(11) 1. ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³

1. புப்³பே³வஸம்போ³த⁴ஸுத்தம்

104. ‘‘புப்³பே³வ மே, பி⁴க்க²வே, ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘கோ நு கோ² லோகே அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரண’ந்தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம் கோ² லோகம் [லோகே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் லோகே அஸ்ஸாதோ³. யம் லோகோ [லோகே (பீ. க.)] அனிச்சோ து³க்கோ² விபரிணாமத⁴ம்மோ, அயம் லோகே ஆதீ³னவோ. யோ லோகே ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் லோகே நிஸ்ஸரண’ந்தி [லோகனிஸ்ஸரணம் (அட்ட².) ‘‘லோகே நிஸ்ஸரண’’ந்தி பதே³ன ஸம்ஸந்தி³தப்³ப³ம்]. யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, ஏவம் லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)] பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச க்²வாஹம் [கோ² அஹம் (ஸீ. பீ.), கோ²ஹம் (ஸ்யா. கம். க.)], பி⁴க்க²வே, ஏவம் லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ. க.)], அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. பட²மம்.

2. பட²மஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

105. ‘‘லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸாத³பரியேஸனம் அசரிம். யோ லோகே அஸ்ஸாதோ³ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகோ லோகே அஸ்ஸாதோ³, பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, ஆதீ³னவபரியேஸனம் அசரிம். யோ லோகே ஆதீ³னவோ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகோ லோகே ஆதீ³னவோ, பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸரணபரியேஸனம் அசரிம். யம் லோகே நிஸ்ஸரணம் தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகம் லோகே நிஸ்ஸரணம், பஞ்ஞாய மே தம் ஸுதி³ட்ட²ம். யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. து³தியம்.

3. து³தியஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

106. ‘‘நோ சேத³ம் [நோ சேதம் (ஸ்யா. கம். பீ. க.) ஸம். நி. 3.28 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], பி⁴க்க²வே, லோகே அஸ்ஸாதோ³ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகே ஸாரஜ்ஜேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா ஸத்தா லோகே ஸாரஜ்ஜந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, லோகே ஆதீ³னவோ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகே நிப்³பி³ந்தே³ய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே ஆதீ³னவோ, தஸ்மா ஸத்தா லோகே நிப்³பி³ந்த³ந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, லோகே நிஸ்ஸரணம் அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகம்ஹா [லோகே (க.)] நிஸ்ஸரேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே நிஸ்ஸரணம், தஸ்மா ஸத்தா லோகம்ஹா நிஸ்ஸரந்தி. யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸும் [நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு (ஸம். நி. 3.28], நேவ தாவ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா [விப்பயுத்தா (க.)] விமரியாதீ³கதேன [விமரியாதி³கதேன (ஸீ. பீ. க.)] சேதஸா விஹரிம்ஸு. யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸும், அத², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரந்தீ’’தி. ததியம்.

4. ஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

107. ‘‘யே கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ந மே தே [ந தே (க.)], பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, ந ச பன தே ஆயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ம் வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, தே ச பனாயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ஞ்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி [விஹரிஸ்ஸந்தி (ஸீ. பீ.)]. சதுத்த²ம்.

5. ருண்ணஸுத்தம்

108. ‘‘ருண்ணமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் கீ³தம். உம்மத்தகமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் நச்சம். கோமாரகமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் அதிவேலம் த³ந்தவித³ம்ஸகஹஸிதம் [த³ந்தவித³ம்ஸகம் ஹஸிதம் (ஸீ. பீ.)]. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஸேதுகா⁴தோ கீ³தே, ஸேதுகா⁴தோ நச்சே, அலம் வோ த⁴ம்மப்பமோதி³தானம் ஸதம் ஸிதம் ஸிதமத்தாயா’’தி. பஞ்சமம்.

6. அதித்திஸுத்தம்

109. ‘‘திண்ணம், பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. கதமேஸம் திண்ணம்? ஸோப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. ஸுராமேரயபானஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியா, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. இமேஸம், பி⁴க்க²வே, திண்ணம் படிஸேவனாய நத்தி² தித்தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அரக்கி²தஸுத்தம்

110. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘சித்தே, க³ஹபதி, அரக்கி²தே காயகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ அரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ பூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ பூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ பூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே து³ச்ச²ன்னே கூடம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அரக்கி²தா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அரக்கி²தா ஹோதி; கூடம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அவஸ்ஸுதா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அவஸ்ஸுதா ஹோதி; கூடம்பி பூதிகம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி பூதிகா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி பூதிகா ஹோதி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே அரக்கி²தே காயகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ அரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ பூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ பூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ பூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘சித்தே, க³ஹபதி, ரக்கி²தே காயகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ அபூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே ஸுச்ச²ன்னே கூடம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி ரக்கி²தா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி ரக்கி²தா ஹோதி; கூடம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அனவஸ்ஸுதா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அனவஸ்ஸுதா ஹோதி; கூடம்பி அபூதிகம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அபூதிகா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அபூதிகா ஹோதி.

ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே ரக்கி²தே காயகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ அபூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா’’தி. ஸத்தமம்.

8. ப்³யாபன்னஸுத்தம்

111. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘சித்தே, க³ஹபதி, ப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ ப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே து³ச்ச²ன்னே கூடம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி ப்³யாபன்னா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி ப்³யாபன்னா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே ப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ ப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘சித்தே, க³ஹபதி, அப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ அப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ அப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ அப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே ஸுச்ச²ன்னே கூடம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அப்³யாபன்னா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அப்³யாபன்னா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே அப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ அப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ…பே… அப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மனிதா³னஸுத்தம்

112. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, தோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, மோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. யம், பி⁴க்க²வே, லோப⁴பகதம் கம்மம் லோப⁴ஜம் லோப⁴னிதா³னம் லோப⁴ஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, தோ³ஸபகதம் கம்மம் தோ³ஸஜம் தோ³ஸனிதா³னம் தோ³ஸஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, மோஹபகதம் கம்மம் மோஹஜம் மோஹனிதா³னம் மோஹஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அலோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அதோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அமோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. யம், பி⁴க்க²வே, அலோப⁴பகதம் கம்மம் அலோப⁴ஜம் அலோப⁴னிதா³னம் அலோப⁴ஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, அதோ³ஸபகதம் கம்மம் அதோ³ஸஜம் அதோ³ஸனிதா³னம் அதோ³ஸஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, அமோஹபகதம் கம்மம் அமோஹஜம் அமோஹனிதா³னம் அமோஹஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி. நவமம்.

10. து³தியனிதா³னஸுத்தம்

113. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி; அனாக³தே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி; பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? அனாக³தே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி; அனாக³தே பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி; பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? அதீதானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி. ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி. தத³பி⁴னிவத்தேத்வா [தத³பி⁴னிவஜ்ஜேதி, தத³பி⁴னிவஜ்ஜேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா [அபி⁴விராஜேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² [அபி⁴னிவிஜ்ஜ² (க.)] பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? அனாக³தானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி. ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி. தத³பி⁴னிவத்தேத்வா சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? பச்சுப்பன்னானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி, ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி, தத³பி⁴னிவத்தேத்வா சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி. த³ஸமம்.

ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³ பட²மோ.