නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

ඛුද්දසික්ඛා

ගන්ථාරම්භකථා

(ක)

ආදිතො උපසම්පන්න-සික්ඛිතබ්බං සමාතිකං;

ඛුද්දසික්ඛං පවක්ඛාමි, වන්දිත්වා රතනත්තයං.

තත්‍රායං මාතිකා –

(ඛ)

පාරාජිකා ච චත්තාරො, ගරුකා නව චීවරං;

රජනානි ච පත්තො ච, ථාලකා ච පවාරණා.

(ග)

කාලිකා ච පටිග්ගාහො, මංසෙසු ච අකප්පියං;

නිස්සග්ගියානි පාචිත්ති, සමණකප්ප භූමියො.

(ඝ)

උපජ්ඣාචරියවත්තානි, වච්චප්පස්සාවඨානිකං;

ආපුච්ඡකරණං නග්ගො, න්හානකප්පො අවන්දියො.

(ඞ)

චම්මං උපාහනා චෙව, අනොලොකියමඤ්ජනී;

අකප්පියසයනානි, සමානාසනිකොපි ච.

(ච)

අසංවාසිකො ච කම්මං, මිච්ඡාජීවවිවජ්ජනා;

වත්තං විකප්පනා චෙව, නිස්සයො කායබන්ධනං.

(ඡ)

පථවී ච පරික්ඛාරො, භෙසජ්ජුග්ගහදූසනං;

වස්සූපනායිකා චෙවාවෙභඞ්ගියං පකිණ්ණකං.

(ජ)

දෙසනා ඡන්දදානාදි, උපොසථප්පවාරණා;

සංවරො සුද්ධි සන්තොසො, චතුරක්ඛා විපස්සනාති.

1. පාරාජිකනිද්දෙසො

පාරාජිකා ච චත්තාරොති –

1. මග්ගත්තයෙ අනික්ඛිත්තසික්ඛො සන්ථතසන්ථතෙ;

අල්ලොකාසෙ නිමිත්තං සං, තිලමත්තම්පි සන්ථතං.

2. අසන්ථතමුපාදිණ්ණං, පවෙසන්තො චුතොථ වා;

පවෙසනට්ඨිතුද්ධාරපවිට්ඨක්ඛණසාදකො.

3. ආදියෙය්‍ය හරෙය්‍යාවහරෙය්‍ය ඉරියාපථං;

කොපෙය්‍ය ඨානා චාවෙය්‍ය, සඞ්කෙතං වීතිනාමයෙ.

4. අදින්නං ථෙය්‍යචිත්තෙන, භවෙ පාරාජිකොථ වා;

ථෙය්‍යාබලකුසච්ඡන්නපරිකප්පාවහාරකො;

භණ්ඩකාලග්ඝදෙසෙහි, පරිභොගෙත්ථ නිච්ඡයො.

5. මනුස්සවිග්ගහං චිච්ච, ජීවිතා වා වියොජයෙ;

සත්ථහාරකං වාස්ස මරණචෙතනො උපනික්ඛිපෙ.

6. ගාහෙය්‍ය මරණූපායං, වදෙය්‍ය මරණෙ ගුණං;

චුතො පයොගා සාහත්ථිනිස්සග්ගාණත්තිථාවරා.

7. ඉද්ධිවිජ්ජාමයා කාලවත්ථාවුධිරියාපථා;

ක්‍රියාවිසෙසො ඔකාසො, ඡ ආණත්තිනියාමකා.

8. ඣානාදිභෙද නොසන්තමත්තනත්තුපනායිකං;

කත්වා කොට්ඨාසමෙකෙකං, පච්චුප්පන්නභවස්සිතං.

9. අඤ්ඤාපදෙසරහිතං, දීපෙන්තොනධිමානිකො;

කායෙන වාචා විඤ්ඤත්ති-පථෙ ඤාතෙ චුතො භවෙ.

10. පාරාජිකෙතෙ චත්තාරො, අසංවාසා යථා පුරෙ;

අභබ්බා භික්ඛුභාවාය, සීසච්ඡින්නොව ජීවිතුං.

11. පරියායො ච ආණත්ති, තතියෙ දුතියෙ පන;

ආණත්තියෙව සෙසෙසු, ද්වයමෙතං න ලබ්භති.

12. සෙවෙතුකාමතාචිත්තං, මග්ගෙ මග්ගප්පවෙසනං;

ඉමං මෙථුනධම්මස්ස, ආහු අඞ්ගද්වයං බුධා.

13. මනුස්සසං තථාසඤ්ඤී, ථෙය්‍යචිත්තඤ්ච වත්ථුනො;

ගරුතා අවහාරො ච, අදින්නාදානහෙතුයො.

