3. அனுத்தரியவக்³கோ³

1. ஸாமகஸுத்தம்

21. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி ஸாமகா³மகே போக்க²ரணியாயம். அத² கோ² அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் போக்க²ரணியம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா தே³வதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘தயோமே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே தயோ? கம்மாராமதா, ப⁴ஸ்ஸாராமதா, நித்³தா³ராமதா – இமே கோ², ப⁴ந்தே, தயோ த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. இத³மவோச ஸா தே³வதா. ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸி. அத² கோ² ஸா தே³வதா ‘‘ஸமனுஞ்ஞோ மே ஸத்தா²’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி.

அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இமம், பி⁴க்க²வே, ரத்திம் அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் போக்க²ரணியம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘தயோமே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே தயோ? கம்மாராமதா, ப⁴ஸ்ஸாராமதா, நித்³தா³ராமதா – இமே கோ², ப⁴ந்தே, தயோ த⁴ம்மா பி⁴க்கு²னோ பரிஹானாய ஸம்வத்தந்தீ’தி. இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ஸா தே³வதா. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி. தேஸம் வோ [கோ² (க.)], பி⁴க்க²வே, அலாபா⁴ தேஸம் து³ல்லத்³த⁴ம், யே வோ தே³வதாபி ஜானந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பரிஹாயமானே’’.

‘‘அபரேபி, பி⁴க்க²வே, தயோ பரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, தயோ பரிஹானியா த⁴ம்மா? ஸங்க³ணிகாராமதா, தோ³வசஸ்ஸதா, பாபமித்ததா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ பரிஹானியா த⁴ம்மா’’.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் பரிஹாயிம்ஸு குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிஹாயிம்ஸு குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. யேபி ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் பரிஹாயிஸ்ஸந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிஹாயிஸ்ஸந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. யேபி ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி பரிஹாயந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிஹாயந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி. பட²மம்.

2. அபரிஹானியஸுத்தம்

22. ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்க²வே, அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத²…பே… கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ச² அபரிஹானியா த⁴ம்மா? ந கம்மாராமதா, ந ப⁴ஸ்ஸாராமதா, ந நித்³தா³ராமதா, ந ஸங்க³ணிகாராமதா, ஸோவசஸ்ஸதா, கல்யாணமித்ததா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ச² அபரிஹானியா த⁴ம்மா.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அதீதமத்³தா⁴னம் ந பரிஹாயிம்ஸு குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ந பரிஹாயிம்ஸு குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. யேபி ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, அனாக³தமத்³தா⁴னம் ந பரிஹாயிஸ்ஸந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ந பரிஹாயிஸ்ஸந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. யேபி ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ந பரிஹாயந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி, ஸப்³பே³தே இமேஹேவ ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ந பரிஹாயந்தி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி. து³தியம்.

3. ப⁴யஸுத்தம்

23. ‘‘‘ப⁴ய’ந்தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்; ‘து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்; ‘ரோகோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்; ‘க³ண்டோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்; ‘ஸங்கோ³’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்; ‘பங்கோ’தி, பி⁴க்க²வே, காமானமேதம் அதி⁴வசனம்.

‘‘கஸ்மா ச, பி⁴க்க²வே, ‘ப⁴ய’ந்தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம்? காமராக³ரத்தாயம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³வினிப³த்³தோ⁴ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாபி ப⁴யா ந பரிமுச்சதி, ஸம்பராயிகாபி ப⁴யா ந பரிமுச்சதி, தஸ்மா ‘ப⁴ய’ந்தி காமானமேதம் அதி⁴வசனம். கஸ்மா ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ந்தி…பே… ரோகோ³தி… க³ண்டோ³தி… ஸங்கோ³தி… பங்கோதி காமானமேதம் அதி⁴வசனம்? காமராக³ரத்தாயம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³வினிப³த்³தோ⁴ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாபி பங்கா ந பரிமுச்சதி, ஸம்பராயிகாபி பங்கா ந பரிமுச்சதி, தஸ்மா ‘பங்கோ’தி காமானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி.

