(6) 1. நீவரணவக்³கோ³
1. ஆவரணஸுத்தம்
51. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆவரணா நீவரணா சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்தோ³, பி⁴க்க²வே, ஆவரணோ நீவரணோ சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹோ பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணோ. ப்³யாபாதோ³, பி⁴க்க²வே, ஆவரணோ நீவரணோ சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹோ பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணோ. தி²னமித்³த⁴ம், பி⁴க்க²வே, ஆவரணம் நீவரணம் சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹம் பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணம். உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம், பி⁴க்க²வே, ஆவரணம் நீவரணம் சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹம் பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணம். விசிகிச்சா², பி⁴க்க²வே, ஆவரணா நீவரணா சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஆவரணா நீவரணா சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா.
‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமே பஞ்ச ஆவரணே நீவரணே சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே அப்பஹாய, அப³லாய பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லாய அத்தத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி பரத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உப⁴யத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உத்தரி [உத்தரிம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வா மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நதீ³ பப்³ப³தேய்யா தூ³ரங்க³மா [தூ³ரக³மா (ஸீ.)] ஸீக⁴ஸோதா ஹாரஹாரினீ. தஸ்ஸா புரிஸோ உப⁴தோ நங்க³லமுகா²னி விவரேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜே² நதி³யா ஸோதோ விக்கி²த்தோ விஸடோ ப்³யாதி³ண்ணோ நேவ [ந சேவ (க.)] தூ³ரங்க³மோ அஸ்ஸ ந [ந ச (க.)] ஸீக⁴ஸோதோ ந [ந ச (க.)] ஹாரஹாரீ [ஹாரஹாரிணீ (ஸீ.)]. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ வத பி⁴க்கு² இமே பஞ்ச ஆவரணே நீவரணே சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே அப்பஹாய, அப³லாய பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லாய அத்தத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி பரத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உப⁴யத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உத்தரி வா மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.
‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² இமே பஞ்ச ஆவரணே நீவரணே சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே பஹாய, ப³லவதியா பஞ்ஞாய அத்தத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி பரத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உப⁴யத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உத்தரி வா மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நதீ³ பப்³ப³தேய்யா தூ³ரங்க³மா ஸீக⁴ஸோதா ஹாரஹாரினீ. தஸ்ஸா புரிஸோ உப⁴தோ நங்க³லமுகா²னி பித³ஹேய்ய. ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜே² நதி³யா ஸோதோ அவிக்கி²த்தோ அவிஸடோ அப்³யாதி³ண்ணோ தூ³ரங்க³மோ சேவ அஸ்ஸ ஸீக⁴ஸோதோ ச ஹாரஹாரீ ச. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ வத பி⁴க்கு² இமே பஞ்ச ஆவரணே நீவரணே சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே பஹாய, ப³லவதியா பஞ்ஞாய அத்தத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி பரத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உப⁴யத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதி உத்தரி வா மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’தி. பட²மம்.
2. அகுஸலராஸிஸுத்தம்
52. ‘‘அகுஸலராஸீதி, பி⁴க்க²வே, வத³மானோ பஞ்ச நீவரணே [இமே பஞ்ச நீவரணே (ஸீ.)] ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய. கேவலோ ஹாயம் [ஹயம் (ஸீ.), சாயம் (ஸ்யா. கம்.), ஸாயம் (க.)], பி⁴க்க²வே, அகுஸலராஸி யதி³த³ம் பஞ்ச நீவரணா. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ப்³யாபாத³னீவரணம், தி²னமித்³த⁴னீவரணம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம், விசிகிச்சா²னீவரணம். அகுஸலராஸீதி, பி⁴க்க²வே, வத³மானோ இமே பஞ்ச நீவரணே ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய. கேவலோ ஹாயம், பி⁴க்க²வே, அகுஸலராஸி யதி³த³ம் பஞ்ச நீவரணா’’தி. து³தியம்.
