2. து³தியபண்ணாஸகம்
(6) 1. புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³
1. பட²மபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா
51. து³தியஸ்ஸ பட²மே புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³தி புஞ்ஞஸ்ஸ அபி⁴ஸந்தா³, புஞ்ஞப்பத்தியோதி அத்தோ². குஸலாபி⁴ஸந்தா³தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். தே பனேதே ஸுக²ம் ஆஹரந்தீதி ஸுக²ஸ்ஸாஹாரா. ஸுட்டு² அக்³கா³னம் ரூபாதீ³னம் தா³யகாதி ஸோவக்³கி³கா. ஸுகோ² நேஸம் விபாகோதி ஸுக²விபாகா. ஸக்³கே³ உபபத்தி ஸக்³கோ³, ஸக்³கா³ய ஸம்வத்தந்தீதி ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா. சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோதி சீவரத்தா²ய வத்த²ம் லபி⁴த்வா ஸூசிஸுத்தாதீ³னம் அபா⁴வேன தம் நிக்கி²பந்தோபி கரோந்தோபி பாருபந்தோபி ஜிண்ணகாலே பச்சத்த²ரணம் கரோந்தோபி பச்சத்த²ரிதும்பி அஸக்குணேய்யம் பூ⁴மத்த²ரணம் கரோந்தோபி பூ⁴மத்த²ரணஸ்ஸ அனனுச்ச²விகம் பா²லேத்வா பாத³புஞ்ச²னம் கரோந்தோபி ‘‘பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ’’த்வேவ வுச்சதி. யதா³ பன ‘‘பாத³புஞ்ச²னம்பி ந ஸக்கா இத³’’ந்தி ஸம்மஜ்ஜித்வா ச²ட்³டி³தம் ஹோதி, ததா³ பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ நாம ந ஹோதி. அப்பமாணம் சேதோஸமாதி⁴ந்தி அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ம். அப்பமாணோ தஸ்ஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³தி இமினா தா³யகஸ்ஸ புஞ்ஞசேதனாய அப்பமாணதம் கதே²தி. தஸ்ஸ ஹி ‘‘கீ²ணாஸவோ மே சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதீ’’தி புனப்புனம் அனுஸ்ஸரணவஸேன பவத்தா புஞ்ஞசேதனா அப்பமாணா ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். பிண்ட³பாதாதீ³ஸு பன யோ பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஸத்தாஹம்பி தேனேவ யாபேதி, அஞ்ஞம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஸோ ஸத்தாஹம்பி தம்யேவ பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ நாம ஹோதி. ஏகஸ்மிம் பன ஸேனாஸனே ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னாதீ³ஸு சங்கமந்தோபி யாவ தம் ஸேனாஸனம் பஹாய அஞ்ஞம் ந க³ண்ஹாதி, தாவ பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ நாம ஹோதி. ஏகேன பன பே⁴ஸஜ்ஜேன ப்³யாதி⁴ம்ஹி வூபஸந்தே யாவ அஞ்ஞம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தாவதே³வ பரிபு⁴ஞ்ஜமானோ நாம ஹோதி.
ப³ஹுபே⁴ரவந்தி ப³ஹூஹி பே⁴ரவாரம்மணேஹி ஸமன்னாக³தம். ரதனவரானந்தி ஸத்தன்னம்பி வரரதனானம். ஆலயந்தி நிவாஸட்டா²னம். புதூ² ஸவந்தீதி ப³ஹுகா ஹுத்வா ஸந்த³மானா. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.
2. து³தியபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா
52. து³தியே அரியகந்தேஹீதி மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தேஹி. தானி ஹி அரியானம் கந்தானி ஹோந்தி பியானி மனாபானி. ஸேஸம் ஸுத்தந்தே தாவ யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.124 ஆத³யோ) வுத்தமேவ.
கா³தா²ஸு பன ஸத்³தா⁴தி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அதி⁴ப்பேதா. ஸீலம்பி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸீலமேவ. உஜுபூ⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸனந்தி காயவங்காதீ³னம் அபா⁴வேன கீ²ணாஸவஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் உஜுபூ⁴தத³ஸ்ஸனம் நாம. ஆஹூதி கத²யந்தி. பஸாத³ந்தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கே⁴ஸு பஸாத³ம். த⁴ம்மத³ஸ்ஸனந்தி சதுஸச்சத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம்.
3. பட²மஸம்வாஸஸுத்தவண்ணனா
53. ததியே ஸம்ப³ஹுலாபி கோ² க³ஹபதீ ச க³ஹபதானியோ சாதி ப³ஹுகா க³ஹபதயோ ச க³ஹபதானியோ ச ஆவாஹவிவாஹகரணத்தா²ய க³ச்ச²ந்தா தமேவ மக்³க³ம் படிபன்னா ஹோந்தி. ஸம்வாஸாதி ஸஹவாஸா ஏகதோவாஸா. ச²வோ ச²வாயாதி கு³ணமரணேன மதத்தா ச²வோ கு³ணமரணேனேவ மதாய ச²வாய ஸத்³தி⁴ம். தே³வியா ஸத்³தி⁴ந்தி கு³ணேஹி தே³விபூ⁴தாய ஸத்³தி⁴ம். து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ. அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகோதி த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸகோ, ப⁴யம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸந்தஜ்ஜனேன பரிபா⁴ஸகோ. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
கத³ரியாதி த²த்³த⁴மச்ச²ரினோ. ஜானிபதயோதி ஜயம்பதிகா. வத³ஞ்ஞூதி யாசகானம் வசனஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானந்தி. ஸஞ்ஞதாதி ஸீலஸம்யமேன ஸமன்னாக³தா. த⁴ம்மஜீவினோதி த⁴ம்மே ட²த்வா ஜீவிகம் கப்பேந்தீதி த⁴ம்மஜீவினோ. அத்தா²ஸம் பசுரா ஹோந்தீதி வட்³டி⁴ஸங்கா²தா அத்தா² ஏதேஸம் ப³ஹூ ஹோந்தி. பா²ஸுகம் உபஜாயதீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பா²ஸுவிஹாரோ ஜாயதி. காமகாமினோதி காமே காமயமானா.
4. து³தியஸம்வாஸஸுத்தவண்ணனா
54. சதுத்தே² கம்மபத²வஸேன தே³ஸனா பவத்திதா. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. இமேஸு பன த்³வீஸுபி ஸுத்தேஸு அகா³ரிகபடிபதா³ கதி²தா. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம்பி வட்டதி.
5-6. ஸமஜீவீஸுத்தத்³வயவண்ணனா
55-56. பஞ்சமே தேனுபஸங்கமீதி கிமத்த²ம் உபஸங்கமி? அனுக்³க³ண்ஹனத்த²ம். ததா²க³தோ ஹி தம் ரட்ட²ம் பாபுணந்தோ இமேஸம்யேவ த்³வின்னம் ஸங்க³ண்ஹனத்தா²ய பாபுணாதி. நகுலபிதா கிர பஞ்ச ஜாதிஸதானி ததா²க³தஸ்ஸ பிதா அஹோஸி, பஞ்ச ஜாதிஸதானி மஹாபிதா, பஞ்ச ஜாதிஸதானி சூளபிதா. நகுலமாதாபி பஞ்ச ஜாதிஸதானி ததா²க³தஸ்ஸ மாதா அஹோஸி, பஞ்ச ஜாதிஸதானி மஹாமாதா, பஞ்ச ஜாதிஸதானி சூளமாதா. தே ஸத்து² தி³ட்ட²காலதோ பட்டா²ய புத்தஸினேஹம் படிலபி⁴த்வா ‘‘ஹந்தாத, ஹந்தாதா’’தி வச்ச²கம் தி³ஸ்வா வச்ச²கி³த்³தி⁴னீ கா³வீ விய விரவமானா உபஸங்கமித்வா பட²மத³ஸ்ஸனேனேவ ஸோதாபன்னா ஜாதா. நிவேஸனே பஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஆஸனானி ஸதா³ பஞ்ஞத்தானேவ ஹோந்தி. இதி ப⁴க³வா தேஸம் அனுக்³க³ண்ஹனத்தா²ய உபஸங்கமி. அதிசரிதாதி அதிக்கமிதா. அபி⁴ஸம்பராயஞ்சாதி பரலோகே ச. ஸமஸத்³தா⁴தி ஸத்³தா⁴ய ஸமா ஏகஸதி³ஸா. ஸீலாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ச²ட்ட²ம் கேவலம் பி⁴க்கூ²னம் தே³ஸிதம். ஸேஸமேத்த² தாதி³ஸமேவ.