‘‘ப⁴யம் து³க்க²ம் ரோகோ³ க³ண்டோ³, ஸங்கோ³ பங்கோ ச உப⁴யம்;

ஏதே காமா பவுச்சந்தி, யத்த² ஸத்தோ புது²ஜ்ஜனோ.

‘‘உபாதா³னே ப⁴யம் தி³ஸ்வா, ஜாதிமரணஸம்ப⁴வே;

அனுபாதா³ விமுச்சந்தி, ஜாதிமரணஸங்க²யே.

‘‘தே கே²மப்பத்தா ஸுகி²னோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மாபி⁴னிப்³பு³தா;

ஸப்³ப³வேரப⁴யாதீதா [ஸப்³பே³ வேரப⁴யாதீதா (ஸ்யா.)], ஸப்³ப³து³க்க²ம் உபச்சகு³’’ந்தி. ததியம்;

4. ஹிமவந்தஸுத்தம்

24. ‘‘ச²ஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஹிமவந்தம் பப்³ப³தராஜம் பதா³லேய்ய, கோ பன வாதோ³ ச²வாய அவிஜ்ஜாய! கதமேஹி ச²ஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாபத்திகுஸலோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ டி²திகுஸலோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ வுட்டா²னகுஸலோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கல்லிதகுஸலோ [கல்லதாகுஸலோ (ஸ்யா. கம். க.) ஸம். நி. 3.665 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோ³சரகுஸலோ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அபி⁴னீஹாரகுஸலோ ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஹிமவந்தம் பப்³ப³தராஜம் பதா³லேய்ய, கோ பன வாதோ³ ச²வாய அவிஜ்ஜாயா’’தி! சதுத்த²ம்.

5. அனுஸ்ஸதிட்டா²னஸுத்தம்

25. ‘‘ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி. கதமானி ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ…பே… பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’தி. யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’தி. யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அத்தனோ ஸீலானி அனுஸ்ஸரதி அக²ண்டா³னி…பே… ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி. யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ ஸீலம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அத்தனோ சாக³ம் அனுஸ்ஸரதி – ‘லாபா⁴ வத மே! ஸுலத்³த⁴ம் வத மே…பே… யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ’தி. யஸ்மிம்…பே… ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ தே³வதா அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸந்தி தே³வா சாதுமஹாராஜிகா, ஸந்தி தே³வா தாவதிம்ஸா, ஸந்தி தே³வா யாமா, ஸந்தி தே³வா துஸிதா, ஸந்தி தே³வா நிம்மானரதினோ, ஸந்தி தே³வா பரனிம்மிதவஸவத்தினோ, ஸந்தி தே³வா ப்³ரஹ்மகாயிகா, ஸந்தி தே³வா ததுத்தரி. யதா²ரூபாய ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தா தா தே³வதா இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா; மய்ஹம்பி ததா²ரூபா ஸத்³தா⁴ ஸம்விஜ்ஜதி. யதா²ரூபேன ஸீலேன… ஸுதேன… சாகே³ன… பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா தா தே³வதா இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா; மய்ஹம்பி ததா²ரூபா பஞ்ஞா ஸம்விஜ்ஜதீ’’’ தி.

‘‘யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, ஸமயே அரியஸாவகோ அத்தனோ ச தாஸஞ்ச தே³வதானம் ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். இத³ம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. மஹாகச்சானஸுத்தம்

26. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ; அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ! யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்பா³தே⁴ ஓகாஸாதி⁴க³மோ அனுபு³த்³தோ⁴ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி.

