4. සුන්දරිකභාරද්වාජසුත්තං

එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා කොසලෙසු විහරති සුන්දරිකාය නදියා තීරෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො සුන්දරිකාය නදියා තීරෙ අග්ගිං ජුහති, අග්ගිහුත්තං පරිචරති. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො අග්ගිං ජුහිත්වා අග්ගිහුත්තං පරිචරිත්වා උට්ඨායාසනා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි – ‘‘කො නු ඛො ඉමං හබ්‍යසෙසං භුඤ්ජෙය්‍යා’’ති? අද්දසා ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං අවිදූරෙ අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ සසීසං පාරුතං නිසින්නං; දිස්වාන වාමෙන හත්ථෙන හබ්‍යසෙසං ගහෙත්වා දක්ඛිණෙන හත්ථෙන කමණ්ඩලුං ගහෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි.

අථ ඛො භගවා සුන්දරිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස පදසද්දෙන සීසං විවරි. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො – ‘‘මුණ්ඩො අයං භවං, මුණ්ඩකො අයං භව’’න්ති තතොව පුන නිවත්තිතුකාමො අහොසි. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජස්ස බ්‍රාහ්මණස්ස එතදහොසි – ‘‘මුණ්ඩාපි හි ඉධෙකච්චෙ බ්‍රාහ්මණා භවන්ති, යංනූනාහං උපසඞ්කමිත්වා ජාතිං පුච්ඡෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිංජච්චො භව’’න්ති?

අථ ඛො භගවා සුන්දරිකභාරද්වාජං බ්‍රාහ්මණං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

457. ‘‘න බ්‍රාහ්මණො නොම්හි න රාජපුත්තො, න වෙස්සායනො උද කොචි නොම්හි;

ගොත්තං පරිඤ්ඤාය පුථුජ්ජනානං, අකිඤ්චනො මන්ත චරාමි ලොකෙ.

458. ‘‘සඞ්ඝාටිවාසී අගහො චරාමි [අගිහො (ක. සී. පී.) අගෙහො (කත්ථචි)], නිවුත්තකෙසො අභිනිබ්බුතත්තො;

අලිප්පමානො ඉධ මාණවෙහි, අකල්ලං මං බ්‍රාහ්මණ පුච්ඡසි ගොත්තපඤ්හං’’.

459. ‘‘පුච්ඡන්ති වෙ භො බ්‍රාහ්මණා, බ්‍රාහ්මණෙභි සහ බ්‍රාහ්මණො නො භව’’න්ති.

460. ‘‘බ්‍රාහ්මණො හි චෙ ත්වං බ්‍රූසි, මඤ්ච බ්‍රූසි අබ්‍රාහ්මණං;

තං තං සාවිත්තිං පුච්ඡාමි, තිපදං චතුවීසතක්ඛරං.

461. ‘‘කිං නිස්සිතා ඉසයො මනුජා, ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා [පඨමපාදන්තො] දෙවතානං;

යඤ්ඤමකප්පයිංසු පුථූ ඉධ ලොකෙ [දුතියපාදන්තො (සී.)].

462. ‘‘යදන්තගූ වෙදගූ යඤ්ඤකාලෙ, යස්සාහුතිං ලභෙ තස්සිජ්ඣෙති බ්‍රූමි’’.

463. ‘‘අද්ධා හි තස්ස හුතමිජ්ඣෙ, (ඉති බ්‍රාහ්මණො)

යං තාදිසං වෙදගුමද්දසාම;

තුම්හාදිසානඤ්හි අදස්සනෙන, අඤ්ඤො ජනො භුඤ්ජති පූරළාසං’’.

464. ‘‘තස්මාතිහ ත්වං බ්‍රාහ්මණ අත්ථෙන, අත්ථිකො උපසඞ්කම්ම පුච්ඡ;

සන්තං විධූමං අනීඝං නිරාසං, අප්පෙවිධ අභිවින්දෙ සුමෙධං’’.

465. ‘‘යඤ්ඤෙ රතොහං භො ගොතම, යඤ්ඤං යිට්ඨුකාමො නාහං පජානාමි;

අනුසාසතු මං භවං, යත්ථ හුතං ඉජ්ඣතෙ බ්‍රූහි මෙ තං’’.

‘‘තෙන හි ත්වං, බ්‍රාහ්මණ, ඔදහස්සු සොතං; ධම්මං තෙ දෙසෙස්සාමි –

466. ‘‘මා ජාතිං පුච්ඡී චරණඤ්ච පුච්ඡ, කට්ඨා හවෙ ජායති ජාතවෙදො;

නීචාකුලීනොපි මුනී ධිතීමා, ආජානියො හොති හිරීනිසෙධො.

467. ‘‘සච්චෙන දන්තො දමසා උපෙතො, වෙදන්තගූ වූසිතබ්‍රහ්මචරියො;

කාලෙන තම්හි හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො [පුඤ්ඤපෙඛො (සී. පී.)] යජෙථ.

468. ‘‘යෙ කාමෙ හිත්වා අගහා චරන්ති, සුසඤ්ඤතත්තා තසරංව උජ්ජුං;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

469. ‘‘යෙ වීතරාගා සුසමාහිතින්ද්‍රියා, චන්දොව රාහුග්ගහණා පමුත්තා;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

470. ‘‘අසජ්ජමානා විචරන්ති ලොකෙ, සදා සතා හිත්වා මමායිතානි;

කාලෙන තෙසු හබ්‍යං පවෙච්ඡෙ, යො බ්‍රාහ්මණො පුඤ්ඤපෙක්ඛො යජෙථ.

