10. චක්කවත්තිඞ්ගපඤ්හො

10. ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, ‘චක්කවත්තිස්ස චත්තාරි අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’ති යං වදෙසි, කතමානි තානි චත්තාරි අඞ්ගානි ගහෙතබ්බානී’’ති? ‘‘යථා, මහාරාජ, චක්කවත්තී චතූහි සඞ්ගහවත්ථූහි ජනං සඞ්ගණ්හාති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන චතස්සන්නං පරිසානං මානසං සඞ්ගහෙතබ්බං අනුග්ගහෙතබ්බං සම්පහංසෙතබ්බං. ඉදං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස පඨමං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස විජිතෙ චොරා න උට්ඨහන්ති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කාමරාගබ්‍යාපාදවිහිංසාවිතක්කා න උප්පාදෙතබ්බා. ඉදං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස දුතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන –

‘‘‘විතක්කූපසමෙ ච යො රතො, අසුභං භාවයතෙ [භාවයතී (ස්‍යා.) ධ. ප. 350 ධම්මපදෙ] සදා සතො;

එස ඛො බ්‍යන්තිකාහිති, එස ඡෙච්ඡති මාරබන්ධන’න්ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, චක්කවත්තී දිවසෙ දිවසෙ සමුද්දපරියන්තං මහාපථවිං අනුයායති කල්‍යාණපාපකානි විචිනමානො, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන කායකම්මං වචීකම්මං මනොකම්මං දිවසෙ දිවසෙ පච්චවෙක්ඛිතබ්බං ‘කිං නු ඛො මෙ ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි අනුපවජ්ජස්ස දිවසො වීතිවත්තතී’ති. ඉදං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස තතියං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන අඞ්ගුත්තරනිකායවරෙ –

‘කථම්භූතස්ස මෙ රත්තින්දිවා වීතිවත්තන්තීති [වීතිපතන්තීති (සී. පී.)] පබ්බජිතෙන අභිණ්හං පච්චවෙක්ඛිතබ්බ’න්ති.

‘‘පුන චපරං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස අබ්භන්තරබාහිරාරක්ඛා සුසංවිහිතා හොති, එවමෙව ඛො, මහාරාජ, යොගිනා යොගාවචරෙන අබ්භන්තරානං බාහිරානං කිලෙසානං ආරක්ඛාය සතිදොවාරිකො ඨපෙතබ්බො. ඉදං, මහාරාජ, චක්කවත්තිස්ස චතුත්ථං අඞ්ගං ගහෙතබ්බං. භාසිතම්පෙතං, මහාරාජ, භගවතා දෙවාතිදෙවෙන –

‘සතිදොවාරිකො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො අකුසලං පජහති කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධමත්තානං පරිහරතී’’’ති.

චක්කවත්තිඞ්ගපඤ්හො දසමො.

පථවීවග්ගො තතියො.

තස්සුද්දානං –

පථවී ආපො ච තෙජො ච, වායො ච පබ්බතෙන ච;

ආකාසො චන්දසූරියො ච, සක්කො ච චක්කවත්තිනාති.