54. விச்சா²
யம்வத்ததேதி வுத்திவசனம் நிக்கி²பித்வா தஸ்ஸ அத்த²ம் வத்துமாரப⁴தே ‘ஸம்ப⁴வாபேக்கா²யே’ச்சாதி³, யம்வத்ததேதி ச ஸுத்தே அவிஜ்ஜமானேபி க³ம்மமானத்த²ஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ பயோக³ம்பதி காமசாரோதி வுத்தியம் வுத்தம், யஸத்³த³ஸ்ஸானியமத்த²வுத்தித்தேபி பத³வாக்யதோ நாஞ்ஞம் ஸம்ப⁴வதி விச்சா²யமாபி⁴க்க²ஞ்ஞே ச வத்தமானந்தி ஆஹ ‘ஸம்ப⁴வாபேக்கா²யபத³ம் வாக்யம்வா’தி, ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப⁴வோ-பத³ம் வாக்யம் வா, தஸ்மிம் அபேக்கா²ய பத³ம் வாக்யம் வா வத்ததேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, வத்ததேதி விச்சா²யமாபி⁴ஞ்ஞே சாத்தே² வத்ததே, நனு பத³ஸ்ஸ வாக்யஸ்ஸ வா விஸும்யேவ த³ப்³பா³த³யோ அத்தா², தம் கத²மித³ மேதஸ்மிம் வத்துத⁴ம்மே கிரியாத⁴ம்மே ச விச்சா²பி⁴க்க²ஞ்ஞத்தே² வத்ததேதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ-‘விஸயபா⁴வேனா’திஆதி³, விச்சா²ய வத்துத⁴ம்மஸ்ஸ கிரியாத⁴ம்மஸ்ஸ சாபி⁴க்க²ஞ்ஞஸ்ஸ விஸயோ பத³ம் வாக்யம் வா… அனஞ்ஞத்த²வுத்திவஸேன தத்த²ப்பவத்தியா, தம் வஸேனச, அபி⁴தா⁴யகத்தேன சேதி கோ³சரத்தேன பகாஸகத்தேன சாதி அத்தோ², யம்வத்ததேதி அஜ்ஜா²ஹடஸ்ஸ யந்தி பட²மந்தஸ்ஸ விப⁴த்திவிபரிணாமம் த³ஸ்ஸேதி (தஸ்ஸாதி) ஆதி³னா, இமினா இத³ம் தீ³பேதி ‘‘யஜ்ஜபி ‘விச்சா²பி⁴க்க²ஞ்ஞேஸ்வி’ த்யத்ர ச²ட்டீ²னோச்சாரீயதே, ததா²பி ச²ட்டீ²பஸித்³தி⁴ ஹோதேவ, கத²ம் த்³வே இச்சாதே³ஸனித்³தே³ஸா ஆதே³ஸோ ச ஸம்ப³ந்தீ⁴னமபேக்க²தே, ‘விச்சா²பி⁴க்க²ஞ்ஞேஸூ’தி சாத்த²னித்³தே³ஸோ, ந சாத்த²ஸ்ஸாதே³ஸேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ உபபஜ்ஜதே, தஸ்மா விச்சா²பி⁴க்க²ஞ்ஞேஸு யம் பத³ம் வாக்யம் வா வத்ததே தஸ்ஸ த்³வே ப⁴வந்திச்சேவம் ச²ட்டீ²யத்தோ² ஸக்கா வத்து’’ந்தி, த்³வே ரூபானி ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஸத்³த³ரூபே ஸங்க்²யய்யேதி து³தியா ப³ஹுவசனந்தம் படிபாத³யமானோதி ஏத்த² படிபாத³னகிரியாய ஸம்ப³ந்தே⁴னோபதி³ட்ட²ம், ‘‘வாக்யந்தரட்டோ²பி ஸத்³தோ³ தத³ஞ்ஞஸ்மிம்பி ஸம்ப³ந்த⁴முபயாதீ’’தி த்³விஸத்³தோ³தி இத³ம் உபரி வாக்யத்³வயேப்யுபயுஜ்ஜதி ‘த்³விஸத்³தோ³ வுத்தோ, த்³விஸத்³தோ³ ந ஸரூபப்பதா⁴னோ’தி, அத² ஸரூபப்பதா⁴னோ கஸ்மா ந வுத்தோதி ஆஹ-‘ப³ஹுவசனேன நித்³தே³ஸா’தி, அத² த்³வேதி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தத்தா பத³வாக்யானம் டா²னே த்³விப்³ப³சனம் வா ஸியா, தானேவா வத்தந்தீதி த்³விப்பயோகோ³ வா, ததா² ஸதி ‘யம்வத்ததே தஸ்ஸா’தி கஸ்மா பட²மமேவ நிஸ்ஸாய வுத்தியம் விவரணம் கதந்தி ஆஹ-‘ஏவஞ்சா’திஆதி³, இதா³னி த்³விப்பயோக³பக்க²ஸ்ஸ ஸதோ³ஸத்தா அக³ஹிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ-‘யதா³த்வி’ த்யாதி³, துஸத்³தோ³ புப்³ப³ஸ்மா பக்கா² விஸேஸஸ்ஸ பத³ஸ்ஸகோ [விஸேஸனத்தோ² (போத்த²கே)], தத்த² ஹி த்³வே [த்³வேரூப (போத்த²கே)] ஸத்³த³ரூபான்யாதி³ஸீயந்தே, இஹ து ஸோவ ஸத்³தோ³ த்³விராவத்ததே, ஆவுத்தீ ஸங்க்²யேய்யாதி ஏவம் மஞ்ஞதே ‘‘த்³விஸத்³தோ³-யம் ‘‘ஆத³ஸஹி ஸங்க்²யா ஸங்க்²யேய்யே வத்தந்தே’’தி வசனதோ ஸங்க்²யேய்யவசனோ, தஸ்மேஹ ஸங்க்²யேய்யம் ஸத்³த³ரூபம் வா ஸியா ஆவுத்தி வா, இச்சபி நித்³தே³ஸோ தது³ப⁴யமபேக்கி²ய நபும்ஸகலிங்கே³ன வா ஸியா இத்தி²லிங்கே³ன வா, தத்த² யதா³ நபும்ஸகலிங்கே³ன நித்³தே³ஸோ, ததா³ ஸத்³த³ரூபானி ஸங்க்²யேய்யானி ப⁴வந்தி, யதா³ து இத்தி²லிங்கே³ன, ததா³ ஸத்³த³ஸ்ஸாவுத்தீ உச்சாரணலக்க²ணா கிரியா ஸங்க்²யேயா ப⁴வந்தி, ததோ சேத்த² ஆவுத்தீஅபி ஸங்க்²யேயா ஹோந்தீ’’தி, ததா³ த்³விப்பயோகோ³ த்³விப்³ப³வசனந்தி ஏஸ பக்கோ²தி அயமேத்த² பா⁴வோ’’ யதா³ த்³வே ஆவுத்தியோ விதீ⁴யந்தே ததா³ த்³விப்பயோகோ³ த்³விப்³ப³சனந்தே ஸோபேக்கோ², (அத்ர டா²ன்யாதே³ஸபா⁴வோ நத்தி²) [நதுட்டா²னே த்³விப்³ப³சனபக்கோ² (போத்த²கே)] ஆவுத்தி ஹி கிரியா, தஸ்ஸா சேஹ ஸத்³தோ³ ஸாத⁴னம், ந ச கிரியாய ஸாத⁴னஸ்ஸ ச டா²ன்யாதே³ஸபா⁴வோ உபபஜ்ஜதே, தஸ்மா யதா³வுத்தீ விதீ⁴யந்தே, ததா³ தி³ப்பயோகோ³ த்³விப்³ப³சனந்தே-ஸோ பக்கோ² ப⁴வதீ’’தி, அயம்பி பக்கோ² பாணினீயேஹி பரிக்³க³ஹீதோ, தத³யுத்தம் தோ³ஸது³ட்ட²த்தாதி ஸந்த³ஸ்ஸயமாஹ-‘ஸோ பனே’த்யாதி³, தே ஹி து³தியம்பி பக்க²மப்³பு⁴பக³ம்ம உபசாரமத்ததோ பே⁴தோ³, வத்து²தோத்வபே⁴தோ³ வாதி போனோபுஞ்ஞேன தம் ஸாதே⁴ந்தி. கத²ம்பன ஸதோ³ஸத்தம் யேனாயம் ந க³ஹிதோத்யாஹ- ‘ததா²ஹி’ச்சாதி³, ண்யோ நஸியாதி ‘‘தஸ்ஸ பா⁴வகம்மேஸு த்த தா த்தன ண்ய ணேய்ய ணிய ணியா’’தி (4-59) பா⁴வே விதீ⁴யமானோ ண்யோ த்³விப்பயோக³பக்கே² ஸத்³த³பே⁴த³ஸப்³பா⁴வா புன புனேதி ஸமுதா³யஸபா⁴வதோ புனபுன பா⁴வோதி அத்தே² புனபுன ஸமுதா³யதோ ந ப⁴வேய்யாதி அத்தோ², ந கேவலம் ண்யோவ, அத² கோ² ஏகபத³ந்தோக³தா⁴னம் ஸரானம் ஸரானமாதி³பூ⁴தஸ்ஸுகாரஸ்ஸ ப⁴வந்தோ ஓகாரோபி ‘‘ஸரானமாதி³ஸ்ஸா யுவண்ணஸ்ஸா ஏஓ ணானுப³ந்தே⁴’’தி (4-124) ந ஸியா, ‘‘மனாத்³யாபாதீ³னமோமயே ச ‘‘இதி (3-59) ஓகாரோ பன பக்க²த்³வயேபி ஹோதேவ… உத்தரபத³ஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வேன க³ஹிதத்தா, புப்³ப³பக்கே²பி