7. ஸுப்பவாஸாஸுத்தவண்ணனா
57. ஸத்தமே பஜ்ஜனிகந்தி தஸ்ஸ நிக³மஸ்ஸ நாமம். கோலியானந்தி கோலராஜகுலானம். ஆயும் கோ² பன த³த்வாதி ஆயுதா³னம் த³த்வா. ஆயுஸ்ஸ பா⁴கி³னீ ஹோதீதி ஆயுபா⁴க³படிலாபி⁴னீ ஹோதி, ஆயும் வா ப⁴ஜனிகா ஹோதி, ஆயுப்படிலாபி⁴னீதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
ரஸஸா உபேதந்தி ரஸேன உபேதம் ரஸஸம்பன்னம். உஜ்ஜுக³தேஸூதி காயவங்காதி³ரஹிதத்தா உஜுகமேவ க³தேஸு கீ²ணாஸவேஸு. சரணூபபன்னேஸூதி பஞ்சத³ஸஹி சரணத⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தேஸு. மஹக்³க³தேஸூதி மஹத்தம் க³தேஸு. கீ²ணாஸவானஞ்ஞேவேதம் நாமம். புஞ்ஞேன புஞ்ஞம் ஸம்ஸந்த³மானாதி புஞ்ஞேன ஸத்³தி⁴ம் புஞ்ஞம் க⁴டயமானா. மஹப்ப²லா லோகவிதூ³ன வண்ணிதாதி ஏவரூபா தா³னஸங்கா²தா த³க்கி²ணா திவித⁴லோகம் விதி³தம் கத்வா டி²தத்தா லோகவிதூ³னம் பு³த்³தா⁴னம் வண்ணிதா, பு³த்³தே⁴ஹி பஸத்தா²தி அத்தோ². யஞ்ஞமனுஸ்ஸரந்தாதி யஞ்ஞம் தா³னம் அனுஸ்ஸரந்தா. வேத³ஜாதாதி துட்டி²ஜாதா.
8. ஸுத³த்தஸுத்தவண்ணனா
58. அட்ட²மே ஸஞ்ஞதானந்தி காயவாசாஹி ஸம்யதானம். பரத³த்தபோ⁴ஜினந்தி பரேஹி தி³ன்னமேவ பு⁴ஞ்ஜித்வா யாபேந்தானம். காலேனாதி யுத்தப்பத்தகாலேன. ஸக்கச்ச த³தா³தீதி ஸஹத்தா² ஸக்காரம் கத்வா த³தா³தி. சத்தாரி டா²னானி அனுப்பவேச்ச²தீதி சத்தாரி காரணானி அனுப்பவேஸேதி த³தா³தி. யஸவா ஹோதீதி மஹாபரிவாரோ ஹோதி. நவமம் கேவலம் பி⁴க்கூ²னம் கதி²தம். ஸேஸமேத்த² தாதி³ஸமேவ.
10. கி³ஹிஸாமீசிஸுத்தவண்ணனா
60. த³ஸமே கி³ஹிஸாமீசிபடிபத³ந்தி கி³ஹீனம் அனுச்ச²விகம் படிபத்திம். பச்சுபட்டி²தோ ஹோதீதி அதிஹரித்வா தா³துகாமதாய பதிஉபட்டி²தோ ஹோதி உபக³தோ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ சீவரம் தே³தீதி அத்தோ².
உபட்டி²தாதி உபட்டா²யகோ. தேஸம் தி³வா ச ரத்தோ சாதி யே ஏவம் சதூஹி பச்சயேஹி உபட்ட²ஹந்தி, தேஸம் தி³வா ச ரத்திஞ்ச பரிச்சாக³வஸேன ச அனுஸ்ஸரணவஸேன ச ஸதா³ புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தி. ஸக்³க³ஞ்ச கமதிட்டா²னந்தி தாதி³ஸோ ச ப⁴த்³த³கம் கம்மம் கத்வா ஸக்³க³ட்டா²னம் உபக³ச்ச²தி. இமேஸு சதூஸுபி ஸுத்தேஸு ஆகா³ரியபடிபதா³ கதி²தா. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம்பி வட்டதி.
புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³ பட²மோ.
(7) 2. பத்தகம்மவக்³கோ³
1. பத்தகம்மஸுத்தவண்ணனா
61. து³தியஸ்ஸ பட²மே அனிட்ட²படிக்கே²பேன இட்டா². மனே கமந்தி பவிஸந்தீதி கந்தா. மனம் அப்பாயந்தி பவட்³டே⁴ந்தீதி மனாபா. து³ல்லபா⁴தி பரமது³ல்லபா⁴. போ⁴கா³தி பு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³ ரூபாத³யோ விஸயா. ஸஹத⁴ம்மேனாதி த⁴ம்மேனேவ ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜந்து, மா த⁴ம்மூபகா⁴தம் கத்வா அத⁴ம்மேனாதி. அத²வா ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸகாரணேன, தேன தேன ஸேனாபதிஸேட்டி²ட்டா²னாதி³காரணேன ஸத்³தி⁴ம்யேவ உப்பஜ்ஜந்தூதி அத்தோ². யஸோதி பரிவாரஸம்பத்தி. ஸஹ ஞாதீபீ⁴தி ஞாதகேஹி ஸத்³தி⁴ம். ஸஹ உபஜ்ஜா²யேஹீதி ஸுக²து³க்கே²ஸு உபனிஜ்ஜா²யிதப்³ப³த்தா உபஜ்ஜா²யஸங்கா²தேஹி ஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தேஹி ஸத்³தி⁴ம்.
அகிச்சம் கரோதீதி அகாதப்³ப³ம் கரோதி. கிச்சம் அபராதே⁴தீதி கத்தப்³ப³யுத்தகம் கிச்சம் அகரோந்தோ தம் அபராதே⁴தி நாம. த⁴ம்ஸதீதி பததி பரிஹாயதி. அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோப⁴ந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²ஸங்கா²தம் விஸமலோப⁴ம். பஜஹதீதி நுத³தி நீஹரதி. மஹாபஞ்ஞோதி மஹந்தபஞ்ஞோ. புது²பஞ்ஞோதி புது²லபஞ்ஞோ. ஆபாதத³ஸோதி தம் தம் அத்த²ம் ஆபாதேதி தமேவ பஸ்ஸதி, ஸுகு²மம்பிஸ்ஸ அத்த²ஜாதம் ஆபாதம் ஆக³ச்ச²தியேவாதி அத்தோ².
உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹீதி உட்டா²னஸங்கா²தேன வீரியேன அதி⁴க³தேஹி. பா³ஹாப³லபரிசிதேஹீதி பா³ஹாப³லேன பரிசிதேஹி வட்³டி⁴தேஹி. ஸேதா³வக்கி²த்தேஹீதி அவக்கி²த்தஸேதே³ஹி, ஸேத³ம் முஞ்சித்வா வாயாமேன பயோகே³ன ஸமதி⁴க³தேஹீதி அத்தோ². த⁴ம்மிகேஹீதி த⁴ம்மயுத்தேஹி. த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹீதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மே அகோபேத்வா லத்³தே⁴ஹி. பத்தகம்மானீதி யுத்தகம்மானி அனுச்ச²விககம்மானி. ஸுகே²தீதி ஸுகி²தம் கரோதி. பீணேதீதி பீணிதம் ப³லஸம்பன்னம் கரோதி. டா²னக³தம் ஹோதீதி காரணக³தம் ஹோதி. கிம் பன தந்தி? சதூஸு பத்தகம்மேஸு ஏகம் போ⁴கே³ஹி கத்தப்³ப³கம்மம் போ⁴க³ஜாதமேவ டா²னக³தம். பத்தக³தந்தி யுத்தப்பத்தட்டா²னக³தம். ஆயதனஸோ பரிபு⁴த்தந்தி காரணேனேவ பரிபு⁴த்தம் போ⁴க³ஜாதம் ஹோதி.