‘‘கதமானி ச²? இதா⁴வுஸோ, அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா …பே… ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ…பே… பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’தி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸுப்படிபன்னோ ப⁴க³வதோ ஸாவகஸங்கோ⁴…பே… அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸா’தி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ அத்தனோ ஸீலானி அனுஸ்ஸரதி அக²ண்டா³னி…பே… ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ அத்தனோ ஸீலம் அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ அத்தனோ சாக³ம் அனுஸ்ஸரதி – ‘லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே…பே… யாசயோகோ³ தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோ’தி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ அத்தனோ சாக³ம் அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ தே³வதா அனுஸ்ஸரதி – ‘ஸந்தி தே³வா சாதுமஹாராஜிகா, ஸந்தி தே³வா…பே… ததுத்தரி. யதா²ரூபாய ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தா தா தே³வதா இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா; மய்ஹம்பி ததா²ரூபா ஸத்³தா⁴ ஸம்விஜ்ஜதி. யதா²ரூபேன ஸீலேன…பே… ஸுதேன… சாகே³ன… பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா தா தே³வதா இதோ சுதா தத்த² உபபன்னா; மய்ஹம்பி ததா²ரூபா பஞ்ஞா ஸம்விஜ்ஜதீ’தி. யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே அரியஸாவகோ அத்தனோ ச தாஸஞ்ச தே³வதானம் ஸத்³த⁴ஞ்ச ஸீலஞ்ச ஸுதஞ்ச சாக³ஞ்ச பஞ்ஞஞ்ச அனுஸ்ஸரதி நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி; உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி, நிக்க²ந்தம் முத்தம் வுட்டி²தம் கே³த⁴ம்ஹா. ‘கே³தோ⁴’தி கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம். ஸ கோ² ஸோ, ஆவுஸோ, அரியஸாவகோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸஸமேன சேதஸா விஹரதி விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன. இத³ம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஆரம்மணம் கரித்வா ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா விஸுத்³தி⁴த⁴ம்மா ப⁴வந்தி.

‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ; அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ! யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்பா³தே⁴ ஓகாஸாதி⁴க³மோ அனுபு³த்³தோ⁴ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. பட²மஸமயஸுத்தம்

27. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸமயா மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி? ‘‘ச²யிமே, பி⁴க்கு², ஸமயா மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்’’.

‘‘கதமே ச²? இத⁴, பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி காமராக³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி காமராக³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, காமராக³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² காமராக³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², பட²மோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ப்³யாபாத³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி ப்³யாபாத³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², து³தியோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி தி²னமித்³த⁴பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி தி²னமித்³த⁴பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², ததியோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², சதுத்தோ² ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி விசிகிச்சா²பரேதேன, உப்பன்னாய ச விசிகிச்சா²ய நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம், ஆவுஸோ, விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி விசிகிச்சா²பரேதேன, உப்பன்னாய ச விசிகிச்சா²ய நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, விசிகிச்சா²ய பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² விசிகிச்சா²ய பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², பஞ்சமோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² யம் நிமித்தம் ஆக³ம்ம யம் நிமித்தம் மனஸிகரோதோ அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி தம் நிமித்தம் நப்பஜானாதி தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, யம் நிமித்தம் ஆக³ம்ம யம் நிமித்தம் மனஸிகரோதோ அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி, தம் நிமித்தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே, ஆயஸ்மா, ஆஸவானம் க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², ச²ட்டோ² ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். இமே கோ², பி⁴க்கு², ச² ஸமயா மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஸமயஸுத்தம்

28. ஏகம் ஸமயம் ஸம்ப³ஹுலா தே²ரா பி⁴க்கூ² பா³ராணஸியம் விஹரந்தி இஸிபதனே மிக³தா³யே. அத² கோ² தேஸம் தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் மண்ட³லமாளே ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘கோ நு கோ², ஆவுஸோ, ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி?