ஹி த்³வே ஸத்³த³ரூபான்யேவாதி³ஸீயந்தேதி ஹோதேவ பத³ பே⁴தோ³, வக்க²தி ஹி ‘ஸதீபி அத்தக³தே பே⁴தே³’தி. நனு ஆவுத்தித⁴ம்மபே⁴த³ ஸத்³த³ஸ்ஸுபசரிதோ பே⁴தோ³, ஸரூபதோ த்வபே⁴தோ³வ, அஞ்ஞதா² ஆவுத்தியேவ ந ஸியா, ஏகஸ்ஸ ஹி வத்து²னோ ஆவுத்தி ஹோதிச்சாஹ‘நாந்தரேனே’ச்சாதி³, அஞ்ஞதே²தி உபசரிதோ பே⁴தோ³ ந ஸபா⁴வதோதி சே, காரியம்ப⁴வதீதி ஏவி ந ஸக்கா வத்துந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஸபா⁴வதோ த்வபே⁴தோ³ வாதி உபசாராபா⁴வேன வத்து²தோ விஜ்ஜமானபே⁴த³மவதா⁴ரயதி, அஞ்ஞதா²தி யதி³ பே⁴தோ³ ஸியா, ஆவுத்தியேவ ந ஸியாதி ஏத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ ‘‘யதி³ ஸபா⁴வதோவ பே⁴தோ³ பி⁴ன்னஸ்ஸ பன கத²மாவுத்தி ஸியா’’தி, டா²னிஸதி³ஸத்தாதி ‘‘டா²னீவியாதே³ஸோ’’தி பரிபா⁴ஸமுபலக்கே²தி.
கிரியாயாதிஆதீ³ஸு ஸஹத்தே² ததியா… கிரியாதீ³ஹி த³ப்³பா³த்³யத்தா²னம் வத்து [கத்து] ப்³யாபனிச்சா²பவத்திதோ, தே³ஸாதீ³தி ( ) [(ஹி) (போத்த²கே)] ஆதி³ஸத்³தே³ன காலாவத்தா²தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி, நானாகாரயுத்தமேவ பி⁴ன்னம் நாம ஹோதீதி ஆஹ-‘அனேகப்பகாரயுத்தே’தி, ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸதோ வுத்தம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தேனாதி யேன ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸேன ஸகிம் ப்³யாபனிச்சா² ஜோதீயதி தேன கரணபூ⁴தேன ஹேதுபூ⁴தேன வா, கமேன ப்³யாபிதுமிச்சா²யம் ஜாதிஆதீ³னஞ்ச ப்³யாபிதுமிச்சா²யந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தத்த² அயஞ்ச கா³மோ ரமணீயோ அயஞ்ச கா³மோ ரமணீயோதி கமேன ப்³யாபிதுமிச்சா², ஏத்த² கிஞ்சாபி ரமணீயகு³ணேன கா³மத³ப்³ப³யோகோ³ அத்தி², ததா²பி கா³மானம் கு³ணேன யோகோ³, ஸப்³போ³ கா³மோ ரமணீயோதி பா³ஹுல்லேன, நத்தி² ஸாகல்லேன [கமேன (போத்த²கே)] ப்³யாபிதுமிட்ட²த்தந்தி ஸகலப்³யாபனிச்சா²யாபா⁴வோதி ந த்³விப்³ப³சனம், ஏவமுபரி யோஜேத்வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, ஸம்பன்னோ யவோதி ஸம்பன்னகு³ணேன யவஜாதியா ப்³யாபிதுமிச்சா², ஏகத்தா² ஜாதி, அனேகத்த² நிஸ்ஸயா விச்சா² [ஏகத்தா²ஜாதி, ஏகமத்த²ம் ஞாபயிஸ்ஸாமீதி ஜாதிஸத்³தோ³ பயுஜ்ஜதே அனே கத்த²னிஸ்ஸயாச விச்சா², அனேகத்த²ம் ஸஞ்ஞாபயிஸ்ஸாமீதி விச்சா²பயுஜ்ஜதே-தி மஹாப⁴ஸ்ஸே], ஸோப⁴னம் த⁴வக²தி³ரந்தி ஸோப⁴னகு³ணேன த⁴வாதி³த³ப்³பா³னம் ப்³யாபிதுமிச்சா², அத்த²ஸத்³தே³னேத்த² த³ப்³பா³த³யோ வத்துமிட்டா²தி