4. தே³வதாவக்³கோ³

1. ஸேக²ஸுத்தம்

31. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? கம்மாராமதா, ப⁴ஸ்ஸாராமதா, நித்³தா³ராமதா, ஸங்க³ணிகாராமதா, இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞுதா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி.

‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? ந கம்மாராமதா, ந ப⁴ஸ்ஸாராமதா, ந நித்³தா³ராமதா, ந ஸங்க³ணிகாராமதா, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² த⁴ம்மா ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. பட²மம்.

2. பட²மஅபரிஹானஸுத்தம்

32. அத² கோ² அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா தே³வதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ச²யிமே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? ஸத்து²கா³ரவதா, த⁴ம்மகா³ரவதா, ஸங்க⁴கா³ரவதா, ஸிக்கா²கா³ரவதா, அப்பமாத³கா³ரவதா, படிஸந்தா²ரகா³ரவதா [படிஸந்தா⁴ரகா³ரவதா (க.)] – இமே கோ², ப⁴ந்தே, ச² த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இத³மவோச ஸா தே³வதா. ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸி. அத² கோ² ஸா தே³வதா ‘‘ஸமனுஞ்ஞோ மே ஸத்தா²’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி.

அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இமம், பி⁴க்க²வே, ரத்திம் அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘ச²யிமே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? ஸத்து²கா³ரவதா, த⁴ம்மகா³ரவதா, ஸங்க⁴கா³ரவதா, ஸிக்கா²கா³ரவதா, அப்பமாத³கா³ரவதா, படிஸந்தா²ரகா³ரவதா – இமே கோ², ப⁴ந்தே, ச² த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’தி. இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யீ’’தி.

‘‘ஸத்து²க³ரு த⁴ம்மக³ரு, ஸங்கே⁴ ச திப்³ப³கா³ரவோ;

அப்பமாத³க³ரு பி⁴க்கு², படிஸந்தா²ரகா³ரவோ;

அப⁴ப்³போ³ பரிஹானாய, நிப்³பா³னஸ்ஸேவ ஸந்திகே’’தி. து³தியம்;

3. து³தியஅபரிஹானஸுத்தம்

33. ‘‘இமம், பி⁴க்க²வே, ரத்திம் அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘ச²யிமே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே ச²? ஸத்து²கா³ரவதா, த⁴ம்மகா³ரவதா, ஸங்க⁴கா³ரவதா, ஸிக்கா²கா³ரவதா, ஹிரிகா³ரவதா, ஓத்தப்பகா³ரவதா – இமே கோ², ப⁴ந்தே, ச² த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ அபரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’தி. இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யீ’’தி.

‘‘ஸத்து²க³ரு த⁴ம்மக³ரு, ஸங்கே⁴ ச திப்³ப³கா³ரவோ;

ஹிரிஓத்தப்பஸம்பன்னோ, ஸப்பதிஸ்ஸோ ஸகா³ரவோ;

அப⁴ப்³போ³ பரிஹானாய, நிப்³பா³னஸ்ஸேவ ஸந்திகே’’தி. ததியம்;

4. மஹாமோக்³க³ல்லானஸுத்தம்

34. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘கதமேஸானம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம [ஸோதாபன்னாம்ஹா (ஸீ.), ஸோதாபன்னாம்ஹ (ஸ்யா. கம். பீ.)] அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி? தேன கோ² பன ஸமயேன திஸ்ஸோ நாம பி⁴க்கு² அது⁴னாகாலங்கதோ அஞ்ஞதரம் ப்³ரஹ்மலோகம் உபபன்னோ ஹோதி. தத்ரபி நம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘‘திஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் [ஸம்மிஞ்ஜிதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – ஜேதவனே அந்தரஹிதோ தஸ்மிம் ப்³ரஹ்மலோகே பாதுரஹோஸி. அத்³த³ஸா கோ² திஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஹி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான; ஸ்வாக³தம் [ஸாக³தம் (ஸீ.)], மாரிஸ மோக்³க³ல்லான; சிரஸ்ஸம் கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான; இமம் பரியாயமகாஸி, யதி³த³ம் இதா⁴க³மனாய. நிஸீத³, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி. நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. திஸ்ஸோபி கோ² ப்³ரஹ்மா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² திஸ்ஸம் ப்³ரஹ்மானம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏதத³வோச –

‘‘கதமேஸானம் கோ², திஸ்ஸ, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி? ‘‘சாதுமஹாராஜிகானம் கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி.