3. பதா⁴னியங்க³ஸுத்தம்
53. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, பதா⁴னியங்கா³னி. கதமானி பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி அப்பாதங்கோ; ஸமவேபாகினியா க³ஹணியா ஸமன்னாக³தோ நாதிஸீதாய நாச்சுண்ஹாய மஜ்ஜி²மாய பதா⁴னக்க²மாய; அஸடோ² ஹோதி அமாயாவீ; யதா²பூ⁴தம் அத்தானம் ஆவிகத்தா ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு; ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு; பஞ்ஞவா ஹோதி, உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச பதா⁴னியங்கா³னீ’’தி. ததியம்.
4. ஸமயஸுத்தம்
54. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, அஸமயா பதா⁴னாய. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஜிண்ணோ ஹோதி ஜராயாபி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ அஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ப்³யாதி⁴தோ ஹோதி ப்³யாதி⁴னாபி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ அஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, து³ப்³பி⁴க்க²ம் ஹோதி து³ஸ்ஸஸ்ஸம் து³ல்லப⁴பிண்ட³ம், ந ஸுகரம் உஞ்சே²ன பக்³க³ஹேன யாபேதும். அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ அஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ப⁴யம் ஹோதி அடவிஸங்கோபோ, சக்கஸமாரூள்ஹா ஜானபதா³ பரியாயந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² அஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ ஹோதி. ஸங்கே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴ன்னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அக்கோஸா ச ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிபா⁴ஸா ச ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிக்கே²பா ச ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிச்சஜா ச ஹோந்தி. தத்த² அப்பஸன்னா சேவ நப்பஸீத³ந்தி, பஸன்னானஞ்ச ஏகச்சானம் அஞ்ஞத²த்தம் ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ அஸமயோ பதா⁴னாய. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச அஸமயா பதா⁴னாயாதி.
‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஸமயா பதா⁴னாய. கதமே பஞ்ச? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த³ஹரோ ஹோதி யுவா ஸுஸு காளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி அப்பாதங்கோ, ஸமவேபாகினியா க³ஹணியா ஸமன்னாக³தோ நாதிஸீதாய நாச்சுண்ஹாய மஜ்ஜி²மாய பதா⁴னக்க²மாய. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸுபி⁴க்க²ம் ஹோதி ஸுஸஸ்ஸம் ஸுலப⁴பிண்ட³ம், ஸுகரம் உஞ்சே²ன பக்³க³ஹேன யாபேதும். அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹரந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஸமயோ பதா⁴னாய.
‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ ஸமக்³கோ³ ஸம்மோத³மானோ அவிவத³மானோ ஏகுத்³தே³ஸோ பா²ஸு விஹரதி. ஸங்கே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமக்³கே³ ந சேவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அக்கோஸா ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிபா⁴ஸா ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிக்கே²பா ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிச்சஜா ஹோந்தி. தத்த² அப்பஸன்னா சேவ பஸீத³ந்தி, பஸன்னானஞ்ச பி⁴ய்யோபா⁴வோ [பீ⁴ய்யோபா⁴வாய (க.)] ஹோதி. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ ஸமயோ பதா⁴னாய. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச ஸமயா பதா⁴னாயா’’தி. சதுத்த²ம்.
5. மாதாபுத்தஸுத்தம்
55. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யம் உபோ⁴ மாதாபுத்தா வஸ்ஸாவாஸம் உபக³மிம்ஸு [உபஸங்கமிம்ஸு (க.)] – பி⁴க்கு² ச பி⁴க்கு²னீ ச. தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹேஸும். மாதாபி புத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹோஸி; புத்தோபி மாதரம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமோ அஹோஸி. தேஸம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனா ஸம்ஸக்³கோ³ அஹோஸி. ஸம்ஸக்³கே³ ஸதி விஸ்ஸாஸோ அஹோஸி. விஸ்ஸாஸே ஸதி ஓதாரோ அஹோஸி. தே ஓதிண்ணசித்தா ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²ய து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிம்ஸு.
அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யம் உபோ⁴ மாதாபுத்தா வஸ்ஸாவாஸம் உபக³மிம்ஸு – பி⁴க்கு² ச பி⁴க்கு²னீ ச, தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹேஸும், மாதாபி புத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமா அஹோஸி, புத்தோபி மாதரம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனகாமோ அஹோஸி. தேஸம் அபி⁴ண்ஹம் த³ஸ்ஸனா ஸம்ஸக்³கோ³ அஹோஸி, ஸம்ஸக்³கே³ ஸதி விஸ்ஸாஸோ அஹோஸி, விஸ்ஸாஸே ஸதி ஓதாரோ அஹோஸி, தே ஓதிண்ணசித்தா ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²ய து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிம்ஸூ’’தி.
‘‘கிம் நு ஸோ, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸோ மஞ்ஞதி – ‘ந மாதா புத்தே ஸாரஜ்ஜதி, புத்தோ வா பன மாதரீ’தி? நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகரூபம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் [யம் ஏவம் (ஸீ.)] ரஜனீயம் ஏவம் கமனீயம் ஏவம் மத³னீயம் ஏவம் ப³ந்த⁴னீயம் ஏவம் முச்ச²னீயம் ஏவம் அந்தராயகரம் அனுத்தரஸ்ஸ யோக³க்கே²மஸ்ஸ அதி⁴க³மாய யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²ரூபம். இத்தி²ரூபே, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி²தா [க³தி⁴தா (ஸ்யா. பீ. க.)] முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா [அஜ்ஜோ²பன்னா (ப³ஹூஸு)]. தே தீ³க⁴ரத்தம் ஸோசந்தி இத்தி²ரூபவஸானுகா³.
‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகஸத்³த³ம்பி…பே… ஏகக³ந்த⁴ம்பி… ஏகரஸம்பி… ஏகபோ²ட்ட²ப்³ப³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் ரஜனீயம் ஏவம் கமனீயம் ஏவம் மத³னீயம் ஏவம் ப³ந்த⁴னீயம் ஏவம் முச்ச²னீயம் ஏவம் அந்தராயகரம் அனுத்தரஸ்ஸ யோக³க்கே²மஸ்ஸ அதி⁴க³மாய யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²போ²ட்ட²ப்³ப³ம். இத்தி²போ²ட்ட²ப்³பே³, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி²தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா. தே தீ³க⁴ரத்தம் ஸோசந்தி இத்தி²போ²ட்ட²ப்³ப³வஸானுகா³.
‘‘இத்தீ², பி⁴க்க²வே, க³ச்ச²ந்தீபி புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி; டி²தாபி…பே… நிஸின்னாபி… ஸயானாபி… ஹஸந்தீபி… ப⁴ணந்தீபி… கா³யந்தீபி… ரோத³ந்தீபி… உக்³கா⁴திதாபி [உக்³கா⁴னிதாபி (ஸீ.)] … மதாபி புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி. யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமந்தபாஸோ மாரஸ்ஸா’தி மாதுகா³மம்யேவ ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ஸமந்தபாஸோ மாரஸ்ஸா’’’தி.
‘‘ஸல்லபே அஸிஹத்தே²ன, பிஸாசேனாபி ஸல்லபே;
ஆஸீவிஸம்பி ஆஸீதே³ [ஆஸத்³தே³ (ஸ்யா. கம்.)], யேன த³ட்டோ² ந ஜீவதி.
‘‘நத்வேவ ஏகோ ஏகாய, மாதுகா³மேன ஸல்லபே;
முட்ட²ஸ்ஸதிம் தா ப³ந்த⁴ந்தி, பேக்கி²தேன ஸிதேன ச [ம்ஹிதேன ச (ஸ்யா. கம்.)].
‘‘அதோ²பி து³ன்னிவத்தே²ன, மஞ்ஜுனா ப⁴ணிதேன ச;
நேஸோ ஜனோ ஸ்வாஸீஸதோ³, அபி உக்³கா⁴திதோ மதோ.
‘‘பஞ்ச காமகு³ணா ஏதே, இத்தி²ரூபஸ்மிம் தி³ஸ்ஸரே;
ரூபா ஸத்³தா³ ரஸா க³ந்தா⁴, போ²ட்ட²ப்³பா³ ச மனோரமா.
‘‘தேஸம் காமோக⁴வூள்ஹானம், காமே அபரிஜானதம்;
காலம் க³தி [க³திம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴வாப⁴வம், ஸம்ஸாரஸ்மிம் புரக்க²தா.
