5. පඨමපවාරණසික්ඛාපදවණ්ණනා

236. යාවදත්ථපවාරණාය පවාරිතා කිඤ්චාපි ‘‘පවාරිතා’’ඉච්චෙව අධිප්පෙතා අට්ඨුප්පත්තියාව, අථ ඛො පච්ඡිමාව ඉධාධිප්පෙතා.

237. ‘‘අලමෙතං සබ්බ’’න්ති වුත්තත්තා අතිරිත්තං නාම හොති. භික්ඛුස්ස ඉදම්පි තෙ අධිකං, ඉතො අඤ්ඤං න ලච්ඡතීති කිර අත්ථො.

238-9. ‘‘අසනං පඤ්ඤායතී’’ති එතෙනෙව ‘‘භුත්තාවී’’ති එතස්ස සිද්ධත්තා විසුං අත්ථසිද්ධි නත්ථි. යදි අත්ථි, අඞ්ගානං ඡක්කත්තදස්සනන්ති. වුත්තම්පි චෙතන්තිආදි පවාරණඞ්ගානං පඤ්චකත්තදස්සනං. වරකොති යො කොචි වරකො. ‘‘පවාරණං පන ජනෙතියෙවාති විසුං සිත්ථං වොදකං කරොන්ති, පවාරණං න ජනෙති. යාගුං වා පිවන්තො පඨමං උදකං පිවති, වට්ටති. අවසිට්ඨං හෙට්ඨාසිත්ථං පවාරණං න ජනෙතී’’ති ලිඛිතං. උපතිස්සත්ථෙරො ‘‘ජනෙතියෙවා’’ති වදති, තං න ඉච්ඡන්ති ආචරියා. භජ්ජිතපිට්ඨන්ති තණ්ඩුලචුණ්ණමෙව. භජ්ජිතසත්තුයො පිණ්ඩෙත්වා කතමොදකො සත්තුමොදකො.

‘‘යාගුසිත්ථමත්තානෙව ද්වෙ…පෙ… පටික්ඛිපති, න පවාරෙතී’’ති වුත්තත්තා පරචඞ්කමච්ඡාදයො පක්ඛිපිත්වා පක්කයාගුං පිවන්තො සචෙ අඤ්ඤං තාදිසංයෙව පටික්ඛිපති, පවාරණා න හොතීති කිර ධම්මසිරිත්ථෙරො. සචෙ අඤ්ඤං පටික්ඛිපති, න පවාරෙති. කස්මා? අසනසඞ්ඛාතස්ස විප්පකතභොජනස්සාභාවතො. භොජනසාලායං භුඤ්ජන්තො චෙ, අත්තනො අපාපුණනකොට්ඨාසං අභිහටං පටික්ඛිපති, න පවාරෙති. කාමං පටික්ඛිපති, පත්තෙ පන ආරාමිකො ආකිරති, තතො භුඤ්ජිතුං න වට්ටති. ඉදඤ්හි බුද්ධප්පටිකුට්ඨඅනෙසනාය උප්පන්නෙයෙව සඞ්ගහං ගච්ඡති. යථා හි සඞ්ඝතො උද්ධටපිණ්ඩං දුස්සීලො දෙති, තං පටික්ඛිපති, න පවාරෙති, එවංසම්පදමිදං. ‘‘විසභාගො ලජ්ජී චෙ දෙති, තං තෙන සම්භොගං අකත්තුකාමතාය පටික්ඛිපති, පවාරෙතීති අපරෙ’’ති වුත්තං. පරිවෙසනායාති භත්තග්ගෙ. ‘‘මංසෙන රසං, මංසඤ්ච රසඤ්ච මංසරසන්ති ආපජ්ජනතො ‘මංසරස’න්ති වුත්තෙ පටික්ඛෙපතො හොති, මංසස්ස රසං මංසරසන්ති විග්ගහො නාධිප්පෙතො’’ති වුත්තං. මංසකරම්බකො නාම…පෙ… වට්ටතීති සුද්ධයාගු එව හොති. අප්පවාරණමිස්සකකරම්බකොයෙව හොති, තස්මා න පවාරෙති, තෙන වුත්තං පරතො ‘‘ඉදඤ්ච කරම්බකෙන න සමානෙතබ්බ’’න්තිආදි, තස්මා ‘‘තං අභිහරිත්වා කඤ්ජියං ගණ්හථා’ති වදන්තං පටික්ඛිපති, පවාරණා න හොතී’’ති ච ‘‘මිස්සකයාගුං ගණ්හථා’ති අවුත්තත්තා ‘සම්මිස්සිතං විසුං කත්වා දෙතී’ති වුත්තත්තා’’ති ච වුත්තං, යස්මා යාගුමිස්සකන්ති එත්ථ පදද්වයෙ පවාරණාරහස්ස නාමග්ගහණං නත්ථි, තස්මා තත්‍ර චෙ යාගු බහුතරා වා හොති සමසමා වා, න පවාරෙති. කස්මා? තත්ථ අභිහාරකපටික්ඛෙපකානං යාගුසඤ්ඤත්තා. යාගු චෙ මන්දා, භත්තං බහුතරං, පවාරෙති. කස්මා? තෙසං උභින්නම්පි තත්ථ භින්නසඤ්ඤත්තාති තක්කො ආචරියස්ස. භත්තමිස්සකෙ පවාරණාරහස්ස නාමස්ස සබ්භාවතො සබ්බදා පවාරෙති එව. මිස්සකෙ පන වුත්තනයෙන කාරණං වත්තබ්බං. විසුං කත්වා දෙතීති යථා භත්තසිට්ඨං න පතති, තථා ගාළ්හං හත්ථෙන පීළෙත්වා පරිස්සාවෙත්වා දෙති.