பரியோதா⁴ய ஸம்வத்ததீதி பித³ஹித்வா வத்ததி. யதா² அக்³கி³ஆதீ³ஹி உப்பன்னாஸு ஆபதா³ஸு, ஏவம் ஆதி³த்தகே³ஹனிப்³பா³பனாதீ³னம் அத்தா²ய த⁴னபரிச்சாக³ம் கத்வா தாஸம் ஆபதா³னம் மக்³க³ம் பித³ஹதி நிவாரேதி. ஸோத்தி²ம் அத்தானம் கரோதீதி நிருபத்³த³வம் கே²மம் அத்தானம் கரோதி. ஞாதிப³லிந்தி ஞாதகானம் ப³லிம். அதிதி²ப³லிந்தி ஆக³ந்துகானம் ப³லிம். புப்³ப³பேதப³லிந்தி பரலோகக³தானம் ஞாதகானம் ப³லிம். ராஜப³லிந்தி ரஞ்ஞோ கத்தப்³ப³யுத்தகம் ராஜப³லிம். தே³வதாப³லிந்தி தே³வதானம் கத்தப்³ப³ப³லிம். ஸப்³ப³மேதம் தேஸம் தேஸம் யதா²னுச்ச²விகவஸேன தா³தப்³ப³தா³னஸ்ஸ அதி⁴வசனம்.
க²ந்திஸோரச்சே நிவிட்டா²தி அதி⁴வாஸனக்க²ந்தியஞ்ச ஸுஸீலதாய ச நிவிட்டா². ஏகமத்தானம் த³மேந்தீதி ஏகம் அத்தனோவ அத்தபா⁴வம் இந்த்³ரியத³மேன த³மேந்தி. ஸமேந்தீதி அத்தனோ சித்தம் கிலேஸவூபஸமனேன ஸமேந்தி. பரினிப்³பா³பேந்தீதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேனேவ பரினிப்³பா³பேந்தி. உத்³த⁴க்³கி³கந்திஆதீ³ஸு உபரூபரிபூ⁴மீஸு ப²லதா³னவஸேன உத்³த⁴மக்³க³மஸ்ஸாதி உத்³த⁴க்³கி³கா. ஸக்³க³ஸ்ஸ ஹிதாதி தத்ருபபத்திஜனனதோ ஸோவக்³கி³கா. நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே ஸுகோ²வ விபாகோ அஸ்ஸாதி ஸுக²விபாகா. ஸுட்டு² அக்³கா³னம் தி³ப்³ப³வண்ணாதீ³னம் த³ஸன்னம் விஸேஸானம் நிப்³ப³த்தனதோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகா, ஏவரூபம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதீதி அத்தோ².
அரியத⁴ம்மே டி²தோதி பஞ்சஸீலத⁴ம்மே பதிட்டி²தோ. பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீதி பரலோகம் க³ந்த்வா யத்த² ஸக்³கே³ படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹாதி, தத்த² மோத³தி. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ வா ஹோந்து அனாகா³மீ வா, ஸப்³பே³ஸம் அயம் படிபதா³ லப்³ப⁴தேவாதி.
2. ஆனண்யஸுத்தவண்ணனா
62. து³தியே அதி⁴க³மனீயானீதி பத்தப்³பா³னி. காமபோ⁴கி³னாதி வத்து²காமே ச கிலேஸகாமே ச பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேன. அத்தி²ஸுகா²தீ³ஸு அத்தீ²தி உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் அத்தி²ஸுக²ம் நாம. போ⁴கே³ பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் போ⁴க³ஸுக²ம் நாம. அனணோஸ்மீதி உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் ஆனண்யஸுக²ம் நாம. நித்³தோ³ஸோ அனவஜ்ஜோஸ்மீதி உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் அனவஜ்ஜஸுக²ம் நாம.
பு⁴ஞ்ஜந்தி பு⁴ஞ்ஜமானோ. பஞ்ஞா விபஸ்ஸதீதி பஞ்ஞாய விபஸ்ஸதி. உபோ⁴ பா⁴கே³தி த்³வே கோட்டா²ஸே, ஹேட்டி²மானி தீணி ஏகம் கோட்டா²ஸம், அனவஜ்ஜஸுக²ம் ஏகம் கோட்டா²ஸந்தி ஏவம் பஞ்ஞாய பஸ்ஸமானோ த்³வே கோட்டா²ஸே ஜானாதீதி அத்தோ². அனவஜ்ஜஸுக²ஸ்ஸேதந்தி ஏதம் திவித⁴ம்பி ஸுக²ம் அனவஜ்ஜஸுக²ஸ்ஸ ஸோளஸிம் கலம் நாக்³க⁴தீதி.
3. ப்³ரஹ்மஸுத்தவண்ணனா
63. ததியம் திகனிபாதே வண்ணிதமேவ. ஸபுப்³ப³தே³வதானீதி பத³மத்தமேவ ஏத்த² விஸேஸோதி. சதுத்தே² ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.
5. ரூபஸுத்தவண்ணனா
65. பஞ்சமே ரூபே பமாணம் க³ஹேத்வா பஸன்னோ ரூபப்பமாணோ நாம. ரூபப்பஸன்னோதி தஸ்ஸேவ அத்த²வசனம். கோ⁴ஸே பமாணம் க³ஹேத்வா பஸன்னோ கோ⁴ஸப்பமாணோ நாம. சீவரலூக²பத்தலூகே²ஸு பமாணம் க³ஹேத்வா பஸன்னோ லூக²ப்பமாணோ நாம. த⁴ம்மே பமாணம் க³ஹேத்வா பஸன்னோ த⁴ம்மப்பமாணோ நாம. இதரானி தேஸம்யேவ அத்த²வசனானி. ஸப்³ப³ஸத்தே ச தயோ கோட்டா²ஸே கத்வா த்³வே கோட்டா²ஸா ரூபப்பமாணா, ஏகோ ந ரூபப்பமாணோ. பஞ்ச கோட்டா²ஸே கத்வா சத்தாரோ கோட்டா²ஸா கோ⁴ஸப்பமாணா, ஏகோ ந கோ⁴ஸப்பமாணோ. த³ஸ கோட்டா²ஸே கத்வா நவ கோட்டா²ஸா லூக²ப்பமாணா, ஏகோ ந லூக²ப்பமாணோ. ஸதஸஹஸ்ஸம் கோட்டா²ஸே கத்வா பன ஏகோ கோட்டா²ஸோவ த⁴ம்மப்பமாணோ, ஸேஸா ந த⁴ம்மப்பமாணாதி வேதி³தப்³பா³.
ரூபே பமாணிம்ஸூதி யே ரூபம் தி³ஸ்வா பஸன்னா, தே ரூபே பமாணிம்ஸு நாம, பஸீதி³ம்ஸூதி அத்தோ². கோ⁴ஸேன அன்வகூ³தி கோ⁴ஸேன அனுக³தா, கோ⁴ஸப்பமாணம் க³ஹேத்வா பஸன்னாதி அத்தோ². ச²ந்த³ராக³வஸூபேதாதி ச²ந்த³ஸ்ஸ ச ராக³ஸ்ஸ ச வஸம் உபேதா. அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ந ஜானாதீதி நியகஜ்ஜ²த்தே தஸ்ஸ கு³ணம் ந ஜானாதி. ப³ஹித்³தா⁴ ச ந பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴பிஸ்ஸ படிபத்திம் ந பஸ்ஸதி. ஸமந்தாவரணோதி ஸமந்ததோ ஆவாரிதோ, ஸமந்தா வா ஆவரணமஸ்ஸாதி ஸமந்தாவரணோ. கோ⁴ஸேன வுய்ஹதீதி கோ⁴ஸேன நியதி, ந கு³ணேன. அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ந ஜானாதி, ப³ஹித்³தா⁴ ச விபஸ்ஸதீதி நியகஜ்ஜ²த்தே கு³ணம் ந ஜானாதி, ப³ஹித்³தா⁴ பனஸ்ஸ படிபத்திம் பஸ்ஸதி. ப³ஹித்³தா⁴ ப²லத³ஸ்ஸாவீதி தஸ்ஸ பரேஹி கதம் ப³ஹித்³தா⁴ ஸக்காரப²லம் பஸ்ஸந்தோ. வினீவரணத³ஸ்ஸாவீதி விவடத³ஸ்ஸாவீ. ந ஸோ கோ⁴ஸேன வுய்ஹதீதி ஸோ கோ⁴ஸேன ந நீயதி.