‘‘யே ச காமே பரிஞ்ஞாய, சரந்தி அகுதோப⁴யா;
தே வே பாரங்க³தா லோகே, யே பத்தா ஆஸவக்க²ய’’ந்தி. பஞ்சமம்;
6. உபஜ்ஜா²யஸுத்தம்
56. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ஸகோ உபஜ்ஜா²யோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸகம் உபஜ்ஜா²யம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதரஹி மே, ப⁴ந்தே, மது⁴ரகஜாதோ சேவ காயோ, தி³ஸா ச மே ந பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச மம் நப்படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்ச மே சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, அனபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சராமி, அத்தி² ச மே த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²’’தி.
அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² தம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் பி⁴க்கு²ம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஏவமாஹ – ‘ஏதரஹி மே, ப⁴ந்தே, மது⁴ரகஜாதோ சேவ காயோ, தி³ஸா ச மம் ந பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச மே நப்படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்ச மே சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, அனபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சராமி, அத்தி² ச மே த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²’’’தி.
‘‘ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்கு², ஹோதி இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரஸ்ஸ, போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞுனோ, ஜாக³ரியம் அனனுயுத்தஸ்ஸ, அவிபஸ்ஸகஸ்ஸ குஸலானம் த⁴ம்மானம், புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ, யம் மது⁴ரகஜாதோ சேவ காயோ ஹோதி, தி³ஸா சஸ்ஸ ந பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச தம் நப்படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்சஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, அனபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி, ஹோதி சஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா². தஸ்மாதிஹ தே, பி⁴க்கு², ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ ப⁴விஸ்ஸாமி, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ, ஜாக³ரியம் அனுயுத்தோ, விபஸ்ஸகோ குஸலானம் த⁴ம்மானம், புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸாமீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, பி⁴க்கு², ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.
அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதா இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ பன ஸோ பி⁴க்கு² அரஹதம் அஹோஸி.
அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தம் பத்தோ யேன ஸகோ உபஜ்ஜா²யோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸகம் உபஜ்ஜா²யம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதரஹி மே, ப⁴ந்தே, ந சேவ [ந த்வேவ (ஸீ.)] மது⁴ரகஜாதோ காயோ, தி³ஸா ச மே பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச மம் படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்ச மே சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, அபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சராமி, நத்தி² ச மே த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²’’தி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² தம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் பி⁴க்கு²ம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஏவமாஹ – ‘ஏதரஹி மே, ப⁴ந்தே, ந சேவ மது⁴ரகஜாதோ காயோ, தி³ஸா ச மே பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச மம் படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்ச மே சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, அபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சராமி, நத்தி² ச மே த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா²’’’தி.
‘‘ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்கு², ஹோதி இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரஸ்ஸ, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ, ஜாக³ரியம் அனுயுத்தஸ்ஸ, விபஸ்ஸகஸ்ஸ குஸலானம் த⁴ம்மானம், புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ, யம் ந சேவ மது⁴ரகஜாதோ காயோ ஹோதி, தி³ஸா சஸ்ஸ பக்கா²யந்தி, த⁴ம்மா ச தம் படிப⁴ந்தி, தி²னமித்³த⁴ஞ்சஸ்ஸ சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, அபி⁴ரதோ ச ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி, ந சஸ்ஸ ஹோதி த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா². தஸ்மாதிஹ வோ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரா ப⁴விஸ்ஸாம, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ, ஜாக³ரியம் அனுயுத்தா, விபஸ்ஸகா குஸலானம் த⁴ம்மானம், புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.