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ பாதே³ பக்கா²லேத்வா நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ², ஆவுஸோ, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ பாதே³ பக்கா²லேத்வா நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, சாரித்தகிலமதோ²பிஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ப⁴த்தகிலமதோ²பிஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே அப்படிப்பஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி. தஸ்மா ஸோ அஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ விஹாரபச்சா²யாயம் நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ², ஆவுஸோ, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ விஹாரபச்சா²யாயம் நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, யதே³வஸ்ஸ தி³வா ஸமாதி⁴னிமித்தம் மனஸிகதம் ஹோதி ததே³வஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ஸமுதா³சரதி. தஸ்மா ஸோ அஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ², ஆவுஸோ, ஸோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். யஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா, ஓஜட்டா²யிஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே காயோ ஹோதி பா²ஸுஸ்ஸ ஹோதி பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் மனஸி காதும். தஸ்மா ஸோ அஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ தே²ரே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ச²யிமே, பி⁴க்கு², ஸமயா மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்’’’.

‘‘கதமே ச²? இத⁴, பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி காமராக³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹராமி காமராக³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாமி. ஸாது⁴ வத மே ஆயஸ்மா காமராக³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² காமராக³ஸ்ஸ பஹானாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², பட²மோ ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்கு², யஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி…பே… தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி… உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி… விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி… யம் நிமித்தம் ஆக³ம்ம யம் நிமித்தம் மனஸிகரோதோ அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி, தம் நிமித்தம் ந ஜானாதி ந பஸ்ஸதி, தஸ்மிம் ஸமயே மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, யம் நிமித்தம் ஆக³ம்ம யம் நிமித்தம் மனஸிகரோதோ அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதி தம் நிமித்தம் ந ஜானாமி ந பஸ்ஸாமி. ஸாது⁴ வத மே ஆயஸ்மா ஆஸவானம் க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. தஸ்ஸ மனோபா⁴வனீயோ பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம், பி⁴க்கு², ச²ட்டோ² ஸமயோ மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும்.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதோ ஸுதம் ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘இமே கோ², பி⁴க்கு², ச² ஸமயா மனோபா⁴வனீயஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிது’’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. உதா³யீஸுத்தம்

29. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் உதா³யிம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கதி நு கோ², உதா³யி, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி? ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா உதா³யீ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் உதா³யிம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கதி நு கோ², உதா³யி, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி? து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா உதா³யீ துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் உதா³யிம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கதி நு கோ², உதா³யி, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி? ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா உதா³யீ துண்ஹீ அஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் உதா³யிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ உதா³யி, ஆமந்தேஸீ’’தி. ‘‘ஸுணோமஹம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, ப⁴க³வதோ. இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி – ஸேய்யதி²த³ம் ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே…. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²ன’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘அஞ்ஞாஸிம் கோ² அஹம், ஆனந்த³ – ‘நேவாயம் உதா³யீ மோக⁴புரிஸோ அதி⁴சித்தம் அனுயுத்தோ விஹரதீ’தி. கதி நு கோ², ஆனந்த³, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி?

‘‘பஞ்ச, ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி. கதமானி பஞ்ச? இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஆலோகஸஞ்ஞம் மனஸி கரோதி, தி³வா ஸஞ்ஞம் அதி⁴ட்டா²தி, யதா² தி³வா ததா² ரத்திம், யதா² ரத்திம் ததா² தி³வா; இதி விவடேன சேதஸா அபரியோனத்³தே⁴ன ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தம் பா⁴வேதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் ஞாணத³ஸ்ஸனப்படிலாபா⁴ய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² இமமேவ காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு [நஹாரு (ஸீ. பீ.) தீ³. நி. 2.377; ம. நி. 1.110] அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம் பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்த’ந்தி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் காமராக³ப்பஹானாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸேய்யதா²பி பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸீவதி²காய ச²ட்³டி³தம் [ச²ட்³டி³தம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஏகாஹமதம் வா த்³வீஹமதம் வா தீஹமதம் வா உத்³து⁴மாதகம் வினீலகம் விபுப்³ப³கஜாதம். ஸோ இமமேவ காயம் ஏவம் [ஏவந்தி இத³ம் ஸதிபட்டா²னஸுத்தாதீ³ஸு நத்தி²] உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’’’தி [ஏதம் அனதீதோதி (ஸீ.)].

