8. නාවාභිරුහනසික්ඛාපදං

188. අට්ඨමෙ සහ අඤ්ඤමඤ්ඤං ථවනං අභිත්ථවනං සන්ථවො, සඞ්ගමොති වුත්තං හොති. මිත්තභාවෙන සන්ථවො මිත්තසන්ථවො, ලොකෙහි අස්සාදෙතබ්බො ච සො මිත්තසන්ථවො චෙති ලොකස්සාදමිත්තසන්ථවො, තස්ස වසො පභූ, තෙන වා ආයත්තොති ලොකස්සාදමිත්තසන්ථවවසො, තෙන. උද්ධං ගච්ඡතීති උද්ධංගාමිනීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘උද්ධ’’න්තිආදි. උද්ධන්ති ච ඉධ පටිසොතො. තෙනාහ ‘‘නදියා පටිසොත’’න්ති. ‘‘උද්ධංගාමිනි’’න්තිමාතිකාපදං ‘‘උජ්ජවනිකායා’’තිපදභාජනියා සංසන්දෙන්තො ආහ ‘‘යස්මා පනා’’තිආදි. යොති භික්ඛු. උද්ධං ජවනතොති පටිසොතං ගමනතො. තෙනාති තෙන හෙතුනා. අස්සාති ‘‘උද්ධංගාමිනි’’න්තිපදස්ස. අනුසොතං ඉධ අධො නාමාති ආහ ‘‘අනුසොත’’න්ති. අස්සපීති පිසද්දො පුරිමාපෙක්ඛො. තත්ථාති ‘‘උද්ධංගාමිනිං වා අධොගාමිනිං වා’’තිවචනෙ. යන්ති නාවං හරන්තීති සම්බන්ධො. සම්පටිපාදනත්ථන්ති සම්මා පටිමුඛං පාදනත්ථං, උජුපජ්ජාපනත්ථන්ති අත්ථො. එත්ථාති නාවායං. ‘‘ඨපෙත්වා’’තිපදභාජනිමපෙක්ඛිත්වා ‘‘උපයොගත්ථෙ නිස්සක්කවචන’’න්ති ආහ. ‘‘අඤ්ඤත්‍රා’’ති මාතිකාපදෙ අපෙක්ඛිතෙ නිස්සක්කත්ථෙ නිස්සක්කවචනම්පි යුජ්ජතෙව.

189. එකං තීරං අගාමකං අරඤ්ඤං හොතීති යොජනා. අද්ධයොජනගණනාය පාචිත්තියානි හොන්තීති සම්බන්ධො. මජ්ඣෙන ගමනෙපීති පිසද්දො අගාමකඅරඤ්ඤතීරපස්සෙන ගමනෙ කා නාම කථාති දස්සෙති. න කෙවලං නදියාති කෙවලං නදියා එව අනාපත්ති නාති යොජනා, අඤ්ඤෙසුපි සමුද්දාදීසු අනාපත්තීති අධිප්පායො. යොපි භික්ඛු ගච්ඡතීති සම්බන්ධො. හීති සච්චං, යස්මා වා.

191. කාලවිසඞ්කෙතො, තිත්ථවිසඞ්කෙතො, නාවාවිසඞ්කෙතොති තිවිධො විසඞ්කෙතො. තත්ථ කාලවිසඞ්කෙතෙන අනාපත්තිං සන්ධාය ‘‘විසඞ්කෙතෙන අභිරුහන්තී’’ති වුත්තං. අඤ්ඤෙන විසඞ්කෙතෙන ආපත්තියෙව, තමත්ථං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ඉධාපී’’තිආදීති. අට්ඨමං.