16. අරූපධම්මවවත්ථානදුක්කරපඤ්හො

16. රාජා ආහ ‘‘භන්තෙ නාගසෙන, දුක්කරං නු ඛො භගවතා කත’’න්ති? ථෙරො ආහ ‘‘දුක්කරං, මහාරාජ, භගවතා කත’’න්ති. ‘‘කිං පන, භන්තෙ නාගසෙන, භගවතා දුක්කරං කත’’න්ති. ‘‘දුක්කරං, මහාරාජ, භගවතා කතං ඉමෙසං අරූපීනං චිත්තචෙතසිකානං ධම්මානං එකාරම්මණෙ වත්තමානානං වවත්ථානං අක්ඛාතං ‘අයං ඵස්සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං චිත්ත’’’න්ති.

‘‘ඔපම්මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, කොචිදෙව පුරිසො නාවාය මහාසමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා හත්ථපුටෙන උදකං ගහෙත්වා ජිව්හාය සායිත්වා ජානෙය්‍ය නු ඛො, මහාරාජ, සො පුරිසො ‘‘ඉදං ගඞ්ගාය උදකං, ඉදං යමුනාය උදකං, ඉදං අචිරවතියා උදකං, ඉදං සරභුයා උදකං, ඉදං මහියා උදක’’’න්ති? ‘‘දුක්කරං, භන්තෙ, ජානිතු’’න්ති. ‘‘ඉතො දුක්කරතරං ඛො, මහාරාජ, භගවතා කතං ඉමෙසං අරූපීනං චිත්තචෙතසිකානං ධම්මානං එකාරම්මණෙ වත්තමානානං වවත්ථානං අක්ඛාතං ‘අයං ඵස්සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං චිත්ත’’’න්ති. ‘‘සුට්ඨු, භන්තෙ’’ති රාජා අබ්භානුමොදීති.

අරූපධම්මවවත්ථානදුක්කරපඤ්හො සොළසමො.

අරූපධම්මවවත්ථානවග්ගො සත්තමො.

ඉමස්මිං වග්ගෙ සොළස පඤ්හා.