‘‘ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ நு கோ², திஸ்ஸ, சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி? ‘‘ந கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, ஸப்³பே³ஸம் சாதுமஹாராஜிகானம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. யே கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, சாதுமஹாராஜிகா தே³வா பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி அஸமன்னாக³தா ந தேஸம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. யே ச கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, சாதுமஹாராஜிகா தே³வா பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா, த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா, ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தா, தேஸம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி.

‘‘சாதுமஹாராஜிகானஞ்ஞேவ நு கோ², திஸ்ஸ, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி உதா³ஹு தாவதிம்ஸானம்பி தே³வானம்…பே… யாமானம்பி தே³வானம்… துஸிதானம்பி தே³வானம்… நிம்மானரதீனம்பி தே³வானம்… பரனிம்மிதவஸவத்தீனம்பி தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி? ‘‘பரனிம்மிதவஸவத்தீனம்பி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி.

‘‘ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ நு கோ², திஸ்ஸ, பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி? ‘‘ந கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, ஸப்³பே³ஸம் பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. யே கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வா பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா, த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா, ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன அஸமன்னாக³தா, அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி அஸமன்னாக³தா, ந தேஸம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’தி. யே ச கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வா பு³த்³தே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா, த⁴ம்மே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா, ஸங்கே⁴ அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தா, அரியகந்தேஹி ஸீலேஹி ஸமன்னாக³தா தேஸம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸோதாபன்னா நாம அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ திஸ்ஸஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா – ‘‘ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – ‘ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ ஜேதவனே பாதுரஹோஸீ’’’தி. சதுத்த²ம்.

5. விஜ்ஜாபா⁴கி³யஸுத்தம்

35. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா விஜ்ஜாபா⁴கி³யா. கதமே ச²? அனிச்சஸஞ்ஞா, அனிச்சே து³க்க²ஸஞ்ஞா, து³க்கே² அனத்தஸஞ்ஞா, பஹானஸஞ்ஞா, விராக³ஸஞ்ஞா, நிரோத⁴ஸஞ்ஞா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² த⁴ம்மா விஜ்ஜாபா⁴கி³யா’’தி. பஞ்சமம்.

6. விவாத³மூலஸுத்தம்

36. [தீ³. நி. 3.325; ம. நி. 3.44; சூளவ. 216] ‘‘ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலானி. கதமானி ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மே அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴ அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²ய ந பரிபூரகாரீ ஸோ ஸங்கே⁴ விவாத³ம் ஜனேதி, யோ ஹோதி விவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபம் சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத². தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபம் சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மக்கீ² ஹோதி பளாஸீ…பே… இஸ்ஸுகீ ஹோதி மச்ச²ரீ… ஸடோ² ஹோதி மாயாவீ… பாபிச்சோ² ஹோதி மிச்சா²தி³ட்டி²… ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³, ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴ அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²ய ந பரிபூரகாரீ, ஸோ ஸங்கே⁴ விவாத³ம் ஜனேதி, யோ ஹோதி விவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபம் சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத². தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபம் சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத². தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ச² விவாத³மூலானீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ச²ளங்க³தா³னஸுத்தம்

37. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன வேளுகண்ட³கீ [வேளுகண்ட³கியா (அ. நி. 7.53; 2.134; ஸம். நி. 2.173)] நந்த³மாதா உபாஸிகா ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகே² பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன வேளுகண்ட³கிம் நந்த³மாதரம் உபாஸிகம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகே² பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேந்திம். தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஸா, பி⁴க்க²வே, வேளுகண்ட³கீ நந்த³மாதா உபாஸிகா ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானப்பமுகே² பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தம் த³க்கி²ணம் பதிட்டா²பேதி’’.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தா த³க்கி²ணா ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, தா³யகஸ்ஸ தீணங்கா³னி ஹோந்தி, படிக்³கா³ஹகானம் தீணங்கா³னி. கதமானி தா³யகஸ்ஸ தீணங்கா³னி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, தா³யகோ புப்³பே³வ தா³னா ஸுமனோ ஹோதி, த³த³ம் சித்தம் பஸாதே³தி, த³த்வா அத்தமனோ ஹோதி. இமானி தா³யகஸ்ஸ தீணங்கா³னி.

