3. සභොජනසික්ඛාපදං

279. තතියෙ ‘‘සයනියඝරෙ’’ති වත්තබ්බෙ යකාරලොපං කත්වා ‘‘සයනිඝරෙ’’ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘සයනිඝරෙ’’ති. යතොති එත්ථ තොසද්දො පඨමාදීසු අත්ථෙසු දිස්සති. ‘‘යතොනිදාන’’න්තිආදීසු (සු. නි. 275) පඨමත්ථෙ. ‘‘අන්තරායෙ අසෙසතො’’තිආදීසු (ධ. ස. අට්ඨ. ගන්ථාරම්භකථා 7) දුතියත්ථෙ. ‘‘අනිච්චතො’’තිආදීසු (පට්ඨා. 1.1.409) තතියත්ථෙ. ‘‘මාතිතො පිතිතො’’තිආදීසු (දී. නි. 1.311) පඤ්චම්‍යත්ථෙ. ‘‘යං පරතො දානපච්චයා’’තිආදීසු (ජා. 2.22.585) ඡට්ඨ්‍යත්ථෙ. ‘‘පුරතො පච්ඡතො’’තිආදීසු (පාචි. 576) සත්තම්‍යත්ථෙ. ‘‘පදමතො’’තිආදීසු කාරණත්ථෙ දිස්සති. ඉධාපි කාරණත්ථෙයෙවාති ආහ ‘‘යස්මා’’ති. යස්මා කාරණා අය්‍යස්ස භික්ඛා දින්නා, තස්මා ගච්ඡථ භන්තෙ තුම්හෙති අත්ථො. යන්ති භික්ඛං. වොති තුම්හෙහි. අධිප්පායොති පුරිසස්ස අජ්ඣාසයො. ‘‘පරියුට්ඨිතො’’ති සාමඤ්ඤතො වුත්තෙපි අත්ථපකරණාදිතො රාගපරියුට්ඨිතොවාධිප්පෙතොති ආහ ‘‘රාගපරියුට්ඨිතො’’ති, රාගෙන පරිභවිත්වා උට්ඨිතොති අත්ථො.

280. සභොජනන්ති එත්ථ සකාරො සහසද්දකාරියො ච අකාරුකාරානං අසරූපත්තා අකාරතො උකාරස්ස ලොපො ච තීසු පදෙසු පච්ඡිමානං ද්වින්නං පදානං තුල්‍යත්ථනිස්සිතසමාසො ච පුබ්බපදෙන සහ භෙදනිස්සිතබාහිරත්ථසමාසො ච හොති, ඉති ඉමමත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සහ උභොහි ජනෙහී’’ති. අථ වා භුඤ්ජිතබ්බන්ති භොජනං, සං විජ්ජති භොජනං අස්මිං කුලෙති සභොජනන්ති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘අථ වා’’තිආදි. හීති සච්චං. තෙනෙවාති තෙනෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං භුඤ්ජිතබ්බත්තා. අස්සාති ‘‘සභොජනෙ’’තිපදස්ස. ඝරෙති එත්ථ පුබ්බො සයනිසද්දො ලොපොති ආහ ‘‘සයනිඝරෙ’’ති. ඉමිනා ‘‘දත්තො’’තිආදීසු විය පුබ්බපදලොපසමාසං දස්සෙති. පිට්ඨසඞ්ඝාටස්සාති එත්ථ පිට්ඨසඞ්ඝාටො නාම න අඤ්ඤස්ස යස්ස කස්සචි, අථ ඛො සයනිඝරගබ්භස්සෙවාති ආහ ‘‘තස්ස සයනිඝරගබ්භස්සා’’ති. යථා වා තථා වාති යෙන වා තෙ න වා ආකාරෙන. කතස්සාති පිට්ඨිවංසං ආරොපෙත්වා වා අනාරොපෙත්වා වා කතස්සාති. තතියං.

284. චතුත්ථපඤ්චමෙසු යථා ච සභොජනසික්ඛාපදං පඨමපාරාජිකසමුට්ඨානං, එවමෙව තානිපීති යොජනාති. චතුත්ථපඤ්චමානි.