6. ஸராக³ஸுத்தவண்ணனா
66. ச²ட்டே² மோஹஜம் சாபவித்³த³ஸூதி மோஹஜம் சாபி அவித்³த³ஸூ அபண்டி³தா. ஸவிகா⁴தந்தி ஸது³க்க²ம். து³கு²த்³ரயந்தி ஆயதிஞ்ச து³க்க²வட்³டி⁴தா³யகம். அசக்கு²காதி பஞ்ஞாசக்கு²ரஹிதா. யதா² த⁴ம்மா ததா² ஸந்தாதி யதா² ராகா³த³யோ த⁴ம்மா டி²தா, ததா² ஸபா⁴வாவ ஹுத்வா. ந தஸ்ஸேவந்தி மஞ்ஞரேதி மயம் ஏவம்ஸந்தா ஏவம்ஸபா⁴வாதி தஸ்ஸ ந மஞ்ஞரே, ந மஞ்ஞந்தீதி அத்தோ². இமஸ்மிம் ஸுத்தேபி கா³தா²ஸுபி வட்டமேவ கதி²தம்.
7. அஹிராஜஸுத்தவண்ணனா
67. ஸத்தமே இமானி சத்தாரி அஹிராஜகுலானீதி இத³ம் த³ட்ட²விஸானேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யே ஹி கேசி த³ட்ட²விஸா, ஸப்³பே³தே இமேஸம் சதுன்னம் அஹிராஜகுலானம் அப்³ப⁴ந்தரக³தாவ ஹோந்தி. அத்தகு³த்தியாதி அத்தனோ கு³த்தத்தா²ய. அத்தரக்கா²யாதி அத்தனோ ரக்க²ணத்தா²ய. அத்தபரித்தாயாதி அத்தனோ பரித்தாணத்தா²ய. பரித்தம் நாம அனுஜானாமீதி அத்தோ².
இதா³னி யதா² தம் பரித்தம் காதப்³ப³ம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ விரூபக்கே²ஹி மேதிஆதி³மாஹ. தத்த² விரூபக்கே²ஹீதி விரூபக்க²னாக³குலேஹி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபாத³கேஹீதி அபாத³கஸத்தேஹி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பே³ ஸத்தாதி இதோ புப்³பே³ ஏத்தகேன டா²னேன ஓதி³ஸ்ஸகமேத்தம் கதே²த்வா இதா³னி அனோதி³ஸ்ஸகமேத்தம் கதே²தும் இத³மாரத்³த⁴ம். தத்த² ஸத்தா பாணா பூ⁴தாதி ஸப்³பா³னேதானி புக்³க³லவேவசனானேவ. ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸந்தூதி ப⁴த்³ரானி ஆரம்மணானி பஸ்ஸந்து. மா கஞ்சி பாபமாக³மாதி கஞ்சி ஸத்தம் பாபகம் லாமகம் மா ஆக³ச்ச²து. அப்பமாணோ பு³த்³தோ⁴தி ஏத்த² பு³த்³தோ⁴தி பு³த்³த⁴கு³ணா வேதி³தப்³பா³. தே ஹி அப்பமாணா நாம. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. பமாணவந்தானீதி கு³ணப்பமாணேன யுத்தானி. உண்ணனாபீ⁴தி லோமஸனாபி⁴கோ மக்கடகோ. ஸரபூ³தி க⁴ரகோ³லிகா. கதா மே ரக்கா², கதா மே பரித்தாதி மயா ஏத்தகஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ரக்கா² ச பரித்தாணஞ்ச கதம். படிக்கமந்து பூ⁴தானீதி ஸப்³பே³பி மே கதபரித்தாணா ஸத்தா அபக³ச்ச²ந்து, மா மம் விஹேட²யிம்ஸூதி அத்தோ².
8. தே³வத³த்தஸுத்தவண்ணனா
68. அட்ட²மே அசிரபக்கந்தே தே³வத³த்தேதி ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தி³த்வா நசிரபக்கந்தே. பராப⁴வாயாதி அவட்³டி⁴யா வினாஸாய. அஸ்ஸதரீதி வளவாய குச்சி²ஸ்மிம் க³த்³ரப⁴ஸ்ஸ ஜாதா. அத்தவதா⁴ய க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதீதி தம் அஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோஜேந்தி, ஸா க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா காலே ஸம்பத்தே விஜாயிதும் நஸக்கோந்தீ பாதே³ஹி பூ⁴மிம் பஹரந்தீ திட்ட²தி. அத²ஸ்ஸா சத்தாரோ பாதே³ சதூஸு கா²ணூஸு ப³ந்தி⁴த்வா குச்சி²ம் பா²லேத்வா போதகம் நீஹரந்தி. ஸா தத்தே²வ மரதி. தேனேதம் வுத்தம்.
9. பதா⁴னஸுத்தவண்ணனா
69. நவமே கிலேஸானம் ஸம்வரத்தா²ய பவேஸனத்³வாரம் பித³ஹனத்தா²ய பதா⁴னம் ஸம்வரப்பதா⁴னம், பஜஹனத்தா²ய பதா⁴னம் பஹானப்பதா⁴னம், குஸலானம் த⁴ம்மானம் ப்³ரூஹனத்தா²ய வட்³ட⁴னத்தா²ய பதா⁴னம் பா⁴வனாப்பதா⁴னம், தேஸம்யேவ அனுரக்க²ணத்தா²ய பதா⁴னம் அனுரக்க²ணாப்பதா⁴னம்.
10. அத⁴ம்மிகஸுத்தவண்ணனா
70. த³ஸமே அத⁴ம்மிகா ஹோந்தீதி போராணகராஜூஹி ட²பிதம் த³ஸபா⁴க³ப³லிஞ்சேவ அபராதா⁴னுரூபஞ்ச த³ண்ட³ம் அக்³க³ஹேத்வா அதிரேகப³லினோ சேவ அதிரேகத³ண்ட³ஸ்ஸ ச க³ஹணேன அத⁴ம்மிகா. ராஜாயுத்தாதி ரஞ்ஞோ ஜனபதே³ஸு கிச்சஸம்விதா⁴யகா ஆயுத்தகபுரிஸா. ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகாதி அந்தோனக³ரவாஸினோ ப்³ராஹ்மணக³ஹபதயோ. நேக³மஜானபதா³தி நிக³மவாஸினோ சேவ ஜனபத³வாஸினோ ச. விஸமந்தி விஸமா ஹுத்வா, அஸமயேன வாயந்தீதி அத்தோ². விஸமாதி ந ஸமா, அதித²த்³தா⁴ வா அதிமுது³கா வாதி அத்தோ². அபஞ்ஜஸாதி மக்³க³தோ அபக³தா, உம்மக்³க³கா³மினோ ஹுத்வா வாயந்தீதி அத்தோ². தே³வதா பரிகுபிதா ப⁴வந்தீதி வாதேஸு ஹி விஸமேஸு அபஞ்ஜஸேஸு வாயந்தேஸு ருக்கா² பி⁴ஜ்ஜந்தி, விமானானி பி⁴ஜ்ஜந்தி. தஸ்மா தே³வதா பரிகுபிதா ப⁴வந்தி, தா தே³வஸ்ஸ ஸம்மா வஸ்ஸிதும் ந தே³ந்தி. தேன வுத்தம் தே³வோ ந ஸம்மா தா⁴ரம் அனுப்பவேச்ச²தீதி. விஸமபாகானி ஸஸ்ஸானி ப⁴வந்தீதி ஏகஸ்மிம் டா²னே க³ப்³பீ⁴னி ஹோந்தி, ஏகஸ்மிம் ஸஞ்ஜாதகீ²ரானி, ஏகம் டா²னம் பச்சதீதி ஏவம் விஸமம் பாகானி ஸஸ்ஸானி ப⁴வந்தி.
