10. උය්‍යොධිකසික්ඛාපදං
322. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ දිරත්තතිරත්තං සෙනාය වසමානා උය්‍යොධිකම්පි බලග්ගම්පි සෙනාබ්‍යූහම්පි අනීකදස්සනම්පි ගච්ඡන්ති. අඤ්ඤතරොපි ඡබ්බග්ගියො භික්ඛු උය්‍යොධිකං ගන්ත්වා කණ්ඩෙන පටිවිද්ධො හොති. මනුස්සා තං භික්ඛුං උප්පණ්ඩෙසුං – ‘‘කච්චි, භන්තෙ, සුයුද්ධං අහොසි, කති තෙ ලක්ඛානි ලද්ධානී’’ති? සො භික්ඛු තෙහි මනුස්සෙහි උප්පණ්ඩීයමානො මඞ්කු අහොසි. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම සමණා සක්‍යපුත්තියා උය්‍යොධිකං දස්සනාය ආගච්ඡිස්සන්ති! අම්හාකම්පි අලාභා, අම්හාකම්පි දුල්ලද්ධං, යෙ මයං ආජීවස්ස හෙතු පුත්තදාරස්ස කාරණා උය්‍යොධිකං ආගච්ඡාමා’’ති. අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ උය්‍යොධිකං දස්සනාය ගච්ඡිස්සන්තී’’ති…පෙ… සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, උය්‍යොධිකං දස්සනාය ගච්ඡථාති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. විගරහි බුද්ධො භගවා…පෙ… කථඤ්හි නාම තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, උය්‍යොධිකං දස්සනාය ගච්ඡිස්සථ! නෙතං, මොඝපුරිසා, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –
323. ‘‘දිරත්තතිරත්තං චෙ භික්ඛු සෙනාය වසමානො උය්‍යොධිකං වා බලග්ගං වා සෙනාබ්‍යූහං වා අනීකදස්සනං වා ගච්ඡෙය්‍ය, පාචිත්තිය’’න්ති.
324. දිරත්තතිරත්තං චෙ භික්ඛු සෙනාය වසමානොති ද්වෙතිස්සො රත්තියො වසමානො.
උය්‍යොධිකං නාම යත්ථ සම්පහාරො දිස්සති.
බලග්ගං නාම එත්තකා හත්ථී, එත්තකා අස්සා, එත්තකා රථා, එත්තකා පත්තී.
සෙනාබ්‍යූහං නාම ඉතො හත්ථී හොන්තු, ඉතො අස්සා හොන්තු, ඉතො රථා හොන්තු, ඉතො පත්තිකා හොන්තු.
අනීකං නාම හත්ථානීකං, අස්සානීකං, රථානීකං, පත්තානීකං. තයො හත්ථී පච්ඡිමං හත්ථානීකං, තයො අස්සා පච්ඡිමං අස්සානීකං, තයො රථා පච්ඡිමං රථානීකං, චත්තාරො පුරිසා සරහත්ථා පත්තී පච්ඡිමං පත්තානීකං. දස්සනාය ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යත්ථ ඨිතො පස්සති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස. දස්සනූපචාරං විජහිත්වා පුනප්පුනං පස්සති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
එකමෙකං දස්සනාය ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. යත්ථ ඨිතො පස්සති, ආපත්ති දුක්කටස්ස. දස්සනූපචාරං විජහිත්වා පුනප්පුනං පස්සති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
325. අනාපත්ති ආරාමෙ ඨිතො පස්සති, භික්ඛුස්ස ඨිතොකාසං වා නිසින්නොකාසං වා නිපන්නොකාසං වා ආගන්ත්වා සම්පහාරො දිස්සති, පටිපථං ගච්ඡන්තො පස්සති, සති කරණීයෙ ගන්ත්වා පස්සති, ආපදාසු, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.
උය්‍යොධිකසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං දසමං.
අචෙලකවග්ගො පඤ්චමො.
තස්සුද්දානං –
පූවං කථොපනන්දස්ස, තයංපට්ඨාකමෙව ච;
මහානාමො පසෙනදි, සෙනාවිද්ධො ඉමෙ දසාති [අචෙලකං උය්‍යොජඤ්ච, සභොජනං දුවෙ රහො; සභත්තකඤ්ච භෙසජ්ජං, උය්‍යුත්තං සෙනුය්‍යොධිකං].