25. தாத³
பயோஜனபரியாயே அத்த²ஸத்³தே³ ஸதி இத³ந்தி பயோஜனம் பராமட்டு²ம் ஸக்காதி ‘தஸ்ஸேத³’ந்திஆதி³ வுத்தம், தஸத்³தே³னேத்த² விகதியாதிஸம்ப³ந்தோ⁴, அத்த²ஸத்³தே³ன து பகதியா, அத்த² கத²னமேதந்தி இமினா வசனிச்சா²ய மேதிஸ்ஸம் நத்தி² ஸமாஸோதி தீ³பேதி, விக்³க³ஹே வாஸ்மிமிமஸ்மாயேவ நிபாதனா ஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³,ஸோ விகதிஸங்கா²தோ அத்தோ², பகதித்வஞ்ஞபத³த்தே²னாக்கி²பீயதே, ததோ தத³த்த²ஸத்³த³தோ, கோயம் தத³த்த² பா⁴வோ ச்சாஹ-‘தத³த்த²பா⁴வோ நாமா’திஆதி³, நிமித்தம் யூபாதி³விகதி, நிமித்தீதா³ருஆதி³பகதி தஸத்³தே³னாத்த²ஸத்³தே³ன ச க³ஹிதா, தேஸம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ தத³த்த²ஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தினிமித்தம் தத³த்த²பா⁴வோ நாமாதி அத்தோ², ஹேது ஹேதுமந்தபா⁴வலக்க²ணோ ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாமாதி வுத்தம் ஹோதி, பதா⁴னாவச்சே²த³கு³ணஸ்மாதி விதீ⁴யமானத்தேன பதா⁴னஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஆச்சே²த³கா விஸேஸகா கு³ணா, யஞ்ஹி விதீ⁴யதே ஞாபீயதே தம்பதா⁴ன, மிதரமப்பதா⁴னமனுவஜ்ஜமானத்தா, யதா³ உபாதீ³யதேதி வத்வா உபாதீ³யமானப்பகாரம் தி³ட்ட²ந்தேன பு²டயிதுமாஹ-‘யதா²’இச்சாதி³, யூபோ நிமித்தம் யஸ்ஸ தா³ருனோ தம் ததா² வுத்தம் நாஞ்ஞனிமித்தந்தி யதா³ நிமித்யவச்சே²த³கத்தேனுபாதீ³யதே ததா³ நிமித்தஸத்³த³தோவ சதுத்தீ² ஸம்ப³ந்தோ⁴, ததோ அஞ்ஞனிமித்ததோ, நிமித்தனிமித்தீனம் ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ அபி⁴முக²பா⁴வேன தத்தே²வ நிமித்தே பவத்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, நிமித்தஸத்³த³தோ ஹேதுததியாபி நாஸங்கனீயாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, காரணமாஹ-‘நிமித்த’ [ஹேது] இச்சாதி³. உப⁴யத்தா²தி யூபாய பாகாயாதி உப⁴யத்த².