ஸமம் நக்க²த்தானி தாரகரூபானி பரிவத்தந்தீதி யதா² கத்திகபுண்ணமா கத்திகனக்க²த்தமேவ லப⁴தி, மிக³ஸிரபுண்ணமா மிக³ஸிரனக்க²த்தமேவாதி ஏவம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் மாஸே ஸா ஸா புண்ணமா தம் தம் நக்க²த்தமேவ லப⁴தி, ததா² ஸம்மா பரிவத்தந்தி. ஸமம் வாதா வாயந்தீதி அவிஸமா ஹுத்வா ஸமயஸ்மிம்யேவ வாயந்தி, ச² மாஸே உத்தரா வாதா, ச² மாஸேத³க்கி²ணாதி ஏவம் தேஸம் தேஸம் ஜனபதா³னம் அனுரூபே ஸமயே வாயந்தி. ஸமாதி ஸமப்பவத்தினோ நாதித²த்³தா⁴ நாதிமுதூ³. பஞ்ஜஸாதி மக்³க³ப்படிபன்னா, மக்³கே³னேவ வாயந்தி, நோ அமக்³கே³னாதி அத்தோ².
ஜிம்ஹம் க³ச்ச²தீதி குடிலம் க³ச்ச²தி, அதித்த²ம் க³ண்ஹாதி. நேத்தே ஜிம்ஹம் க³தே ஸதீதி நயதீதி நேத்தா. தஸ்மிம் நேத்தே ஜிம்ஹம் க³தே குடிலம் க³ந்த்வா அதித்த²ம் க³ண்ஹந்தே இதராபி அதித்த²மேவ க³ண்ஹந்தீதி அத்தோ². நேதேதிபி பாடோ². து³க்க²ம் ஸேதீதி து³க்க²ம் ஸயதி, து³க்கி²தம் ஹோதீதி அத்தோ².
பத்தகம்மவக்³கோ³ து³தியோ.
(8) 3. அபண்ணகவக்³கோ³
1. பதா⁴னஸுத்தவண்ணனா
71. ததியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அபண்ணகப்படிபத³ந்தி அவிரத்³த⁴ப்படிபத³ம். யோனி சஸ்ஸ ஆரத்³தா⁴ ஹோதீதி காரணஞ்சஸ்ஸ பரிபுண்ணம் ஹோதி. ஆஸவானம் க²யாயாதி அரஹத்தத்தா²ய. து³தியம் உத்தானமேவ.
3. ஸப்புரிஸஸுத்தவண்ணனா
73. ததியே அவண்ணோதி அகு³ணோ. பாது கரோதீதி கதே²தி, பாகடம் கரோதி. பஞ்ஹாபி⁴னீதோதி பஞ்ஹத்தா²ய அபி⁴னீதோ. அஹாபேத்வா அலம்பி³த்வாதி அபரிஹீனம் அலம்பி³தம் கத்வா. ஏத்த² ச அஸப்புரிஸோ பாபிச்ச²தாய அத்தனோ அவண்ணம் சா²தே³தி, ஸப்புரிஸோ லஜ்ஜிதாய அத்தனோ வண்ணம். இதா³னி யஸ்மா அஸப்புரிஸோ ஹிரோத்தப்பரஹிதோ ஸம்வாஸேன அவஜானாதி, ஸப்புரிஸோ பன ஹிரோத்தப்பஸமன்னாக³தோ ஸம்வாஸேனாபி நாவஜானாதி. தஸ்மா அஸப்புரிஸபா⁴வஸாத⁴கம் அது⁴னாக³தவது⁴கோபம்மம் த³ஸ்ஸேதும் ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, வது⁴காதிஆதி³மாஹ. தத்த² வது⁴காதி ஸுணிஸா. திப்³ப³ந்தி ப³ஹலம். ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
4-5. அக்³க³ஸுத்தத்³வயவண்ணனா
74-75. சதுத்தே² ஸீலக்³க³ந்தி அக்³க³ப்பத்தம் உத்தமஸீலம். ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்த². பஞ்சமே ரூபக்³க³ந்தி யம் ரூபம் ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, இத³ம் ரூபக்³க³ம் நாம. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப⁴வக்³க³ந்தி ஏத்த² பன யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே டி²தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி, ஏதம் ப⁴வக்³க³ம் நாமாதி.
6. குஸினாரஸுத்தவண்ணனா
76. ச²ட்டே² உபவத்தனேதி பாசீனக³தாய ஸாலபந்தியா உத்தரேன நிவத்தித்வா டி²தாய வேமஜ்ஜ²ட்டா²னே. அந்தரேன யமகஸாலானந்தி த்³வின்னம் ஸாலருக்கா²னம் அந்தரே. கங்கா²தி த்³வேள்ஹகம். விமதீதி வினிச்சி²தும் அஸமத்த²தா. ‘‘பு³த்³தோ⁴ நு கோ² ந பு³த்³தோ⁴ நு கோ², த⁴ம்மோ நு கோ² ந த⁴ம்மோ நு கோ², ஸங்கோ⁴ நு கோ² ந ஸங்கோ⁴ நு கோ², மக்³கோ³ நு கோ² ந மக்³கோ³ நு கோ², படிபதா³ நு கோ² ந படிபதா³ நு கோ²’’தி யஸ்ஸ ஸம்ஸயோ உப்பஜ்ஜேய்ய, தம் வோ வதா³மி புச்ச²த², பி⁴க்க²வேதி அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ². ஸத்து²கா³ரவேனபி ந புச்சே²ய்யாதா²தி ‘‘மயம் ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜிம்ஹ, சத்தாரோ பச்சயாபி நோ ஸத்து² ஸந்தகாவ. தே மயம் ஏத்தகம் காலம் கங்க²ம் அகத்வா ந அரஹாம அஜ்ஜ பச்சி²மே காலே கங்க²ம் காது’’ந்தி ஸசே ஏவம் ஸத்த²ரி கா³ரவேன ந புச்ச²த². ஸஹாயகோபி, பி⁴க்க²வே, ஸஹாயகஸ்ஸ ஆரோசேதூதி தும்ஹாகம் யோ யஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸந்தி³ட்டோ² ஸம்ப⁴த்தோ, ஸோ தஸ்ஸ ஆரோசேது, அஹம் ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ கதே²ஸ்ஸாமி, தஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வா ஸப்³பே³ நிக்கங்கா² ப⁴வதா²தி த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் பஸன்னோதி ஏவம் ஸத்³த³ஹாமி அஹந்தி அத்தோ². ஞாணமேவாதி நிக்கங்க²பா⁴வபச்சக்க²கரணஞாணம்யேவ ஏத்த² ததா²க³தஸ்ஸ, ந ஸத்³தா⁴மத்தந்தி அத்தோ². இமேஸஞ்ஹி, ஆனந்தா³தி இமேஸம் அந்தோஸாணியம் நிஸின்னானம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம். யோ பச்சி²மகோதி யோ கு³ணவஸேன பச்சி²மகோ, ஆனந்த³த்தே²ரம்யேவ ஸந்தா⁴யாஹ.
7. அசிந்தேய்யஸுத்தவண்ணனா
77. ஸத்தமே அசிந்தேய்யானீதி சிந்தேதும் அயுத்தானி. ந சிந்தேதப்³பா³னீதி அசிந்தேய்யத்தாயேவ ந சிந்தேதப்³பா³னி. யானி சிந்தேந்தோதி யானி காரணானி சிந்தேந்தோ. உம்மாத³ஸ்ஸாதி உம்மத்தகபா⁴வஸ்ஸ. விகா⁴தஸ்ஸாதி து³க்க²ஸ்ஸ. பு³த்³த⁴விஸயோதி பு³த்³தா⁴னம் விஸயோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதீ³னம் பு³த்³த⁴கு³ணானம் பவத்தி ச ஆனுபா⁴வோ ச. ஜா²னவிஸயோதி அபி⁴ஞ்ஞாஜா²னவிஸயோ. கம்மவிபாகோதி தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாதீ³னம் கம்மானம் விபாகோ. லோகசிந்தாதி ‘‘கேன நு கோ² சந்தி³மஸூரியா கதா, கேன மஹாபத²வீ, கேன மஹாஸமுத்³தோ³, கேன ஸத்தா உப்பாதி³தா, கேன பப்³ப³தா, கேன அம்ப³தாலனாளிகேராத³யோ’’தி ஏவரூபா லோகசிந்தா.