ஆஹ-‘த³ப்³ப³கு³ணகிரியாலக்க²ணே’தி, விஸத்³தோ³ பனேத்த² ப்³யாபனத்தோ²தி ஆஹ-‘ப்³யாபிதும் ஸம்ப³ந்தி⁴து’ந்தி, ஸாதி விச்சா², வத்துத⁴ம்மோதி ‘ருக்க²ம்ருக்க²’மிச்சாதி³கம் யோ வத³தி, தஸ்ஸ வத்துனோ த⁴ம்மோ… இச்சா²லக்க²ணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தப்படிப³த்³த⁴த்தா, ஸத்³தோ³தி ருக்க²மிச்சாதி³கோ, தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ யம் ரூபம் அத்த பா⁴வோ, தமேவ பச்சாஸத்யா ‘‘ஸுதானுமிதேஸு ஸுதஸம்ப³ந்தோ⁴வ ப³லவா’’தி விச்சா² பி⁴க்க²ஞ்ஞேஸு வத்தமானஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸேவ தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ பச்சாஸன்னபா⁴வதோ த்³விஸங்க்²யா யுத்தம் த்³விஸங்கா²தாய ஸங்க்²யாய ‘ருக்க²ம் ருக்க²’மிச்சேவம் யுத்தம் அதிதி³ஸீயதே ஸுத்தே த்³வேஇச்சனேன, த்³விப்³ப³சனஸ்ஸேவ [த்³விப்³ப³சனமேவ (போத்த²கே)] ஹி த்³விஸங்க்²யாயுத்ததா, அத² கதமேகவசனந்தஸ்ஸ த்³விப்³ப³சனம், ததா²ஹி ஸப்³பே³யேவேதேத்த² விச்சா²யம் த்³வித்தேஹ்யபி⁴த⁴யந்தேதி ப³ஹத்தா ப³ஹுவசனம் பப்போதி, ஏகவசனந்து ந ஸிஜ்ஜ²தி ‘ருக்க²ம் ருக்க²ம் ஸிஞ்சதீ’தி ஏகத்தா²பி⁴தா⁴னபி⁴ன்னஸப்³ப³ருக்க²ப்பதீதீதி கத²மேகவசனந்தஸ்ஸ த்³விப்³ப³வசனந்தீ ஆஸங்கியாஹ-‘தத்தே²’ச்சாதி³, அத்த²ஸாமத்தி²யாதி ‘ப³ஹுவசனந்தப்பயோகே³ஹி’ச்சாதி³னா வக்க²மானனயேன ப³ஹுவசனந்தப்பயோகே³னேவ விச்சா²த்த²ஜோதனதோ ந தத்த² த்³வீப்³ப³சனம் ஸியா, ப⁴விதப்³ப³ஞ்ச த்³விப்³ப³சனே (ந, ஏ) கவசனத்தமந்தரேன ந சாத்தி² த்³விப்³ப³சனாவகா ஸோதி பதீதி ப³லாவக³தோ யோ-த்தோ², தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அஞ்ஞதா²னுபபத்திலக்க²ணம் ஸாமத்தி²யம் அத்த²ஸாமத்தி²யம், அத்த²ஸாமத்தி²யா ஏகவசனந்தஸ்ஸ த்³வீப்³ப³சனந்தி ஸம்ப³ந்தா⁴, கிரியாதி³யோக³ந்தி கிரியாகு³ணாதி³ ஸம்ப³ந்தோ⁴, மந்த்வாதி ப்³யாபிதுமிச்சா²யந்தீமஸ்ஸ புப்³ப³கிரியாவசனம், அபி⁴ஸம்ஹரித்வாதி ஏகதோகத்வா. ஸத்³த³ஸ்ஸ தாதி³ஸத்த²பச்சாயகத்தே ஸாமத்தி²யம் ஸத்³த³ஸத்தி [ஸத்³த³ஸ்ஸ]. யுக³பதா³தி⁴கரணதாயம் ஸஹவசனிச்சா²யம் ப³ஹுவசனப்பவத்தியேவ, ந தத்த² த்³விப்³ப³சனந்தி த³ஸ்ஸேதுமாஹ-‘அதோயேவே’ச்சாதி³, அதோ யேவாதி ப³ஹுவசனந்தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸத்தியா விச்சா²ஜோதனதோ த்³விப்³ப³சனாபா⁴வாயேவ, ஏவமஞ்ஞதே- ‘இத⁴ பன யோக³பஜ்ஜம் து³வித⁴ம் ஸத்³த³யோக³பஜ்ஜம் அத்த²யோக³பஜ்ஜஞ்ச, தத்த² கிஞ்சி ஸாத்த²கானம் ஸத்³த³யோக³பஜ்ஜமத்த²யோக³ பஜ்ஜம் ந ஸம்ப⁴வதீதி, யுக³பதி³ அதி⁴கரணம் த⁴வாதி³ அத்தோ² யஸ்ஸ ஸோத⁴வக²தி³ரபலாஸஸத்³தோ³ யுக³பதா³தி⁴கரணோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ததா², தஸ்ஸஞ்ச ஸதி, ஸத்³த³யோக³பஜ்ஜமந்தரேன பி⁴ன்னத்தா²னமேகஸத்³த³வசனீயான மேகதோ பபத்தி அத்த²யோக³பஜ்ஜம், தம் ஸஹவசனிச்சா²யந்தி இமினா த³ஸ்ஸிதந்தி தஸ்ஸம் ஸஹவசனிச்சா²யஞ்ச ஸதி, ஸோப⁴னா த⁴வக²தி³ரபலாஸா ஸோப⁴னா ருக்கா²தி ஸோப⁴னகு³ணயோகே³பி ப³ஹுவசனேனேவ விச்சா²ஜோதனதோ த்³விப்³ப³சனாபா⁴வோதி, ஸோப⁴னம் த⁴வக²தி³ரந்தி பன ஸதீபி ஸத்³த³யோக³பஜ்ஜே ஸமாஹாரத்தா நத்த²த்த²யோக³பஜ்ஜ [நாத்வயாக³பஜ்ஜ (போத்த²கே)] ந்தி ஏகவசனந்தத்தா த்³வித்தப்பஸங்கே³பி ஸோப⁴னம் த⁴வக²தி³ரந்தி ஸத்³தா³னம் ஸகிம் ப்³யாபனிச்சா²யாபா⁴வா ந த்³விப்³ப³சனந்தி ஹேட்டா² வுத்தம்.
வாத்திககாரேன ‘‘ஆனுபுப்³பி³யே த்³வே ப⁴வந்தீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி (8-1-1-வா) வுத்தம், ததா³ஹ-‘ஆனுபுப்³பி³யேபி’ச்சாதி³னா, அத்தே²வானுபுப்³பி³யேபி விச்சா² ததோவ த்³வித்தந்தி படிபாத³ய ‘மானுபுப்³பி³ய’மிச்சாதி³னா ‘அத்தி²யேவேச்சாதி³னோ வுத்திவாக்யஸ்ஸ விவரணமாஹ. கா³மஜாதியா துல்யஜாதியானம் தி³ஸா தே³ஸாதி³பே⁴தே³ன பி⁴ன்னானமிவ கா³மானம், ந ஏத்த² விச்சா², மூலமக்³க³ம் வா ஹி முக்²ய மேகமேவ… ஹேட்டு²த்³த⁴பா⁴க³ந்தராபா⁴வேனேகத்தா, யேனுபரியதோ⁴ பா⁴கா³பேக்கா²ய கதமூலக்³க³ப்³யபதே³ஸேன பி⁴ன்னஜாதியா மூலக்³க³பா⁴கா³, தே பி⁴ன்னஜாதியா, ந ச பி⁴ன்னஜாதியானம் விச்சா² ஹோதி, ந ஹி கோ³கோ³தி வுத்தே (வாஹீக)க³தா விச்சா²வக³ம்யதேதி ஆசரியஜினிந்த³பு³த்³தி⁴னா ஆனுபுப்³பி³யே விச்சா²யாபா⁴வம் படிபாதி³தம், தம் விக⁴டயிதும் ‘யதி³ ஹி’ச்சாதி³னா யம் வுத்தியம் வுத்தம், தம் விபஞ்சிதுமாஹ- ‘யதே²’ச்சாதி³, நஸன்னிவிட்டோ²தி ந பதிட்டி²தோ, நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி, யஸ்ஸூபரிபா⁴கோ³ அத்தி² தம்பி மூலந்தி மூல ப்³யபதே³ஸஸ்ஸாபேக்கா² கதத்தமாஹ, உப⁴யந்தி மூலமக்³க³ஞ்ச, ததா² அஞ்ஞேபி மூலக்³க³பா⁴கா³தி இமினா மூலக்³க³பே⁴தா³னம் ஹேட்டா² விய க³ஹணே ஸதி ப³ஹுத்தமாஹ, புப்³ப³கதி²தேனாதி ‘ருக்கா²தீ³னம் பா³ஹுல்லேனா’திஆதி³னா புப்³பே³ வுத்தனயேன, இத³ம் வுத்தம் ஹோதி ‘‘மூலாதீ³னம் பா³ஹுல்லேன தூ²லாதி³ கு³ணயோக³ம்மந்த்வா ஸத்தமீவிப⁴த்தியுத்தேன மூலாதி³ஸத்³த³ஸஹிதேன ஸப்³ப³ ஸத்³தே³ன மூலாதி³கமத்த²மபி⁴ஸம்ஹரித்வா ஸப்³ப³ஸ்மிம் மூலே தூ²லா ஸப்³ப³ஸ்மிம் அக்³கே³ ஸுகு²மாதி ஏவம் (வத்துனோ) ப்³யாபிதுமிச்சா²யமேகவசனந்தஸ்ஸ விச்சா²யந்த்வேவ த்³விப்³ப³சன’’ந்தி.
