1. அவிஜ்ஜாஸுத்தம்
61. ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய – ‘இதோ புப்³பே³ அவிஜ்ஜா நாஹோஸி, அத² பச்சா² ஸமப⁴வீ’தி. ஏவஞ்சேதம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி, அத² ச பன பஞ்ஞாயதி – ‘இத³ப்பச்சயா அவிஜ்ஜா’தி.
‘‘அவிஜ்ஜம்பாஹம் [அவிஜ்ஜம்பஹம் (ஸீ. ஸ்யா.)], பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ அவிஜ்ஜாய? ‘பஞ்ச நீவரணா’திஸ்ஸ வசனீயம். பஞ்சபாஹம், பி⁴க்க²வே, நீவரணே ஸாஹாரே வதா³மி, நோ அனாஹாரே. கோ சாஹாரோ பஞ்சன்னம் நீவரணானம்? ‘தீணி து³ச்சரிதானீ’திஸ்ஸ வசனீயம். தீணிபாஹம், பி⁴க்க²வே, து³ச்சரிதானி ஸாஹாரானி வதா³மி, நோ அனாஹாரானி. கோ சாஹாரோ திண்ணம் து³ச்சரிதானம்? ‘இந்த்³ரியஅஸம்வரோ’திஸ்ஸ வசனீயம். இந்த்³ரியஅஸம்வரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ இந்த்³ரியஅஸம்வரஸ்ஸ? ‘அஸதாஸம்பஜஞ்ஞ’ந்திஸ்ஸ வசனீயம். அஸதாஸம்பஜஞ்ஞம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ அஸதாஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸ? ‘அயோனிஸோமனஸிகாரோ’திஸ்ஸ வசனீயம். அயோனிஸோமனஸிகாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ? ‘அஸ்ஸத்³தி⁴ய’ந்திஸ்ஸ வசனீயம். அஸ்ஸத்³தி⁴யம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ? ‘அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவன’ந்திஸ்ஸ வசனீயம். அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ? ‘அஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ’திஸ்ஸ வசனீயம்.
‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ பரிபூரோ அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரேதி, அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரம் அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பரிபூரேதி, அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பரிபூரம் அயோனிஸோமனஸிகாரம் பரிபூரேதி, அயோனிஸோமனஸிகாரோ பரிபூரோ அஸதாஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரேதி, அஸதாஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரம் இந்த்³ரியஅஸம்வரம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஅஸம்வரோ பரிபூரோ தீணி து³ச்சரிதானி பரிபூரேதி, தீணி து³ச்சரிதானி பரிபூரானி பஞ்ச நீவரணே பரிபூரேந்தி, பஞ்ச நீவரணா பரிபூரா அவிஜ்ஜம் பரிபூரேந்தி. ஏவமேதிஸ்ஸா அவிஜ்ஜாய ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உபரிபப்³ப³தே து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே ( ) [(க³லக³லாயந்தே) (ஸீ.), (க³ளக³ளாயந்தே) (ஸ்யா.)] தம் உத³கம் யதா²னின்னம் பவத்தமானம் பப்³ப³தகந்த³ரபத³ரஸாகா² பரிபூரேதி, பப்³ப³தகந்த³ரபத³ரஸாகா² பரிபூரா குஸோப்³பே⁴ [குஸ்ஸுப்³பே⁴ (ஸீ.), குஸுப்³பே⁴ (ஸ்யா.), குஸோம்பே⁴ (க.) அ. நி. 3.96] பரிபூரேந்தி. குஸோப்³பா⁴ பரிபூரா மஹாஸோப்³பே⁴ [மஹாஸோம்பே⁴ (க.)] பரிபூரேந்தி, மஹாஸோப்³பா⁴ பரிபூரா குன்னதி³யோ பரிபூரேந்தி, குன்னதி³யோ பரிபூரா மஹானதி³யோ பரிபூரேந்தி, மஹானதி³யோ பரிபூரா மஹாஸமுத்³த³ம் ஸாக³ரம் பரிபூரேந்தி; ஏவமேதஸ்ஸ மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஸாக³ரஸ்ஸ ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரி.
‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ பரிபூரோ அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரேதி, அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரம் அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பரிபூரேதி, அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பரிபூரம் அயோனிஸோமனஸிகாரம் பரிபூரேதி, அயோனிஸோமனஸிகாரோ பரிபூரோ அஸதாஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரேதி, அஸதாஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரம் இந்த்³ரியஅஸம்வரம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஅஸம்வரோ பரிபூரோ தீணி து³ச்சரிதானி பரிபூரேதி, தீணி து³ச்சரிதானி பரிபூரானி பஞ்ச நீவரணே பரிபூரேந்தி, பஞ்ச நீவரணா பரிபூரா அவிஜ்ஜம் பரிபூரேந்தி; ஏவமேதிஸ்ஸா அவிஜ்ஜாய ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரி.
‘‘விஜ்ஜாவிமுத்திம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ விஜ்ஜாவிமுத்தியா? ‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’திஸ்ஸ வசனீயம். ஸத்தபாஹம், பி⁴க்க²வே, போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ ஸாஹாரே வதா³மி, நோ அனாஹாரே. கோ சாஹாரோ ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம்? ‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’திஸ்ஸ வசனீயம். சத்தாரோபாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னே ஸாஹாரே வதா³மி, நோ அனாஹாரே. கோ சாஹாரோ சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம்? ‘தீணி ஸுசரிதானீ’திஸ்ஸ வசனீயம். தீணிபாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸுசரிதானி ஸாஹாரானி வதா³மி, நோ அனாஹாரானி. கோ சாஹாரோ திண்ணம் ஸுசரிதானம்? ‘இந்த்³ரியஸம்வரோ’திஸ்ஸ வசனீயம். இந்த்³ரியஸம்வரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ இந்த்³ரியஸம்வரஸ்ஸ? ‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞ’ந்திஸ்ஸ வசனீயம். ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸ? ‘யோனிஸோமனஸிகாரோ’திஸ்ஸ வசனீயம். யோனிஸோமனஸிகாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ? ‘ஸத்³தா⁴’திஸ்ஸ வசனீயம். ஸத்³த⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ ஸத்³தா⁴ய? ‘ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவன’ந்திஸ்ஸ வசனீயம். ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸாஹாரம் வதா³மி, நோ அனாஹாரம். கோ சாஹாரோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ? ‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ’திஸ்ஸ வசனீயம்.
‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ பரிபூரோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரேதி, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரம் ஸத்³த⁴ம் பரிபூரேதி, ஸத்³தா⁴ பரிபூரா யோனிஸோமனஸிகாரம் பரிபூரேதி, யோனிஸோமனஸிகாரோ பரிபூரோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரேதி, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரம் இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரோ பரிபூரோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதி, தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரானி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேந்தி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பரிபூரா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பரிபூரா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தி; ஏவமேதிஸ்ஸா விஜ்ஜாவிமுத்தியா ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உபரிபப்³ப³தே து²ல்லபு²ஸிதகே தே³வே வஸ்ஸந்தே தம் உத³கம் யதா²னின்னம் பவத்தமானம் பப்³ப³தகந்த³ரபத³ரஸாகா² பரிபூரேதி, பப்³ப³தகந்த³ரபத³ரஸாகா² பரிபூரா குஸோப்³பே⁴ பரிபூரேந்தி, குஸோப்³பா⁴ பரிபூரா மஹாஸோப்³பே⁴ பரிபூரேந்தி, மஹாஸோப்³பா⁴ பரிபூரா குன்னதி³யோ பரிபூரேந்தி, குன்னதி³யோ பரிபூரா மஹானதி³யோ பரிபூரேந்தி, மஹானதி³யோ பரிபூரா மஹாஸமுத்³த³ம் ஸாக³ரம் பரிபூரேந்தி; ஏவமேதஸ்ஸ மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஸாக³ரஸ்ஸ ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரி.
‘‘ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ பரிபூரோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரேதி, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பரிபூரம் ஸத்³த⁴ம் பரிபூரேதி, ஸத்³தா⁴ பரிபூரா யோனிஸோமனஸிகாரம் பரிபூரேதி, யோனிஸோமனஸிகாரோ பரிபூரோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரேதி, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பரிபூரம் இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரோ பரிபூரோ தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேதி, தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரானி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேந்தி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பரிபூரா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பரிபூரா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தி; ஏவமேதிஸ்ஸா விஜ்ஜாவிமுத்தியா ஆஹாரோ ஹோதி, ஏவஞ்ச பாரிபூரீ’’தி. பட²மம்.