8. த³க்கி²ணஸுத்தவண்ணனா
78. அட்ட²மே த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴யோதி தா³னஸங்கா²தாய த³க்கி²ணாய விஸுஜ்ஜ²னகாரணானி. தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தீதி மஹப்ப²லபா⁴வேன விஸுஜ்ஜ²தி, மஹப்ப²லா ஹோதீதி அத்தோ². கல்யாணத⁴ம்மோதி ஸுசித⁴ம்மோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ. தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² வேஸ்ஸந்தரமஹாராஜா கதே²தப்³போ³. ஸோ ஹி ஜூஜகப்³ராஹ்மணஸ்ஸ தா³ரகே த³த்வா மஹாபத²விம் கம்பேஸி. படிக்³கா³ஹகதோ விஸுஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² கல்யாணீனதீ³முக²த்³வாரவாஸீ கேவட்டோ கதே²தப்³போ³. ஸோ கிர தீ³க⁴ஸுமத்தே²ரஸ்ஸ திக்க²த்தும் பிண்ட³பாதம் த³த்வா மரணமஞ்சே நிபன்னோ ‘‘அய்யஸ்ஸ மம் தீ³க⁴ஸுமத்தே²ரஸ்ஸ தி³ன்னபிண்ட³பாதோ உத்³த⁴ரதீ’’தி ஆஹ. நேவ தா³யகதோதி ஏத்த² வட்³ட⁴மானவாஸீ லுத்³த³கோ கதே²தப்³போ³. ஸோ கிர பேதத³க்கி²ணம் தே³ந்தோ ஏகஸ்ஸ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸேவ தயோ வாரே அதா³ஸி. ததியவாரே ‘‘அமனுஸ்ஸோ து³ஸ்ஸீலோ மம் விலும்பதீ’’தி விரவி. ஏகஸ்ஸ ஸீலவதோ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா பாபிதகாலேயேவஸ்ஸ பாபுணி. தா³யகதோ சேவ விஸுஜ்ஜ²தி படிக்³கா³ஹகதோ சாதி ஏத்த² அஸதி³ஸதா³னம் கதே²தப்³ப³ந்தி.
9. வணிஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா
79. நவமே தாதி³ஸா வாதி தம்ஸதி³ஸாவ தம்ஸரிக்க²காவ. சே²த³கா³மினீ ஹோதீதி சே²த³ம் க³ச்ச²தி. யம் பத்தி²தம், தம் ஸப்³ப³ம் நஸ்ஸதீதி அத்தோ². ந யதா²தி⁴ப்பாயா ஹோதீதி யதா²ஜ்ஜா²ஸயா ந ஹோதி. பராதி⁴ப்பாயா ஹோதீதி பரஜ்ஜா²ஸயா அஜ்ஜா²ஸயதோ அதி⁴கதரப²லா ஹோதி. ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வாதி ஏத்த² ஸமிதபாபபா³ஹிதபாபதாஹி ஸமணப்³ராஹ்மணதா வேதி³தப்³பா³. வத³து, ப⁴ந்தே, பச்சயேனாதி, ப⁴ந்தே, சதுப்³பி³தே⁴ன சீவராதி³னா பச்சயேன வதே³ய்யாஸீதி ஏவம் பவாரேதி நிமந்தேதி. யேன பவாரேதீதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா யத்தகேன பவாரேதி. தம் ந தே³தீதி தம் ஸப்³ப³ஸோவ ந தே³தி. ந யதா²தி⁴ப்பாயம் தே³தீதி யதா² தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயோ, ஏவம் தா³தும் ந ஸக்கோதி, ஹாபேத்வா அப்பகம் தே³தி. யதா²தி⁴ப்பாயம் தே³தீதி யத்தகம் ஸோ இச்ச²தி, தத்தகமேவ தே³தி. பராதி⁴ப்பாயம் தே³தீதி அப்பகம் பவாரேத்வா அவத்த²ரித்வா ப³ஹும் தே³தி.
10. கம்போ³ஜஸுத்தவண்ணனா
80. த³ஸமே நேவ ஸபா⁴யம் நிஸீத³தீதி வினிச்ச²யகரணத்த²ம் வினிச்ச²யஸபா⁴யம் நேவ நிஸீத³தி. ந கம்மந்தம் பயோஜேதீதி கஸிவணிஜ்ஜாதி³மஹாகம்மந்தம் நப்பயோஜேதி. ந கம்போ³ஜம் க³ச்ச²தீதி போ⁴கே³ ஸம்ப⁴ரணத்தா²ய கம்போ³ஜரட்ட²ம் ந க³ச்ச²தி. தே³ஸனாமத்தமேவ சேதம், யம் கிஞ்சி திரோரட்ட²ம் ந க³ச்ச²தீதி அத்தோ². கோத⁴னோதிஆதீ³ஸு கோத⁴னதாய கோத⁴பரியுட்டி²தோ அத்தா²னத்த²ம் ந ஜானாதி, இஸ்ஸுகிதாய பரஸம்பத்திம் ந ஸஹதி, மச்ச²ரிதாய த⁴னம் த³த்வா கிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி, நிப்பஞ்ஞதாய கிச்சம் ஸம்விதா⁴தும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா ஏதானி ஸபா⁴னிஸீத³னாதீ³னி ந கரோதீதி.
அபண்ணகவக்³கோ³ ததியோ.
(9) 4. மசலவக்³கோ³
1-5. பாணாதிபாதாதி³ஸுத்தபஞ்சகவண்ணனா
81-85. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னேவ. பஞ்சமே ‘‘நீசே குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³கேன தமேன யுத்தோதி தமோ. காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி புன நிரயதமூபக³மனதோ தமபராயணோ. இதி உப⁴யேனபி க²ந்த⁴தமோவ கதி²தோ ஹோதி. ‘‘அட்³டே⁴ குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³கேன ஜோதினா யுத்ததோ ஜோதி, ஆலோகபூ⁴தோதி வுத்தம் ஹோதி. காயஸுசரிதாதீ³ஹி புன ஸக்³கு³ப்பத்திஜோதிபா⁴வூபக³மனதோ ஜோதிபராயணோ. இமினா நயேன இதரேபி த்³வே வேதி³தப்³பா³.
வேனகுலேதி விலீவகாரகுலே. நேஸாத³குலேதி மிக³லுத்³த³காதீ³னம் குலே. ரத²காரகுலேதி சம்மகாரகுலே. புக்குஸகுலேதி புப்ப²ச²ட்³ட³ககுலே. கஸிரவுத்திகேதி து³க்க²வுத்திகே. து³ப்³ப³ண்ணோதி பம்ஸுபிஸாசகோ விய ஜா²மகா²ணுவண்ணோ. து³த்³த³ஸிகோதி விஜாதமாதுயாபி அமனாபத³ஸ்ஸனோ. ஓகோடிமகோதி லகுண்ட³கோ. காணோதி ஏகச்சி²காணோ வா உப⁴யச்சி²காணோ வா. குணீதி ஏகஹத்த²குணீ வா உப⁴யஹத்த²குணீ வா. க²ஞ்ஜோதி ஏகபாத³க²ஞ்ஜோ வா உப⁴யபாத³க²ஞ்ஜோ வா. பக்க²ஹதோதி ஹதபக்கோ² பீட²ஸப்பீ. பதீ³பேய்யஸ்ஸாதி தேலகபல்லாதி³னோ தீ³பஉபகரணஸ்ஸ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² ஏகோ புக்³க³லோ ப³ஹித்³தா⁴ ஆலோகம் அதி³ஸ்வா மாது குச்சி²ம்ஹியேவ காலம் கத்வா அபாயேஸு நிப்³ப³த்தந்தோ ஸகலம்பி கப்பம் ஸம்ஸரதி. ஸோபி தமோதமபராயணோவ. ஸோ பன குஹகபுக்³க³லோ ப⁴வேய்ய. குஹகஸ்ஸ ஹி ஏவரூபா நிப்ப²த்தி ஹோதீதி வுத்தம்.
