43. ඡන්දදානනිද්දෙසවණ්ණනා

399. කම්මප්පත්තෙ සඞ්ඝෙ සමාගතෙති සම්බන්ධො. එතෙන සඞ්ඝෙ අසමාගතෙ ඡන්දදානං න රුහතීති දීපිතං හොතීති වදන්ති. එත්ථායං විචාරණා – පඤ්චභික්ඛුකෙ විහාරෙ එකස්ස ඡන්දපාරිසුද්ධිං ආහරිත්වා සෙසානං උපොසථාදිකරණං අනුඤ්ඤාතං පාළියං (පරි. 496-497) අට්ඨකථායඤ්ච (පරි. අට්ඨ. 487-488). තෙසු එකො ඡන්දදායකො, එකො ඡන්දහාරකො, තෙ මුඤ්චිත්වා න එත්ථ සන්නිපතිතො සඞ්ඝො තිණ්ණං සමූහභාවතො, තස්මා අසමාගතෙපි දාතුං වට්ටති. ආරොචෙන්තෙන පන සමාගතෙ එව ආරොචෙතබ්බං. ඉධාපි ‘‘හරෙය්‍යා’’ති වුත්තං, න ‘‘දෙසෙය්‍යා’’ති. තත්ථ ඡන්දහාරකෙන සද්ධිං කම්මප්පත්තානං සන්නිපාතො වෙදිතබ්බො.

400. ඉදානි ඡන්දදානවිධිං දස්සෙතුං ‘‘එකං භික්ඛු’’න්තිආදිමාහ (කඞ්ඛා. අට්ඨ. නිදානවණ්ණනා).

401. (ක) ‘‘ඡන්දං දම්මී’’ති එත්තකමෙව අලං, ‘‘හර, ආරොචෙහී’’ති ඉමෙහි කිංපයොජනන්ති චෙ? වුච්චතෙ – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, තදහුපොසථෙ පාරිසුද්ධිං දෙන්තෙන ඡන්දම්පිදාතුං, සන්ති සඞ්ඝස්ස කරණීය’’න්ති (මහාව. 165) වුත්තත්තා භගවතො ආණං කරොන්තෙන ‘‘ඡන්දං දම්මී’’ති වුත්තං. ‘‘ඡන්දහාරකො චෙ, භික්ඛවෙ, දින්නෙ ඡන්දෙ අන්තරාමග්ගෙ පක්කමති, අනාහටොව හොති ඡන්දො’’ති (මහාව. 165) වුත්තත්තා ඡන්දහාරකස්ස අඤ්ඤස්ස අපක්කමනත්ථාය පාරිසුද්ධිං දෙන්තෙන ‘‘ඉදං කරොහි එවා’’ති ආණාපෙන්තෙන ‘‘ඡන්දං මෙ හරා’’ති වුත්තං. ‘‘ඡන්දහාරකො චෙ, භික්ඛවෙ, දින්නෙ ඡන්දෙ සඞ්ඝප්පත්තො සඤ්චිච්ච නාරොචෙති, ආහටො හොති ඡන්දො, ඡන්දහාරකස්ස ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති (මහාව. 165) වුත්තත්තා ‘‘යදිත්වං සඤ්චිච්ච නාරොචෙස්සසි, ආපත්තිං ආපජ්ජිස්සසි, ආරොචෙහි එවා’’ති තස්ස ආචික්ඛන්තො ‘‘ආරොචෙහී’’ති ආහාති එවමෙත්ථ ඉමෙසං පදානං සප්පයොජනතා වෙදිතබ්බා. එවං පාරිසුද්ධිදානෙපීති.

402. සෙසකම්මන්ති යදි සඞ්ඝො උපොසථග්ගෙ අඤ්ඤං අපලොකනාදිකම්මං කරොති, තං කම්මං විබාධති, විකොපෙතීති අත්ථො.

403. ද්වයන්ති උපොසථඤ්ච සෙසකම්මඤ්චාති අත්ථො. නත්තනොති අත්තනො උපොසථං න සම්පාදෙති.

405. ‘‘එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා’’තිආදිකං (මහාව. 213) සබ්බූපචාරං කත්වානාති අත්ථො.

406. ‘‘ඉත්ථන්නාමෙන පවාරණා දින්නා’’ති ආරොචෙත්වා.

408. පටිජානෙය්‍ය නාහටාති (මහාව. 164-165, 213) පාඨෙ න ආහටාති නාහටා, ආහටා න හොතීති අත්ථො. තථා හෙය්‍යාති විබ්භමනාදීනි කරෙය්‍යාති අත්ථො.

409. සුත්තො වා නාරොචයෙය්‍ය, ආහටා හොතීති සම්බන්ධො. අනාපත්තිවාති අනාපත්ති එව. ඡන්දදානවිනිච්ඡයො.

ඡන්දදානනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.