3. අනෙකත්ථවග්ග

777. අනෙකත්ථෙ පවක්ඛාමි, ගාථා’ද්ධපාදතො කමා;

එත්ථ ලිඞ්ගවිසෙසත්ථ, මෙකස්ස පුනරුත්තතා.

778. සමයො සමවායෙ ච, සමූහෙ කාරණෙ ඛණෙ;

පටිවෙධෙ සියා කාලෙ, පහානෙ ලාභ දිට්ඨිසු.

779. වණ්ණො සණ්ඨාන රූපෙසු, ජාති,ච්ඡවීසු කාරණෙ;

පමාණෙ ච පසංසායං, අක්ඛරෙ ච යසෙ ගුණෙ.

780. උද්දෙසෙ පාතිමොක්ඛස්ස, පණ්ණත්තිය මුපොසථො;

උපවාසෙ ච අට්ඨඞ්ගෙ, උපොසථදිනෙ සියා.

781. රථඞ්ගෙ ලක්ඛණෙ ධම්මො, රචක්කෙ’ස්වීරියාපථෙ;

චක්කං සම්පත්තියං චක්ක, රතනෙ මණ්ඩලෙ බලෙ.

782. කුලාලභණ්ඩෙ ආණාය, මායුධෙ දාන රාසිසු;

783. දානස්මිං බ්‍රහ්මචරිය, මප්පමඤ්ඤාසු සාසනෙ;

මෙථුනාරතියං වෙය්‍යා, වච්චෙ සදාරතුට්ඨියං;

පඤ්චසීලා’රියමග්ගො, පොසථඞ්ග ධිතීසු [ඨිතීසු (ක.)] ච.

784. ධම්මො සභාවෙ පරියත්තිපඤ්ඤා,

ඤායෙසු සච්චප්පකතීසු පුඤ්ඤෙ;

ඤෙය්‍යෙ ගුණා’චාර සමාධිසූපි,

නිස්සත්තතා’පත්තිසු කාරණාදො.

785. අත්ථො පයොජනෙ සද්දා, භිධෙය්‍යෙ වුද්ධියං ධනෙ;

වත්ථුම්හි කාරණෙ නාසෙ, හිතෙ පච්ඡිමපබ්බතෙ.

786. යෙභුය්‍යතා’බ්‍යාමිස්සෙසු, විසංයොගෙ ච කෙවලං;

දළ්හත්ථෙ’නතිරෙකෙ චා, නවසෙසම්හි තං තිසු.

787. ගුණො පටල රාසීසු, ආනිසංසෙ ච බන්ධනෙ;

අප්පධානෙ ච සීලාදො, සුක්කාදිම්හි ජියාය ච.

788. රුක්ඛාදො විජ්ජමානෙ චා, රහන්තෙ ඛන්ධපඤ්චකෙ;

භූතො සත්ත මහාභූතා, මනුස්සෙසු න නාරියං.

789. වාච්චලිඞ්ගො අතීතස්මිං, ජාතෙ පත්තෙ සමෙ මතො;

790. සුන්දරෙ දළ්හිකම්මෙ චා, යාචනෙ සම්පටිච්ඡනෙ;

සජ්ජනෙ සම්පහංසායං, සාධ්වා’භිධෙය්‍යලිඞ්ගිකං.

791. අන්තො නිත්ථී සමීපෙ චා, වසානෙ පදපූරණෙ;

දෙහාවයවෙ කොට්ඨාසෙ, නාස සීමාසු ලාමකෙ.

792. නිකායෙ සන්ධි සාමඤ්ඤ, ප්පසූතීසු කුලෙ භවෙ;

විසෙසෙ සුමනායඤ්ච, ජාති සඞ්ඛතලක්ඛණෙ.

793. භවභෙදෙ පතිට්ඨායං, නිට්ඨා’ජ්ඣාසයබුද්ධිසු;

වාසට්ඨානෙ ච ගමනෙ, විසටත්තෙ [විසරත්ත විසදත්තෙ] ගතීරිතා.

794. ඵලෙ විපස්සනා දිබ්බ, චක්ඛු සබ්බඤ්ඤුතාසු ච;

පච්චවෙක්ඛණඤාණම්හි, මග්ගෙ ච ඤාණදස්සනං.

795. කම්මාරුද්ධන අඞ්ගාර, කපල්ල දීපිකාසු ච;

සුවණ්ණකාරමූසායං, උක්කා වෙගෙ ච වායුනො.