ஜேட்டா²னம் விச்சா²ஸம்ப⁴வே ஸப்³ப³கனிட்ட²ஸ்ஸ ஜேட்ட²த்தாபா⁴வானுப்பவேஸோ ந ஸியாதி ஆனுபுப்³பி³யமத்தவசனிச்சா²யம் தேனேவ த்³வித்தமபி⁴ஹிதம் ‘ஜேட்ட²ம் ஜேட்ட²மனுப்பவேஸயா’தி தேனேவாசரியேன, தத³து⁴னா விக⁴டீயதி ‘ஜேட்ட²’ மிச்சாதி³னா, கனிட்டோ²பி பவேஸீயதீதி கனிட்ட²ஸ்ஸபி விச்சா²ஸம்ப⁴வமாஹ, தத்த² காரணமாஹ-‘யதே²வ ஹி’ச்சாதி³, பரஸ்ஸாதி மஜ்ஜி²மஸ்ஸாதி ஏத்த² விஸேஸனம், கனிட்ட²ஸ்ஸாபி ஜேட்ட²ப்³யபதே³ஸோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, யதா²வுத்தமேவ ஸமத்தே²தி ‘வத்திச்சா²னிப³ந்த⁴னே ஹி’ச்சாதி³னா, வத்திச்சா²தி³ப³ந்த⁴னேதி வத்துனோ இச்சா² நிப³ந்த⁴னம் காரணமஸ்ஸாதி ஸமாஸோ, வத்து²ஸபா⁴வே வத்து² தத்தே², அபி⁴னிவேஸோ பவத்தி, நாபி⁴ஸம்பு⁴ணாதி ந பப்போதி.
‘‘ஸகத்தே² வதா⁴ரியமானே நேகஸ்மிம் த்³வே ப⁴வந்தீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி (8-1-12-வா) வாத்திககாரேன வுத்தம், ததா³ஹ ‘ஸகத்தே²’இச்சாதி³, அத்த²ப்பகாரணாத்³யனபேக்க²ஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்தே² ஸகத்தே² அவதா⁴ரியமானே ஏத்தகமேவேதி க³ம்மமானே அனேகஸ்மிம் தி³ய்யமானே த்³விப்³ப³சனமிட்ட²ம் மதம் பாணினியானந்தி அத்தோ², அயம்பனேஸமதி⁴ப்பாயோ ‘மாஸகம் மாஸகம் இமம்ஹா கஹாபணா ப⁴வந்தானம் த்³வின்னம் தே³ஹீ த்யத்ர த்³வே ஏவ மாஸா தா³துமிச்சி²தா, கஹாபணம் நாம–
சத்தாரோ விஹயோ கு³ஞ்ஜா, த்³வேகு³ஞ்ஜா மாஸகோ ப⁴வே;
த்³வே அக்கா²வ மாஸகாபஞ்ச,க்கா²னம் த⁴ரணமட்ட²கம்தி.