‘‘கதமானி படிக்³கா³ஹகானம் தீணங்கா³னி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, படிக்³கா³ஹகா வீதராகா³ வா ஹோந்தி ராக³வினயாய வா படிபன்னா, வீததோ³ஸா வா ஹோந்தி தோ³ஸவினயாய வா படிபன்னா, வீதமோஹா வா ஹோந்தி மோஹவினயாய வா படிபன்னா. இமானி படிக்³கா³ஹகானம் தீணங்கா³னி. இதி தா³யகஸ்ஸ தீணங்கா³னி, படிக்³கா³ஹகானம் தீணங்கா³னி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தா த³க்கி²ணா ஹோதி.

‘‘ஏவம் ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தாய, பி⁴க்க²வே, த³க்கி²ணாய ந ஸுகரம் புஞ்ஞஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் – ‘ஏத்தகோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ [அஸங்கே²ய்யோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அப்பமேய்யோ மஹாபுஞ்ஞக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ந ஸுகரம் உத³கஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் – ‘ஏத்தகானி உத³காள்ஹகானீதி வா ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸதானீதி வா ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸஹஸ்ஸானீதி வா ஏத்தகானி உத³காள்ஹகஸதஸஹஸ்ஸானீ’தி வா. அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ அப்பமேய்யோ மஹாஉத³கக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஏவம் ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தாய த³க்கி²ணாய ந ஸுகரம் புஞ்ஞஸ்ஸ பமாணம் க³ஹேதும் – ‘ஏத்தகோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தோ³ குஸலாபி⁴ஸந்தோ³ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ ஸோவக்³கி³கோ ஸுக²விபாகோ ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகோ இட்டா²ய கந்தாய மனாபாய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததீ’தி. அத² கோ² அஸங்க்²யேய்யோ அப்பமேய்யோ மஹாபுஞ்ஞக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீ’’தி.

[பே. வ. 305 பேதவத்து²ம்ஹிபி] ‘‘புப்³பே³வ தா³னா ஸுமனோ, த³த³ம் சித்தம் பஸாத³யே;

த³த்வா அத்தமனோ ஹோதி, ஏஸா யஞ்ஞஸ்ஸ [புஞ்ஞஸ்ஸ (க.)] ஸம்பதா³.

‘‘வீதராகா³ [வீதராகோ³ (ஸ்யா. கம். க.) ஏவம் அனந்தரபத³த்தயேபி] வீததோ³ஸா, வீதமோஹா அனாஸவா;

கே²த்தம் யஞ்ஞஸ்ஸ ஸம்பன்னம், ஸஞ்ஞதா ப்³ரஹ்மசாரயோ [ப்³ரஹ்மசாரினோ (ஸ்யா. கம்.)].

‘‘ஸயம் ஆசமயித்வான, த³த்வா ஸகேஹி பாணிபி⁴;

அத்தனோ பரதோ சேஸோ, யஞ்ஞோ ஹோதி மஹப்ப²லோ.

[அ. நி. 4.40] ‘‘ஏவம் யஜித்வா மேதா⁴வீ, ஸத்³தோ⁴ முத்தேன சேதஸா;

அப்³யாபஜ்ஜம் ஸுக²ம் லோகம், பண்டி³தோ உபபஜ்ஜதீ’’தி. ஸத்தமம்;

8. அத்தகாரீஸுத்தம்

38. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹஞ்ஹி, போ⁴ கோ³தம, ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – ‘நத்தி² அத்தகாரோ, நத்தி² பரகாரோ’’’தி. ‘‘மாஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்வாதி³ம் ஏவம்தி³ட்டி²ம் அத்³த³ஸம் வா அஸ்ஸோஸிம் வா. கத²ஞ்ஹி நாம ஸயம் அபி⁴க்கமந்தோ, ஸயம் படிக்கமந்தோ ஏவம் வக்க²தி – ‘நத்தி² அத்தகாரோ, நத்தி² பரகாரோ’’’தி!

