3. පරම්පරභොජනසික්ඛාපදං

221. තතියෙ ‘‘න ඛො…පෙ… කරොන්තී’’තිපාඨස්ස අත්ථසම්බන්ධං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘යෙන නියාමෙනා’’තිආදි. තත්ථ ‘‘යෙන නියාමෙනා’’තිඉමිනා ‘‘යථයිමෙ මනුස්සා’’ති එත්ථ යථාසද්දස්ස යංසද්දත්ථභාවං දස්සෙති. තෙනාති තෙන නියාමෙන. ඉමිනා යථාසද්දස්ස නියමනිද්දිට්ඨභාවං දස්සෙති. ‘‘ඤායතී’’තිඉමිනා කිරියාපාඨසෙසං දස්සෙති. ‘‘සාසනං වා දානං වා’’තිපදෙහි ඉදංසද්දස්ස අත්ථං දස්සෙති. බුද්ධප්පමුඛෙ සඞ්ඝෙති සම්පදානත්ථෙ චෙතානි භුම්මවචනානි, බුද්ධප්පමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස දානං වාති අත්ථො. ‘‘පරිත්ත’’න්තිඉමිනා ඔරකසද්දස්ස අත්ථං දස්සෙති. ‘‘ලාමක’’න්තිඉමිනා පරිත්තසද්දස්ස පරිවාරත්ථං නිවත්තෙති. කිරො එව පතිභාවෙ නියුත්තො කිරපතිකොති අත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘කිරපතිකොති එත්ථා’’ති ආදි. සොති කිරපතිකො. කම්මං කාරෙතීති සම්බන්ධො. උපචාරවසෙනාති වොහාරවසෙන, උපලක්ඛණවසෙන, පධානවසෙන වාති අත්ථො. න කෙවලං බදරායෙව, අඤ්ඤෙපි පන බහූ ඛාදනීයභොජනීයා පටියත්තාති අධිප්පායො. බදරෙන මිස්සො බදරමිස්සො, බදරසාළවොති ආහ ‘‘බදරසාළවෙනා’’ති. බදරචුණ්ණෙන මිස්සො මධුසක්ඛරාදි ‘‘බදරසාළවො’’ති වුච්චති.

222. උද්ධං සූරො උග්ගතො අස්මිං කාලෙති උස්සූරොති වුත්තෙ අතිදිවාකාලොති ආහ ‘‘අතිදිවා’’ති.

226. අයං භත්තවිකප්පනා නාම වට්ටතීති යොජනා. පඤ්චසු සහධම්මිකෙසූති නිද්ධාරණසමුදායො, ඉත්ථන්නාමස්සාති සම්බන්ධො. යදි පන සම්මුඛාපි විකප්පිතුං වට්ටති, තදා අත්තනා සහ ඨිතස්ස භගවතො කස්මා න විකප්පෙතීති ආහ ‘‘සා චාය’’න්තිආදි. සා අයං විකප්පනා සඞ්ගහිතාති සම්බන්ධො. කස්මා භගවතො විකප්පෙතුං න වට්ටතීති ආහ ‘‘භගවති හී’’තිආදි. හීති සච්චං, යස්මා වා. සඞ්ඝෙන කතන්ති සම්බන්ධො.

229. ‘‘ද්වෙ තයො නිමන්තනෙ’’තිපදානි ලිඞ්ගවිපල්ලාසානීති ආහ ‘‘ද්වෙ තීණි නිමන්තනානී’’ති. නිමන්තිතබ්බො එතෙහීති නිමන්තනානි භොජනානි භුඤ්ජතීති සම්බන්ධො. ද්වෙ තීණි කුලානි ආකිරන්තීති යොජනා. සූපබ්‍යඤ්ජනන්ති සූපො ච බ්‍යඤ්ජනඤ්ච සූපබ්‍යඤ්ජනං. අනාපත්ති එකතො මිස්සිතත්තාති අධිප්පායො. මූලනිමන්තනන්ති පඨමනිමන්තනං භොජනං. අන්තොති හෙට්ඨා. එකම්පි කබළන්ති එකම්පි ආලොපං. යථා තථා වාති යෙන වා තෙන වා ආකාරෙන. තත්ථාති තස්මිං භොජනෙ. රසං වාති ඛීරතො අඤ්ඤං රසං වා. යෙන ඛීරරසෙන අජ්ඣොත්ථතං භත්තං එකරසං හොති, තං ඛීරං වා තං රසං වා ආකිරන්තීති යොජනා. යංසද්දො හි උත්තරවාක්‍යෙ ඨිතො පුබ්බවාක්‍යෙ තංසද්දං අවගමයති. ඛීරෙන සංසට්ඨං භත්තං ඛීරභත්තං. එවං රසභත්තං. අඤ්ඤෙපීති ඛීරභත්තරසභත්තදායකතො අඤ්ඤෙපි. අනාපත්ති භත්තෙන අමිස්සිතත්තාති අධිප්පායො. ‘‘භුඤ්ජන්තෙනා’’තිපදං ‘‘භුඤ්ජිතු’’න්තිපදෙ භාවකත්තා. සප්පිපායාසෙපීති සප්පිනා ච පායාසෙන ච කතෙ භත්තෙපි.

තස්සාති මහාඋපාසකස්ස. ආපත්තීති ච වට්ටතීති ච ද්වින්නං අට්ඨකථාවාදානං යුත්තභාවං මහාපච්චරිවාදෙන දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘මහාපච්චරිය’’න්තිආදි. ද්වෙ අට්ඨකථාවාදා හි සන්ධායභාසිතමත්තමෙව විසෙසා, අත්ථතො පන එකා. මහාපච්චරියං වුත්තන්ති සම්බන්ධො. එකොවාති කුම්භියා එකොව. පරම්පරභොජනන්ති පරස්ස පරස්ස භොජනං. නිමන්තිතම්හාති අහං නිමන්තිතො අම්හි නනූති අත්ථො. ආපුච්ඡිත්වාපීති මහාඋපාසකං ආපුච්ඡිත්වාපි.

සොති අනුමොදකො භික්ඛු. තන්ති භික්ඛුං. අඤ්ඤොති අඤ්ඤතරො. කින්ති කස්මා. නිමන්තිතත්තාති නිමන්තිතභාවතො.

සකලෙන ගාමෙන නිමන්තිතොපි එකතො හුත්වාව නිමන්තිතස්ස කප්පති, න විසුං විසුන්ති ආහ ‘‘එකතො හුත්වා’’ති. පූගෙපීති සමාදපෙත්වා පුඤ්ඤං කරොන්තානං සමූහෙපි. ‘‘නිමන්තියමානො’’තිපදස්ස නිමන්තනාකාරං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘භත්තං ගණ්හා’’ති. යදග්ගෙනාති යං අග්ගෙන යෙන කොට්ඨාසෙනාති අත්ථො. ද්වීසු ථෙරවාදෙසු මහාසුමත්ථෙරවාදොව යුත්තොති සො පච්ඡා වුත්තොති. තතියං.