ஏத்த² ச ‘‘நீசே குலே’’திஆதீ³ஹி ஆக³மனவிபத்தி சேவ பச்சுப்பன்னபச்சயவிபத்தி ச த³ஸ்ஸிதா. ‘‘த³லித்³தே³’’திஆதீ³ஹி பவத்தபச்சயவிபத்தி, ‘‘கஸிரவுத்திகே’’திஆதீ³ஹி ஆஜீவுபாயவிபத்தி, ‘‘து³ப்³ப³ண்ணோ’’திஆதீ³ஹி அத்தபா⁴வவிபத்தி, ‘‘ப³ஹ்வாபா³தோ⁴’’திஆதீ³ஹி து³க்க²காரணஸமாயோகோ³, ‘‘ந லாபீ⁴’’திஆதீ³ஹி ஸுக²காரணவிபத்தி சேவ உபபோ⁴க³விபத்தி ச, ‘‘காயேன து³ச்சரித’’ந்திஆதீ³ஹி தமபராயணபா⁴வஸ்ஸ காரணஸமாயோகோ³, ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³’’திஆதீ³ஹி ஸம்பராயிகதமூபக³மோ. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³.
6. ஓணதோணதஸுத்தவண்ணனா
86. ச²ட்டே² ஓணதோணதோதி இதா³னி நீசகோ ஆயதிம்பி நீசகோ ப⁴விஸ்ஸதி. ஓணதுண்ணதோதி இதா³னி நீசோ ஆயதிம் உச்சோ ப⁴விஸ்ஸதி. உண்ணதோணதோதி இதா³னி உச்சோ ஆயதிம் நீசோ ப⁴விஸ்ஸதி. உண்ணதுண்ணதோதி இதா³னி உச்சோ ஆயதிம்பி உச்சோ ப⁴விஸ்ஸதி. வித்தா²ரோ பன நேஸம் புரிமஸுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
7. புத்தஸுத்தவண்ணனா
87. ஸத்தமே ஸமணமசலோதி ஸமணஅசலோ, மகாரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, நிச்சலஸமணோதி அத்தோ². இமினா ஸத்தவித⁴ம்பி ஸேக²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஹி ஸாஸனே மூலஜாதாய ஸத்³தா⁴ய பதிட்டி²தத்தா அசலோ நாம. ஸமணபுண்ட³ரீகோதி புண்ட³ரீகஸதி³ஸோ ஸமணோ. புண்ட³ரீகம் நாம ஊனஸதபத்தம் ஸரோருஹம். இமினா ஸுக்க²விபஸ்ஸககீ²ணாஸவம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஹி ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞானம் அபா⁴வேன அபரிபுண்ணகு³ணத்தா ஸமணபுண்ட³ரீகோ நாம ஹோதி. ஸமணபது³மோதி பது³மஸதி³ஸோ ஸமணோ. பது³மம் நாம பரிபுண்ணஸதபத்தம் ஸரோருஹம். இமினா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தம் கீ²ணாஸவம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஹி ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞானம் பா⁴வேன பரிபுண்ணகு³ணத்தா ஸமணபது³மோ நாம ஹோதி. ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோதி ஸப்³பே³ஸுபி ஏதேஸு ஸமணேஸு ஸுகு²மாலஸமணோ முது³சித்தஸரீரோ காயிகசேதஸிகது³க்க²ரஹிதோ ஏகந்தஸுகீ². ஏதேன அத்தானஞ்சேவ அத்தஸதி³ஸே ச த³ஸ்ஸேதி.
ஏவம் மாதிகம் நிக்கி²பித்வா இதா³னி படிபாடியா விப⁴ஜந்தோ கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸேகோ²தி ஸத்தவிதோ⁴பி ஸேகோ². பாடிபதோ³தி படிபன்னகோ. அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானோ விஹரதீதி அரஹத்தம் பத்த²யந்தோ விஹரதி. முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸாதி முத்³த⁴னி அவஸித்தஸ்ஸ, கதாபி⁴ஸேகஸ்ஸாதி அத்தோ². ஆபி⁴ஸேகோதி அபி⁴ஸேகம் காதும் யுத்தோ. அனபி⁴ஸித்தோதி ந தாவ அபி⁴ஸித்தோ. மசலப்பத்தோதி ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ புத்தபா⁴வேன சேவ புத்தேஸு ஜேட்ட²கபா⁴வேன ச ந தாவ அபி⁴ஸித்தபா⁴வேன ச அபி⁴ஸேகப்பத்திஅத்தா²ய அசலப்பத்தோ நிச்சலபத்தோ. மகாரோ நிபாதமத்தம். காயேன பு²ஸித்வாதி நாமகாயேன பு²ஸித்வா.
யாசிதோவ ப³ஹுலம் சீவரம் பரிபு⁴ஞ்ஜதீதி ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி ஏவம் தா³யகேஹி யாசமானேஹேவ உபனீதம் சீவரம் ப³ஹும் பரிபு⁴ஞ்ஜதி, கிஞ்சிதே³வ அயாசிதம், பா³குலத்தே²ரோ விய. பிண்ட³பாதம் க²தி³ரவனமக்³கே³ ஸீவலித்தே²ரோ விய. ஸேனாஸனம் அட்ட²கனாக³ரஸுத்தே (ம. நி. 2.17 ஆத³யோ; அ. நி. 11.16 ஆத³யோ) ஆனந்த³த்தே²ரோ விய. கி³லானபச்சயம் பிலிந்த³வச்ச²தே²ரோ விய. த்யஸ்ஸாதி தே அஸ்ஸ. மனாபேனேவாதி மனம் அல்லீயனகேன. ஸமுதா³சரந்தீதி கத்தப்³ப³கிச்சானி கரோந்தி பவத்தந்தி வா. உபஹாரம் உபஹரந்தீதி காயிகசேதஸிகஉபஹாரம் உபஹரந்தி உபனீயந்தி. ஸன்னிபாதிகானீதி திண்ணம்பி ஸன்னிபாதேன நிப்³ப³த்தானி. உதுபரிணாமஜானீதி உதுபரிணாமதோ அதிஸீதஅதிஉண்ஹஉதுதோ ஜாதானி. விஸமபரிஹாரஜானீதி அச்சாஸனஅதிட்டா²னாதி³கா விஸமபரிஹாரதோ ஜாதானி. ஓபக்கமிகானீதி வத⁴ப³ந்த⁴னாதி³உபக்கமேன நிப்³ப³த்தானி. கம்மவிபாகஜானீதி வினாபி இமேஹி காரணேஹி கேவலம் புப்³பே³ கதகம்மவிபாகவஸேனேவ ஜாதானி. சதுன்னம் ஜா²னானந்தி ஏத்த² கீ²ணாஸவானம்பி பு³த்³தா⁴னம்பி கிரியஜ்ஜா²னானேவ அதி⁴ப்பேதானி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவாதி.
8. ஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா
88. அட்ட²மே ஸாஸனே லத்³த⁴ப்பதிட்ட²த்தா ஸோதாபன்னோவ ஸமணமசலோதி வுத்தோ, நாதிப³ஹுகு³ணத்தா ந ப³ஹுபத்தம் விய ஸரோருஹம் ஸகதா³கா³மீ ஸமணபுண்ட³ரீகோதி, ததோ ப³ஹுதரகு³ணத்தா ஸதபத்தம் விய ஸரோருஹம் அனாகா³மீ ஸமணபது³மோதி, த²த்³த⁴பா⁴வகரானம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னத்தா முது³பா⁴வப்பத்தோ கீ²ணாஸவோ ஸமணஸுகு²மாலோதி.
