35. පරික්ඛාරනිද්දෙසවණ්ණනා

259-60. ඡත්තෙ අන්තො බහි ච පඤ්චවණ්ණෙහි සුත්තෙහි සිබ්බිතුඤ්ච පණ්ණෙ ගිරිකූටඅඩ්ඪචන්දාදිං ඡින්දිතුඤ්ච න වට්ටතීති සම්බන්ධො. ඡත්තෙති තාලපණ්ණෙ ඡත්තෙ. ගිරිකූටං නාම මකරදන්තකං, ආදි-සද්දෙන තාදිසං අඤ්ඤං විකාරරූපං සඞ්ගහිතං. ඝටකන්ති ගෙහත්ථම්භෙසු විය කයිරමානං ඝටකං. දණ්ඩෙති ඡත්තදණ්ඩෙ. ලෙඛාති තහිං තහිං දින්නා ලෙඛා. සාදිසන්ති දීඝෙන නිද්දිට්ඨං. බුන්දම්හි මූලෙ.

261. ථිරත්ථං ඡත්තෙ එකවණ්ණෙන සිබ්බිතුං වා පඤ්ජරං විනන්ධිතුං වා වට්ටතීති සම්බන්ධො. සිබ්බිතුන්ති අන්තො බහි ච සිබ්බිතුං. එකවණ්ණෙනාති නීලාදිනා එකවණ්ණෙන. පඤ්ජරන්ති ඡත්තදණ්ඩගාහකසලාකපඤ්ජරං. ථිරත්ථන්ති ඉමිනා න වණ්ණමට්ඨත්ථායාති දස්සෙති. බන්ධිතුං දණ්ඩෙ ලෙඛා වට්ටතීති සම්බන්ධො. බන්ධිතුන්ති වාතප්පහාරෙන අචලනත්ථං ඡත්තමණ්ඩලිකං රජ්ජුකෙහි ගහෙත්වා බන්ධනත්ථාය. ලෙඛාවාති වලයමිව උක්කිරිත්වා කතා ලෙඛා එව. වට්ටතීති යදිපි න බන්ධති, රජ්ජුකෙහි බන්ධිතුං යුත්තට්ඨානත්තා වට්ටති.

262. චීවරෙ අන්තෙ වාපි පට්ටමුඛෙ වාපි වෙණිපි වා සඞ්ඛලිකාපි වා අඤ්ඤං සූචිවිකාරං වා පාළිකණ්ණිකආදිකං කප්පබින්දුවිකාරම්පි වා න ච කප්පතීති සම්බන්ධො. අන්තෙති චීවරපරියන්තෙ, අනුවාතෙති වුත්තං හොති. පට්ටමුඛෙති පට්ටකොටියං, ද්වින්නං පට්ටානං සඞ්ඝටිතට්ඨානං සන්ධායෙතං වුත්තං. වෙණීති වරකසීසාකාරෙන සිබ්බනං. සඞ්ඛලිකාති බිළාලබන්ධනාකාරෙන සිබ්බනං. අඤ්ඤං සූචිවිකාරං වාති චීවරමණ්ඩනත්ථාය කයිරමානං අඤ්ඤං යං කිඤ්චි සූචිකම්මවිකාරං වා. ටීකායං පන ‘‘සතපදිසදිසං අඤ්ඤං වා සූචිවිකාරං න කප්පතී’’ති සාමඤ්ඤෙන වුත්තං. ‘‘චීවරමණ්ඩනත්ථාය නානාසුත්තකෙහි සතපදිසදිසං සිබ්බන්තා ආගන්තුකපට්ටං ඨපෙන්ති, අඤ්ඤම්පි යං කිඤ්චි සූචිකම්මවිකාරං කරොන්ති, සබ්බං න වට්ටතී’’ති අට්ඨකථායං වුත්තත්තා පන නානාවණ්ණෙහි වා හොතු, එකවණ්ණෙන වා හොතු, චීවරමණ්ඩනත්ථාය සංසිබ්බන්තානං සූචිකම්මවිකාරං සන්ධාය වුත්තන්ති චීවරෙසු ඵාලිතට්ඨානස්ස ථිරභාවත්ථං සතපදිසදිසම්පි සිබ්බිතුං වට්ටතීති අම්හාකං ඛන්ති. පාළි-සද්දෙන, කණ්ණික-සද්දෙන ච කප්ප-සද්දලොපෙන වා උපචාරෙන වා පාළිකප්පාදයොව ගහිතා. පාළි ච කණ්ණිකා ච පාළිකණ්ණිකායො, තා ආදි යස්ස අඤ්ඤස්ස තාදිසස්සාති විග්ගහො. තත්ථ නීලාවළිආදිසණ්ඨානාය බින්දුපන්තියා යථා සොභති, තථා කයිරමානො පාළිකප්පො. තථෙව බින්දුසමූහෙ කත්ථචි දස්සෙත්වා කයිරමානො කණ්ණිකකප්පො.

