11. නාලකසුත්තං

684. ආනන්දජාතෙ තිදසගණෙ පතීතෙ, සක්කඤ්ච ඉන්දං සුචිවසනෙ ච දෙවෙ;

දුස්සං ගහෙත්වා අතිරිව ථොමයන්තෙ, අසිතො ඉසි අද්දස දිවාවිහාරෙ.

685. දිස්වාන දෙවෙ මුදිතමනෙ උදග්ගෙ, චිත්තිං කරිත්වාන ඉදමවොච [කරිත්වා ඉදමවොචාසි (සී.)] තත්ථ;

‘‘කිං දෙවසඞ්ඝො අතිරිව කල්‍යරූපො, දුස්සං ගහෙත්වා රමයථ [භමයථ (සී.)] කිං පටිච්ච.

686. ‘‘යදාපි ආසී අසුරෙහි සඞ්ගමො, ජයො සුරානං අසුරා පරාජිතා.

තදාපි නෙතාදිසො ලොමහංසනො, කිමබ්භුතං දට්ඨු මරූ පමොදිතා.

687. ‘‘සෙළෙන්ති ගායන්ති ච වාදයන්ති ච, භුජානි ඵොටෙන්ති [පොඨෙන්ති (සී. පී.), පොථෙන්ති (ක.)] ච නච්චයන්ති ච;

පුච්ඡාමි වොහං මෙරුමුද්ධවාසිනෙ, ධුනාථ මෙ සංසයං ඛිප්ප මාරිසා’’.

688. ‘‘සො බොධිසත්තො රතනවරො අතුල්‍යො, මනුස්සලොකෙ හිතසුඛත්ථාය [හිතසුඛතාය (සී. ස්‍යා. පී.)] ජාතො;

සක්‍යාන ගාමෙ ජනපදෙ ලුම්බිනෙය්‍යෙ, තෙනම්හ තුට්ඨා අතිරිව කල්‍යරූපා.

689. ‘‘සො සබ්බසත්තුත්තමො අග්ගපුග්ගලො, නරාසභො සබ්බපජානමුත්තමො;

වත්තෙස්සති චක්කමිසිව්හයෙ වනෙ, නදංව සීහො බලවා මිගාභිභූ’’.

690. තං සද්දං සුත්වා තුරිතමවසරී සො, සුද්ධොදනස්ස තද භවනං උපාවිසි [උපාගමි (සී. පී.)];

නිසජ්ජ තත්ථ ඉදමවොචාසි සක්‍යෙ, ‘‘කුහිං කුමාරො අහමපි දට්ඨුකාමො’’.

691. තතො කුමාරං ජලිතමිව සුවණ්ණං, උක්කාමුඛෙව සුකුසලසම්පහට්ඨං [සුකුසලෙන සම්පහට්ඨං (ක.)];

දද්දල්ලමානං [දද්දළ්හමානං (ක.)] සිරියා අනොමවණ්ණං, දස්සෙසු පුත්තං අසිතව්හයස්ස සක්‍යා.

692. දිස්වා කුමාරං සිඛිමිව පජ්ජලන්තං, තාරාසභංව නභසිගමං විසුද්ධං;

සූරියං තපන්තං සරදරිවබ්භමුත්තං, ආනන්දජාතො විපුලමලත්ථ පීතිං.

693. අනෙකසාඛඤ්ච සහස්සමණ්ඩලං, ඡත්තං මරූ ධාරයුමන්තලික්ඛෙ;

සුවණ්ණදණ්ඩා වීතිපතන්ති චාමරා, න දිස්සරෙ චාමරඡත්තගාහකා.

694. දිස්වා ජටී කණ්හසිරිව්හයො ඉසි, සුවණ්ණනික්ඛං විය පණ්ඩුකම්බලෙ;

සෙතඤ්ච ඡත්තං ධරියන්ත [ධාරියන්ත (ස්‍යා.), ධාරයන්තං (සී. ක.)] මුද්ධනි, උදග්ගචිත්තො සුමනො පටිග්ගහෙ.

695. පටිග්ගහෙත්වා පන සක්‍යපුඞ්ගවං, ජිගීසතො [ජිගිංසකො (සී. ස්‍යා. පී.)] ලක්ඛණමන්තපාරගූ;

පසන්නචිත්තො ගිරමබ්භුදීරයි, ‘‘අනුත්තරායං ද්විපදානමුත්තමො’’ [දිපදානමුත්තමො (සී. ස්‍යා. පී.)].