14. පාණො මානුස්සකො පාණ-සඤ්ඤිතා ඝාතචෙතනා;

පයොගො තෙන මරණං, පඤ්චෙතෙ වධහෙතුයො.

15. අසන්තතා අත්තනි පාපමිච්ඡතා-

යාරොචනා තස්ස මනුස්සජාතිතා;

නාඤ්ඤාපදෙසො ච තදෙව ජානනං,

පඤ්චෙත්ථ අඞ්ගානි අසන්තදීපනෙ.

16. අසාධාරණා චත්තාරො, භික්ඛුනීනමභබ්බකා;

එකාදස ච විබ්භන්තා, භික්ඛුනී මුදුපිට්ඨිකො.

17. ලම්බී මුඛෙන ගණ්හන්තො, අඞ්ගජාතං පරස්ස ච;

තත්ථෙවාභිනිසීදන්තො, චත්තාරො අනුලොමිකා.

18. මග්ගෙ මග්ගප්පවෙසනා, මෙථුනස්ස ඉධාගතා;

චත්තාරොති චතුබ්බීස, සමොධානා පරාජිකාති.

2. සඞ්ඝාදිසෙසනිද්දෙසො

ගරුකා නවාති –

19. මොචෙතුකාමතා සුක්ක-ස්සුපක්කම්ම විමොචයං;

අඤ්ඤත්‍ර සුපිනන්තෙන, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

20. ඉත්ථිසඤ්ඤී මනුස්සිත්ථිං, කායසංසග්ගරාගවා;

සම්ඵුසන්තො උපක්කම්ම, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

21. තථා සුණන්තිං විඤ්ඤුඤ්ච, මග්ගං වාරබ්භ මෙථුනං;

දුට්ඨුල්ලවාචාරාගෙන, ඔභාසෙත්වා ගරුං ඵුසෙ.

22. වත්වාත්තකාමුපට්ඨාන-වණ්ණං මෙථුනරාගිනො;

වාචා මෙථුනයුත්තෙන, ගරුං මෙථුනයාචනෙ.

23. පටිග්ගහෙත්වා සන්දෙසං, ඉත්ථියා පුරිසස්ස වා;

වීමංසිත්වා හරං පච්චා, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

24. සංයාචිතපරික්ඛාරං, කත්වාදෙසිතවත්ථුකං;

කුටිං පමාණාතික්කන්තං, අත්තුද්දෙසං ගරුං ඵුසෙ.

25. මහල්ලකං විහාරං වා, කත්වාදෙසිතවත්ථුකං;

අත්තනො වසනත්ථාය, සමණො ගරුකං ඵුසෙ.

26. අමූලකෙන චොදෙන්තො, චොදාපෙන්තොව වත්ථුනා;

අන්තිමෙන ච චාවෙතුං, සුණමානං ගරුං ඵුසෙ.

27. අඤ්ඤස්ස කිරියං දිස්වා, තෙන ලෙසෙන චොදයං;

වත්ථුනා අන්තිමෙනාඤ්ඤං, චාවෙතුං ගරුකං ඵුසෙ.

28. ඡාදෙති ජානමාපන්නං, පරිවසෙය්‍ය තාවතා;

චරෙය්‍ය සඞ්ඝෙ මානත්තං, පරිවුත්ථො ඡ රත්තියො.

චිණ්ණමානත්තමබ්භෙය්‍ය, තං සඞ්ඝො වීසතීගණො.

29. ආපත්තිනුක්ඛිත්තමනන්තරාය

පහුත්තතායො තථසඤ්ඤිතා ච;

ඡාදෙතුකාමො අථ ඡාදනාති,

ඡන්නා දසඞ්ගෙහ්‍යරුණුග්ගමම්හීති.

3. චීවරනිද්දෙසො

චීවරන්ති –

30. ඛොමකොසෙය්‍යකප්පාස-සාණභඞ්ගානි කම්බලං;

කප්පියානි ඡළෙතානි, සානුලොමානි ජාතිතො.

31. දුකූලඤ්චෙව පට්ටුණ්ණ-පටං සොමාරචීනජං;

ඉද්ධිජං දෙවදින්නඤ්ච, තස්ස තස්සානුලොමිකං.

32. තිචීවරං පරික්ඛාර-චොළං වස්සිකසාටිකං;

අධිට්ඨෙ න විකප්පෙය්‍ය, මුඛපුඤ්ඡනනිසීදනං.

33. පච්චත්ථරණකං කණ්ඩු-ච්ඡාදිමෙත්ථ තිචීවරං;

න වසෙය්‍ය විනෙකාහං, චාතුමාසං නිසීදනං.