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப்³ராஹ்மண, அத்தி² ஆரப்³ப⁴தா⁴தூ’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴’’. ‘‘ஆரப்³ப⁴தா⁴துயா ஸதி ஆரப்³ப⁴வந்தோ ஸத்தா பஞ்ஞாயந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴’’. ‘‘யம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஆரப்³ப⁴தா⁴துயா ஸதி ஆரப்³ப⁴வந்தோ ஸத்தா பஞ்ஞாயந்தி, அயம் ஸத்தானம் அத்தகாரோ அயம் பரகாரோ’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப்³ராஹ்மண, அத்தி² நிக்கமதா⁴து…பே… அத்தி² பரக்கமதா⁴து… அத்தி² தா²மதா⁴து… அத்தி² டி²திதா⁴து… அத்தி² உபக்கமதா⁴தூ’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴’’. ‘‘உபக்கமதா⁴துயா ஸதி உபக்கமவந்தோ ஸத்தா பஞ்ஞாயந்தீ’’தி? ‘‘ஏவம், போ⁴’’. ‘‘யம் கோ², ப்³ராஹ்மண, உபக்கமதா⁴துயா ஸதி உபக்கமவந்தோ ஸத்தா பஞ்ஞாயந்தி, அயம் ஸத்தானம் அத்தகாரோ அயம் பரகாரோ’’.

‘‘மாஹம், ப்³ராஹ்மண [தம் கிம் மஞ்ஞஸி ப்³ராஹ்மண மாஹம் (க.)], ஏவம்வாதி³ம் ஏவம்தி³ட்டி²ம் அத்³த³ஸம் வா அஸ்ஸோஸிம் வா. கத²ஞ்ஹி நாம ஸயம் அபி⁴க்கமந்தோ ஸயம் படிக்கமந்தோ ஏவம் வக்க²தி – ‘நத்தி² அத்தகாரோ நத்தி² பரகாரோ’’’தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி! அட்ட²மம்.

9. நிதா³னஸுத்தம்

39. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, தோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, மோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. ந, பி⁴க்க²வே, லோபா⁴ அலோபோ⁴ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, லோபா⁴ லோபோ⁴வ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, தோ³ஸா அதோ³ஸோ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தோ³ஸா தோ³ஸோவ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, மோஹா அமோஹோ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, மோஹா மோஹோவ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, லோப⁴ஜேன கம்மேன தோ³ஸஜேன கம்மேன மோஹஜேன கம்மேன தே³வா பஞ்ஞாயந்தி, மனுஸ்ஸா பஞ்ஞாயந்தி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி ஸுக³தியோ. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, லோப⁴ஜேன கம்மேன தோ³ஸஜேன கம்மேன மோஹஜேன கம்மேன நிரயோ பஞ்ஞாயதி திரச்சா²னயோனி பஞ்ஞாயதி பேத்திவிஸயோ பஞ்ஞாயதி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி து³க்³க³தியோ. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அலோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அதோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அமோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. ந, பி⁴க்க²வே, அலோபா⁴ லோபோ⁴ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அலோபா⁴ அலோபோ⁴வ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, அதோ³ஸா தோ³ஸோ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அதோ³ஸா அதோ³ஸோவ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, அமோஹா மோஹோ ஸமுதே³தி; அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அமோஹா அமோஹோவ ஸமுதே³தி. ந, பி⁴க்க²வே, அலோப⁴ஜேன கம்மேன அதோ³ஸஜேன கம்மேன அமோஹஜேன கம்மேன நிரயோ பஞ்ஞாயதி திரச்சா²னயோனி பஞ்ஞாயதி பேத்திவிஸயோ பஞ்ஞாயதி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி து³க்³க³தியோ. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, அலோப⁴ஜேன கம்மேன அதோ³ஸஜேன கம்மேன அமோஹஜேன கம்மேன தே³வா பஞ்ஞாயந்தி, மனுஸ்ஸா பஞ்ஞாயந்தி, யா வா பனஞ்ஞாபி காசி ஸுக³தியோ. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி. நவமம்.