பிணியமானா கிம் ஸத்³தா³தி³வசனீயா பரோ ஸாது³ஆதி³கோ யோ-த்தோ² ஸோ அஞ்ஞோ கத்தா யஸ்ஸ ஸோ அஞ்ஞகத்துகோ-பி⁴லாஸோ, அபி⁴லாஸோ ருசீதி இமினா தி³த்யாத்³யனேகத்த²ந்தோபி ருசிஸத்³தோ³-பி⁴லாஸே ருள்ஹோவ க³ய்ஹதீதி வத³தி, ஸா ருசி அத்தோ²-பி⁴தே⁴ய்யோ யேஸம் பே⁴ தத³த்தா², தேஸம் ஸம்ப³ந்தி⁴னோ பிணியமானஸ்ஸ, இமினா ச கிஞ்சாபி ருசிரயம் யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதேயோ வா தஸ்ஸா ஜனகோ, தேஸமுபி⁴ன்னம்பி அத்தி², ததா²பி யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதே ஸோவ தஸ்ஸாதி⁴கரணம், அஜனகோபி ஸோ தாய ஸம்ஸத்தோதி தஸ்ஸேவ பிணியமானஸ்ஸ ஸம்பதா³னஸஞ்ஞா, நதுஜனகஸ்ஸ தாயாஸம்ஸத்தஸ்ஸாதி தீ³பேதி, இதா⁴தி இமினா ஸக்கதே உதா³ஹரணானமஸமானரூபகம் த³ஸ்ஸேதி, இமினா ச உதா³ஹரணானமஸமான ரூபத்தமேவ சதுத்தீ²விதா⁴னே காரணம், அஞ்ஞதா² ச²ட்டீ²யேவ தேஹிபி விதீ⁴யேய்ய காரணாஸம்ப⁴வா [காரணஸப்³பா⁴வா] ஹி தீ³பேதி, ஈதி³ஸஸ்ஸ பச்சுதா³ஹரண(ஸ்ஸ) பா⁴வே காரணமாஹ-‘அனஞ்ஞகத்து கத்தா-பி⁴லாஸஸ்ஸா’தி, பரேஸமித³ம்பச்சுதா³ஹரணம்ப⁴வது இத⁴ கத²ந்தி ஆஹ-‘இஹத்வி’ச்சாதி³, த்வந்தி அத்தமத்தே பட²மாயேவ, ஸம்ப⁴வே காரணந்தரமாஹ-‘அத²வா’திஆதி³, நத்தி² அஞ்ஞோ கத்தா யஸ்ஸா ஸா அனஞ்ஞகத்துகா ருசி, பா⁴ய ருசியா ஸம்ப³ந்தி⁴னோ பிணியமானஸ்ஸ ஸம்பதா³னஸஞ்ஞம் யே பன இச்ச²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, யே பன ஆஹு சாதிஸம்ப³ந்தோ⁴, உப்பஜ்ஜனமுப்பத்தி, கஸ்ஸ உப்பத்தி, ருசியா, உப்பத்தியா ஆதா⁴ரோ உப்பத்யாதா⁴ரோ‘தே³வத³த்தாய ரோசதே’ச்சாதோ³ தே³வத³த்தாதி³ம் உபலக்கே²தீதி உப்பத்யாதா⁴ரோபலக்க²ணம் வசனம், ஏத்த² ருசியா உப்பத்யாதா⁴ரோபலக்க²ணமேவ வசனந்தி ஸாவதா⁴ரண மத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³… ஸப்³பே³ஸம் வாக்யானமவதா⁴ரணப²லத்தா, தேன பிணிய மானவசனமபி⁴லாஸஸ்ஸ அஞ்ஞகத்துகதாஸந்த³ஸ்ஸனபரம் ந ஹோதீதி ப்³யவச்சி²ன்னம்ப⁴வதி, தேஸம் கச்சாயனஸ்ஸ சேஹாபி பஸஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, இஹாபீதி த்வமிதி ஏத்தா²பி, அஞ்ஞதா²ஸித்³த⁴த்தாதி அத்த²மத்தே பட²மாய ஏவ ஸித்³த⁴த்தா, வசனஸ்ஸாதி உபி⁴ன்னம்பி சதுத்தீ²விதா⁴னவசனஸ்ஸ, அதிப்பஸங்கோ³சாதி ‘‘கஸ்ஸ வா த்வம் த⁴ம்மம் ரோசேஸீ’’திஆதோ³ தவாதி அனபி⁴மதட்டா²னப்பத்திச.