34. ‘‘ඉමං සඞ්ඝාටිංධිට්ඨාමි’’, සඞ්ඝාටිමිච්චධිට්ඨයෙ;

අහත්ථපාසමෙතන්ති, සෙසෙසුපි අයං නයො.

35. අධිට්ඨහන්තො සඞ්ඝාටි-ප්පභුතිං පුබ්බචීවරං;

පච්චුද්ධරිත්වාධිට්ඨෙය්‍ය, පත්තාධිට්ඨහනෙ තථා.

36. එතං ඉමං ව සඞ්ඝාටිං, සංසෙ පච්චුද්ධරාමිති;

එවං සබ්බානි නාමෙන, වත්වා පච්චුද්ධරෙ විදූ.

37. සඞ්ඝාටි පච්ඡිමන්තෙන, දීඝසො මුට්ඨිපඤ්චකො;

උත්තමන්තෙන සුගත-චීවරූනාපි වට්ටති.

38. මුට්ඨිත්තිකඤ්ච තිරියං, තථා එකංසිකස්සපි;

අන්තරවාසකො චාපි, දීඝසො මුට්ඨිපඤ්චකො;

අඩ්ඪතෙය්‍යො ද්විහත්ථො වා, තිරියන්තෙන වට්ටති.

39. නිසීදනස්ස දීඝෙන, විදත්ථි ද්වෙ විසාලතො;

දියඩ්ඪං දසා විදත්ථි, සුගතස්ස විදත්ථියා.

40. කණ්ඩුප්පටිච්ඡාදිකස්ස, තිරියං ද්වෙ විදත්ථියො;

දීඝන්තතො චතස්සොව, සුගතස්ස විදත්ථියා.

41. වස්සිකසාටිකායාපි, දීඝසො ඡ විදත්ථියො;

තිරියං අඩ්ඪතෙය්‍යාව, සුගතස්ස විදත්ථියා.

42. එත්ථ ඡෙදනපාචිත්ති, කරොන්තස්ස තදුත්තරි;

පච්චත්ථරණ මුඛචොළා, ආකඞ්ඛිතප්පමාණිකා.

43. පරික්ඛාරචොළෙ ගණනා, පමාණං වා න දීපිතං;

තථා වත්වා අධිට්ඨෙය්‍ය, ථවිකාදිං විකප්පියං.

44. අහතාහතකප්පානං, සඞ්ඝාටි දිගුණා සියා;

එකච්චියොත්තරාසඞ්ගො, තථා අන්තරවාසකො.

45. උතුද්ධටාන දුස්සානං, සඞ්ඝාටි ච චතුග්ගුණා;

භවෙය්‍යුං දිගුණා සෙසා, පංසුකූලෙ යථාරුචි.

46. තීසු ද්වෙ වාපි එකං වා, ඡින්දිතබ්බං පහොති යං;

සබ්බෙසු අප්පහොන්තෙසු, අන්වාධිමාදියෙය්‍ය වා;

අච්ඡින්නඤ්ච අනාදිණ්ණං, න ධාරෙය්‍ය තිචීවරං.

47. ගාමෙ නිවෙසනෙ උද්දො-සිතපාසාදහම්මියෙ;

නාවාට්ටමාළආරාමෙ, සත්ථඛෙත්තඛලෙ දුමෙ.

48. අජ්ඣොකාසෙ විහාරෙ වා, නික්ඛිපිත්වා තිචීවරං;

භික්ඛුසම්මුතියාඤ්ඤත්‍ර, විප්පවත්ථුං න වට්ටති.

49. රොගවස්සානපරියන්තා, කණ්ඩුච්ඡාදිකසාටිකා;

තතො පරං විකප්පෙය්‍ය, සෙසා අපරියන්තිකා.

50. පච්චත්ථරණ පරික්ඛාර-මුඛපුඤ්ඡනචොළකං;

දසං ප්‍යරත්තනාදිණ්ණකප්පං ලබ්භං නිසීදනං.

51. අදසං රජිතංයෙව, සෙසචීවරපඤ්චකං;

කප්පතාදිණ්ණකප්පංව, සදසංව නිසීදනං.

52. අනධිට්ඨිතනිස්සට්ඨං, කප්පෙත්වා පරිභුඤ්ජයෙ;

හත්ථදීඝං තතොපඩ්ඪ-විත්ථාරඤ්ච විකප්පියං.

53. තිචීවරස්ස භික්ඛුස්ස, සබ්බමෙතං පකාසිතං;

පරික්ඛාරචොළියො සබ්බං, තථා වත්වා අධිට්ඨති.

54. අච්ඡෙදවිස්සජ්ජනගාහවිබ්භමා,