10. கிமிலஸுத்தம்

40. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கிமிலாயம் விஹரதி நிசுலவனே. அத² கோ² ஆயஸ்மா கிமிலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா கிமிலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ ந சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, கிமில, ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ஸத்த²ரி அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, த⁴ம்மே அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, ஸங்கே⁴ அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, ஸிக்கா²ய அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, அப்பமாதே³ அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, படிஸந்தா²ரே [படிஸந்தா⁴ரே (க.) அ. நி. 5.201; 7.59] அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா. அயம் கோ², கிமில, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ ந சிரட்டி²திகோ ஹோதி’’.

‘‘கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, கிமில, ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ஸத்த²ரி ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, த⁴ம்மே ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, ஸங்கே⁴ ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, ஸிக்கா²ய ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, அப்பமாதே³ ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, படிஸந்தா²ரே ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா. அயம் கோ², கிமில, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி. த³ஸமம்.

11. தா³ருக்க²ந்த⁴ஸுத்தம்

41. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் கி³ஜ்ஜ²கூடா பப்³ப³தா ஓரோஹந்தோ அத்³த³ஸ அஞ்ஞதரஸ்மிம் பதே³ஸே மஹந்தம் தா³ருக்க²ந்த⁴ம். தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸத² நோ, ஆவுஸோ, தும்ஹே அமும் மஹந்தம் தா³ருக்க²ந்த⁴’’ந்தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி.

‘‘ஆகங்க²மானோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அமும் தா³ருக்க²ந்த⁴ம் பத²வீத்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அத்தி², ஆவுஸோ, அமும்ஹி தா³ருக்க²ந்தே⁴ பத²வீதா⁴து, யம் நிஸ்ஸாய பி⁴க்கு² இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அமும் தா³ருக்க²ந்த⁴ம் பத²வீத்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய. ஆகங்க²மானோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அமும் தா³ருக்க²ந்த⁴ம் ஆபோத்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய …பே… தேஜோத்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய… வாயோத்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய… ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய… அஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முச்சேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அத்தி², ஆவுஸோ, அமும்ஹி தா³ருக்க²ந்தே⁴ அஸுப⁴தா⁴து, யம் நிஸ்ஸாய பி⁴க்கு² இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ அமும் தா³ருக்க²ந்த⁴ம் அஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முச்சேய்யா’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. நாகி³தஸுத்தம்

42. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன இச்சா²னங்க³லம் நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. அஸ்ஸோஸும் கோ² இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ இச்சா²னங்க³லம் அனுப்பத்தோ இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ…பே… பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம்…பே… அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி. அத² கோ² இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய யேன இச்சா²னங்க³லவனஸண்டோ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே அட்ட²ம்ஸு உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாகி³தோ ப⁴க³வதோ உபட்டா²கோ ஹோதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நாகி³தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே பன தே, நாகி³த, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, இச்சா²னங்க³லகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா ப⁴க³வந்தம்யேவ உத்³தி³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சா’’தி. ‘‘மாஹம், நாகி³த, யஸேன ஸமாக³மம், மா ச மயா யஸோ. யோ கோ², நாகி³த, நயிமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஸோ தம் மீள்ஹஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸுக²ம் ஸாதி³யேய்யா’’தி.

‘‘அதி⁴வாஸேது தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; அதி⁴வாஸேது, ஸுக³தோ; அதி⁴வாஸனகாலோ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ. யேன யேனேவ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா க³மிஸ்ஸதி, தன்னின்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே யதா²னின்னம் உத³கானி பவத்தந்தி; ஏவமேவம் கோ², ப⁴ந்தே, யேன யேனேவ தா³னி ப⁴க³வா க³மிஸ்ஸதி, தன்னின்னாவ ப⁴விஸ்ஸந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸீலபஞ்ஞாண’’ந்தி.