7. அபி⁴ண்ஹபச்சவேக்கி²தப்³ப³டா²னஸுத்தம்
57. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, டா²னானி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³பா³னி இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. கதமானி பஞ்ச? ‘ஜராத⁴ம்மோம்ஹி, ஜரம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. ‘ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோம்ஹி, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. ‘மரணத⁴ம்மோம்ஹி, மரணம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. ‘ஸப்³பே³ஹி மே பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. ‘கம்மஸ்ஸகோம்ஹி, கம்மதா³யாதோ³ கம்மயோனி கம்மப³ந்து⁴ கம்மபடிஸரணோ. யம் கம்மம் கரிஸ்ஸாமி – கல்யாணம் வா பாபகம் வா – தஸ்ஸ தா³யாதோ³ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ஜராத⁴ம்மோம்ஹி, ஜரம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் யோப்³ப³னே யோப்³ப³னமதோ³, யேன மதே³ன மத்தா காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ யோ யோப்³ப³னே யோப்³ப³னமதோ³ ஸோ ஸப்³ப³ஸோ வா பஹீயதி தனு வா பன ஹோதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ஜராத⁴ம்மோம்ஹி, ஜரம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோம்ஹி, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஆரோக்³யே ஆரோக்³யமதோ³, யேன மதே³ன மத்தா காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ யோ ஆரோக்³யே ஆரோக்³யமதோ³ ஸோ ஸப்³ப³ஸோ வா பஹீயதி தனு வா பன ஹோதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோம்ஹி, ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘மரணத⁴ம்மோம்ஹி, மரணம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் ஜீவிதே ஜீவிதமதோ³, யேன மதே³ன மத்தா காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ யோ ஜீவிதே ஜீவிதமதோ³ ஸோ ஸப்³ப³ஸோ வா பஹீயதி தனு வா பன ஹோதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘மரணத⁴ம்மோம்ஹி, மரணம் அனதீதோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ஸப்³பே³ஹி மே பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் பியேஸு மனாபேஸு யோ ச²ந்த³ராகோ³ யேன ராகே³ன ரத்தா காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ யோ பியேஸு மனாபேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஸோ ஸப்³ப³ஸோ வா பஹீயதி தனு வா பன ஹோதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘ஸப்³பே³ஹி மே பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘கம்மஸ்ஸகோம்ஹி, கம்மதா³யாதோ³ கம்மயோனி கம்மப³ந்து⁴ கம்மபடிஸரணோ, யம் கம்மம் கரிஸ்ஸாமி – கல்யாணம் வா பாபகம் வா – தஸ்ஸ தா³யாதோ³ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா? அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸத்தானம் காயது³ச்சரிதம் வசீது³ச்சரிதம் மனோது³ச்சரிதம். தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ ஸப்³ப³ஸோ வா து³ச்சரிதம் பஹீயதி தனு வா பன ஹோதி. இத³ம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத்த²வஸம் படிச்ச ‘கம்மஸ்ஸகோம்ஹி, கம்மதா³யாதோ³ கம்மயோனி கம்மப³ந்து⁴ கம்மபடிஸரணோ, யம் கம்மம் கரிஸ்ஸாமி – கல்யாணம் வா பாபகம் வா – தஸ்ஸ தா³யாதோ³ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் இத்தி²யா வா புரிஸேன வா க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா.
‘‘ஸ கோ² [ஸசே (பீ. க.)] ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² அஹஞ்ஞேவேகோ ஜராத⁴ம்மோ [அஹஞ்சேவேகோ ஜராத⁴ம்மோம்ஹி (க.)] ஜரம் அனதீதோ, அத² கோ² யாவதா ஸத்தானம் ஆக³தி க³தி சுதி உபபத்தி ஸப்³பே³ ஸத்தா ஜராத⁴ம்மா ஜரம் அனதீதா’தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி ஸப்³ப³ஸோ பஹீயந்தி அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.
‘‘ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² அஹஞ்ஞேவேகோ ப்³யாதி⁴த⁴ம்மோ ப்³யாதி⁴ம் அனதீதோ, அத² கோ² யாவதா ஸத்தானம் ஆக³தி க³தி சுதி உபபத்தி ஸப்³பே³ ஸத்தா ப்³யாதி⁴த⁴ம்மா ப்³யாதி⁴ம் அனதீதா’தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி ஸப்³ப³ஸோ பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.
‘‘ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² அஹஞ்ஞேவேகோ மரணத⁴ம்மோ மரணம் அனதீதோ, அத² கோ² யாவதா ஸத்தானம் ஆக³தி க³தி சுதி உபபத்தி ஸப்³பே³ ஸத்தா மரணத⁴ம்மா மரணம் அனதீதா’தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி ஸப்³ப³ஸோ பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.
