5. චීවරපටිග්ගහණසික්ඛාපදවණ්ණනා

508-510. අපඤ්ඤත්තෙ සික්ඛාපදෙති එත්ථ ‘‘ගණම්හා ඔහීයනසික්ඛාපදෙ’’ති ලිඛිතං. අරඤ්ඤවාසීනිසෙධනසික්ඛාපදෙ අපඤ්ඤත්තෙති එකෙ, ‘‘තං න සුන්දර’’න්ති වදන්ති. විහත්ථතායාති ආයාසෙන.

512. උපචාරොති ද්වාදසහත්ථො. මහාපච්චරියං, කුරුන්දියඤ්ච වුත්තන්ති එත්ථ රත්තිභාගෙ ධම්මකථිකස්ස භික්ඛුනො බහූසු චීවරෙසු මහාජනෙන පසාදදානවසෙන පටික්ඛිත්තෙසු පුනදිවසෙ ‘‘උපාසකානං පසාදදානානි එතානී’’ති සුද්ධචිත්තෙන ගණ්හන්තස්ස දොසො නත්ථි, ‘‘භික්ඛුනීහිපි දින්නානි ඉධ සන්තී’’ති ඤත්වා ගණ්හතො දොසො. තං අචිත්තකභාවෙනාති භික්ඛුනීහි දින්නභාවං ඤත්වා බහූසු තස්සා චීවරස්ස අජානනෙනාති අත්ථො. පංසුකූලං අධිට්ඨහිත්වාති ‘‘භික්ඛුනීහි නු ඛො දින්නං සියා’’ති අවිකප්පෙත්වා ‘‘පංසුකූලං ගණ්හාමී’’ති ගණ්හන්තස්ස වට්ටති. කුරුන්දිආදීසු වුත්තොපි අත්ථො අයමෙව, එකං, ‘‘අචිත්තකභාවෙනා’’ති වචනෙන ‘‘යථා තථා ගණ්හිතුං වට්ටතී’’ති උප්පථොව පටිසෙධිතොති අපරෙ. එවං ධම්මසිරිත්ථෙරො න වදති, උජුකමෙව වදතීති පපඤ්චිතං. තස්සෙව විසයො, තස්සායං අධිප්පායො – යථා ‘‘පංසුකූලං ගණ්හිස්සතීති ඨපිතං කාමං භික්ඛුනිසන්තකම්පි අවිකප්පෙත්වා පංසුකූලං අධිට්ඨහිත්වා ගහෙතුං වට්ටතී’’ති වුත්තං, තථා ධම්මකථිකස්ස භික්ඛුනියා දින්නම්පි අපඤ්ඤායමානං වට්ටතීති, තස්මා තං වුත්තං මහාපච්චරියං, කුරුන්දියඤ්ච අචිත්තකභාවෙන න සමෙතීති. පටික්ඛෙපො පන විකප්පග්ගහණෙ එව රුහති. අඤ්ඤථා පුබ්බාපරං විරුජ්ඣතීති. තං න යුත්තං පංසුකූලෙන අසමානත්තා. පංසුකූලභාවෙන සඞ්කාරකූටාදීසු ඨපිතං භික්ඛුනීහි, න තං තස්සා සන්තකං හුත්වා ඨිතං හොති. අස්සාමිකඤ්හි පංසුකූලං සබ්බසාධාරණඤ්ච, අඤ්ඤොපි ගහෙතුං ලභති. ඉදං පුබ්බෙව ‘‘භික්ඛුනීනං චීවර’’න්ති ජානිත්වාපි පංසුකූලිකො ගහෙතුං ලභති තදා තස්සා අසන්තකත්තා. ‘‘පංසුකූලං අධිට්ඨහිත්වා’’ති සල්ලෙඛක්කමනිදස්සනත්ථං වුත්තං. මංසං දදන්තෙන තථාගතෙන සල්ලෙඛතො කප්පියම්පි භුත්තං නිස්සග්ගියං චීවරමාහ යො මංසං කථන්ති සයමාදිසෙය්‍යාති.