வுத்தவிதி⁴னானேகமாஸகஸமுதா³யோ, தத்த² ந ஸப்³பே³ கஹாபண ஸம்ப³ந்தி⁴னோ மாஸா தா³னகிரியாய ப்³யாபிதா, த்³வேயேவாதி நேத்த²த்த² விச்சா²தி யதா²வுத்தவத்தப்³பே³ன த்³விப்³ப³சன’’ந்தி, தம் த³ஸ்ஸேத்வாதி தம் த்³விப்³ப³சனோதா³ஹரணம் த³ஸ்ஸேத்வா, படிபாத³யிதும் விச்சா²யமேவ த்³வித்தம் த³ஸ்ஸேதும்… மாஸகம் மாஸகமிச்சாதோ³த்வயமதி⁴ப்பாயோ-‘‘தே³ஹீதி தா³னகிரியாய மாஸ்ஸ ப்³யாபிதுமிட்டா²தி விச்சா²யமேவேத்த² த்³விப்³ப³சனம், ததா²ஹ்யதோ த்³விருத்தா விச்சா²வ க³ம்யதே’’தி, ஸத்³த³ந்தரதோச்சாதி³கம் கிமாஸங்கிய வுத்தந்தி ஆஹ‘தே³ஹீ’திஆதி³, அவதா⁴ரணே பதீயமானேதி கஹாபணஸம்ப³ந்தி⁴னி ப³ஹும்ஹி மாஸகஸமுதா³யே மாஸகத்³வயனிச்ச²யே விஞ்ஞாயமானே ஸதி, அவிஸேஸேன ஸாமஞ்ஞேன மாஸானம் தே³ஹீதி தா³னகிரியாய ப்³யாபனா பா⁴வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஸத்³த³ந்தரதோச்சாதி³னோ ஸாதி⁴ப்பாயமத்த²மபி⁴தா⁴துமாரப⁴தே ‘பதே³னே’ச்சாதி³, ஏத்த² பதே³னாதி மாஸகமிச்சனேன பதே³ன, இமம்ஹா கஹாபணாதி இத³மேத்த² ஸத்³த³ந்தரம், கதாபி⁴ஸங்க²ரணஸ்ஸாதி மாஸகம் மாஸகமிச்சேவம் நிப்பா²தி³தஸ்ஸ, ஸத்³த³ந்தரதோதி இமினா பத³ந்தரயோகோ³ க³ஹிதோதி ஆஹ-‘பத³ந்தரேன யோக³தோ’தி அயமேத்தா²தி⁴ப்பாயோ ‘‘த்³வித்தகரணகாலே ஸத்³த³ந்தரவசனீயஸ்ஸத்த²ஸ்ஸானபேக்கி²தத்தா மாஸகம்மாஸகந்தி அவிஸேஸேன மாஸகவிச்சா²யம் த்³வித்தம், தத³னு பன இமம்ஹா கஹாபணாதிஸத்³த³ந்தரஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி யதி³ கஹாபணஸம்ப³ந்த்⁴ய ந வஸேஸமாஸகவிச்சா² பரிக்³க³ய்ஹதி ததா³ இமஸ்ஸ கஹாபணஸ்ஸாதி ச²ட்டி²யா ப⁴விதப்³ப³ம், இமம்ஹா கஹாபணாதி பன அவதி⁴பஞ்சமீனித்³தே³ஸதோ கஹாபணதோ த்³வயமேவ க³ஹேத்வா ப⁴வந்தானம் த்³வின்னம் தே³ஹீதி இமம்ஹா கஹாபணாதி ஸத்³த³ந்தரதோவதா⁴ரணம் க³ம்யதே’’தி.
‘‘புப்³ப³பட²மானமத்தா²திஸயவசனிச்சா²யம் த்³வே ப⁴வந்தீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி (8-1-12-வா) வுத்தம், ததா³ஹ-‘புப்³ப³பட²மானம் மிச்சாதி³, புப்³ப³பட²மானம் புப்³ப³பட²ம ஸத்³தா³னம் அத்தா²திஸயோ யோ அத்த²ஸ்ஸ பகம்ஸோ, தஸ்ஸ வசனிச்சா²யம், ஸப்³ப³பட²மபா⁴வஸங்கா²த அத்தா²திஸயமத்தாவ வசனிச்சா²தி ந ஏத்த² விச்சா²தி தேஸமதி⁴ப்பாயோ, விகஸனகிரியாய பாககிரியாயாதி வுத்தேபி விகாஸகரணகிரியாய பாககரணகிரியாயாதி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ ‘புப்³ப³ம் புப்³ப³ம் புப்ப²’ந்தி த்யாதோ³, புப்³ப³ம் புப்³ப³ம் விகஸனம் கரோந்தி, பட²மம் பட²மம் வசனம் கரோந்தீதி கிரியாவிஸேஸனவஸேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, புப்³பா³தி மதா பட²மாபி⁴மதாதி இமினா புப்³ப³பட²மபா⁴வேனாபி⁴மதானம் ப³ஹுத்த ப்³யாபனேன விச்சா²ஸப்³பா⁴வே காரணமாஹ.
