10. (දුතිය) දෙවසභත්ථෙරගාථාවණ්ණනා

සම්මප්පධානසම්පන්නොති ආයස්මතො දෙවසභත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තො සිඛිස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්තො එකදිවසං සිඛිං භගවන්තං දිස්වා පසන්නමානසො බන්ධුජීවකපුප්ඵෙහි පූජං අකාසි. සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ කපිලවත්ථුස්මිං සක්‍යරාජකුලෙ නිබ්බත්ති, තස්ස දෙවසභොති නාමං අහොසි. සො වයප්පත්තො චුම්බටකලහවූපසමනත්ථං සත්ථරි ආගතෙ බුද්ධානුභාවං දිස්වා පසන්නමානසො සරණෙසු පතිට්ඨිතො පුන නිග්‍රොධාරාමෙ සත්ථරි විහරන්තෙ සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා පටිලද්ධසද්ධො පබ්බජිත්වා කතපුබ්බකිච්චො විපස්සනාය කම්මං කරොන්තො නචිරස්සෙව අරහත්තං පාපුණි. තෙන වුත්තං අපදානෙ (අප. ථෙර 1.16.1-6) –

‘‘චන්දංව විමලං සුද්ධං, විප්පසන්නමනාවිලං;

නන්දීභවපරික්ඛීණං, තිණ්ණං ලොකෙ විසත්තිකං.

‘‘නිබ්බාපයන්තං ජනතං, තිණ්ණං තාරයතං වරං;

මුනිං වනම්හි ඣායන්තං, එකග්ගං සුසමාහිතං.

‘‘බන්ධුජීවකපුප්ඵානි, ලගෙත්වා සුත්තකෙනහං;

බුද්ධස්ස අභිරොපයිං, සිඛිනො ලොකබන්ධුනො.

‘‘එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ, යං කම්මමකරිං තදා;

දුග්ගතිං නාභිජානාමි, බුද්ධපූජායිදං ඵලං.

‘‘ඉතො සත්තමකෙ කප්පෙ, මනුජින්දො මහායසො;

සමන්තචක්ඛුනාමාසි, චක්කවත්තී මහබ්බලො.

‘‘කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසන’’න්ති.

අරහත්තං පන පත්වා අත්තනා අධිගතං විමුත්තිසුඛං නිස්සාය උප්පන්නපීතිසොමනස්සො උදානවසෙන –

100. ‘‘සම්මප්පධානසම්පන්නො, සතිපට්ඨානගොචරො;

විමුත්තිකුසුමසඤ්ඡන්නො, පරිනිබ්බිස්සත්‍යනාසවො’’ති. – ගාථං අභාසි;

තත්ථ සම්මප්පධානසම්පන්නොති සම්පන්නචතුබ්බිධසම්මප්පධානො, තෙහි කත්තබ්බකිච්චං සම්පාදෙත්වා ඨිතොති අත්ථො. සතිපට්ඨානගොචරොති කායානුපස්සනාදයො සතිපට්ඨානා ගොචරො පවත්තිට්ඨානං එතස්සාති සතිපට්ඨානගොචරො, චතූසු සතිපට්ඨානෙසු පතිට්ඨිතචිත්තොති අත්ථො. ගුණසොභෙන පරමසුගන්ධා විමුත්තියෙව කුසුමානි, තෙහි සබ්බසො සම්මදෙව සඤ්ඡන්නො විභූසිතො අලඞ්කතොති විමුත්තිකුසුමසඤ්ඡන්නො. පරිනිබ්බිස්සත්‍යනාසවොති එවං සම්මා පටිපජ්ජන්තො භික්ඛු නචිරස්සෙව අනාසවො හුත්වා පරිනිබ්බිස්සති සඋපාදිසෙසාය අනුපාදිසෙසාය ච නිබ්බානධාතුයාති අත්ථො. ඉදමෙව ච ථෙරස්ස අඤ්ඤාබ්‍යාකරණං අහොසි.

(දුතිය) දෙවසභත්ථෙරගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

දසමවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.