‘‘மாஹம், நாகி³த, யஸேன ஸமாக³மம், மா ச மயா யஸோ. யோ கோ², நாகி³த, நயிமஸ்ஸ நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அஸ்ஸ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, யஸ்ஸாஹம் நேக்க²ம்மஸுக²ஸ்ஸ பவிவேகஸுக²ஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஸ்ஸ ஸம்போ³த⁴ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, ஸோ தம் மீள்ஹஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகஸுக²ம் ஸாதி³யேய்ய.

‘‘இதா⁴ஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி கா³மந்தவிஹாரிம் ஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னிமம் ஆயஸ்மந்தம் [ஆராமிகோ வா க⁴ட்டேஸ்ஸதி ஸமணுத்³தே³ஸோ வா, தம் தம்ஹா (க. ஸீ. பீ.) ஆராமிகோ வா க⁴ட்டேஸ்ஸதி ஸமணுத்³தே³ஸோ வா, ஸோ தம் தம்ஹா (க. ஸீ.) அ. நி. 8.86 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஆராமிகோ வா உபட்ட²ஹிஸ்ஸதி ஸமணுத்³தே³ஸோ வா தம் தம்ஹா [ஆராமிகோ வா க⁴ட்டேஸ்ஸதி ஸமணுத்³தே³ஸோ வா, தம் தம்ஹா (க. ஸீ. பீ.) ஆராமிகோ வா க⁴ட்டேஸ்ஸதி ஸமணுத்³தே³ஸோ வா, ஸோ தம் தம்ஹா (க. ஸீ.) அ. நி. 8.86 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஸமாதி⁴ம்ஹா சாவேஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந அத்தமனோ ஹோமி கா³மந்தவிஹாரேன. இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே பசலாயமானம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா இமம் நித்³தா³கிலமத²ம் படிவினோதே³த்வா அரஞ்ஞஸஞ்ஞம்யேவ மனஸி கரிஸ்ஸதி ஏகத்த’ந்தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே அஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாத³ஹிஸ்ஸதி, ஸமாஹிதம் வா சித்தம் அனுரக்கி²ஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் அரஞ்ஞே ஸமாஹிதம் நிஸின்னம். தஸ்ஸ மய்ஹம், நாகி³த, ஏவம் ஹோதி – ‘இதா³னி அயமாயஸ்மா அவிமுத்தம் வா சித்தம் விமோசேஸ்ஸதி, விமுத்தம் வா சித்தம் அனுரக்கி²ஸ்ஸதீ’தி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி கா³மந்தவிஹாரிம் லாபி⁴ம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ஸோ தம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நிகாமயமானோ ரிஞ்சதி படிஸல்லானம் ரிஞ்சதி அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி; கா³மனிக³மராஜதா⁴னிம் ஓஸரித்வா வாஸம் கப்பேதி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந அத்தமனோ ஹோமி கா³மந்தவிஹாரேன.

‘‘இத⁴ பனாஹம், நாகி³த, பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸாமி ஆரஞ்ஞிகம் லாபி⁴ம் சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ஸோ தம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் படிபணாமேத்வா ந ரிஞ்சதி படிஸல்லானம் ந ரிஞ்சதி அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி. தேனாஹம், நாகி³த, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தமனோ ஹோமி அரஞ்ஞவிஹாரேன. யஸ்மாஹம், நாகி³த, ஸமயே அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ந கஞ்சி [ந கிஞ்சி (ஸீ. பீ. க.)] பஸ்ஸாமி புரதோ வா பச்ச²தோ வா, பா²ஸு மே, நாகி³த, தஸ்மிம் ஸமயே ஹோதி அந்தமஸோ உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மாயா’’தி. த்³வாத³ஸமம்.

தே³வதாவக்³கோ³ [ஸேக்க²பரிஹானியவக்³கோ³ (ஸ்யா.)] சதுத்தோ².