‘‘ட³தர ட³தமானம் ஸமஸம்பதா⁴ரணாயமித்தீ²னிக³தே³ பா⁴வே த்³வே ப⁴வந்தீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி (8-1-12-வா) வுத்தம், ஏத்த² இத்தி²லிங்க³ஸத்³தோ³ இத்தி²லிங்க³யோகா³ இத்தீ²தி வுத்தோ, நிக³த்³யதேனேனேதி நிக³தோ³, இத்தீ² நிக³தோ³ யஸ்ஸ ஸோ இத்தி²னிக³தோ³பா⁴வோ, தஸ்மிம் இத்தீ²னிக³தே³ பா⁴வே, ததா³ஹ-ரதரரத மந்தான’மிச்சாதி³, இத்தி²லிங்கே³தி இத்தி²லிங்க³ம் யஸ்ஸ ஸோ இத்தி²லிங்கோ³பா⁴வோ, தஸ்மிம் இத்தி²லிங்கே³ பா⁴வே வத்தமானானம் ரதரரதமந்தானம் த்³விப்³ப³சனமபி⁴மதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴, கஸ்மிம் விஸயேதி ஆஹ-‘ஸமஸம்பதா⁴ரண விஸயே’தி, ஸமேன அட்³ட⁴தாதி³னா கு³ணேன இமே உபோ⁴ அட்³டா⁴ இத்வேவம் ரூபா ஸம்பதா⁴ரணா நிரூபனா அவபோ³தோ⁴ ஸமஸம்பதா⁴ரணா, ஸாஏவ விஸயோ, தஸ்மிம் ஸதி, அட்³ட⁴தாய ப³ஹுவித⁴த்தாபா⁴வா கிரியாதி³யோ கா³பா⁴வா ச நத்தே²த்த² விச்சா²தி தேஸமதி⁴ப்பாயோ, புச்சி²யமானாதி இமினா இமே உபோ⁴’ இச்சாதீ³னம் புச்சா²வாக்யதம் த³ஸ்ஸேதி.
பரப்³யவஹாரேனாஹ-‘ஆக்²யாதாதீ³னம் விஸயத்த’ந்தி, இமினா ஆக்²யாதாதீ³னமேவ கிரியாஜோதகபத³பா⁴வேன போனோபுஞ்ஞஸங்கா²தகிரியா த⁴ம்மஸ்ஸ த⁴னஸமேவ விஸயத்தம் தீ³பேதி, அதிஸயவிஸிட்ட²ந்தி இமினா பபசதிஸத்³தே³பகாரோ பகம்ஸத்த² ஜோதகோ உபஸக்³கோ³தி த³ஸ்ஸேதி, ஹிவிதி⁴ம்ஹீதி’லூ-ச்சே²த³னே’இச்சஸ்மா விதி⁴ம்ஹி ஹிப்பச்சயோ ‘‘பஞ்ஹபத்தனாவிதீ⁴ஸு’’தி (6-9) இமினா ஸுத்தேனாதி அத்தோ², ஓஸ்ஸாதி ‘‘யுவண்ணானமேஓபச்சயே’’தி (5-82) ஓகாரஸ்ஸ, ‘புப்³பே³க-கத்துகான’’ (5-62) மிச்சேவாதி ஏவகாரேன பரேஸமிவாயமப்யாபி⁴க்க²ஞ்ஞே பச்சயோ சே விதீ⁴யதே, ததா³ பபசதிஇச்சத்ர விய ஆபி⁴க்க²ஞ்ஞே விதீ⁴யமானேன பச்சயேனேவ ஆபி⁴க்க²ஞ்ஞத்த²ஸ்ஸ பகாஸிதத்தா ந த்³விப்³ப³சனேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி, யதா³ து பு⁴ஸம் புனப்புனம் பசதீதி வசனிச்சா² ததா³பி பபசதீதி ப⁴வத்யேவ.
இஹ இமஸ்மிம் உதா³ஹரணே, ஆபி⁴க்க²ஞ்ஞே இச்சேவாதி இமினா அனுகரணமத்தமேவேதம் நத்தே²த்தா²பி⁴க்க²ஞ்ஞந்தி பாணினியா ஸுத்தந்தரேன த்³வித்தம்படிபாதே³ந்தி, நத்தே²த்த² தாதி³ஸேன வசனேன பயோஜனம், ஆபி⁴க்க²ஞ்ஞேயேவ த்³விப்³ப³சனந்தி த³ஸ்ஸேதி, ஏவமஞ்ஞதே ‘‘படஇச்சேதமனுகரணம் ப⁴வன கிரியம்பதி வத்ததீதி [ப⁴வனகிரியாமதீ வுத்தீதி (போத்த²கே)] கிரியாத⁴ம்மம் போனோபுஞ்ஞமேத்த² அத்தே²வா’’தி, தேனேவ வக்க²தி-‘படபடா ப⁴வதீதி ஆபி⁴க்க²ஞ்ஞே த்³விப்³ப³சன’ந்தி, அனிதிஸ்மிந்தி இதிஸத்³தே³ அவிஜ்ஜமானே, ராப்பச்சயோதி பட²மம் த்³வித்தே கதே பச்சா² ராப்பச்சயோ, ராப்பச்சயமகத்வாபி பகாரந்தரேன ஸாதே⁴துமாஹ- ‘அத²வா’ இச்சாதி³, தீ³கோ⁴ நிச்சந்தி பட²மம் த்³வித்தே படபடகரோதீதி டி²தே நிச்சம் தீ³கோ⁴, படபடா கரோதீதி ஏத்த² நிப்ப²த்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி படபடாயதீதி ஏத்த² த³ஸ்ஸேதும் படபடாயதீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.