7. ஸத்தகனித்³தே³ஸோ

(1) ஸத்தானுஸயா

949. தத்த² கதமே ஸத்தானுஸயா? காமராகா³னுஸயோ, படிகா⁴னுஸயோ, மானானுஸயோ, தி³ட்டா²னுஸயோ, விசிகிச்சா²னுஸயோ, ப⁴வராகா³னுஸயோ, அவிஜ்ஜானுஸயோ – இமே ஸத்த அனுஸயா.

(2) ஸத்த ஸம்யோஜனானி

தத்த² கதமானி ஸத்த ஸம்யோஜனானி? காமராக³ஸம்யோஜனம், படிக⁴ஸம்யோஜனம், மானஸம்யோஜனம், தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம், விசிகிச்சா²ஸம்யோஜனம், ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம், அவிஜ்ஜாஸம்யோஜனம் – இமானி ஸத்த ஸம்யோஜனானி.

(3) ஸத்த பரியுட்டா²னானி

தத்த² கதமானி ஸத்த பரியுட்டா²னானி? காமராக³பரியுட்டா²னம், படிக⁴பரியுட்டா²னம், மானபரியுட்டா²னம், தி³ட்டி²பரியுட்டா²னம், விசிகிச்சா²பரியுட்டா²னம், ப⁴வராக³பரியுட்டா²னம், அவிஜ்ஜாபரியுட்டா²னம் – இமானி ஸத்த பரியுட்டா²னானி.

(4) ஸத்த அஸத்³த⁴ம்மா

950. தத்த² கதமே ஸத்த அஸத்³த⁴ம்மா? அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, அஹிரிகோ ஹோதி, அனோத்தப்பீ ஹோதி, அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி, குஸீதோ ஹோதி, முட்ட²ஸ்ஸதீ ஹோதி, து³ப்பஞ்ஞோ ஹோதி – இமே ஸத்த அஸத்³த⁴ம்மா.

(5) ஸத்த து³ச்சரிதானி

தத்த² கதமானி ஸத்த து³ச்சரிதானி? பாணாதிபாதோ, அதி³ன்னாதா³னம், காமேஸுமிச்சா²சாரோ, முஸாவாதோ³, பிஸுணா வாசா, ப²ருஸா வாசா, ஸம்ப²ப்பலாபோ – இமானி ஸத்த து³ச்சரிதானி.

(6) ஸத்த மானா

தத்த² கதமே ஸத்த மானா? மானோ, அதிமானோ, மானாதிமானோ, ஓமானோ, அதி⁴மானோ, அஸ்மிமானோ, மிச்சா²மானோ – இமே ஸத்த மானா.

(7) ஸத்த தி³ட்டி²யோ

951. (க) தத்த² கதமா ஸத்த தி³ட்டி²யோ? இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² – ‘‘யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ரூபீ சாதுமஹாபூ⁴திகோ [சாதும்மஹாபூ⁴திகோ (ஸீ. ஸ்யா.)] மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ² போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க²) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ² போ⁴ அஞ்ஞோ அத்தா தி³ப்³போ³ ரூபீ காமாவசரோ கப³ளீகாரப⁴க்கோ². தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மாஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க³) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா தி³ப்³போ³ ரூபீ மனோமயோ ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கீ³ அஹீனிந்த்³ரியோ. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க⁴) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா அனந்தோ ஆகாஸோதி ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(ங) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம அனந்தம் விஞ்ஞாணந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(ச) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி.

(ச²) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ² பன ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. ‘நேஸோ நத்தீ²’தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதி. அத்தி² கோ², போ⁴, அஞ்ஞோ அத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனூபகோ³. தம் த்வம் ந ஜானாஸி ந பஸ்ஸஸி. தமஹம் ஜானாமி பஸ்ஸாமி. ஸோ கோ², போ⁴, அத்தா யதோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தி. இமா ஸத்த தி³ட்டி²யோ.

ஸத்தகம்.