தா⁴ரிப்பயோகே³தி தா⁴ரிதா⁴துனோ பயோகே³, உத்தமீணோ அத⁴மீணோதி த⁴னிகக³ஹேதூனம் ருள்ஹீத்யாஹ-‘உத்தமீணோ த⁴னஸாமீ’தி, உத்தமீணமஸ்ஸாதி உத்தமீணோ, தா⁴ரயதீதிமஸ்ஸத்த²மாஹ-‘வஹதீ’தி, தா⁴ரிதோதி தா⁴ரம்தா⁴துதோ. ஸுத்தந்தரேன (தம் தம்) நியமேன நியமிதானம் தேஸம்தேஸம் ஸம்பதா³னஸஞ்ஞம் விதா⁴ய சதுத்தீ² விஹிதா பரேஹி, ததா³ஹ ‘ஸிலாக⁴ ஹனுட்டா²ஸபான’மிச்சாதி³, ஸப்³ப³த்த² யோக³ஸம்ப³ந்தே⁴ ச²ட்டீ², ஞாபேதுந்தி ஸிலாகா⁴தி³கே போ³தே⁴தும், இச்சி²தோதி அதிமதோ. தத³த்த²வாசீனஞ்ச தா⁴தூனம் ஸங்க³ஹணத்த²ம் ‘குத⁴து³ஹிஸ்ஸோஸூயத்தா²ன’ந்தி வுத்தம், யம்பதி கோபோதி இமினா கோபஸ்ஸ விஸயமாஹ, யஸ்ஸாதி இமினா யம்காரகந்தி வுத்தமேவ பராமஸதி, யஸ்ஸாதி ராஜாதி³னோ, புச்ச²தீதி புச்சி²யதே, தேனேவ வக்க²தி-‘யஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴ம் ஸுபா⁴ஸுப⁴ம் புச்ச²தி நேமித்திகோ’தி, யோசானுகூலத்தம்ப⁴ ஜதீதி இமினா இத³ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘பதிபுப்³ப³கோ ஆபுப்³ப³கோச ஸுணோதி அப்³பு⁴பக³மே படிஜானனேச வத்ததே, யதா³யமப்³பு⁴பக³மோ பத்த²னா புப்³ப³தோ ப⁴வதி ததா³ பத்த²னாய கத்து பத்த²யிதுனோ சதுத்தீ² ரூபம்ப⁴வதி, யதா³த்வபத்த²தம்பி கேவலமானுகூல்யேன வத்தமானம்தி³ஸ்வா தே³ய்யமப்³பு⁴பக³ச்ச²ந்தி இத³மித³ம் வோத³ஸ்ஸாமாதி [கோபிஸ்ஸஸாமாதி (போத்த²கே)] ததா³னுகூல்யேன பவத்தனஸங்கா²தாய கிரியாய கத்துனோ சதுத்தீ²ரூபம்ப⁴வதீ’’தி, இமினா ச பாணினியவுத்திகாரஸ்ஸ ஜயாதி³ச்சஸ்ஸமதே ப்³யபி⁴சாரமாஹ, ஸோ ஹி ‘‘அப்³பு⁴பக³மோ நாம பரேன பத்தி²தஸ்ஸ ப⁴வதி தத்த² பத்த²யிதுயேவ சதுத்தீ²ரூபம்ப⁴வதீ’’தி வத³தி, புப்³ப³ஸ்ஸாகிரியாய யோ கத்தாதி வேத³வாக்யேன விஹிதது²திககரண ஸங்கா²தாய உஸ்ஸாஹானுஜானனதோ புப்³ப³பூ⁴தாய கிரியாய யோ கத்தா ஹோதா போதா ச, ஸப்³ப³த்தா²பி‘தஸ்ஸா’தி இத³ம் ‘சதுத்தீ²யாயத³பி⁴மதம் ரூப’ந்திஇமினா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ச²ட்டி²யா ஸப்³ப³ப்³யாபிபா⁴வமாலம்ப³ ஏவந்தி அதிதே³ஸோதி ஆஹ ‘ஏவந்தீ’திஆதி³, ரூபஸாம்யதோ பன தாத³த்தி²யத்த²ஸப்³பா⁴வாச யதா²யோக³ம் தாத³த்த்²ஹ சதுத்தீ²பி ந விருஜ்ஜ²தி, வக்க²தி ஹி‘தாத³த்த்²ஹ வசனிச்சா²யந்து ‘இச்சாதி³னா, இச்சி²தோ ராஜா, கம்ம வசனிச்சா²தி இமினா வசனிச்சா²ய பதா⁴னத்தமாஹ… வசனிச்சா²பி⁴முக²த்தா