(9) 4. ஸமணவக்³கோ³

1. ஸமணஸுத்தம்

82. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸமணஸ்ஸ ஸமணியானி ஸமணகரணீயானி. கதமானி தீணி? அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴சித்தஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ஸமாதா³னம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸமணஸ்ஸ ஸமணியானி ஸமணகரணீயானி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘திப்³போ³ நோ ச²ந்தோ³ ப⁴விஸ்ஸதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ஸமாதா³னே, திப்³போ³ நோ ச²ந்தோ³ ப⁴விஸ்ஸதி அதி⁴சித்தஸிக்கா²ஸமாதா³னே, திப்³போ³ நோ ச²ந்தோ³ ப⁴விஸ்ஸதி அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ஸமாதா³னே’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி. பட²மம்.

2. க³த்³ரப⁴ஸுத்தம்

83. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, க³த்³ரபோ⁴ கோ³க³ணம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தோ⁴ ஹோதி – ‘அஹம்பி த³ம்மோ, அஹம்பி த³ம்மோ’தி [அஹம்பி கோ³ அம்ஹா அஹம்பி கோ³ அம்ஹாதி (ஸீ.), அஹம்பி அம்ஹா அஹம்பி அம்ஹாதி (ஸ்யா. கம். பீ.), அஹம்பி கோ³ அஹம்பி கோ³தி (?)]. தஸ்ஸ ந தாதி³ஸோ வண்ணோ ஹோதி ஸேய்யதா²பி கு³ன்னம், ந தாதி³ஸோ ஸரோ ஹோதி ஸேய்யதா²பி கு³ன்னம், ந தாதி³ஸம் பத³ம் ஹோதி ஸேய்யதா²பி கு³ன்னம். ஸோ கோ³க³ணம்யேவ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தோ⁴ ஹோதி – ‘அஹம்பி த³ம்மோ, அஹம்பி த³ம்மோ’’’தி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தோ⁴ ஹோதி – ‘அஹம்பி பி⁴க்கு², அஹம்பி பி⁴க்கூ²’தி. தஸ்ஸ ந தாதி³ஸோ ச²ந்தோ³ ஹோதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ஸமாதா³னே ஸேய்யதா²பி அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம், ந தாதி³ஸோ ச²ந்தோ³ ஹோதி அதி⁴சித்தஸிக்கா²ஸமாதா³னே ஸேய்யதா²பி அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம், ந தாதி³ஸோ ச²ந்தோ³ ஹோதி அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ஸமாதா³னே ஸேய்யதா²பி அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம். ஸோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம்யேவ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தோ⁴ ஹோதி – ‘அஹம்பி பி⁴க்கு², அஹம்பி பி⁴க்கூ²’’’தி.

3. கே²த்தஸுத்தம்

84. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, கஸ்ஸகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புப்³பே³ கரணீயானி. கதமானி தீணி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, கஸ்ஸகோ க³ஹபதி படிகச்சேவ [படிக³ச்சேவ (ஸீ. பீ.)] கே²த்தம் ஸுகட்ட²ம் கரோதி ஸுமதிகதம் [ஸுமத்திகதம் (க.), ஏத்த² மதிஸத்³தோ³ கட்ட²கே²த்தஸ்ஸ ஸமீகரணஸாத⁴னே தா³ருப⁴ண்டே³ வத்ததீதி ஸக்கதஅபி⁴தா⁴னேஸு ஆக³தம். தம் ‘‘மதியா ஸுட்டு² ஸமீகத’’ந்தி அட்ட²கதா²ய ஸமேதி]. படிகச்சேவ கே²த்தம் ஸுகட்ட²ம் கரித்வா ஸுமதிகதம் காலேன பீ³ஜானி பதிட்டா²பேதி. காலேன பீ³ஜானி பதிட்டா²பேத்வா ஸமயேன உத³கம் அபி⁴னேதிபி அபனேதிபி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி கஸ்ஸகஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புப்³பே³ கரணீயானி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, தீணிமானி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ புப்³பே³ கரணீயானி. கதமானி தீணி? அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴சித்தஸிக்கா²ஸமாதா³னம், அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ஸமாதா³னம் – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ புப்³பே³ கரணீயானி.

