5. மாதாபுத்தஸுத்தம்
55. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யம் உபோ⁴ மாதாபுத்தா வஸ்ஸாவாஸம் உபக³மிம்ஸு [உபஸங்கமிம்ஸு (க.)] – பி⁴க்கு² ச பி⁴க்கு²னீ ச. தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹேஸும். மாதாபி புத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹோஸி; புத்தோபி மாதரம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமோ அஹோஸி. தேஸம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனா ஸம்ஸக்³கோ³ அஹோஸி. ஸம்ஸக்³கே³ ஸதி விஸ்ஸாஸோ அஹோஸி. விஸ்ஸாஸே ஸதி ஓதாரோ அஹோஸி. தே ஓதிண்ணசித்தா ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²ய து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிம்ஸு.
அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யம் உபோ⁴ மாதாபுத்தா வஸ்ஸாவாஸம் உபக³மிம்ஸு – பி⁴க்கு² ச பி⁴க்கு²னீ ச, தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹேஸும், மாதாபி புத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹோஸி, புத்தோபி மாதரம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமோ அஹோஸி. தேஸம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனா ஸம்ஸக்³கோ³ அஹோஸி, ஸம்ஸக்³கே³ ஸதி விஸ்ஸாஸோ அஹோஸி, விஸ்ஸாஸே ஸதி ஓதாரோ அஹோஸி, தே ஓதிண்ணசித்தா ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²ய து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிம்ஸூ’’தி.
‘‘கிம் நு ஸோ, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸோ மஞ்ஞதி – ‘ந மாதா புத்தே ஸாரஜ்ஜதி, புத்தோ வா பன மாதரீ’தி? நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகரூபம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் [யம் ஏவம் (ஸீ.)] ரஜனீயம் ஏவம் கமனீயம் ஏவம் மத³னீயம் ஏவம் ப³ந்த⁴னீயம் ஏவம் முச்ச²னீயம் ஏவம் அந்தராயகரம் அனுத்தரஸ்ஸ யோக³க்கே²மஸ்ஸ அதி⁴க³மாய யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²ரூபம். இத்தி²ரூபே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி²தா [க³தி⁴தா (ஸ்யா. பீ. க.)] முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா [அஜ்ஜோ²பன்னா (ப³ஹூஸு)]. தே தீ³க⁴ரத்தம் ஸோசந்தி இத்தி²ரூபவஸானுகா³.
‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகஸத்³த³ம்பி…பே… ஏகக³ந்த⁴ம்பி… ஏகரஸம்பி… ஏகபோ²ட்ட²ப்³ப³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் ரஜனீயம் ஏவம் கமனீயம் ஏவம் மத³னீயம் ஏவம் ப³ந்த⁴னீயம் ஏவம் முச்ச²னீயம் ஏவம் அந்தராயகரம் அனுத்தரஸ்ஸ யோக³க்கே²மஸ்ஸ அதி⁴க³மாய யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²போ²ட்ட²ப்³ப³ம். இத்தி²போ²ட்ட²ப்³பே³, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி²தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா. தே தீ³க⁴ரத்தம் ஸோசந்தி இத்தி²போ²ட்ட²ப்³ப³வஸானுகா³.
‘‘இத்தீ², பி⁴க்க²வே, க³ச்ச²ந்தீபி புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி; டி²தாபி…பே… நிஸின்னாபி… ஸயானாபி… ஹஸந்தீபி… ப⁴ணந்தீபி… கா³யந்தீபி… ரோத³ந்தீபி… உக்³கா⁴திதாபி [உக்³கா⁴னிதாபி (ஸீ.)] … மதாபி புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி. யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமந்தபாஸோ மாரஸ்ஸா’தி மாதுகா³மம்யேவ ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமந்தபாஸோ மாரஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸல்லபே அஸிஹத்தே²ன, பிஸாசேனாபி ஸல்லபே;
ஆஸீவிஸம்பி ஆஸீதே³ [ஆஸத்³தே³ (ஸ்யா. கம்.)], யேன த³ட்டோ² ந ஜீவதி.
‘‘நத்வேவ ஏகோ ஏகாய, மாதுகா³மேன ஸல்லபே;
முட்ட²ஸ்ஸதிம் தா ப³ந்த⁴ந்தி, பேக்கி²தேன ஸிதேன ச [ம்ஹிதேன ச (ஸ்யா. கம்.)].
‘‘அதோ²பி து³ன்னிவத்தே²ன, மஞ்ஜுனா ப⁴ணிதேன ச;
நேஸோ ஜனோ ஸ்வாஸீஸதோ³, அபி உக்³கா⁴திதோ மதோ.
‘‘பஞ்ச காமகு³ணா ஏதே, இத்தி²ரூபஸ்மிம் தி³ஸ்ஸரே;
ரூபா ஸத்³தா³ ரஸா க³ந்தா⁴, போ²ட்ட²ப்³பா³ ச மனோரமா.
‘‘தேஸம் காமோக⁴வூள்ஹானம், காமே அபரிஜானதம்;
காலம் க³தி [க³திம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴வாப⁴வம், ஸம்ஸாரஸ்மிம் புரக்க²தா.
‘‘யே ச காமே பரிஞ்ஞாய, சரந்தி அகுதோப⁴யா;
தே வே பாரங்க³தா லோகே, யே பத்தா ஆஸவக்க²ய’’ந்தி. பஞ்சமம்;