(3) පාචිත්තියවණ්ණනා

476. පඤ්ච භෙසජ්ජානීති සබ්බිආදීනි පඤ්ච භෙසජ්ජානි. ඉමං ආපත්තින්ති සම්බන්ධො. පච්ඡා ආපන්නොති යොජනා.

එකං කබළන්ති එකං ආලොපං, තුම්හමූලෙති තුම්හං සන්තිකෙ.

යථාවත්ථුකන්ති වත්ථුඅනුලොමං, ආපත්තියො දෙසිතාව හොන්තීති යොජනා.

කොකාලිකාදීනන්තිආදිසද්දෙන කටමොදකතිස්සකාදයො (පාරා. 417) සඞ්ගණ්හාති. පාපිකාය දිට්ඨියා අප්පටිනිස්සග්ගෙ පාචිත්තියඤ්ච චණ්ඩකාළිකාය භික්ඛුනියා පාචිත්තියඤ්චාති යොජනා. පයුත්තවාචාපච්චයාති විඤ්ඤත්තිනිමිත්තාදීහි පකාරෙන යුත්තාය වාචාය පච්චයා. ආපත්ති පාරාජිකස්සාති පාරාජිකස්ස ආපජ්ජනං. අථවා පාරාජිකස්සාති අස්ස භික්ඛුස්ස පාරාජිකා ආපත්ති හොතීති වා පාරාජිකා ආපත්ති අස්ස භවතීති වා යොජනා කාතබ්බා. ඉතීති ඉමා ඡ ආපත්තියො ආපජ්ජතීති යොජනා.

භොජනං ගහෙත්වා අජ්ඣොහරමානාති සම්බන්ධො. තථෙවාති යථා ඛාදනෙ, තථෙව මංසං ලසුණං අජ්ඣොහරමානාති යොජනා. ‘‘පණීතභොජනානී’’ති ච ‘‘අකප්පියමංස’’න්ති ච පදානි ‘‘අජ්ඣොහරමානා’’ති පදෙන සම්බන්ධිතබ්බානි.

පඤ්ච ඨානානීති පඤ්ච ආපත්තිසඞ්ඛාතානි ඨානානි. තත්ථාති පඤ්චසු සහධම්මිකෙසු. ද්වින්නන්ති භික්ඛුභික්ඛුනීනං. තෙසන්ති සික්ඛමානාදීනං. පඤ්චන්නමෙවාති සහධම්මිකානංයෙව. විනිච්ඡයවොහාරොති විනිච්ඡයවචනං. ඉමිනා චත්තාරි අධිකරණානි පටික්ඛිපති. අඩ්ඩකම්මං නාමාති අභියුඤ්ජන්තානං කම්මං නාම.

‘‘සහධම්මිකාන’’න්ති ඉමිනා පඤ්ජන්නං විනිච්ඡයොති එත්ථ පඤ්චසරූපං දස්සෙති. සොභණභාවං විත්ථාරෙන්තො ආහ ‘‘කතවීතික්කමො හී’’තිආදි. අබ්භුණ්හසීලොති අභිනවුප්පන්නසීලො. අබ්භුණ්හසීලො නාම අත්ථතො පාකතිකසීලොති ආහ ‘‘පාකතිකො’’ති, පකතිසීලෙන නියුත්තොති අත්ථො.

‘‘කායද්වාරසම්භවා’’ති ඉමිනා කායිකාති පදස්ස තද්ධිතභාවං දස්සෙති. මුඛං ඔලොකෙතබ්බන්ති එත්ථ වුත්තාති සම්බන්ධො.

චතුන්නං දෙසනාය චාති එත්ථ ‘‘දෙසනායා’’ති පදං ආදිපදලොපන්ති ආහ ‘‘අච්චයදෙසනායා’’ති. සාති අච්චයදෙසනා. අභිනිලීයිත්වා ධනුනා මාරෙන්තීති අභිමාරා.

ඡෙජ්ජං හොතීති එත්ථ ඡෙජ්ජං නාම පාරාජිකාපජ්ජනමෙවාති ආහ ‘‘දෙවදත්තො විය පාරාජිකං ආපජ්ජතී’’ති. ඉමා පන ආපත්තියොති පාරාජිකථුල්ලච්චයාපත්තියො.