4. කාණමාතාසික්ඛාපදවණ්ණනා

31-3. පටියාලොකන්ති පච්ඡිමං දෙසං. පූවගණනායාති අතිරිත්තපූවගණනායාති අත්ථො. සචෙ ‘‘අපාථෙය්‍යාදිඅත්ථාය සජ්ජිත’’න්ති සඤ්ඤාය ගණ්හාති, අචිත්තකත්තා සික්ඛාපදස්ස ආපත්ති එව. අථ උග්ගහිතං ගණ්හාති, න මුච්චතියෙව. අසංවිභාගෙ පන අනාපත්ති අකප්පියත්තා. අචිත්තකතා පඤ්ඤත්තිජානනාභාවෙනෙව, න වත්ථුජානනාභාවෙනාති එකෙ. න, මාතිකාට්ඨකථායං ‘‘පාථෙය්‍යාදිඅත්ථාය සජ්ජිතභාවජානන’’න්ති අඞ්ගෙසු අවුත්තත්තා. පොරාණගණ්ඨිපදෙ පනෙවං වුත්තං ‘‘එකෙන වා අනෙකෙහි වා ද්වත්තිපත්තපූරෙසු ගහිතෙසු තෙසං අනාරොචනෙන වා සයං වා ජානිත්වා යො අඤ්ඤං ගණ්හාති, තස්ස දුක්කටං. එකතො තීසු, චතූසු වා පවිට්ඨෙසු එකෙන චෙ ද්වෙපත්තපූරා ගහිතා, දුතියෙ ද්වෙ ගණ්හන්තෙ පඨමො චෙ න නිවාරෙති, පඨමස්ස පාචිත්තියං. නිවාරෙති චෙ, අනාපත්ති, දුතියස්සෙව දුක්කට’’න්ති. සචෙ සඤ්චිච්ච න වදති, පොරාණගණ්ඨිපදෙ වුත්තනයෙන පාචිත්තියං, මාතිකාට්ඨකථාවසෙන (කඞ්ඛා. අට්ඨ. කාණමාතාසික්ඛාපදවණ්ණනා) දුක්කටං. ‘‘අතිරෙකපටිග්ගහණ’’න්ති තත්ථ පඤ්චමං අඞ්ගං වුත්තං, තස්මා අප්පටිග්ගහිතත්තා න පාචිත්තියං, කත්තබ්බාකරණතො පන දුක්කටං. අඤ්ඤථා කිරියාකිරියං ඉදං ආපජ්ජති, අනිවාරණං, අනාරොචනං වා ඡට්ඨඞ්ගං වත්තබ්බං සියා. එකනිකායිකානං වාති එත්ථ ‘‘ආසන්නවිහාරභික්ඛූ, ආසන්නආසනසාලාගතා වා සචෙ විසභාගෙහි ආනීතං න පටිග්ගණ්හන්ති, ‘ආරාමිකාදීනංයෙව වා දාපෙන්තී’ති ජානාති, යත්ථ පරිභොගං ගච්ඡති, තත්ථ දාතුං වට්ටතී’’ති වුත්තං. ‘‘ද්වත්තිපත්තපූරා’ති වචනතො පච්ඡිආදීසු අධිකම්පි ගණ්හතො අනාපත්තී’’ති කෙචි විනයධරමානිනො වදන්ති, තං තෙසංයෙව නිසීදතු, ආචරියා පන ‘‘පච්ඡිආදීසුපි උක්කට්ඨපත්තස්ස පමාණවසෙන ද්වත්තිපත්තපූරා ගහෙතබ්බා. උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදකථා හෙසා’’ති වදන්ති.

කාණමාතාසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.