අකප්පියකතන්ති එත්ථ ‘‘කප්පියං අකාරාපිතෙහි කදලිප්ඵලාදීහි සද්ධිං අතිරිත්තං කප්පියං කාරාපෙත්වාපි තං කදලිප්ඵලාදිං ඨපෙත්වා අවසෙසං භුඤ්ජිතුං වට්ටති. අමිස්සකරසත්තා පුන තානි කප්පියං කාරාපෙත්වා අඤ්ඤස්මිං භාජනෙ ඨපෙත්වා අතිරිත්තං කාරෙත්වා භුඤ්ජිතුං වට්ටති. කස්මා? පුබ්බෙ තෙසු විනයකම්මස්ස අනාරුළ්හත්තා’’ති වදන්ති. ‘‘භුත්තාවිනා ච පවාරිතෙන ආසනා වුට්ඨිතෙන කත’’න්ති වචනතො භුත්තාවිනා අප්පවාරිතෙන ආසනා වුට්ඨිතෙන කත්තබ්බන්ති සිද්ධං, තස්මා ‘‘පාතොව අද්ධානං ගච්ඡන්තෙසු ද්වීසු එකො පවාරිතො අවුට්ඨිතො තත්ථ නිසීදති, සො ඉතරෙන පිණ්ඩාය චරිත්වා ලද්ධං භික්ඛං අත්තනා අභුත්වාපි ‘අලමෙතං සබ්බ’න්ති කාතුං ලභති එවා’’ති වුත්තං, තං සුක්කපක්ඛෙ ‘‘භුත්තාවිනා කතං හොතී’’ති ඉමිනාව සිද්ධං, තස්මිං පක්ඛෙ අත්තනො සත්තඞ්ගානි න පූරෙන්ති, කණ්හපක්ඛෙ පටිභාගෙන සත්ත වුත්තානීති වෙදිතබ්බං. භුත්තාවිනා අප්පවාරිතෙන ආසනා වුට්ඨිතෙන, අවුට්ඨිතෙන වා කතං හොති, වට්ටති. ‘‘පවාරිතෙන ආසනා අවුට්ඨිතෙනෙවා’’ති ඉමං පන අත්ථවිකප්පං දීපෙතුං ‘‘සත්තඞ්ගානි වුත්තානී’’තිපි වත්තුං වට්ටති. සො පුන කාතුං න ලභති පඨමං කතස්ස පුන තෙනෙව කත්තබ්බප්පසඞ්ගතො. යඤ්ච අකතං, තං කත්තබ්බන්ති හි වුත්තං. අථ සොව පඨමො පුන කත්තුකාමො හොති, අඤ්ඤස්මිං භාජනෙ පුබ්බෙ අකතං කාතුං ලභති. දුතියො පඨමභාජනෙපි කාතුං ලභති. ‘‘යෙන අකතං, තෙන කාතබ්බ’’න්ති හි වුත්තං. ඉමමෙවත්ථං සන්ධාය ‘‘යෙන යං පඨමං කප්පියං කතං, තමෙව සො පුන කාතුං න ලභති, අඤ්ඤෙන කාතබ්බ’’න්ති ලිඛිතං. තත්ථ තන්ති තං පඨමං කතන්ති අත්ථො. පෙසෙත්වා කාරෙතබ්බන්ති එත්ථ අනුපසම්පන්නො චෙ ගතො, තත්‍රට්ඨෙන එකෙන භික්ඛුනා පටිග්ගාහෙත්වා අපරෙන කාරෙතබ්බන්ති තත්ථ එකොව එවමෙව කාතුං න ලභතීති. ‘‘යං කිඤ්චි ගිලානං උද්දිස්සා’තිආදිවචනතො විහාරාදීසු ගිලානස්ස පාපුණනකොට්ඨාසම්පි ගිලානාතිරිත්තං නාම, තස්මා වට්ටතී’’ති වදන්ති. ආහාරත්ථායාති විකාලෙ එවාති එකෙ.

241. කායකම්මං අජ්ඣොහරණතො. වචීකම්මං වාචාය ‘‘අතිරිත්තං කරොථ භන්තෙ’’ති අකාරාපනෙනාති වෙදිතබ්බං.

පඨමපවාරණසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.