7. ඉස්සාසඞ්ගපඤ්හො

7. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘ඉස්සාසස්ස චත්තාරි අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි චත්තාරි අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, ඉස්සාසො සරෙ පාතයන්තො උභො පාදෙ පථවියං දළ්හං පතිට්ඨාපෙති, ජණ්ණුඅවෙකල්ලං කරොති, සරකලාපං කටිසන්ධිම්හි ඨපෙති, කායං උපත්ථද්ධං කරොති, ද්වෙ හත්ථෙ සන්ධිට්ඨානං ආරොපෙති, මුට්ඨිං පීළයති, අඞ්ගුලියො නිරන්තරං කරොති, ගීවං පග්ගණ්හාති, චක්ඛූනි මුඛඤ්ච පිදහති, නිමිත්තං උජුං කරොති, හාසමුප්පාදෙති ‘විජ්ඣිස්සාමී’ති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන සීලපථවියං වීරියපාදෙ පතිට්ඨාපෙතබ්බං, ඛන්තිසොරච්චං අවෙකල්ලං කාතබ්බං, සංවරෙ චිත්තං ඨපෙතබ්බං, සංයමනියමෙ අත්තා උපනෙතබ්බො, ඉච්ඡා මුච්ඡා පීළයිතබ්බා, යොනිසො මනසිකාරෙ චිත්තං නිරන්තරං කාතබ්බං, වීරියං පග්ගහෙතබ්බං, ඡ ද්වාරා පිදහිතබ්බා, සති උපට්ඨපෙතබ්බා, හාසමුප්පාදෙතබ්බං ‘සබ්බකිලෙසෙ ඤාණනාරාචෙන විජ්ඣිස්සාමී’ති. ඉදං, මහාරාජ, ඉස්සාසස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, ඉස්සාසො ආළකං පරිහරති වඞ්කජිම්හකුටිලනාරාචස්ස උජුකරණාය. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ඉමස්මිං කායෙ සතිපට්ඨානආළකං පරිහරිතබ්බං වඞ්කජිම්හකුටිලචිත්තස්ස උජුකරණාය. ඉදං, මහාරාජ, ඉස්සාසස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, ඉස්සාසො ලක්ඛෙ උපාසෙති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ඉමස්මිං කායෙ උපාසිතබ්බං. කථං මහාරාජ යොගිනා යොගාවචරෙන ඉමස්මිං කායෙ උපාසිතබ්බං? අනිච්චතො උපාසිතබ්බං, දුක්ඛතො උපාසිතබ්බං, අනත්තතො උපාසිතබ්බං, රොගතො…පෙ… ගණ්ඩතො…පෙ… සල්ලතො…පෙ… අඝතො…පෙ… ආබාධතො…පෙ… පරතො…පෙ… පලොකතො…පෙ… ඊතිතො…පෙ… උපද්දවතො…පෙ… භයතො…පෙ… උපසග්ගතො…පෙ… චලතො…පෙ… පභඞ්ගුතො…පෙ… අද්ධුවතො…පෙ… අතාණතො…පෙ… අලෙණතො…පෙ… අසරණතො…පෙ… රිත්තතො…පෙ… තුච්ඡතො…පෙ… සුඤ්ඤතො…පෙ… ආදීනවතො…පෙ… විපරිණාමධම්මතො…පෙ… අසාරතො …පෙ… අඝමූලතො…පෙ… වධකතො…පෙ… විභවතො…පෙ… සාසවතො…පෙ… සඞ්ඛතතො…පෙ… මාරාමිසතො…පෙ… ජාතිධම්මතො…පෙ… ජරාධම්මතො…පෙ… බ්‍යාධිධම්මතො…පෙ… මරණධම්මතො…පෙ… සොකධම්මතො…පෙ… පරිදෙවධම්මතො…පෙ… උපායාසධම්මතො…පෙ… සංකිලෙසධම්මතො…පෙ… එවං ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන ඉමස්මිං කායෙ උපාසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, ඉස්සාසස්ස තතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, ඉස්සාසො සායං පාතං උපාසති. එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන සායං පාතං ආරම්මණෙ උපාසිතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, ඉස්සාසස්ස චතුත්ථං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, ථෙරෙන සාරිපුත්තෙන ධම්මසෙනාපතිනා –

‘‘‘යථා ඉස්සාසකො නාම, සායං පාතං උපාසති;

උපාසනං අරිඤ්චන්තො [න රිච්ඡන්තො (සී. ක.)], ලභතෙ භත්තවෙතනං.

‘‘‘තථෙව බුද්ධපුත්තොපි, කරොති කායුපාසනං;

කායුපාසනං අරිඤ්චන්තො, අරහත්තමධිගච්ඡතී’’’ති.

ඉස්සාසඞ්ගපඤ්හො සත්තමො.

කුම්භවග්ගො සත්තමො [ඉතො පරං රාජඞ්ගපඤ්හාදිකා අට්ඨතිංස පඤ්හා විනට්ඨා, යෙහි තා දිට්ඨා,§තෙහි නො ආරොචෙතබ්බා පුන මුද්දාපනකාලෙ පක්ඛිපනත්ථායාති (න, බු, ස)].

තස්සුද්දානං –

කුම්භො ච කාළායසො ච, ඡත්තං ඛෙත්තඤ්ච අගදො;

භොජනෙන ච ඉස්සාසො, වුත්තං දානි විදූහීති.

ඔපම්මකථාපඤ්හො නිට්ඨිතො.