ஸப்³பே³ஸம் காரகானம், அப்பசுரப்பயோக³த்தாதி அப³ஹுப்பயோக³த்தா, ஹனுதே அபனயதி, உபதிட்ட²தே உபட்டா²னம் உபக³மனம் கரோதி, பிஹயந்தி பத்தே²ந்தி, குஜ்ஜ² அமரிஸம் கரோதி, து³ஹனாத³யோ கோபப்பப⁴வா நானந்தரேன தே ஸம்ப⁴வந்தீதி தூ³பா⁴த³யோப்யுதா³ஹடா ‘‘ப்³யஞ்ஜனே தீ³க⁴ரஸ்ஸா’’தி (1-33) ரஸ்ஸே அபரஜ்ஜா²மி, இஸ்ஸயந்தி நஸஹந்தி, ஆரஜ்ஜ²தி புச்சி²தோ நேமித்திகோ உபபரிக்க²தி, பா⁴த³த்த்²ஹம் விபா⁴வேதி ‘யஸ்ஸே’ச்சாதி³னா, பரியா லோசேதி உபபரிக்க²தி, கிம் லக்க²ணோ-யமனியமோச்சாஹ-‘நாவஸ்ஸ’மிச்சாதி³, யாசிதுஸ்மாயேவ [யாசிதுயேவ (போத்த²கே)] ச²ட்டீ²தி நாவஸ்ஸமயன்னியமோதி அத்தோ², குதோச்சாஹ-‘ஸம்ப³ந்தே⁴’ச்சாதி³, அஞ்ஞஸ்மாபீதி அயாசிதுதோஅபி, து²திகரணஸ்ஸ கத்துபூ⁴தா ஹோதாபோதாரோ உஸ்ஸாஹனானுஜானனானம் கம்மம் ஹோதீதி ஆஹ-‘பச்சனுபுப்³ப³ஸ்ஸ கி³ணாதிஸ்ஸ கம்மே’தி. ஹோதுபோதுஸத்³தே³ஹிச்சாதி³னா போதுஸத்³த³ஸ்ஸபி ச²ட்டி²ரூபம் த³ஸ்ஸிதம், வுத்தியந்து ‘ஹோது பதிகி³ணாதி’ச்சேவ பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஹோத்வேவம்பித்யம்ஹாகமத்ரோபேக்கா², உஸ்ஸாஹயதீத்யத்தே² கி³ணாதி அந்தோக³தண்யத்தோ². அனாவாதோ³தி நாவாஅன்னாதி³வஜ்ஜிதே. ஏத்த² பன ததா² படிஸேதா⁴பா⁴வேபி ப³ஹுலாதி⁴காரதோ ‘ந தம் நாவம்மஞ்ஞே நதம் அன்னம்மஞ்ஞே’ச்சாதி³ ப⁴வதி, அத்தே²வ ஹி ப³ஹுலாதி⁴காரதோவா திப்பஸங்கா³பா⁴வோ, பட²மந்தம் ரூபந்தி மஞ்ஞமானோதி பட²மந்தம் ரூபம், ஏத்த²ச யதா³ திணாதி³தோபி கி²கம்ஸீயதே ததா³ நிந்தா³வக³மோ, தத்த² ச நியோக³தோவ நஞ்பயோகோ³ ஞாதா²னுப பத்தியாதி ஸப்படிஸேத⁴முதா³ஹடம் ‘ந மஞ்ஞமானோ’தி, அவதி⁴ம்ஹியேவ பஞ்சமீதிணாதி, நஞ்பயோகே³வ நியோக³தோ நிந்தா³வக³மா திணந்தி கம்மேயேவ து³தியா, அத²வா ஸதீபி நிந்தா³வக³மே வசனிச்சா²தோ ஸவிஸயேயேவ து³தியா, ஸம்முதிப்பயோகே³தி ஸம்முதிஸத்³த³ஸ்ஸ பயோகே³, சதுத்தி²ம் இச்ச²ந்தீதி மத்தாயாதி ஏத்த² சதுத்தி²ம் இச்ச²ந்தி, புன ருத்தத்தே காரணமாஹ-‘அத² ஸோதிவிஜ்ஜமானத்தா’தி, சண்ட³ஸ்ஸ குக்குரஸ்ஸாதிஆதி³ஸுத்தே ‘‘அத² ஸோ’’தி பாட²ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா ‘பி⁴ய்யோஸோ மத்தாயா’தி ஏத்த² ஸோகாரோ புனருத்தோதி அதி⁴ப்பாயோ, சக்³க³ஹணேனாதி ‘‘ஸிலாக⁴ஹனு…பே… ஸத்தம்யத்தே²ஸுசா’’தி ஸுத்தே சக்³க³ஹணேன, சதுத்தீ²பி⁴மதாதி ‘‘நமோ யோகா³தி³ஸ்வபிசா’’தி ஸுத்தேன.