‘‘ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² மய்ஹேவேகஸ்ஸ ஸப்³பே³ஹி பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ, அத² கோ² யாவதா ஸத்தானம் ஆக³தி க³தி சுதி உபபத்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் பியேஹி மனாபேஹி நானாபா⁴வோ வினாபா⁴வோ’தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி ஸப்³ப³ஸோ பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி.
‘‘ஸ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² அஹஞ்ஞேவேகோ கம்மஸ்ஸகோ கம்மதா³யாதோ³ கம்மயோனி கம்மப³ந்து⁴ கம்மப்படிஸரணோ, யம் கம்மம் கரிஸ்ஸாமி – கல்யாணம் வா பாபகம் வா – தஸ்ஸ தா³யாதோ³ ப⁴விஸ்ஸாமி; அத² கோ² யாவதா ஸத்தானம் ஆக³தி க³தி சுதி உபபத்தி ஸப்³பே³ ஸத்தா கம்மஸ்ஸகா கம்மதா³யாதா³ கம்மயோனி கம்மப³ந்து⁴ கம்மப்படிஸரணா, யம் கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி – கல்யாணம் வா பாபகம் வா – தஸ்ஸ தா³யாதா³ ப⁴விஸ்ஸந்தீ’தி. தஸ்ஸ தம் டா²னம் அபி⁴ண்ஹம் பச்சவேக்க²தோ மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதி. ஸோ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி. தஸ்ஸ தம் மக்³க³ம் ஆஸேவதோ பா⁴வயதோ ப³ஹுலீகரோதோ ஸம்யோஜனானி ஸப்³ப³ஸோ பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீ’’தி.
‘‘ப்³யாதி⁴த⁴ம்மா ஜராத⁴ம்மா, அதோ² மரணத⁴ம்மினோ;
யதா² த⁴ம்மா ததா² ஸத்தா [ஸந்தா (ஸ்யா. கம்.)], ஜிகு³ச்ச²ந்தி புது²ஜ்ஜனா.
‘‘அஹஞ்சே தம் ஜிகு³ச்சே²ய்யம், ஏவம் த⁴ம்மேஸு பாணிஸு;
ந மேதம் பதிரூபஸ்ஸ, மம ஏவம் விஹாரினோ.
‘‘ஸோஹம் ஏவம் விஹரந்தோ, ஞத்வா த⁴ம்மம் நிரூபதி⁴ம்;
ஆரோக்³யே யோப்³ப³னஸ்மிஞ்ச, ஜீவிதஸ்மிஞ்ச யே மதா³.
‘‘ஸப்³பே³ மதே³ அபி⁴போ⁴ஸ்மி, நேக்க²ம்மம் த³ட்டு² கே²மதோ [நேக்க²ம்மே த³ட்டு² கே²மதம் (அ. நி. 3.39) உப⁴யத்த²பி அட்ட²கதா²ய ஸமேதி];
தஸ்ஸ மே அஹு உஸ்ஸாஹோ, நிப்³பா³னம் அபி⁴பஸ்ஸதோ.
‘‘நாஹம் ப⁴ப்³போ³ ஏதரஹி, காமானி படிஸேவிதும்;
அனிவத்தி [அனிவத்தீ (?)] ப⁴விஸ்ஸாமி, ப்³ரஹ்மசரியபராயணோ’’தி. ஸத்தமம்;
8. லிச்ச²விகுமாரகஸுத்தம்
58. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ மஹாவனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³.
தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா லிச்ச²விகுமாரகா ஸஜ்ஜானி த⁴னூனி ஆதா³ய குக்குரஸங்க⁴பரிவுதா மஹாவனே அனுசங்கமமானா அனுவிசரமானா அத்³த³ஸு ப⁴க³வந்தம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம்; தி³ஸ்வான ஸஜ்ஜானி த⁴னூனி நிக்கி²பித்வா குக்குரஸங்க⁴ம் ஏகமந்தம் உய்யோஜேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா துண்ஹீபூ⁴தா துண்ஹீபூ⁴தா பஞ்ஜலிகா ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸந்தி.