696. අථත්තනො ගමනමනුස්සරන්තො, අකල්‍යරූපො ගළයති අස්සුකානි;

දිස්වාන සක්‍යා ඉසිමවොචුං රුදන්තං,

‘‘නො චෙ කුමාරෙ භවිස්සති අන්තරායො’’.

697. දිස්වාන සක්‍යෙ ඉසිමවොච අකල්‍යෙ, ‘‘නාහං කුමාරෙ අහිතමනුස්සරාමි;

න චාපිමස්ස භවිස්සති අන්තරායො, න ඔරකායං අධිමානසා [අධිමනසා (සී. ස්‍යා.)] භවාථ.

698. ‘‘සම්බොධියග්ගං ඵුසිස්සතායං කුමාරො, සො ධම්මචක්කං පරමවිසුද්ධදස්සී;

වත්තෙස්සතායං බහුජනහිතානුකම්පී, විත්ථාරිකස්ස භවිස්සති බ්‍රහ්මචරියං.

699. ‘‘මමඤ්ච ආයු න චිරමිධාවසෙසො, අථන්තරා මෙ භවිස්සති කාලකිරියා;

සොහං න සොස්සං [සුස්සං (සී. ස්‍යා.)] අසමධුරස්ස ධම්මං, තෙනම්හි අට්ටො බ්‍යසනංගතො අඝාවී’’.

700. සො සාකියානං විපුලං ජනෙත්වා පීතිං, අන්තෙපුරම්හා නිග්ගමා [නිරගමා (සී. ස්‍යා.), නිගමා (ක. සී.), නිරගම (පී.)] බ්‍රහ්මචාරී;

සො භාගිනෙය්‍යං සයං අනුකම්පමානො, සමාදපෙසි අසමධුරස්ස ධම්මෙ.

701. ‘‘බුද්ධොති ඝොසං යද [යදි (ස්‍යා. ක.)] පරතො සුණාසි, සම්බොධිපත්තො විවරති ධම්මමග්ගං;

ගන්ත්වාන තත්ථ සමයං පරිපුච්ඡමානො [සයං පරිපුච්ඡියානො (සී. ස්‍යා.)], චරස්සු තස්මිං භගවති බ්‍රහ්මචරියං’’.

702. තෙනානුසිට්ඨො හිතමනෙන තාදිනා, අනාගතෙ පරමවිසුද්ධදස්සිනා;

සො නාලකො උපචිතපුඤ්ඤසඤ්චයො, ජිනං පතික්ඛං [පති + ඉක්ඛං = පතික්ඛං] පරිවසි රක්ඛිතින්ද්‍රියො.

703. සුත්වාන ඝොසං ජිනවරචක්කවත්තනෙ, ගන්ත්වාන දිස්වා ඉසිනිසභං පසන්නො;

මොනෙය්‍යසෙට්ඨං මුනිපවරං අපුච්ඡි, සමාගතෙ අසිතාව්හයස්ස සාසනෙති.

වත්ථුගාථා නිට්ඨිතා.

704. ‘‘අඤ්ඤාතමෙතං වචනං, අසිතස්ස යථාතථං;

තං තං ගොතම පුච්ඡාමි, සබ්බධම්මාන පාරගුං.

705. ‘‘අනගාරියුපෙතස්ස, භික්ඛාචරියං ජිගීසතො;

මුනි පබ්‍රූහි මෙ පුට්ඨො, මොනෙය්‍යං උත්තමං පදං’’.

706. ‘‘මොනෙය්‍යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං, (ඉති භගවා) දුක්කරං දුරභිසම්භවං;

හන්ද තෙ නං පවක්ඛාමි, සන්ථම්භස්සු දළ්හො භව.

707. ‘‘සමානභාගං කුබ්බෙථ, ගාමෙ අක්කුට්ඨවන්දිතං;

මනොපදොසං රක්ඛෙය්‍ය, සන්තො අනුණ්ණතො චරෙ.

708. ‘‘උච්චාවචා නිච්ඡරන්ති, දායෙ අග්ගිසිඛූපමා;

නාරියො මුනිං පලොභෙන්ති, තාසු තං මා පලොභයුං.

709. ‘‘විරතො මෙථුනා ධම්මා, හිත්වා කාමෙ පරොපරෙ [පරොවරෙ (සී. පී.), වරාවරෙ (ස්‍යා.)];

අවිරුද්ධො අසාරත්තො, පාණෙසු තසථාවරෙ.