‘‘ஸேய்யதா²பி வா பன [ஸேய்யதா² வா பன (ஸ்யா.)] பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸீவதி²காய ச²ட்³டி³தம் காகேஹி வா க²ஜ்ஜமானம் குலலேஹி வா க²ஜ்ஜமானம் கி³ஜ்ஜே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம் ஸுனகே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம் ஸிங்கா³லேஹி [ஸிகா³லேஹி (ஸீ.)] வா க²ஜ்ஜமானம் விவிதே⁴ஹி வா பாணகஜாதேஹி க²ஜ்ஜமானம். ஸோ இமமேவ காயம் ஏவம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’’’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி வா பன பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸீவதி²காய ச²ட்³டி³தம் அட்டி²கஸங்க²லிகம் ஸமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம்…பே… அட்டி²கஸங்க²லிகம் நிம்மம்ஸலோஹிதமக்கி²தம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம்… அட்டி²கஸங்க²லிகம் அபக³தமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம். அட்டி²கானி அபக³தஸம்ப³ந்தா⁴னி தி³ஸாவிதி³ஸாவிக்கி²த்தானி [தி³ஸாவிதி³ஸாஸு விக்கி²த்தானி (ஸீ.)], அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²கம் அஞ்ஞேன பாத³ட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஜங்க⁴ட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஊருட்டி²கம் அஞ்ஞேன கடிட்டி²கம் [கடட்டி²கம் (ஸீ.)] அஞ்ஞேன [பிட்டி²கண்ட³கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம் (ஸீ. பீ.), பிட்டி²கண்ட³கட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம் (ஸ்யா. கம்.)] பா²ஸுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன பிட்டி²கண்டகட்டி²கம் அஞ்ஞேன க²ந்த⁴ட்டி²கம் அஞ்ஞேன கீ³வட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஹனுகட்டி²கம் அஞ்ஞேன த³ந்தகட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம் [பிட்டி²கண்ட³கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம் (ஸீ. பீ.), பிட்டி²கண்ட³கட்டி²கம் அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம் (ஸ்யா. கம்.)], அட்டி²கானி ஸேதானி ஸங்க²வண்ணப்படிபா⁴கா³னி [ஸங்க²வண்ணூபனிபா⁴னி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] அட்டி²கானி புஞ்ஜகிதானி [புஞ்ஜகதானி (பீ.)] தேரோவஸ்ஸிகானி அட்டி²கானி பூதீனி சுண்ணகஜாதானி. ஸோ இமமேவ காயம் ஏவம் உபஸம்ஹரதி – ‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’தி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴தாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் அனேகதா⁴துபடிவேதா⁴ய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்ச அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி.

‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ஆனந்த³! தேன ஹி த்வம், ஆனந்த³, இத³ம்பி ச²ட்ட²ம் அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் தா⁴ரேஹி. இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஸதோவ அபி⁴க்கமதி ஸதோவ படிக்கமதி ஸதோவ திட்ட²தி ஸதோவ நிஸீத³தி ஸதோவ ஸேய்யம் கப்பேதி ஸதோவ கம்மம் அதி⁴ட்டா²தி. இத³ம், ஆனந்த³, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம் பா⁴விதம் ஏவம் ப³ஹுலீகதம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாய ஸம்வத்ததீ’’தி. நவமம்.

10. அனுத்தரியஸுத்தம்

30. ‘‘ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, அனுத்தரியானி. கதமானி ச²? த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம், அனுஸ்ஸதானுத்தரியந்தி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, அஸ்ஸரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, மணிரதனம்பி த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம்; நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம், ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் [ஸோகபரித்³த³வானம் (ஸீ.)] ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய [அத்த²க³மாய (ஸீ.)] ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம்.

