7. අත්තාදානඅඞ්ගකථා

398. අත්තාදානං ආදාතුකාමෙනාති එත්ථ කිං අත්තාදානන්ති ආහ ‘‘සාසනං සොධෙතුකාමො’’තිආදි. ඉමිනා පරං චොදෙතුං අත්තනා ආදාතබ්බං අධිකරණං අත්තාදානන්ති වුච්චතීති දස්සෙති. අකාලො ඉමං අත්තාදානං ආදාතුන්ති එත්ථ අකාලං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘රාජභය’’න්තිආදි. තත්ථ වස්සාරත්තොති වස්සකාලො. සො හි වස්සො අතිවිය රඤ්ජති එත්ථ කාලෙති වස්සාරත්තොති වුච්චති. වස්සාරත්තොපි අධිකරණවූපසමත්ථං ලජ්ජිපරිසාය දූරතො ආනයනස්ස දුක්කරත්තා අකාලො නාම. ඉතීති අයං රාජභයාදිකාලොති අත්ථො. විපරීතොති රාජභයාදීනං අභාවකාලො.

අභූතං ඉදං අත්තාදානන්ති එත්ථ අභූතසද්දො අවිජ්ජමානපරියායොති ආහ ‘‘අසන්තමිද’’න්ති, ඉදං අත්තාදානං අවිජ්ජමානන්ති අත්ථො. මයා ගහිතොති සම්බන්ධො. සීලවා පුග්ගලොති යොජනා. යන්ති අත්තාදානං සංවත්තතීති සම්බන්ධො. ඉදන්ති අත්තාදානං.

න ලභිස්සාමි සන්දිට්ඨෙ, ලභිස්සාමි සන්දිට්ඨෙති එත්ථ ‘‘න ලභිස්සාමි, ලභිස්සාමී’’ති ඉදං කිං සන්ධාය වුත්තන්ති ආහ ‘‘අප්පෙකදා හී’’තිආදි. තත්ථ අප්පෙකදාති අපි එකදා. හිසද්දො විත්ථාරජොතකො. එවරූපාති සන්දිට්ඨසම්භත්තසභාවා. තන්ති උපත්ථම්භකභික්ඛුලභනං සන්ධායාති සම්බන්ධො. ‘‘න ලභිස්සාමී’’ති ඉදං වචනං වුත්තන්ති සම්බන්ධො.

කොසම්බකානං භණ්ඩනාදි භවති විය භණ්ඩනාදි භවිස්සතීති යොජනා. පච්ඡාපි අවිප්පටිසාරකරං භවිස්සතීති එත්ථ කෙසං අවිප්පටිසාරකරං භවති විය පඤ්චඞ්ගසම්පන්නාගතං අත්තාදානං ආදියතො පච්ඡාපි අවිප්පටිසාරකරං භවතීති ආහ ‘‘සුභද්දං වුඩ්ඪපබ්බජිත’’න්තිආදි. තත්ථ පඤ්චසතිකසඞ්ගීතින්ති පඤ්චසතෙහි මහාකස්සපාදීහි කත්තබ්බං සඞ්ගීතිං. මහාකස්සපත්ථෙරස්ස පච්ඡා සමනුස්සරණකරං හොති ඉව හොතීති යොජනා. එසෙව නයො සෙසෙසුපි. සමනුස්සරණකරන්ති සම්මොදවසෙන පුනප්පුනං අනුස්සරණස්ස කරං. ඉමිනා ‘‘අවිප්පටිසාරකර’’න්ති පදස්ස අත්ථං දස්සෙති. පච්ඡාපීති එත්ථ පිසද්දස්ස අවුත්තසම්පිණ්ඩනත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සාසනස්ස චා’’තිආදි. තත්ථ සාසනස්ස ච සස්සිරිකතායාති සම්බන්ධො. විගතඋපක්කිලෙසචන්දිමසූරියානං විය සාසනස්ස ච සස්සිරිකතාය සංවත්තතීති අධිප්පායො.