9. ஸம்மாதி³ட்டி²ஸுத்தவண்ணனா
89. நவமே ஸம்மாதி³ட்டி²கோதிஆதீ³ஹி அட்ட²ங்கி³கமக்³க³வஸேன பட²மஸுத்தே விய ஸத்த ஸேகா² க³ஹிதா. து³தியவாரே த³ஸங்கி³கமக்³க³வஸேன வா அரஹத்தப²லஞாணஅரஹத்தப²லவிமுத்தீஹி ஸத்³தி⁴ம், அட்ட²ங்கி³கமக்³க³வஸேன வா ஸுக்க²விபஸ்ஸககீ²ணாஸவோ கதி²தோ, ததியவாரே உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ, சதுத்த²வாரே ததா²க³தோ ச ததா²க³தஸதி³ஸகீ²ணாஸவோ சாதி. இதி இத³ம் ஸுத்தம் பட²மஸுத்தே கதி²தபுக்³க³லானம் வஸேனேவ கதி²தம், தே³ஸனாமத்தமேவ பனேத்த² நானந்தி.
10. க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா
90. த³ஸமே பட²மவாரே அரஹத்தத்தா²ய பயோக³ம் அனாரபி⁴த்வா டி²தோ பமாத³விஹாரீ ஸேக²புக்³க³லோ கதி²தோ. து³தியவாரே அனுப்பாதி³தஜ்ஜா²னோ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ அப்பமாத³விஹாரீ ஸேக²புக்³க³லோ கதி²தோ. ததியவாரே ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ அப்பமாத³விஹாரீ அட்ட²விமோக்க²லாபீ⁴ ஸேக²புக்³க³லோ கதி²தோ, சதுத்த²வாரே பரமஸுகு²மாலகீ²ணாஸவோதி.
மசலவக்³கோ³ சதுத்தோ².
(10) 5. அஸுரவக்³கோ³
1. அஸுரஸுத்தவண்ணனா
91. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே அஸுரோதி அஸுரஸதி³ஸோ பீ³ப⁴ச்சோ². தே³வோதி தே³வஸதி³ஸோ கு³ணவஸேன அபி⁴ரூபோ பாஸாதி³கோ.
2. பட²மஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா
92. து³தியே அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸாதி நியகஜ்ஜ²த்தே அப்பனாசித்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ. அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாயாதி ஸங்கா²ரபரிக்³கா³ஹகவிபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ. தஞ்ஹி அதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தஞ்ச, பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தேஸு ச த⁴ம்மேஸு விபஸ்ஸனாபூ⁴தம், தஸ்மா ‘‘அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனா’’தி வுச்சதீதி.
3. து³தியஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா
93. ததியே யோகோ³ கரணீயோதி யுத்தப்பயுத்ததா கத்தப்³பா³. ச²ந்தோ³தி கத்துகம்யதாச²ந்தோ³. வாயாமோதி பயோகோ³. உஸ்ஸாஹோதி ததோ அதி⁴மத்ததரம் வீரியம். உஸ்ஸோள்ஹீதி பங்கலக்³க³ஸகடஉத்³த⁴ரணஸதி³ஸம் மஹாவீரியம். அப்படிவானீதி அனிவத்தனதா.
4. ததியஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா
94. சதுத்தே² ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, ஸங்கா²ரா த³ட்ட²ப்³பா³திஆதீ³ஸு, ஆவுஸோ, ஸங்கா²ரா நாம அனிச்சதோ த³ட்ட²ப்³பா³, அனிச்சதோ ஸம்மஸிதப்³பா³, அனிச்சதோ பஸ்ஸிதப்³பா³. ததா² து³க்க²தோ, அனத்ததோதி ஏவம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ந்திஆதீ³ஸுபி பட²மஜ்ஜா²னவஸேன, ஆவுஸோ, சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம் பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம், பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஏகோதி³ காதப்³ப³ம், பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸமாத³ஹிதப்³ப³ம். ததா² து³தியஜ்ஜா²னாதி³வஸேனாதி ஏவம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இமேஸு தீஸுபி ஸுத்தேஸு ஸமத²விபஸ்ஸனா லோகியலோகுத்தராவ கதி²தா.
5. ச²வாலாதஸுத்தவண்ணனா
95. பஞ்சமே ச²வாலாதந்தி ஸுஸானே அலாதம். மஜ்ஜே² கூ³த²க³தந்தி மஜ்ஜ²ட்டா²னே கூ³த²மக்கி²தம். நேவ கா³மே கட்ட²த்த²ம் ப²ரதீதி கூடகோ³பானஸித²ம்ப⁴ஸோபானாதீ³னம் அத்தா²ய அனுபனேய்யதாய கா³மே ந கட்ட²த்த²ம் ஸாதே⁴தி, கே²த்தகுடிபாத³ம் வா மஞ்சபாத³ம் வா காதும் அனுபனேய்யதாய ந அரஞ்ஞே கட்ட²த்த²ம் ஸாதே⁴தி. த்³வீஸு கோடீஸு க³ய்ஹமானம் ஹத்த²ம் ட³ஹதி, மஜ்ஜே² க³ய்ஹமானம் கூ³தே²ன மக்கே²தி. ததூ²பமந்தி தம்ஸரிக்க²கம். அபி⁴க்கந்ததரோதி ஸுந்த³ரதரோ. பணீததரோதி உத்தமதரோ. க³வா கீ²ரந்தி கா³விதோ கீ²ரம். கீ²ரம்ஹா த³தீ⁴திஆதீ³ஸு பரம் பரம் புரிமதோ புரிமதோ அக்³க³ம், ஸப்பிமண்டோ³ பன தேஸு ஸப்³பே³ஸுபி அக்³க³மேவ. அக்³கோ³திஆதீ³ஸு கு³ணேஹி அக்³கோ³ சேவ ஸேட்டோ² ச பமுகோ² ச உத்தமோ ச பவரோ சாதி வேதி³தப்³போ³. ச²வாலாதூபமாய ந து³ஸ்ஸீலோ புக்³க³லோ கதி²தோ, அப்பஸ்ஸுதோ பன விஸ்ஸட்ட²கம்மந்தோ கோ³ணஸதி³ஸோ புக்³க³லோ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³. ச²ட்டே² ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.
7. கி²ப்பனிஸந்திஸுத்தவண்ணனா
97. ஸத்தமே கி²ப்பனிஸந்தீதி கி²ப்பனிஸாமனோ ஸீக⁴ம் ஜானிதும் ஸமத்தோ². ஸுதானஞ்ச த⁴ம்மானந்தி ஸுதப்பகு³ணானம் தந்தித⁴ம்மானம். அத்தூ²பபரிக்கீ²தி அத்த²ம் உபபரிக்க²கோ. அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி அட்ட²கத²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதீதி நவலோகுத்தரத⁴ம்மானம் அனுரூபத⁴ம்மபூ⁴தம் ஸஸீலகம் புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி. நோ ச கல்யாணவாசோதி ந ஸுந்த³ரவசனோ. ந கல்யாணவாக்கரணோதி ந ஸுந்த³ரவசனகோ⁴ஸோ ஹோதி. போரியாதிஆதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் நோ-காரோ யோஜேதப்³போ³யேவ. கு³ணபரிபுண்ணாய அபலிபு³த்³தா⁴ய அதோ³ஸாய அக³ளிதபத³ப்³யஞ்ஜனாய அத்த²ம் விஞ்ஞாபேதும் ஸமத்தா²ய வாசாய ஸமன்னாக³தோ ந ஹோதீதி அத்தோ². இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
8. அத்தஹிதஸுத்தவண்ணனா
98-99. அட்ட²மம் புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேனாபி த³ஸப³லஸ்ஸ தே³ஸனாஞாணவிலாஸேனாபி கதி²தம், நவமம் பஞ்சவேரவஸேன.
10. போதலியஸுத்தவண்ணனா
100. த³ஸமே காலேனாதி யுத்தப்பத்தகாலேன. க²மதீதி ருச்சதி. யதி³த³ம் தத்த² தத்த² காலஞ்ஞுதாதி யா ஏஸா தத்த² தத்த² காலம் ஜானனா. தம் தம் காலம் ஞத்வா ஹி அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணகத²னம் வண்ணாரஹஸ்ஸ ச வண்ணகத²னம் பண்டி³தானம் பகதீதி த³ஸ்ஸேதி.
அஸுரவக்³கோ³ பஞ்சமோ.
து³தியபண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.