30. වත්තනිද්දෙසවණ්ණනා

213. සඋපාහනො…පෙ… චීවරං සීසෙ කරිත්වා වා ආගන්තුකො ආරාමං න පවිසෙති සම්බන්ධො. සඡත්තොති සීසෙ කතඡත්තෙන සඡත්තො. ඔගුණ්ඨිතොති සසීසං පාරුපිතො. ‘‘පරික්ඛිත්තස්ස විහාරස්ස පරික්ඛෙපො, අපරික්ඛිත්තස්ස පරික්ඛෙපාරහට්ඨාන’’න්ති වුත්තං උපචාරසීමාසමීපං පත්වා උපාහනාඔමුඤ්චනාදිසබ්බං කත්වා ආරාමො පවිසිතබ්බොති අයමෙත්ථ බ්‍යතිරෙකලද්ධො අත්ථො.

214. පානීයෙන පාදෙ න ධොවෙය්‍යාති සම්බන්ධො. පටික්කමනං පත්වා එකමන්තෙ පත්තචීවරං නික්ඛිපිත්වා පතිරූපෙ නිසජ්ජ පුච්ඡිත්වා පානීයං පාතබ්බං, පරිභොජනීයෙන යථාවුත්තං පාදා ධොවිතබ්බාති අධිප්පායො. වුඩ්ඪතරෙ ආවාසිකෙපි ච අභිවාදෙය්‍යාති ඉමිනා වස්සං පුච්ඡිත්වා නවකෙන ආවාසිකෙන අභිවාදාපෙතබ්බන්ති දීපෙති. පුච්ඡෙය්‍ය සයනාසනන්ති ‘‘කතමං සෙනාසනං පාපුණාති, අජ්ඣාවුත්ථං අනජ්ඣාවුත්ථං වා’’ති සෙනාසනං පුච්ඡෙය්‍ය. ඉදඤ්ච පුච්ඡාය ලක්ඛණවචනං. තස්මා ආවාසිකවත්තෙ වුත්තමජ්ඣාවුත්ථාදිකඤ්ච පුච්ඡිතබ්බං. සචෙ ‘‘අනජ්ඣාවුත්ථ’’න්ති වදන්ති, කවාටං ආකොටෙත්වා මුහුත්තං ආගමෙත්වා ඝටිකං උග්ඝාටෙත්වා කවාටං පණාමෙත්වා බහි ඨිතෙන උල්ලොකෙත්වා පවිසිත්වා සබ්බං සෙනාසනවත්තං කාතබ්බං. ආගන්තුකවත්තං.

215-6. ගමිකො පක්කමෙය්‍යාති සම්බන්ධො. ‘‘පටිසාමෙත්වා’’තිආදීනිමස්ස පුබ්බකිරියාපදානි. දාරුමත්තිකභණ්ඩකන්ති එත්ථ මඤ්චපීඨාදිදාරුභණ්ඩං රජනභාජනාදිමත්තිකාභණ්ඩං. පටිසාමෙත්වාති අත්ථි චෙ අනොවස්සකෙ සණ්ඨපෙත්වා. ථකෙත්වානාති ද්වාරවාතපානෙහි පිධාය. සාධුකං සඞ්ගොපෙත්වානාති චතූසු පාසාණෙසු මඤ්චං පඤ්ඤපෙත්වා මඤ්චෙ මඤ්චස්ස, පීඨෙ පීඨස්ස ආරොපනෙන සෙනාසනස්ස උපරූපරි පුඤ්ජකරණෙන සාධුකං සඞ්ගොපනං කත්වා. න චාති නෙව. ගමිකවත්තං.

217-8. ආවාසිකොති ඉදං ‘‘පඤ්ඤපෙය්‍යා’’තිආදීනං කත්තුපදං. නවකම්මකරණාදිභාරනිත්ථරණතාය ආවාසො විහාරො අස්ස අත්ථීති ආවාසිකො. යස්ස පන කෙවලං විහාරෙ නිවාසනමත්තං අත්ථි, සො නෙවාසිකො. උභොපි තෙ ඉධ ආවාසික-සද්දෙන සඞ්ගහිතා. පාදොදප්පභුතින්ති එත්ථ පභුති-සද්දෙන පාදපීඨපාදකථලිකානං ගහණං. පච්චුග්ගන්ත්වාන පත්තචීවරං ගණ්හෙය්‍යාති යොජනා. පඤ්ඤපෙ සයනාසනන්ති ‘‘එතං තුම්හාකං සෙනාසනං පාපුණාතී’’ති එවං සයනාසනං පඤ්ඤපෙය්‍ය, පකාසෙය්‍යාති වුත්තං හොති.

219. අජ්ඣාවුත්ථන්ති පුබ්බෙ භික්ඛූහි නිවුත්ථං. ගොචරාගොචරං වදෙති ‘‘භික්ඛාචාරගාමො දූරො, ආසන්නො’’ති වා, ‘‘කාලස්සෙව පිණ්ඩාය චරිතබ්බං, දිවා වා’’ති එවං ගොචරඤ්ච, ‘‘මිච්ඡාදිට්ඨිකානං වා ගාමො, පරිච්ඡින්නභික්ඛො වා’’තිආදිනා අගොචරඤ්ච වදෙය්‍යාති අත්ථො. වච්චපස්සාවට්ඨානානීතිආදීනිපි ‘‘වදෙ’’ති ඉමස්සෙව කම්මවචනානි. සෙඛසම්මුතින්ති යස්ස සද්ධස්ස කුලස්ස සඞ්ඝො සෙඛසම්මුතිං දෙති, තං කුලඤ්ච.