796. කෙසොහාරණ, ජීවිත, වුත්තිසු වපනෙ ච වාපසමකරණෙ;

කථනෙ පමුත්තභාව, ජ්ඣෙනාදො [ජ්ඣෙසනාදො (සී.)] වුත්ත මපි තීසු.

797. ගමනෙ විස්සුතෙ චා’ව, ධාරිතො’පචිතෙසු ච;

අනුයොගෙ කිලින්නෙ ච, සුතො’ භිධෙය්‍යලිඞ්ගිකො.

798. සොතවිඤ්ඤෙය්‍ය සත්ථෙසු, සුතං පුත්තෙ සුතො සියා;

799. කප්පො කාලෙ යුගෙ ලෙසෙ, පඤ්ඤත්ති පරමායුසු;

සදිසෙ තීසු සමණ, වොහාර කප්පබින්දුසු;

සමන්තත්ථෙ’න්තරකප්පා, දිකෙ තක්කෙ විධිම්හි ච.

800. නිබ්බාන මග්ග විරති, සපථෙ සච්චභාසිතෙ;

තච්ඡෙ චා’රියසච්චම්හි, දිට්ඨියං සච්ච මීරිතං.

801. සඤ්ජාතිදෙසෙ හෙතුම්හි, වාසට්ඨානා’කරෙසු ච;

සමොසරණට්ඨානෙ චා, යතනං පදපූරණෙ.

802. අන්තරං මජ්ඣ වත්ථ’ඤ්ඤ, ඛණො’කාසො’ධි හෙතුසු;

බ්‍යවධානෙ විනට්ඨෙ ච, භෙදෙ ඡිද්දෙ මනස්‍ය’පි.

803. ආරොග්‍යෙ කුසලං ඉට්ඨ, විපාකෙ කුසලො තථා;

අනවජ්ජම්හි ඡෙකෙ ච, කථිතො වාච්චලිඞ්ගිකො.

804. ද්‍රවා’චාරෙසු වීරියෙ, මධුරාදීසු පාරදෙ;

සිඞ්ගාරාදො ධාතුභෙදෙ, කිච්චෙ සම්පත්තියං රසො.

805. බොධි සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙ, රියමග්ගෙ ච නාරියං;

පඤ්ඤත්තියං පුමෙ’ ස්සත්ථ, රුක්ඛම්හි පුරිසිත්ථියං.

806. සෙවිතො යෙන යො නිච්චං, තත්ථාපි විසයො සියා;

රූපාදිකෙ ජනපදෙ, තථා දෙසෙ ච ගොචරෙ.

807. භාවො පදත්ථෙ සත්තාය, මධිප්පාය ක්‍රියාසු ච;

සභාවස්මිඤ්ච ලීලායං, පුරිසි’ත්ථින්ද්‍රියෙසු ච.

808. සො බන්ධවෙ’ත්තනි ච සං, සො ධනස්මි මනිත්ථියං;

සා පුමෙ සුනඛෙ වුත්තො, ත්තනියෙ සො තිලිඞ්ගිකො.

809. සුවණ්ණං කනකෙ වුත්තං, සුවණ්ණො ගරුළෙ තථා;

පඤ්චධරණමත්තෙ ච, ඡවි සම්පත්තියම්පි ච.

810. වරො දෙවාදිකා [දෙවාදිතො (සී.)] ඉට්ඨෙ, ජාමාතරි පතිම්හි ච,

උත්තමෙ වාච්චලිඞ්ගො සො, වරං මන්දප්පියෙ බ්‍යයං.

81. 1.

මකුලෙ ධනරාසිම්හි, සියා කොස මනිත්ථියං;

නෙත්තිංසාදි පිධානෙ ච, ධනුපඤ්චසතෙපි ච.

812. පිතාමහෙ ජිනෙ සෙට්ඨෙ, බ්‍රාහ්මණෙ ච පිතූස්වපි;

බ්‍රහ්මා වුත්තො තථා බ්‍රහ්මං, වෙදෙ තපසි වුච්චතෙ.

813. හත්ථීනං මජ්ඣබන්ධෙ ච, පකොට්ඨෙ කච්ඡබන්ධනෙ;

මෙඛලායං මතා කච්ඡා, කච්ඡො වුත්තො ලතාය ච.

814. තථෙව බාහුමූලම්හි, අනූපම්හි තිණෙපි ච;

815. පමාණං හෙතු සත්ථෙසු, මානෙ ච සච්චවාදිනි;

පමාතරි ච නිච්චම්හි, මරියාදාය මුච්චතෙ.