710. ‘‘යථා අහං තථා එතෙ, යථා එතෙ තථා අහං;

අත්තානං උපමං කත්වා, න හනෙය්‍ය න ඝාතයෙ.

711. ‘‘හිත්වා ඉච්ඡඤ්ච ලොභඤ්ච, යත්ථ සත්තො පුථුජ්ජනො;

චක්ඛුමා පටිපජ්ජෙය්‍ය, තරෙය්‍ය නරකං ඉමං.

712. ‘‘ඌනූදරො මිතාහාරො, අප්පිච්ඡස්ස අලොලුපො;

සදා [ස වෙ (පී.)] ඉච්ඡාය නිච්ඡාතො, අනිච්ඡො හොති නිබ්බුතො.

713. ‘‘ස පිණ්ඩචාරං චරිත්වා, වනන්තමභිහාරයෙ;

උපට්ඨිතො රුක්ඛමූලස්මිං, ආසනූපගතො මුනි.

714. ‘‘ස ඣානපසුතො ධීරො, වනන්තෙ රමිතො සියා;

ඣායෙථ රුක්ඛමූලස්මිං, අත්තානමභිතොසයං.

715. ‘‘තතො රත්‍යා විවසානෙ [විවසනෙ (සී. ස්‍යා. පී.)], ගාමන්තමභිහාරයෙ;

අව්හානං නාභිනන්දෙය්‍ය, අභිහාරඤ්ච ගාමතො.

716. ‘‘න මුනී ගාමමාගම්ම, කුලෙසු සහසා චරෙ;

ඝාසෙසනං ඡින්නකථො, න වාචං පයුතං භණෙ.

717. ‘‘අලත්ථං යදිදං සාධු, නාලත්ථං කුසලං ඉති;

උභයෙනෙව සො තාදී, රුක්ඛංවුපනිවත්තති [රුක්ඛංවු’පතිවත්තති (ක.), රුක්ඛංව උපාතිවත්තති (ස්‍යා.)].

718. ‘‘ස පත්තපාණි විචරන්තො, අමූගො මූගසම්මතො;

අප්පං දානං න හීළෙය්‍ය, දාතාරං නාවජානියා.

719. ‘‘උච්චාවචා හි පටිපදා, සමණෙන පකාසිතා;

න පාරං දිගුණං යන්ති, නයිදං එකගුණං මුතං.

720. ‘‘යස්ස ච විසතා නත්ථි, ඡින්නසොතස්ස භික්ඛුනො;

කිච්චාකිච්චප්පහීනස්ස, පරිළාහො න විජ්ජති.

721. ‘‘මොනෙය්‍යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං, ඛුරධාරූපමො භවෙ;

ජිව්හාය තාලුමාහච්ච, උදරෙ සඤ්ඤතො සියා.

722. ‘‘අලීනචිත්තො ච සියා, න චාපි බහු චින්තයෙ;

නිරාමගන්ධො අසිතො, බ්‍රහ්මචරියපරායණො.

723. ‘‘එකාසනස්ස සික්ඛෙථ, සමණූපාසනස්ස ච;

එකත්තං මොනමක්ඛාතං, එකො චෙ අභිරමිස්සසි;

අථ භාහිසි [භාසිහි (සී. ස්‍යා. පී.)] දසදිසා.

724. ‘‘සුත්වා ධීරානං නිග්ඝොසං, ඣායීනං කාමචාගිනං;

තතො හිරිඤ්ච සද්ධඤ්ච, භිය්‍යො කුබ්බෙථ මාමකො.

725. ‘‘තං නදීහි විජානාථ, සොබ්භෙසු පදරෙසු ච;

සණන්තා යන්ති කුසොබ්භා [කුස්සුබ්භා (සී.)], තුණ්හීයන්ති මහොදධී.

726. ‘‘යදූනකං තං සණති, යං පූරං සන්තමෙව තං;

අඩ්ඪකුම්භූපමො බාලො, රහදො පූරොව පණ්ඩිතො.

727. ‘‘යං සමණො බහුං භාසති, උපෙතං අත්ථසඤ්හිතං;

ජානං සො ධම්මං දෙසෙති, ජානං සො බහු භාසති.

728. ‘‘යො ච ජානං සංයතත්තො, ජානං න බහු භාසති;

ස මුනී මොනමරහති, ස මුනී මොනමජ්ඣගා’’ති.

නාලකසුත්තං එකාදසමං නිට්ඨිතං.