4. வஜ்ஜிபுத்தஸுத்தம்

85. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ வஜ்ஜிபுத்தகோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ வஜ்ஜிபுத்தகோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாதி⁴கமித³ம், ப⁴ந்தே, தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் [தி³யட்³ட⁴ம் ஸிக்கா²பத³ஸதம் (ஸீ.)] அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தி. நாஹம், ப⁴ந்தே, ஏத்த² ஸக்கோமி ஸிக்கி²து’’ந்தி. ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸஸி பன த்வம், பி⁴க்கு², தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தும் – அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²யா’’தி? ‘‘ஸக்கோமஹம், ப⁴ந்தே, தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கி²தும் – அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²யா’’தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், பி⁴க்கு², தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்க²ஸ்ஸு – அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ய’’.

‘‘யதோ கோ² த்வம், பி⁴க்கு², அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்கி²ஸ்ஸஸி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்கி²ஸ்ஸஸி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்கி²ஸ்ஸஸி, தஸ்ஸ துய்ஹம் பி⁴க்கு² அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தோ அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தோ அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தோ ராகோ³ பஹீயிஸ்ஸதி, தோ³ஸோ பஹீயிஸ்ஸதி, மோஹோ பஹீயிஸ்ஸதி. ஸோ த்வம் ராக³ஸ்ஸ பஹானா தோ³ஸஸ்ஸ பஹானா மோஹஸ்ஸ பஹானா யம் அகுஸலம் ந தம் கரிஸ்ஸஸி, யம் பாபம் ந தம் ஸேவிஸ்ஸஸீ’’தி.

அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² அபரேன ஸமயேன அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்கி², அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்கி², அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்கி². தஸ்ஸ அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தோ அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தோ அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தோ ராகோ³ பஹீயி, தோ³ஸோ பஹீயி, மோஹோ பஹீயி. ஸோ ராக³ஸ்ஸ பஹானா தோ³ஸஸ்ஸ பஹானா மோஹஸ்ஸ பஹானா யம் அகுஸலம் தம் நாகாஸி, யம் பாபம் தம் ந ஸேவீதி. சதுத்த²ம்.

5. ஸேக்க²ஸுத்தம்

86. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘ஸேகோ², ஸேகோ²’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸேகோ² ஹோதீ’’தி? ‘‘ஸிக்க²தீதி கோ², பி⁴க்கு², தஸ்மா ஸேகோ²தி வுச்சதி. கிஞ்ச ஸிக்க²தி? அதி⁴ஸீலம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴சித்தம்பி ஸிக்க²தி, அதி⁴பஞ்ஞம்பி ஸிக்க²தி. ஸிக்க²தீதி கோ², பி⁴க்கு², தஸ்மா ஸேகோ²தி வுச்சதீ’’தி.

‘‘ஸேக²ஸ்ஸ ஸிக்க²மானஸ்ஸ, உஜுமக்³கா³னுஸாரினோ;

க²யஸ்மிம் பட²மம் ஞாணம், ததோ அஞ்ஞா அனந்தரா.

‘‘ததோ அஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ [அஞ்ஞாவிமுத்தியா (க.)], ஞாணம் வே [ஞாணஞ்ச (க.)] ஹோதி தாதி³னோ;

அகுப்பா மே விமுத்தீதி, ப⁴வஸம்யோஜனக்க²யே’’தி. பஞ்சமம்; ( ) [(அட்ட²மம் பா⁴ணவாரம் நிட்டி²தம்) (க.)]