471. ‘‘යො කාමෙ හිත්වා අභිභුය්‍යචාරී, යො වෙදි ජාතීමරණස්ස අන්තං;

පරිනිබ්බුතො උදකරහදොව සීතො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

472. ‘‘සමො සමෙහි විසමෙහි දූරෙ, තථාගතො හොති අනන්තපඤ්ඤො;

අනූපලිත්තො ඉධ වා හුරං වා, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

473. ‘‘යම්හි න මායා වසති න මානො, යො වීතලොභො අමමො නිරාසො;

පනුණ්ණකොධො අභිනිබ්බුතත්තො, යො බ්‍රාහ්මණො සොකමලං අහාසි;

තථාගතො අරහති පූරළාසං.

474.

‘‘නිවෙසනං යො මනසො අහාසි, පරිග්ගහා යස්ස න සන්ති කෙචි;

අනුපාදියානො ඉධ වා හුරං වා, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

475. ‘‘සමාහිතො යො උදතාරි ඔඝං, ධම්මං චඤ්ඤාසි පරමාය දිට්ඨියා;

ඛීණාසවො අන්තිමදෙහධාරී, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

476. ‘‘භවාසවා යස්ස වචී ඛරා ච, විධූපිතා අත්ථගතා න සන්ති;

ස වෙදගූ සබ්බධි විප්පමුත්තො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

477. ‘‘සඞ්ගාතිගො යස්ස න සන්ති සඞ්ගා, යො මානසත්තෙසු අමානසත්තො;

දුක්ඛං පරිඤ්ඤාය සඛෙත්තවත්ථුං, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

478. ‘‘ආසං අනිස්සාය විවෙකදස්සී, පරවෙදියං දිට්ඨිමුපාතිවත්තො;

ආරම්මණා යස්ස න සන්ති කෙචි, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

479. ‘‘පරොපරා [පරොවරා (සී. පී.)] යස්ස සමෙච්ච ධම්මා, විධූපිතා අත්ථගතා න සන්ති;

සන්තො උපාදානඛයෙ විමුත්තො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

480. ‘‘සංයොජනං ජාතිඛයන්තදස්සී, යොපානුදි රාගපථං අසෙසං;

සුද්ධො නිදොසො විමලො අකාචො [අකාමො (සී. ස්‍යා.)], තථාගතො අරහති පූරළාසං.

481. ‘‘යො අත්තනො අත්තානං [අත්තනාත්තානං (සී. ස්‍යා.)] නානුපස්සති, සමාහිතො උජ්ජුගතො ඨිතත්තො;

ස වෙ අනෙජො අඛිලො අකඞ්ඛො, තථාගතො අරහති පූරළාසං.

482. ‘‘මොහන්තරා යස්ස න සන්ති කෙචි, සබ්බෙසු ධම්මෙසු ච ඤාණදස්සී;

සරීරඤ්ච අන්තිමං ධාරෙති, පත්තො ච සම්බොධිමනුත්තරං සිවං;

එත්තාවතා යක්ඛස්ස සුද්ධි, තථාගතො අරහති පූරළාසං’’.

483. ‘‘හුතඤ්ච [හුත්තඤ්ච (සී. ක.)] මය්හං හුතමත්ථු සච්චං, යං තාදිසං වෙදගුනං අලත්ථං;

බ්‍රහ්මා හි සක්ඛි පටිගණ්හාතු මෙ භගවා, භුඤ්ජතු මෙ භගවා පූරළාසං’’.

484. ‘‘ගාථාභිගීතං මෙ අභොජනෙය්‍යං, සම්පස්සතං බ්‍රාහ්මණ නෙස ධම්මො;

ගාථාභිගීතං පනුදන්ති බුද්ධා, ධම්මෙ සතී බ්‍රාහ්මණ වුත්තිරෙසා.

485. ‘‘අඤ්ඤෙන ච කෙවලිනං මහෙසිං, ඛීණාසවං කුක්කුච්චවූපසන්තං;

අන්නෙන පානෙන උපට්ඨහස්සු, ඛෙත්තඤ්හි තං පුඤ්ඤපෙක්ඛස්ස හොති’’.

486. ‘‘සාධාහං භගවා තථා විජඤ්ඤං, යො දක්ඛිණං භුඤ්ජෙය්‍ය මාදිසස්ස;

යං යඤ්ඤකාලෙ පරියෙසමානො, පප්පුය්‍ය තව සාසනං’’.

487. ‘‘සාරම්භා යස්ස විගතා, චිත්තං යස්ස අනාවිලං;

විප්පමුත්තො ච කාමෙහි, ථිනං යස්ස පනූදිතං.

488. ‘‘සීමන්තානං විනෙතාරං, ජාතිමරණකොවිදං;

මුනිං මොනෙය්‍යසම්පන්නං, තාදිසං යඤ්ඤමාගතං.

489. ‘‘භකුටිං [භූකුටිං (ක. සී.), භාකුටිං (ක. සී., ම. නි. 1.226)] විනයිත්වාන, පඤ්ජලිකා නමස්සථ;

පූජෙථ අන්නපානෙන, එවං ඉජ්ඣන්ති දක්ඛිණා.

490. ‘‘බුද්ධො භවං අරහති පූරළාසං, පුඤ්ඤඛෙත්තමනුත්තරං;

ආයාගො සබ්බලොකස්ස, භොතො දින්නං මහප්ඵල’’න්ති.

අථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තීති; එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. ලභෙය්‍යාහං භොතො ගොතමස්ස සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති. අලත්ථ ඛො සුන්දරිකභාරද්වාජො බ්‍රාහ්මණො…පෙ… අරහතං අහොසීති.

සුන්දරිකභාරද්වාජසුත්තං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.