4. தும்ஸ்மா
தும்ஸ்மாதீஹ பச்சயக்³க³ஹணமாசிக்க²தி ‘தும்தாயே’ச்சாதி³னா. ததோ சேதி யதோ தும்ஸ்மாதி பச்சயஸ்ஸேவ க³ஹணம் யதோ ச விஸேஸன நித்³தே³ஸோ, ததோதி அத்தோ². பச்சயக்³க³ஹணே ததா³தி³க்³க³ஹணம் விஞ்ஞாயதே… ‘‘பச்சயக்³க³ஹணே யஸ்மா ஸோ விஹிதோ ததா³தி³னோ க³ஹண’’ந்தி ஞாயதோ. விஸேஸனத்தேன வத்துமிச்சி²தத்தா தத³ந்தக்³க³ஹணம்… ‘‘விதி⁴ப்³பி³ஸேஸனந்தஸ்ஸா’’தி (1-13) வசனாபி⁴ மனஸி நிதா⁴யாஹ- ‘யதோ கிரியத்தா²’இச்சாதி³. ஸோ கிரியத்தோ² ஆதி³ யஸ்ஸ ஸமுதா³யஸ்ஸ ஸோ ததா³தி³ ஸோ பச்சயோந்தே தஸ்ஸ (ஸோ தத³ந்தோ). ததா³தி³தத³ந்தஸமுதா³யவிஸேஸஸ்ஸ க³ஹணம், (நது) தத³ந்தமத்தஸ்ஸே த்யத்தோ². நனு ச தும்ஸ்மாஇதி விஸேஸனத்தேன வத்துமிச்சி²தே ப⁴வது ‘‘விதி⁴ப்³பி³ஸேஸனந்தஸ்ஸே’’தி தத³ந்தக்³க³ஹணம் பச்சயக்³க³ஹணே து கத²ம் ததா³தி³னோ க³ஹணம் வசனாபா⁴வதோச்சாஹ- ‘தத³வினாபா⁴வித்தா’தி. யதோ விஹிதோ தேன வினா ந ப⁴வதி ஸீலேனேதி தத³வினாபா⁴வீ தஸ்ஸ பா⁴வோ தஸ்மா. இமாய யுத்தியா விஞ்ஞாயதே-த்தோ², யமாக்²யாயதே ‘பச்சயக்³க³ஹணே யஸ்மா ஸோ விஹிதோ ததா³தி³னோ க³ஹண’ந்தி. ப⁴வத்வேவம் ததா³தி³னோ தத³ந்தஸ்ஸ ச க³ஹணம், ததோ கிப்ப²லம்த்யாஹ- ‘தேனே’ச்சாதி³.
ஸபாதி³தோதி பாதி³ஸஹிததோ. க² ச² ஸுப்பத்தாபா⁴வாதி க² ச² ஸானம் உப்பத்தியா அபா⁴வா. வுத்தப்பகாரஸ்ஸேவ தும்ப்பச்சயந்தஸ்ஸ பகதிபா⁴வேன க³ஹணா ஸபாதி³தோ க² ச² ஸானமனுப்பத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. விபுப்³பா³ ‘ஜி-ஜயே’இச்சஸ்மா தும்பச்சயந்தா ‘விஜேதுமிச்ச²தீ’தி அத்தே² ‘‘தும்ஸ்மா’’இச்சாதி³னா(ஸோ), தும்ஸ்ஸச லோபோ, நேமித்திகே ஏகாரே நிவத்தே ‘ஜிஸ ஜிஸ இதி த்³வித்தே அனாதி³ப்³யஞ்ஜனலோபோ ‘‘ஜிஹரானம் கீ³’’தி (5-102) கீ³. ஜிகீ³ஸப்பகதிதோ ‘‘பூ⁴தே ஈஊம்’’இச்சாதி³னா (6-4) ஈ. தஸ்மிம் அஞ. ‘‘ஆ ஈ ஊ ம்ஹா ஸ்ஸா ஸ்ஸம்ஹானம் வா’’தி (6-33) ஈஸ்ஸ ரஸ்ஸே ப்³யஜிகீ³ஸி. யதி³ து ஸபாதி³தோ ஸஸ்ஸ உப்பத்தி ஸியா, ததா³ ப்³யஜிகீ³ஸீதி ஏத்த² த்³விப்³ப³சனம் கரீயமானம் ஸப்பச்சயந்தஸ்ஸ பட²மஸ்ஸேகஸ்ஸரஸ்ஸ த்³விப்³ப³சனம் ப⁴வதீதி ‘‘க² ச² ஸான’’மிச்சாதி³னா (5-69) விஜிய இதி ஸமுதா³யே ஆதி³பூ⁴தஸ்ஸ விஸத்³த³ஸ்ஸ ஸியா ஈம்ஹி ச விஹிதே ஸபாதி³னோ பகதிபா⁴வோதி விஸத்³த³ புப்³பே³ அஞாக³மோ ஸியா, ததோ ச அவிவிஜிஸீதி அனிட்ட²ம்பஸஜ்ஜேய்ய.
