(6) අට්ඨ පුරිසදොසා
957. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ පුරිසදොසා? (ක) ඉධ භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො [චොදියමානො (සී. ස්යා.) අ. නි. 8.14] ‘‘න සරාමි න සරාමී’’ති අස්සතියාව නිබ්බෙඨෙති. අයං පඨමො පුරිසදොසො.
(ඛ) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො චොදකංයෙව පටිප්ඵරති – ‘‘කිං නු ඛො තුය්හං බාලස්ස අබ්යත්තස්ස භණිතෙන! ත්වම්පි නාම මං භණිතබ්බං මඤ්ඤසී’’ති! අයං දුතියො පුරිසදොසො.
(ග) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො චොදකංයෙව [චොදකස්සෙව (ස්යා.) අ. නි. 8.14] පච්චාරොපෙති – ‘‘ත්වම්පි ඛොසි ඉත්ථන්නාමං ආපත්තිං ආපන්නො. ත්වං තාව පඨමං පටිකරොහී’’ති. අයං තතියො පුරිසදොසො.
(ඝ) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො අඤ්ඤෙනාඤ්ඤං පටිචරති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. අයං චතුත්ථො පුරිසදොසො.
(ඞ) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො සඞ්ඝමජ්ඣෙ බාහාවික්ඛෙපකං භණති. අයං පඤ්චමො පුරිසදොසො.
(ච) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො අනාදියිත්වා සඞ්ඝං, අනාදියිත්වා චොදකං, සාපත්තිකොව [ආපත්තිකොව (ක.) අ. නි. 8.14] යෙනකාමං පක්කමති. අයං ඡට්ඨො පුරිසදොසො.
(ඡ) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො ‘‘නෙවාහං ආපන්නොම්හි, න පනාහං අනාපන්නොම්හී’’ති තුණ්හීභූතො සඞ්ඝං විහෙසෙති. අයං සත්තමො පුරිසදොසො.
(ජ) පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො එවමාහ – ‘‘කිං නු ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අතිබාළ්හං මයි බ්යාවටා. ඉදානාහං සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිස්සාමී’’ති. සො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිත්වා එවමාහ – ‘‘ඉදානි ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අත්තමනා හොථා’’ති. අයං අට්ඨමො පුරිසදොසො. ඉමෙ අට්ඨ පුරිසදොසා.