6. பட²மஸிக்கா²ஸுத்தம்

87. ‘‘ஸாதி⁴கமித³ம், பி⁴க்க²வே, தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தி, யத்த² அத்தகாமா குலபுத்தா ஸிக்க²ந்தி. திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. கதமா திஸ்ஸோ? அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா² அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸிக்கா², யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ பஞ்ஞாய பரிபூரகாரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, பதே³ஸம் பதே³ஸகாரீ ஆராதே⁴தி பரிபூரம் பரிபூரகாரீ. அவஞ்ஜா²னி த்வேவாஹம் [அவஞ்சுவனேவாஹம் (க.)], பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²பதா³னி வதா³மீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. து³தியஸிக்கா²ஸுத்தம்

88. ‘‘ஸாதி⁴கமித³ம், பி⁴க்க²வே, தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தி யத்த² அத்தகாமா குலபுத்தா ஸிக்க²ந்தி. திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. கதமா திஸ்ஸோ? அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸிக்கா² யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி.

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸத்தக்க²த்துபரமோ ஹோதி. ஸத்தக்க²த்துபரமம் தே³வே ச மனுஸ்ஸே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா கோலம்கோலோ ஹோதி, த்³வே வா தீணி வா குலானி ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஏகபீ³ஜீ ஹோதி, ஏகம்யேவ மானுஸகம் ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேத்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. ஸோ திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ பஞ்ஞாய பரிபூரகாரீ. ஸோ யானி தானி து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, பதே³ஸம் பதே³ஸகாரீ ஆராதே⁴தி, பரிபூரம் பரிபூரகாரீ, அவஞ்ஜா²னி த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²பதா³னி வதா³மீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ததியஸிக்கா²ஸுத்தம்

89. ‘‘ஸாதி⁴கமித³ம், பி⁴க்க²வே, தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தி யத்த² அத்தகாமா குலபுத்தா ஸிக்க²ந்தி. திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி. கதமா திஸ்ஸோ? அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸிக்கா² யத்தே²தம் ஸப்³ப³ம் ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி.

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ ஹோதி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீ பஞ்ஞாய பரிபூரகாரீ. ஸோ யானி தானி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கானி ஸிக்கா²பதா³னி தானி ஆபஜ்ஜதிபி வுட்டா²திபி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹி மேத்த², பி⁴க்க²வே, அப⁴ப்³ப³தா வுத்தா. யானி ச கோ² தானி ஸிக்கா²பதா³னி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகானி ப்³ரஹ்மசரியஸாருப்பானி தத்த² து⁴வஸீலோ ச ஹோதி டி²தஸீலோ ச, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஸோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா, ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஏகபீ³ஜீ ஹோதி, ஏகம்யேவ மானுஸகம் ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேத்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா கோலம்கோலோ ஹோதி, த்³வே வா தீணி வா குலானி ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி. தம் வா பன அனபி⁴ஸம்ப⁴வம் அப்படிவிஜ்ஜ²ம் திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸத்தக்க²த்துபரமோ ஹோதி, ஸத்தக்க²த்துபரமம் தே³வே ச மனுஸ்ஸே ச ஸந்தா⁴வித்வா ஸம்ஸரித்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரோதி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, பரிபூரம் பரிபூரகாரீ ஆராதே⁴தி பதே³ஸம் பதே³ஸகாரீ. அவஞ்ஜா²னித்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா²பதா³னி வதா³மீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மஸிக்க²த்தயஸுத்தம்

90. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா². கதமா திஸ்ஸோ? அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அதி⁴ஸீலஸிக்கா²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி…பே… ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴ஸீலஸிக்கா².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அதி⁴சித்தஸிக்கா²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴சித்தஸிக்கா².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா². இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸிக்கா²’’தி. நவமம்.

10. து³தியஸிக்க²த்தயஸுத்தம்

91. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா². கதமா திஸ்ஸோ? அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴பஞ்ஞா ஸிக்கா². இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸிக்கா²’’தி.