தேன கோ² பன ஸமயேன மஹானாமோ லிச்ச²வி மஹாவனே ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அத்³த³ஸ தே லிச்ச²விகுமாரகே துண்ஹீபூ⁴தே துண்ஹீபூ⁴தே பஞ்ஜலிகே ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸந்தே; தி³ஸ்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மஹானாமோ லிச்ச²வி உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘ப⁴விஸ்ஸந்தி வஜ்ஜீ, ப⁴விஸ்ஸந்தி வஜ்ஜீ’’’தி!
‘‘கிம் பன த்வம், மஹானாம, ஏவம் வதே³ஸி – ‘ப⁴விஸ்ஸந்தி வஜ்ஜீ, ப⁴விஸ்ஸந்தி வஜ்ஜீ’’’தி? ‘‘இமே, ப⁴ந்தே, லிச்ச²விகுமாரகா சண்டா³ ப²ருஸா அபானுபா⁴ [அபஜஹாதி (ஸீ.), அபாடுபா⁴ (ஸ்யா. கம்.), அபஜஹா (பீ.), அபானுதா (கத்த²சி)]. யானிபி தானி குலேஸு பஹேணகானி [பஹீனகானி (ஸீ.), பஹீணகானி (ஸ்யா. கம். பீ.)] பஹீயந்தி, உச்சூ²தி வா ப³த³ராதி வா பூவாதி வா மோத³காதி வா ஸம்குலிகாதி வா [ஸக்க²லிகாதி வா (ஸீ. பீ.)], தானி விலும்பித்வா விலும்பித்வா கா²த³ந்தி; குலித்தீ²னம்பி குலகுமாரீனம்பி பச்சா²லியம் கி²பந்தி. தே தா³னிமே துண்ஹீபூ⁴தா துண்ஹீபூ⁴தா பஞ்ஜலிகா ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸந்தீ’’தி.
‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ பஞ்ச த⁴ம்மா ஸம்விஜ்ஜந்தி – யதி³ வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ, யதி³ வா ரட்டி²கஸ்ஸ பேத்தனிகஸ்ஸ [முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ (க.) அ. நி. 5.135, 136 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], யதி³ வா ஸேனாய ஸேனாபதிகஸ்ஸ, யதி³ வா கா³மகா³மணிகஸ்ஸ, யதி³ வா பூக³கா³மணிகஸ்ஸ, யே வா பன குலேஸு பச்சேகாதி⁴பச்சம் காரேந்தி, வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘கதமே பஞ்ச? இத⁴, மஹானாம, குலபுத்தோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி மாதாபிதரோ ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. தமேனம் மாதாபிதரோ ஸக்கதா க³ருகதா மானிதா பூஜிதா கல்யாணேன மனஸா அனுகம்பந்தி – ‘சிரம் ஜீவ, தீ³க⁴மாயும் பாலேஹீ’தி. மாதாபிதானுகம்பிதஸ்ஸ, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘புன சபரம், மஹானாம, குலபுத்தோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி புத்ததா³ரதா³ஸகம்மகரபோரிஸே [… ஸாமந்தஸம்வோஹாரே (ஸீ. பீ.)] ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. தமேனம் புத்ததா³ரதா³ஸகம்மகரபோரிஸா ஸக்கதா க³ருகதா மானிதா பூஜிதா கல்யாணேன மனஸா அனுகம்பந்தி – ‘சிரம் ஜீவ, தீ³க⁴மாயும் பாலேஹீ’தி. புத்ததா³ரதா³ஸகம்மகரபோரிஸானுகம்பிதஸ்ஸ, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘புன சபரம், மஹானாம, குலபுத்தோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி கே²த்தகம்மந்தஸாமந்தஸப்³யோஹாரே ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. தமேனம் கே²த்தகம்மந்தஸாமந்தஸப்³யோஹாரா ஸக்கதா க³ருகதா மானிதா பூஜிதா கல்யாணேன மனஸா அனுகம்பந்தி – ‘சிரம் ஜீவ, தீ³க⁴மாயும் பாலேஹீ’தி. கே²த்தகம்மந்தஸாமந்தஸப்³யோஹாரானுகம்பிதஸ்ஸ, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘புன சபரம், மஹானாம, குலபுத்தோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி