லிம். ஸப்³ப³மேதம் தேஸம் தேஸம் யதா²னுச்ச²விகவஸேன தா³தப்³ப³தா³னஸ்ஸ அதி⁴வசனம்.
க²ந்திஸோரச்சே நிவிட்டா²தி அதி⁴வாஸனக்க²ந்தியஞ்ச ஸுஸீலதாய ச நிவிட்டா². ஏகமத்தானம் த³மேந்தீதி ஏகம் அத்தனோவ அத்தபா⁴வம் இந்த்³ரியத³மேன த³மேந்தி. ஸமேந்தீதி அத்தனோ சித்தம் கிலேஸவூபஸமனேன ஸமேந்தி. பரினிப்³பா³பேந்தீதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேனேவ பரினிப்³பா³பேந்தி. உத்³த⁴க்³கி³கந்திஆதீ³ஸு உபரூபரிபூ⁴மீஸு ப²லதா³னவஸேன உத்³த⁴மக்³க³மஸ்ஸாதி உத்³த⁴க்³கி³கா. ஸக்³க³ஸ்ஸ ஹிதாதி தத்ருபபத்திஜனனதோ ஸோவக்³கி³கா. நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே ஸுகோ²வ விபாகோ அஸ்ஸாதி ஸுக²விபாகா. ஸுட்டு² அக்³கா³னம் தி³ப்³ப³வண்ணாதீ³னம் த³ஸன்னம் விஸேஸானம் நிப்³ப³த்தனதோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா, ஏவரூபம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதீதி அத்தோ².
அரியத⁴ம்மே டி²தோதி பஞ்சஸீலத⁴ம்மே பதிட்டி²தோ. பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீதி பரலோகம் க³ந்த்வா யத்த² ஸக்³கே³ படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹாதி, தத்த² மோத³தி. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ வா ஹோந்து அனாகா³மீ வா, ஸப்³பே³ஸம் அயம் படிபதா³ லப்³ப⁴தேவாதி.