අචිත්තකත්තා කථං පංසුකූලං වට්ටතීති චෙ? තාය තස්ස අදින්නත්තා, භික්ඛුනාපි තතො භික්ඛුනිතො අග්ගහිතත්තා ච. අස්සාමිකම්පි හි පංසුකූලං අඤ්ඤිස්සා හත්ථතො ගණ්හාති, න වට්ටති ‘‘අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං පටිග්ගණ්හෙය්‍යා’’ති වුත්තලක්ඛණසම්භවතො. අඤ්ඤාතිකාය සන්තකං ඤාතිකාය හත්ථතො ගණ්හාති, වට්ටතීති එකෙ. යථා සික්ඛමානසාමණෙරාදීනං හත්ථතො පටිග්ගණ්හන්තස්ස අනාපත්ති, තථා කඞ්ඛාවිතරණියඤ්ච ‘‘අඤ්ඤාතිකාය හත්ථතො ගහණ’’න්ති (කඞඛා. අට්ඨ. චීවරප්පටිග්ගහණසික්ඛාපදවණ්ණනා) අඞ්ගං වුත්තං. තථා ඤාතිකාය සන්තකං සික්ඛමානාය, සාමණෙරියා, උපාසකස්ස, උපාසිකාය, භික්ඛුස්ස, සාමණෙරස්ස සන්තකං අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා හත්ථතො ගණ්හන්තස්ස ච අනාපත්ති එවං යථාවුත්තලක්ඛණාසම්භවතොති එකෙ, තෙනෙව ‘‘එකතොඋපසම්පන්නාය චීවරං පටිග්ගණ්හාතී’ති අවත්වා ‘හත්ථතො පටිග්ගණ්හාති අඤ්ඤත්‍ර පාරිවත්තකා, ආපත්ති දුක්කටස්සා’ති (පාරා. 513) වුත්තං, තස්මා අඤ්ඤාතිකාය සන්තකම්පි එකතොඋපසම්පන්නාය හත්ථතො පටිග්ගණ්හන්තස්ස දුක්කට’’න්ති වදන්ති, උභොපෙතෙ න සාරතො දට්ඨබ්බා, කාරණං පරියෙසිතබ්බං.

514. කො පන වාදො පත්තත්ථවිකාදීසූති අනධිට්ඨාතබ්බෙසු බහූසු පටලෙසු. තෙනෙවාහ මාතිකාට්ඨකථායං ‘‘පත්තත්ථවිකාදිම්හි අනධිට්ඨාතබ්බපරික්ඛාරෙ’’ති. අධිට්ඨානුපගෙසු වා තෙසං පරික්ඛාරත්තා භිසිඡවියා විය අනාපත්ති. කිං පටපරිස්සාවනං පරික්ඛාරං න හොතීති? හොති, කින්තු තං කිර නිවාසනාදිචීවරසණ්ඨානත්තා න වට්ටති. තස්මා ඉධ නිවාසනාදිචීවරසාධනං විකප්පනුපගපච්ඡිමං චීවරං නාම. අනන්තරාතීතෙ නිවාසනපාරුපනුපගමෙවාති සන්නිට්ඨානං. එවං සන්තෙ කඞ්ඛාවිතරණියං (කඞ්ඛා. අට්ඨ. චීවරප්පටිග්ගහණසික්ඛාපදවණ්ණනා) කප්පනුපගපච්ඡිමතා, පාරිවත්තකාභාවො, අඤ්ඤාතිකාය හත්ථතො ගහණන්ති තීණෙව අඞ්ගානි අවත්වා අපරික්ඛාරතාති චතුත්ථමඞ්ගං වත්තබ්බන්ති චෙ? න වත්තබ්බං, ඉමස්මිං සික්ඛාපදෙ පත්තත්ථවිකාදිපරික්ඛාරස්ස අචීවරසඞ්ඛ්‍යත්තා. පඨමකථිනාදීසු විකප්පනුපගතා පමාණං, ඉධ කායපරිභොගුපගතාති. ‘‘අඤ්ඤං පරික්ඛාර’’න්ති උද්ධරිත්වා ‘‘පත්තත්ථවිකාදිං යංකිඤ්චී’’ති වුත්තත්තා විකප්පනුපගම්පි පත්තත්ථවිකාදිං ගණ්හිතුං වට්ටති, ‘‘පටපරිස්සාවනම්පී’’ති වුත්තට්ඨානෙ ච ‘‘චීවරං නාම විකප්පනුපගපච්ඡිම’’න්ති වචනතො පටපරිස්සාවනං චීවරමෙව, න පරික්ඛාරං. ‘‘කො පන වාදොති නිගමනවචනම්පි සාධක’’න්ති කෙචි වදන්ති, පණ්ණත්තිං අජානනතො අචිත්තකං, න වත්ථුං, ‘‘අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා සන්තකභාවාජානනතො, චීවරභාවාජානනතො ච අචිත්තක’’න්ති අනුගණ්ඨිපදෙ වුත්තං.

චීවරපටිග්ගහණසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.