யாவதா ப³லிபடிக்³கா³ஹிகா தே³வதா ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. தமேனம் ப³லிபடிக்³கா³ஹிகா தே³வதா ஸக்கதா க³ருகதா மானிதா பூஜிதா கல்யாணேன மனஸா அனுகம்பந்தி – ‘சிரம் ஜீவ, தீ³க⁴மாயும் பாலேஹீ’தி. தே³வதானுகம்பிதஸ்ஸ, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘புன சபரம், மஹானாம, குலபுத்தோ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தேஹி போ⁴கே³ஹி பா³ஹாப³லபரிசிதேஹி ஸேதா³வக்கி²த்தேஹி த⁴ம்மிகேஹி த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹி ஸமணப்³ராஹ்மணே ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. தமேனம் ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸக்கதா க³ருகதா மானிதா பூஜிதா கல்யாணேன மனஸா அனுகம்பந்தி – ‘சிரம் ஜீவ, தீ³க⁴மாயும் பாலேஹீ’தி. ஸமணப்³ராஹ்மணானுகம்பிதஸ்ஸ, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானி.
‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ஸம்விஜ்ஜந்தி – யதி³ வா ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ, யதி³ வா ரட்டி²கஸ்ஸ பேத்தனிகஸ்ஸ, யதி³ வா ஸேனாய ஸேனாபதிகஸ்ஸ, யதி³ வா கா³மகா³மணிகஸ்ஸ, யதி³ வா பூக³கா³மணிகஸ்ஸ, யே வா பன குலேஸு பச்சேகாதி⁴பச்சம் காரேந்தி, வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீ’’தி.
‘‘மாதாபிதுகிச்சகரோ, புத்ததா³ரஹிதோ ஸதா³;
அந்தோஜனஸ்ஸ அத்தா²ய, யே சஸ்ஸ அனுஜீவினோ.
‘‘உபி⁴ன்னஞ்சேவ அத்தா²ய, வத³ஞ்ஞூ ஹோதி ஸீலவா;
ஞாதீனம் புப்³ப³பேதானம், தி³ட்டே² த⁴ம்மே ச ஜீவதம் [ஜீவினம் (ஸீ.), ஜீவிதம் (ஸ்யா. கம். பீ. க.)].
‘‘ஸமணானம் ப்³ராஹ்மணானம், தே³வதானஞ்ச பண்டி³தோ;
வித்திஸஞ்ஜனனோ ஹோதி, த⁴ம்மேன க⁴ரமாவஸம்.
‘‘ஸோ கரித்வான கல்யாணம், புஜ்ஜோ ஹோதி பஸம்ஸியோ;
இதே⁴வ நம் பஸம்ஸந்தி, பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீ’’தி. அட்ட²மம்;
9. பட²மவுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதஸுத்தம்
59. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ து³ல்லபோ⁴ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ. கதமேஹி பஞ்சஹி? து³ல்லபோ⁴, பி⁴க்க²வே, வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ நிபுணோ, து³ல்லபோ⁴ ஆகப்பஸம்பன்னோ, து³ல்லபோ⁴ ப³ஹுஸ்ஸுதோ, து³ல்லபோ⁴ த⁴ம்மகதி²கோ, து³ல்லபோ⁴ வினயத⁴ரோ. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ து³ல்லபோ⁴ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ’’தி. நவமம்.
10. து³தியவுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதஸுத்தம்
60. ‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ து³ல்லபோ⁴ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ. கதமேஹி பஞ்சஹி? து³ல்லபோ⁴, பி⁴க்க²வே, வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ ஸுவசோ, து³ல்லபோ⁴ ஸுக்³க³ஹிதக்³கா³ஹீ, து³ல்லபோ⁴ பத³க்கி²ணக்³கா³ஹீ, து³ல்லபோ⁴ த⁴ம்மகதி²கோ, து³ல்லபோ⁴ வினயத⁴ரோ. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ து³ல்லபோ⁴ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ’’தி. த³ஸமம்.
நீவரணவக்³கோ³ பட²மோ.