(1) தீணி அகுஸலமூலானி
909. தத்த² கதமானி தீணி அகுஸலமூலானி? லோபோ⁴, தோ³ஸோ, மோஹோ.
(க) தத்த² கதமோ லோபோ⁴? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³ அனுனயோ அனுரோதோ⁴ நந்தீ³ நந்தி³ராகோ³ சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³ இச்சா² முச்சா² அஜ்ஜோ²ஸானம் கே³தோ⁴ பரிகே³தோ⁴ ஸங்கோ³ பங்கோ ஏஜா மாயா ஜனிகா ஸஞ்ஜனனீ ஸிப்³பி³னீ ஜாலினீ ஸரிதா விஸத்திகா ஸோதம் விஸடா [விஸதா³ (ஸீ. க.) த⁴. ஸ. 1141] ஆயூஹனீ [ஆயூஹினீ (க.)] து³தியா பணிதி⁴ ப⁴வனேத்தி வனம் வனதோ² ஸந்த²வோ [ஸந்த⁴வோ (க.)] ஸினேஹோ அபேக்கா² படிப³ந்து⁴ ஆஸா ஆஸீஸனா ஆஸீஸிதத்தம் [ஆஸிம்ஸனா ஆஸிம்ஸிதத்தம் (ஸீ. ஸ்யா.)] ரூபாஸா ஸத்³தா³ஸா க³ந்தா⁴ஸா ரஸாஸா போ²ட்ட²ப்³பா³ஸா லாபா⁴ஸா த⁴னாஸா புத்தாஸா ஜீவிதாஸா ஜப்பா அபி⁴ஜப்பா ஜப்பனா ஜப்பிதத்தம் லோலுப்பம் லோலுப்பாயனா லோலுப்பாயிதத்தம் புச்ச²ஞ்ஜிகதா ஸாது⁴கம்யதா அத⁴ம்மராகோ³ விஸமலோபோ⁴ நிகந்தி நிகாமனா பத்த²னா பிஹனா ஸம்பத்த²னா காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹா ரூபதண்ஹா அரூபதண்ஹா நிரோத⁴தண்ஹா ஸத்³த³தண்ஹா ரூபதண்ஹா க³ந்த⁴தண்ஹா ரஸதண்ஹா போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா த⁴ம்மதண்ஹா ஓகோ⁴ யோகோ³ க³ந்தோ² உபாதா³னம் ஆவரணம் நீவரணம் ச²த³னம் ப³ந்த⁴னம் உபக்கிலேஸோ அனுஸயோ பரியுட்டா²னம் லதா வேவிச்ச²ம் து³க்க²மூலம் து³க்க²னிதா³னம் து³க்க²ப்பப⁴வோ மாரபாஸோ மாரப³ளிஸம் மாரவிஸயோ தண்ஹானதீ³ தண்ஹாஜாலம் தண்ஹாக³த்³து³லம் தண்ஹாஸமுத்³தோ³ அபி⁴ஜ்ஜா² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி ‘‘லோபோ⁴’’.
(க²) தத்த² கதமோ தோ³ஸோ? ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, ‘‘அனத்த²ம் மே சரதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, ‘‘அனத்த²ம் மே சரிஸ்ஸதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, ‘‘பியஸ்ஸ மே மனாபஸ்ஸ அனத்த²ம் அசரி’’…பே… அனத்த²ம் சரதி…பே… ‘‘அனத்த²ம் சரிஸ்ஸதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, ‘‘அப்பியஸ்ஸ மே அமனாபஸ்ஸ அத்த²ம் அசரி’’…பே… அத்த²ம் சரதி…பே… ‘‘அத்த²ம் சரிஸ்ஸதீ’’தி ஆகா⁴தோ ஜாயதி, அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதி. யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ படிகா⁴தோ படிக⁴ம் படிவிரோதோ⁴ கோபோ பகோபோ ஸம்பகோபோ தோ³ஸோ பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தி மனோபதோ³ஸோ கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தம் ப்³யாபத்தி ப்³யாபஜ்ஜனா ப்³யாபஜ்ஜிதத்தம் விரோதோ⁴ படிவிரோதோ⁴ சண்டி³க்கம் அஸுரோபோ அனத்தமனதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி ‘‘தோ³ஸோ’’.
(க³) தத்த² கதமோ மோஹோ? து³க்கே² அஞ்ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ அஞ்ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணம், அபரந்தே அஞ்ஞாணம், புப்³ப³ந்தாபரந்தே அஞ்ஞாணம், இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணம், யம் ஏவரூபம் அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனம்…பே… அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம் – அயம் வுச்சதி ‘‘மோஹோ’’. இமானி தீணி அகுஸலமூலானி.