‘‘ஸவனானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பே⁴ரிஸத்³த³ம்பி [பே⁴ரிஸத்³த³ஸ்ஸபி (க.) ஏவம் வீணாஸத்³த³ம்பிஇச்சாதீ³ஸுபி] ஸவனாய க³ச்ச²தி, வீணாஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, கீ³தஸத்³த³ம்பி ஸவனாய க³ச்ச²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸவனாய க³ச்ச²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி. அத்தே²தம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம்; நேதம் நத்தீ²தி வதா³மி. தஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, ஸவனம் ஹீனம் க³ம்மம் போது²ஜ்ஜனிகம் அனரியம் அனத்த²ஸம்ஹிதம், ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸவனானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய க³ச்ச²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸவனானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம்.

‘‘லாபா⁴னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி லப⁴தி, தா³ரலாப⁴ம்பி லப⁴தி, த⁴னலாப⁴ம்பி லப⁴தி, உச்சாவசம் வா பன லாப⁴ம் லப⁴தி, ஸமணே வா ப்³ராஹ்மணே வா மிச்சா²தி³ட்டி²கே மிச்சா²படிபன்னே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. அத்தே²ஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴; நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. ஸோ ச கோ² ஏஸோ, பி⁴க்க²வே, லாபோ⁴ ஹீனோ க³ம்மோ போது²ஜ்ஜனிகோ அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தே வா ததா²க³தஸாவகே வா ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, லாபா⁴னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம்.

‘‘ஸிக்கா²னுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஹத்தி²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, அஸ்ஸஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, ரத²ஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த⁴னுஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, த²ருஸ்மிம்பி ஸிக்க²தி, உச்சாவசம் வா பன ஸிக்க²தி, ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ மிச்சா²படிபன்னஸ்ஸ [மிச்சா²படிபத்திம் (க.)] ஸிக்க²தி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி, நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²னுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம்.

‘‘பாரிசரியானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ க²த்தியம்பி பரிசரதி, ப்³ராஹ்மணம்பி பரிசரதி, க³ஹபதிம்பி பரிசரதி, உச்சாவசம் வா பன பரிசரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் பரிசரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியா ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய…பே… ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா பரிசரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பாரிசரியானுத்தரியம். இதி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம்.

‘‘அனுஸ்ஸதானுத்தரியஞ்ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புத்தலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, தா³ரலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, த⁴னலாப⁴ம்பி அனுஸ்ஸரதி, உச்சாவசம் வா பன லாப⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா மிச்சா²தி³ட்டி²கம் மிச்சா²படிபன்னம் அனுஸ்ஸரதி. அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி; நேஸா நத்தீ²தி வதா³மி. ஸா ச கோ² ஏஸா, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதி ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா, ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ, ஏததா³னுத்தரியம், பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதீனம் ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாய து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, யதி³த³ம் ததா²க³தம் வா ததா²க³தஸாவகம் வா அனுஸ்ஸரதி நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ ஏகந்தக³தோ அபி⁴ப்பஸன்னோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, ச² அனுத்தரியானீ’’தி.

‘‘யே த³ஸ்ஸனானுத்தரம் லத்³தா⁴ [யே த³ஸ்ஸனவரம் லத்³தா⁴ (ஸீ. பீ.), த³ஸ்ஸனானுத்தரியம் லத்³தா⁴ (ஸ்யா. கம்.)], ஸவனஞ்ச அனுத்தரம்;

லாபா⁴னுத்தரியம் லத்³தா⁴, ஸிக்கா²னுத்தரியே ரதா [அனுத்தரியம் ததா² (க.)].

‘‘உபட்டி²தா பாரிசரியா, பா⁴வயந்தி அனுஸ்ஸதிம்;

விவேகப்படிஸம்யுத்தம், கே²மம் அமதகா³மினிம்.

‘‘அப்பமாதே³ பமுதி³தா, நிபகா ஸீலஸம்வுதா;

தே வே காலேன பச்சேந்தி [பச்சந்தி (ஸ்யா. க.)], யத்த² து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி. த³ஸமம்;

அனுத்தரியவக்³கோ³ [ஸாமகவக்³கோ³ (க.)] ததியோ.