220. පවෙසනික්ඛමෙ කාලන්ති ‘‘කෙසුචි ඨානෙසු වාළමිගා වා අමනුස්සා වා හොන්ති, ඉමං කාලං පවිසිතබ්බං නික්ඛමිතබ්බඤ්චා’’ති එවං පවෙසනික්ඛමෙ ච කාලං. එතං පන ආසනපඤ්ඤපනාදිකං සබ්බං වත්තං වුඩ්ඪතරෙ ආගතෙ චීවරකම්මාදිං වා නාතිගිලානස්ස භෙසජ්ජං වා ඨපෙත්වාපි කාතබ්බං. මහාගිලානස්ස පන භෙසජ්ජමෙව කාතබ්බං. චෙතියඞ්ගණවත්තං කරොන්තෙනාපි තස්ස වත්තං කාතුං ආරභිතබ්බං. පණ්ඩිතො හි ආගන්තුකො ‘‘කරොහි තාව භෙසජ්ජං, චෙතියඞ්ගණං සම්මජ්ජාහී’’ති ච වදෙය්‍ය. අපිච බීජනෙන බීජිතබ්බො, පාදාපිස්ස ධොවිතබ්බා, තෙලෙන මක්ඛිතබ්බා. පිට්ඨි චෙ ආගිලායති, සම්බාධෙතබ්බා. නවකස්ස පන ආගන්තුකස්ස ‘‘ඉදමාසනං, එත්ථ නිසීදා’’තිආදිනා ආචික්ඛිතබ්බන්ති දස්සෙන්තො ‘‘නිසින්නොයෙවා’’තිආදිමාහ. නිසින්නොයෙවාති ඉමිනා ‘‘ඨිතොයෙවා’’තිආදිං උපලක්ඛෙති. සමුද්දිසෙති ආදරෙන වදෙය්‍ය. ආවාසිකවත්තං.

‘‘වත්ත’’න්ති පන සාමඤ්ඤෙන නිද්දිට්ඨත්තා න ථෙරෙ භික්ඛූ අතිඅල්ලීයිත්වා නිසීදිතබ්බං, මහාථෙරස්ස නිසින්නාසනතො එකං ද්වෙ ආසනානි ඨපෙත්වා ‘‘නිසීදා’’ති වුත්තෙ නිසීදිතබ්බං, න නවාපි භික්ඛූ ආසනෙන පටිබාහිතබ්බා, න සඞ්ඝාටිං ඔත්ථරිත්වා නිසීදිතබ්බං, සද්දං අකත්වා උදකකිච්චං කාතබ්බං, යථා සූපස්ස ඔකාසො හොති, එවමත්තාය ඔදනො ගණ්හිතබ්බො, ථෙරෙන භික්ඛුනා ‘‘ඨපෙත්වා අප්පකං ඔදනාදිකං සබ්බං සබ්බෙසං සමකං සම්පාදෙහී’’ති වත්තබ්බං, න තාව ථෙරෙන භුඤ්ජිතබ්බං, භුත්තාවිනා න තාව උදකං පටිග්ගහෙතබ්බං, භත්තග්ගතො නිවත්තන්තෙහි යථානුරූපං නික්ඛමිත්වා විරළාය පාළියා ගන්තබ්බන්ති එවමාදිකඤ්ච තදනුරූපං සෙඛියවත්තඤ්ච සම්පාදෙතබ්බන්ති ඉදං භත්තග්ගවත්තඤ්ච සාධුකං අතරමානෙන ගාමො පවිසිතබ්බො, ‘‘ඉමිනා පවිසිස්සාමි, ඉමිනා නික්ඛමිස්සාමී’’ති නිවෙසනං පවිසන්තෙන සල්ලක්ඛෙතබ්බං, නාතිසහසා පවිසිතබ්බං, නාතිසහසා නික්ඛමිතබ්බං, නාතිදූරෙ නච්චාසන්නෙ ඨාතබ්බං, නාතිචිරං ඨාතබ්බං, නාතිලහුකං නිවත්තිතබ්බං, දාතුකාමතාකාරං ඤත්වා ඨාතබ්බං, යො පඨමං ගාමතො පටික්කමති, තෙන ආසනපඤ්ඤපනාදි සබ්බං කාතබ්බං, යො පච්ඡා, තෙන ආසනුද්ධරණාදි සබ්බං කාතබ්බන්ති එවමාදිකඤ්ච තදනුරූපං සෙඛියවත්තඤ්ච සම්පාදෙතබ්බන්ති ඉදං පිණ්ඩචාරිකවත්තඤ්ච කාතබ්බං.

සෙනාසනට්ඨානෙ සබ්බං වත්තඤ්ච සම්පාදෙත්වා තතො නික්ඛමිත්වා සාධුකං නිවාසෙත්වා පාරුපිත්වා ච අතරමානෙන ගාමො පවිසිතබ්බොතිආදි සබ්බං පිණ්ඩචාරිකවත්තං කාතබ්බං. පානීයපරිභොජනීයඅග්ගිඅරණිසහිතකත්තරදණ්ඩා උපට්ඨපෙතබ්බා, නක්ඛත්තපදානි සකලානි වා එකදෙසානි වා උග්ගහෙතබ්බානි, දිසාකුසලෙන භවිතබ්බන්ති ඉදං ආරඤ්ඤිකවත්තඤ්ච උද්දිට්ඨංයෙව හොතීති අවගන්තබ්බන්ති.

වත්තනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.