‘‘அதி⁴ஸீலம் அதி⁴சித்தம், அதி⁴பஞ்ஞஞ்ச வீரியவா;

தா²மவா தி⁴திமா ஜா²யீ, ஸதோ கு³த்திந்த்³ரியோ [உப்பத்திந்த்³ரியோ (க.)] சரே.

‘‘யதா² புரே ததா² பச்சா², யதா² பச்சா² ததா² புரே;

யதா² அதோ⁴ ததா² உத்³த⁴ம், யதா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴.

‘‘யதா² தி³வா ததா² ரத்திம், யதா² ரத்திம் ததா² தி³வா;

அபி⁴பு⁴ய்ய தி³ஸா ஸப்³பா³, அப்பமாணஸமாதி⁴னா.

‘‘தமாஹு ஸேக²ம் படிபத³ம் [பாடிபத³ம் (?) ம. நி. 2.27 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], அதோ² ஸம்ஸுத்³த⁴சாரியம் [ஸம்ஸுத்³த⁴சாரணம் (ஸீ. பீ.), ஸம்ஸுத்³த⁴சாரினம் (ஸ்யா. கம்.)];

தமாஹு லோகே ஸம்பு³த்³த⁴ம், தீ⁴ரம் படிபத³ந்தகு³ம்.

‘‘விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன, தண்ஹாக்க²யவிமுத்தினோ;

பஜ்ஜோதஸ்ஸேவ நிப்³பா³னம், விமோக்கோ² ஹோதி சேதஸோ’’தி. த³ஸமம்;

11. ஸங்கவாஸுத்தம்

92. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன ஸங்கவா [பங்கதா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நாம கோஸலானம் நிக³மோ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸங்கவாயம் விஹரதி. தேன கோ² பன ஸமயேன கஸ்ஸபகோ³த்தோ நாம பி⁴க்கு² ஸங்கவாயம் ஆவாஸிகோ ஹோதி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. அத² கோ² கஸ்ஸபகோ³த்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப⁴க³வதி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் [அதி⁴ஸல்லேக²தேவாயம் (ஸ்யா. கம். க.)] ஸமணோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸங்கவாயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி.

அத² கோ² கஸ்ஸபகோ³த்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அஹுதே³வ குக்குச்சம் அஹு விப்படிஸாரோ – ‘‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴; து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம்; யஸ்ஸ மே ப⁴க³வதி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. யம்னூனாஹம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமேய்யம்; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அச்சயம் அச்சயதோ தே³ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² கஸ்ஸபகோ³த்தோ பி⁴க்கு² ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ராஜக³ஹம் தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன ராஜக³ஹம் யேன கி³ஜ்ஜ²கூடோ பப்³ப³தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² கஸ்ஸபகோ³த்தோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏகமித³ம், ப⁴ந்தே, ஸமயம் ப⁴க³வா ஸங்கவாயம் விஹரதி, ஸங்கவா நாம கோஸலானம் நிக³மோ. தத்ர, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம் ப⁴க³வதி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸங்கவாயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி. ( ) [(அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி. அத² கோ² (க.)] தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அஹுதே³வ குக்குச்சம் அஹு விப்படிஸாரோ – அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴; து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம்; யஸ்ஸ மே ப⁴க³வதி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. யம்னூனாஹம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமேய்யம்; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அச்சயம் அச்சயதோ தே³ஸேய்யந்தி. அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம் யஸ்ஸ மே ப⁴க³வதி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அச்சயம் அச்சயதோ படிக்³க³ண்ஹாது, ஆயதிம் ஸம்வராயா’’தி.

‘‘தக்³க⁴ தம் [தக்³க⁴ த்வம் (ஸீ. பீ.)], கஸ்ஸப, அச்சயோ அச்சக³மா யதா²பா³லம் யதா²மூள்ஹம் யதா²அகுஸலம், யஸ்ஸ தே மயி ஸிக்கா²பத³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய பி⁴க்கூ² ஸந்த³ஸ்ஸேந்தே ஸமாத³பேந்தே ஸமுத்தேஜேந்தே ஸம்பஹம்ஸேந்தே அஹுதே³வ அக்க²ந்தி அஹு அப்பச்சயோ – ‘அதி⁴ஸல்லிக²தேவாயம் ஸமணோ’தி. யதோ ச கோ² த்வம், கஸ்ஸப, அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோஸி, தம் தே மயம் படிக்³க³ண்ஹாம. வுத்³தி⁴ஹேஸா, கஸ்ஸப, அரியஸ்ஸ வினயே யோ அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோதி, ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி.

