6. සුරුසුරුවග්ග-අත්ථයොජනා

627. ‘‘සුරුසුරූ’’ති එවං සද්දන්ති ‘‘සුරුසුරූ’’ති එවං අනුකරණරවං. දවනං කීළනන්ති ඉමිනා වචනත්ථෙන පරිහාසො දවො නාමාති ආහ ‘‘දවොති පරිහාසවචන’’න්ති. තන්ති සො දවො. ලිඞ්ගවිපල්ලාසො හෙස. න කාතබ්බං න කාතබ්බොති සම්බන්ධො. සිලකබුද්ධොති සිලාය කතො, සිලෙන නියුත්තො වා බුද්ධො. අපටිබුද්ධොති අපටිවිද්ධො බුද්ධො, පරිහාසවචනමෙතං. ගොධම්මොති ගුන්නං ධම්මො. අජධම්මොති අජානං ධම්මො. මිගසඞ්ඝොති මිගානං සඞ්ඝො. පසුසඞ්ඝොති පසූනං සඞ්ඝො.

628. ‘‘භුඤ්ජන්තෙනා’’ති පදං ‘‘නිල්ලෙහිතු’’න්ති පදෙ භාවකත්තා.

631. එවංනාමකෙති ‘‘කොකනුද’’න්ති එවං නාමං අස්ස පාසාදස්සාති එවංනාමකො, පාසාදො, තස්මිං. ‘‘පදුමසණ්ඨානො’’ති ඉමිනා පාසාදස්ස සදිසූපචාරෙන ‘‘කොකනුදො’’ති නාමලභනං දස්සෙති. තෙනාති පදුමසණ්ඨානත්තා. අස්සාති පාසාදස්ස. පුග්ගලිකම්පීති පරපුග්ගලසන්තකං ගහෙතබ්බං ‘‘අත්තනො සන්තකම්පී’’ති අත්තපුග්ගලසන්තකස්ස විසුං ගය්හමානත්තා. සඞ්ඛම්පීති පානීයසඞ්ඛම්පි. සරාවම්පීති පානීයසරාවම්පි. ථාලකම්පීති පානීයථාලකම්පි.

632. ‘‘උද්ධරිත්වා’’ති සාමඤ්ඤතො වුත්තවචනස්ස කම්මාපාදානානි දස්සෙතුං වුත්තං ‘‘සිත්ථානි උදකතො’’ති. භින්දිත්වාති චුණ්ණවිචුණ්ණානි කත්වා. බහීති අන්තරඝරතො බහි.

634. සෙතච්ඡත්තන්ති එත්ථ සෙතසද්දො පණ්ඩරපරියායොති ආහ ‘‘පණ්ඩරච්ඡත්ත’’න්ති. වත්ථපලිගුණ්ඨිතන්ති වත්ථෙහි සමන්තතො වෙඨිතං. සෙතං ඡත්තං සෙතච්ඡත්තං. කිළඤ්ජෙහි කතං ඡත්තං කිළඤ්ජච්ඡත්තං. පණ්ණෙහි කතං ඡත්තං පණ්ණච්ඡත්තං. මණ්ඩලෙන බද්ධං මණ්ඩලබද්ධං. සලාකාහි බද්ධං සලාකබද්ධං. තානීති තීණි ඡත්තානි. හීති සච්චං. යම්පි එකපණ්ණච්ඡත්තන්ති යොජනා. එතෙසූති තීසු ඡත්තෙසු. අස්සාති යස්ස කස්සචි ගහට්ඨස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා. සොති යො කොචි ගහට්ඨො වා පබ්බජිතො වා. ඡත්තපාදුකාය වාති ඡත්තදණ්ඩනික්ඛෙපනාය පාදුකාය වා. එත්ථාති ඉමස්මිං සික්ඛාපදෙ.

635. මජ්ඣිමස්සාති පමාණමජ්ඣිමස්ස. ‘‘චතුහත්ථප්පමාණො’’තිඉමිනා චතුහත්ථතො ඌනාතිරෙකො දණ්ඩො න දණ්ඩො නාමාති දස්සෙති. දණ්ඩො පාණිම්හි අස්සාති වචනත්ථං අතිදිසන්තො ආහ ‘‘වුත්තනයෙනෙවා’’ති.

636. ‘‘සත්ථපාණිම්හී’’ති එත්ථ අසි එව අධිප්පෙතොති ආහ ‘‘අසි’’න්ති. අසින්ති ඛග්ගං.

637. ‘‘ආවුධං නාම චාපො කොදණ්ඩො’’ති පාළියං වුත්තවචනං උපලක්ඛණමෙවාති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘ආවුධපාණිස්සාති එත්ථා’’තිආදි. සබ්බාපි ධනුවිකති ආවුධන්ති වෙදිතබ්බාති යොජනා. යථා අසිං සන්නහිත්වා ඨිතො සත්ථපාණීති සඞ්ඛ්‍යං න ගච්ඡති, එවං ධනුං කණ්ඨෙ පටිමුක්කො ආවුධපාණීති ආහ ‘‘සචෙ පනා’’තිආදි, ඉමිනා ආවුධො පාණිනා ගහිතොයෙව ආවුධපාණි නාමාති දස්සෙතීති. ඡට්ඨො වග්ගො.