263. ගණ්ඨිපාසකපට්ටාති ගණ්ඨිනො ච පාසකස්ස ච පතිට්ඨානට්ඨානෙ ඨපෙතබ්බා පට්ටා. වට්ටතීති එත්ථ ‘‘ගණ්ඨිපාසකා’’ති කත්වා ‘‘චතුකොණාව වට්ටන්තී’’ති අත්ථතො වචනං විපල්ලාසෙත්වා යොජෙතබ්බං. අග්ඝියන්ති චෙතියසණ්ඨානෙන සිබ්බනං. මූලෙ ච අග්ගෙ ච එකසදිසං කත්වා මුග්ගරාකාරෙන සිබ්බනං මුග්ගරො. විකාරන්ති විකාරො, ලිඞ්ගවිපල්ලාසෙන වුත්තං. එත්ථාති ගණ්ඨිපාසකපට්ටෙසු.

264. කොණසුත්තාති නපුංසකනිද්දෙසො, ගණ්ඨිපාසකපට්ටානං කොණෙහි නීහටසුත්තකොටියො. පීළකාති තානියෙව නිවත්තෙත්වා පීළකාකාරෙන කතානි. දුවිඤ්ඤෙය්‍යාවාති තෙසං අන්තෙසු එකවාරං ගණ්ඨිකරණෙන වා පුන නිවත්තෙත්වා සිබ්බනෙන වා දුවිඤ්ඤෙය්‍යා එව. ගන්ධං තෙලං වාති ගන්ධං වා තෙලං වා. කඤ්චිකපිට්ඨඛලිකආදීනිපි වට්ටන්ති.

265. මණිනාති මසාරගල්ලාදිපාසාණෙන. න ච ඝට්ටෙය්‍යාති නෙව ඝට්ටෙය්‍ය. අඤ්ඤෙන වාති මුග්ගරමුසලාදිනා. අංසබද්ධකකායබන්ධනානි පන තථා කාතුං වට්ටති. දොණියං කත්වා න ච ඝංසෙය්‍යාති පක්කරජනාකිරණදොණියං ඨපෙත්වා භූමියං ජණ්ණුකානි නිහන්ත්වා ඉතො චිතො ච ආවිජ්ඣිත්වා නෙව ඝංසෙය්‍යාති අත්ථො.

266-7. කණ්ණකොණකසුත්තානීති චීවරරජනකාලෙ ලග්ගනත්ථාය අනුවාතෙ චතූසු කොණෙසු ච පාසකං කත්වා බන්ධිතානි සුත්තානි, යානි ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, කණ්ණසුත්තක’’න්ති (මහාව. 344) එවං අනුඤ්ඤාතානි. කණ්ණසඞ්ඛාතා කොණා කණ්ණකොණකා, තෙසු සුත්තානි. ගණ්ඨිකපාසකපට්ටෙසු පන කණ්ණකොණකසුත්තානං දුවිඤ්ඤෙය්‍යානමෙව කප්පියතා හෙට්ඨා වුත්තාති චීවරෙ රත්තෙයෙව තෙසං ඡින්දිතබ්බතා නත්ථි, කණ්ණකොණකසුත්තානං ඡින්දිතබ්බතාය වුත්තත්තා අනුවාතෙහි නික්ඛමිතසුත්තානිපි ඡින්දිතබ්බානීති වෙදිතබ්බං. ධම්මකරණෙ ඡත්තවට්ටියං ලෙඛං ඨපෙත්වා ලෙඛා න වට්ටතීති යොජනා. ඡත්තවට්ටියන්ති ඡත්තස්ස මුඛවට්ටියං. ලෙඛාති උපරි වා හෙට්ඨා වා කුච්ඡියං වා අඤ්ඤා ලෙඛා. කුඤ්චිකාය ච පිප්ඵලෙ ච මණිකා ච පීළකා ච න වට්ටන්තීති සම්බන්ධො. මණිකාති එකා වට්ටමණි. පීළකාති සාසපමත්තිකා මුත්තරාජිසදිසා බහුවට්ටලෙඛා. දණ්ඩම්හීති පිප්ඵලදණ්ඩකෙ.

268-9. අරණියං මාලාදි ච පත්තමණ්ඩලෙ භිත්තිකම්මඤ්ච න වට්ටතීති සම්බන්ධිතබ්බං. අරණියන්ති උත්තරාරණි අධරාරණි අරණිධනුකඤ්ච සාමඤ්ඤෙන ගහිතං. පත්තමණ්ඩලෙති තිපුසීසාදිමයෙ පත්තමණ්ඩලෙ. එත්ථ පන මකරදණ්ඩකං වට්ටති. හෙට්ඨාති කත්තරයට්ඨියා හෙට්ඨා. උද්ධන්ති තස්සායෙව උපරි.

270-3. සම්මුඤ්ජනිම්හීති සම්මුඤ්ජනියා ලිඞ්ගවිපල්ලාසො. අවාරිතන්ති ඉත්ථිරූපං පන වාරිතං. සොවණ්ණමයම්පීති සුවණ්ණමයම්පි. විසාණනාළි නාම විසාණමයා නාළි. එත්ථ පන අවුත්තානිපි යානි කානිචි ආරකණ්ඩකදන්තකට්ඨඡෙදනපානීයඝටපානීයඋළුඞ්කචුණ්ණභාජනාදීනි වුත්තානං අනුලොමානීති වෙදිතබ්බානි. යො පනෙත්ථ විනයඤ්ඤූ තාදිසං පරික්ඛාරං දිස්වා ඡින්දෙය්‍ය වා ඡින්දාපෙය්‍ය වා, අනුපවජ්ජො සොති වෙදිතබ්බන්ති.

පරික්ඛාරනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.