தும்ஸ்மா இச்சா²யந்தி ச பகதிப்பச்சயத்தா²னமுபதி³ட்ட²த்தா தேன ஸபா⁴வ லிங்கே³ன க² ச² ஸப்பச்சயா தத³ந்தோ ச அனுமிதோ ந பன தும், துமிஹ ஸுதோதி ஆஹ- ‘ந தத³ந்தோ, நாபி ச² ச²ஸா’தி. ஜிக⁴ச்சா²இச்சத்ர த்³வித்தே புப்³ப³ஸ்ஸ க⁴ஸ்ஸ ‘‘சதுத்த² து³தியானம் ததியபட²மா’’தி (5-78) கோ³. தஸ்ஸ ‘‘கவக்³க³ஹானம் சவக்³க³ஜா’’தி (5-79) ஜோ. பாணினினாபீஹ ஸப்பச்சய விதா⁴யகே ஸுத்தே வாக்யம்பி யதா² ஸியாதி வாவசனம் கதம், தத³யுத்தந்தி நிராகத்துமாஹ- ‘வாக்யம்பி’ச்சாதி³. பகத்யாதி³த்யத்ர ஆதி³ ஸத்³தே³ன அத்த²விஸேஸோ க³ஹேதப்³போ³, பகதி விஸேஸோ துமந்தோ, இச்ச²த்தோ²-த்த²விஸேஸோ. இத³ம் லக்க²ணந்தி ‘‘தும்ஸ்மா லோபோ சிச்சா²யம் தே’’இதி இத³ம் லக்க²ணம். நியோக³தோதி நியமேன. ஆஸங்காயமுபஸங்க்²யான’’ந்தி (3-1-7) வாக்யகாரேன வுத்தம் நிராகத்துமாஹ- ‘ஆஸங்காய’மிச்சாதி³.
அசேதனத்தா கூலஸ்ஸ இச்சா²யாஸம்ப⁴வோதி ‘கூலப்பதிதுமிச்ச²தீ’தி வாக்யமேவேச்சா²பகாஸனமஸித்³த⁴ம், தேனாஸித்³தே⁴ன வாக்யேனாஸித்³தா⁴னம் க² ச² ஸானம் ஸாத⁴னம் அஸித்³தே⁴னாஸித்³த⁴ஸாத⁴னம். இச்சா²வசனிச்சா²தி இச்சா²ய வத்துமிச்சா². இச்சா²யபவத்திதோ உபலத்³தீ⁴தி இச்சா²ய உபலத்³தி⁴ உபாலம்போ³ பரிஜானனம் பவத்திதோதி அத்தோ². சேதனாவதிசாதி வுத்தம் தஸ்மா சேதனாவதி பவத்திதோ உபலத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா தத³பதே³ஸே நாசேதனேபி த³ஸ்ஸேதும் ‘யோபேஸா’திஆதி³மாஹ. தே³வத³த்தே ரஜ்ஜு கீ²லாதி³பாணினா உய்யோகோ³, கூலே மத்திகாவிகீரணாதி³. ரஜ்ஜு கு³ணோ. கீ²லோ [கீல (பஞ்சிகா)] ஸம்க்வாதி³.
புலோ திணாதீ³னம் ஸங்கா⁴தோ. ஸா ஸுனகோ² மிமரிஸதீதி மர=பாணசாகே³’இச்சா²யம் துமந்தா ஸோ. ‘‘ஞி ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸே’’தி (5-170) ஞி. த்³வித்தே புப்³ப³தோ-ஞ்ஞஸ்ஸ லோபோ ‘‘க² ச² ஸேஸ்வீ’’தி (5-76) த்³வித்தே புப்³ப³ஸ்ஸாஸ்ஸ இமிமரிஸதி. ததா² பிபதிஸதீதி ‘பதபத²=க³மேன’ இச்சஸ்ஸ. ஸா மிமரிஸதீதி ஸதிபி ஸசேதனத்தே விஸத்தஜீவிதஸ்ஸ ஸுனக²ஸ்ஸ மரணிச்சா² ஸம்ப⁴வதீதி படிபாதி³தம். ‘‘இச்சா²ஸந்தா படிஸேதோ⁴ வத்தப்³போ³’’தி (3-1-7) பாணினீயவாத்திககாரேன வுத்தம், தன்னிராகத்துமாஹ- ‘பு³பு⁴க்கி²து’மிச்சாதி³. ஜாதிபத³த்த²னிஸ்ஸயேன நிவுத்திம்படிபாத³யமாஹ- ‘ஜாதிபத³த்தே²’ச்சாதி³. இதரோ இச்ச²த்தோ².