10. அனுத்தரியஸுத்தம்

30. ‘‘ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, அனுத்தரியானி. கதமானி ச²? த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம், அனுஸ்ஸதானுத்தரியந்தி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, அஸ்ஸரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, மணிரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம்; நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம், ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் [ஸோகபரித்³த³வானம் (ஸீ.)] ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய [அத்த²க³மாய (ஸீ.)] ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்.

‘‘ஸவனானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பே⁴ரிஸத்³த³ம்பி [பே⁴ரிஸத்³த³ஸ்ஸபி (க.) ஏவம் வீணாஸத்³த³ம்பிஇச்சாதீ³ஸுபி] ஸவனாய க³ச்ச²தி, வீணாஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, கீ³தஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸவனாய க³ச்ச²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம்; நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம், ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸவனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸவனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம்.

‘‘லாபா⁴னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி லப⁴தி, தா³ரலாப⁴ம்பி லப⁴தி, த⁴னலாப⁴ம்பி லப⁴தி, உச்சாவசம் வா பன லாப⁴ம் லப⁴தி, ஸமணே வா ப்³ராஹ்மணே வா மிச்சா²தி³ட்டி²கே மிச்சா²படிபன்னே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. அத்தே²ஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴; நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. ஸோ ச கோ² ஏஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴ ஹீனோ க³ம்மோ போது²ஜ்ஜனிகோ அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம்.

‘‘ஸிக்கா²னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, அஸ்ஸஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, ரத²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த⁴னுஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த²ருஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸிக்க²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ [மிச்சா²படிபத்திம் (க.)] ஸிக்க²தி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி, நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம்.

‘‘பாரிசரியானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ க²த்தியம்பி பரிசரதி, ப்³ராஹ்மணம்பி பரிசரதி, க³ஹபதிம்பி பரிசரதி, உச்சாவசம் வா பன பரிசரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் பரிசரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம்.

‘‘அனுஸ்ஸதானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, தா³ரலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, த⁴னலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, உச்சாவசம் வா பன லாப⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் அனுஸ்ஸரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதீனம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ச² அனுத்தரியானீ’’தி.

‘‘யே த³ஸ்ஸனானுத்தரம் லத்³தா⁴ [யே த³ஸ்ஸனவரம் லத்³தா⁴ (ஸீ. பீ.), த³ஸ்ஸனானுத்தரியம் லத்³தா⁴ (ஸ்யா. கம்.)], ஸவனஞ்ச அனுத்தரம்;

லாபா⁴னுத்தரியம் லத்³தா⁴, ஸிக்கா²னுத்தரியே ரதா [அனுத்தரியம் ததா² (க.)].

‘‘உபட்டி²தா பாரிசரியா, பா⁴வயந்தி அனுஸ்ஸதிம்;

விவேகப்படிஸம்யுத்தம், கே²மம் அமதகா³மினிம்.

‘‘அப்பமாதே³ பமுதி³தா, நிபகா ஸீலஸம்வுதா;

தே வே காலேன பச்சேந்தி [பச்சந்தி (ஸ்யா. க.)], யத்த² து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி. த³ஸமம்;

அனுத்தரியவக்³கோ³ [ஸாமகவக்³கோ³ (க.)] ததியோ.