‘‘தே²ரோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி ந ஸிக்கா²காமோ ந ஸிக்கா²ஸமாதா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஸிக்கா²காமா தே ச ந ஸிக்கா²ய ஸமாத³பேதி, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸஞ்ச ந வண்ணம் ப⁴ணதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, ஏவரூபஸ்ஸாஹம், கஸ்ஸப, தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந வண்ணம் ப⁴ணாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸத்தா² ஹிஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணதீதி அஞ்ஞே நம் [தம் (ஸீ. பீ.)] பி⁴க்கூ² ப⁴ஜேய்யும், யே நம் ப⁴ஜேய்யும் த்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும், ய்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும் தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதி. தஸ்மாஹம், கஸ்ஸப, ஏவரூபஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந வண்ணம் ப⁴ணாமி.

‘‘மஜ்ஜி²மோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி…பே… நவோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி ந ஸிக்கா²காமோ ந ஸிக்கா²ஸமாதா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஸிக்கா²காமா தே ச ந ஸிக்கா²ய ஸமாத³பேதி, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸஞ்ச ந வண்ணம் ப⁴ணதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, ஏவரூபஸ்ஸாஹம், கஸ்ஸப, நவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந வண்ணம் ப⁴ணாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸத்தா² ஹிஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணதீதி அஞ்ஞே நம் பி⁴க்கூ² ப⁴ஜேய்யும், யே நம் ப⁴ஜேய்யும் த்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும், ய்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும் தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதி. தஸ்மாஹம், கஸ்ஸப, ஏவரூபஸ்ஸ நவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந வண்ணம் ப⁴ணாமி.

‘‘தே²ரோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸிக்கா²காமோ ஸிக்கா²ஸமாதா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஸிக்கா²காமா தே ச ஸிக்கா²ய ஸமாத³பேதி, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸஞ்ச வண்ணம் ப⁴ணதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, ஏவரூபஸ்ஸாஹம், கஸ்ஸப, தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வண்ணம் ப⁴ணாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸத்தா² ஹிஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணதீதி அஞ்ஞே நம் பி⁴க்கூ² ப⁴ஜேய்யும், யே நம் ப⁴ஜேய்யும் த்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும், ய்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும் தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யாதி. தஸ்மாஹம், கஸ்ஸப, ஏவரூபஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வண்ணம் ப⁴ணாமி.

‘‘மஜ்ஜி²மோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸிக்கா²காமோ…பே… நவோ சேபி, கஸ்ஸப, பி⁴க்கு² ஹோதி ஸிக்கா²காமோ ஸிக்கா²ஸமாதா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஸிக்கா²காமா தே ச ஸிக்கா²ய ஸமாத³பேதி, யே சஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஸிக்கா²காமா தேஸஞ்ச வண்ணம் ப⁴ணதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, ஏவரூபஸ்ஸாஹம், கஸ்ஸப, நவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வண்ணம் ப⁴ணாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸத்தா² ஹிஸ்ஸ வண்ணம் ப⁴ணதீதி அஞ்ஞே நம் பி⁴க்கூ² ப⁴ஜேய்யும், யே நம் ப⁴ஜேய்யும் த்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும், ய்யாஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜேய்யும் தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யாதி. தஸ்மாஹம், கஸ்ஸப, ஏவரூபஸ்ஸ நவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வண்ணம் ப⁴ணாமீ’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

ஸமணவக்³கோ³ நவமோ.