816. සත්තං දබ්බ’ත්තභාවෙසු, පාණෙසු ච බලෙ, සියා [බලෙ සක්කා (ටී.)];

සත්තායඤ්ච, ජනෙසත්තො, ආසත්තෙ සො තිලිඞ්ගිකො.

817. සෙම්හාදො රසරත්තාදො, මහාභූතෙ පභාදිකෙ;

ධාතු ද්වීස්ව’ට්ඨිචක්ඛා’දි, භ්වා’දීසු ගෙරිකාදිසු.

818. අමච්චාදො සභාවෙ ච, යොනියං පකතී’රිතා;

සත්වාදිසාම්‍යා’වත්ථායං, පච්චයා පඨමෙපි ච.

819. පදං ඨානෙ පරිත්තාණෙ, නිබ්බානම්හි ච කාරණෙ;

සද්දෙ වත්ථුම්හි කොට්ඨාසෙ, පාදෙ තල්ලඤ්ඡනෙ මතං.

820. ලොහමුග්ගර මෙඝෙසු, ඝනො, තාලාදිකෙ ඝනං,;

නිරන්තරෙ ච කඨිනෙ, වාච්චලිඞ්ගික මුච්චතෙ.

821. ඛුද්දා ච මක්ඛිකාභෙදෙ, මධුම්හි ඛුද්ද, මප්පකෙ;

අධමෙ කපණෙ චාපි, බහුම්හි චතූසු ත්තිසු.

822. තක්කෙ මරණලිඞ්ගෙ ච, අරිට්ඨං අසුභෙ සුභෙ,;

අරිට්ඨො ආසවෙ කාකෙ, නිම්බෙ ච ඵෙනිලද්දුමෙ.

823. මානභණ්ඩෙ පලසතෙ, සදිසත්තෙ තුලා තථා;

ගෙහානං දාරුබන්ධත්ථ, පීඨිකායඤ්ච දිස්සති.

824. මිත්තකාරෙ ලඤ්ජදානෙ, බලෙ රාසි විපත්තිසු [බලරාසි විපත්තිසු (ක.)];

යුද්ධෙ චෙව පටිඤ්ඤායං, සඞ්ගරො සම්පකාසිතො.

825. ඛන්ධෙ භවෙ නිමිත්තම්හි, රූපං වණ්ණෙ ච පච්චයෙ;

සභාව සද්ද සණ්ඨාන, රූපජ්ඣාන වපූසු ච.

826. වත්ථු කිලෙස කාමෙසු, ඉච්ඡායං මදනෙ රතෙ;

කාමො, කාමං නිකාමෙ, චා, නුඤ්ඤායං කාම මබ්‍යයං.

827. පොක්ඛරං පදුමෙ දෙහෙ, වජ්ජභණ්ඩමුඛෙපි ච;

සුන්දරත්තෙ ච සලිලෙ, මාතඞ්ගකරකොටියං.

828. රාසිනිච්චල මායාසු, දම්භා’සච්චෙස්ව’යොඝනෙ;

ගිරිසිඞ්ගම්හි සීරඞ්ගෙ, යන්තෙ කූට මනිත්ථියං.

829. වුද්ධියං ජනනෙ කාම, ධාත්වාදීම්හි ච පත්තියං;

සත්තායඤ්චෙව සංසාරෙ, භවො සස්සතදිට්ඨියං.

830. පටිවාක්‍යො’ත්තරාසඞ්ගෙ, සු’ත්තරං උත්තරො තිසු;

සෙට්ඨෙ දිසාදිභෙදෙ ච, පරස්මි මුපරී’රිතො.

831. නෙක්ඛම්මං පඨමජ්ඣානෙ, පබ්බජ්ජායං විමුත්තියං;

විපස්සනාය නිස්සෙස, කුසලම්හි ච දිස්සති.

832. සඞ්ඛාරො සඞ්ඛතෙ පුඤ්ඤා, භිසඞ්ඛාරාදිකෙපි ච;

පයොගෙ කායසඞ්ඛාරා, ද්‍ය’භිසඞ්ඛරණෙසු ච.

833. ආරම්මණෙ ච සංසට්ඨෙ, වොකිණ්ණෙ නිස්සයෙ තථා;

තබ්භාවෙ චාප්‍යභිධෙය්‍ය, ලිඞ්ගො සහගතො භවෙ.

834. තීසු ඡන්නං පතිරූපෙ, ඡාදිතෙ ච නිගූහිතෙ;

නිවාසන පාරුපනෙ, රහො පඤ්ඤත්තියං පුමෙ.

835. බුද්ධසමන්තචක්ඛූසු, චක්ඛු පඤ්ඤාය මීරිතං;

ධම්මචක්ඛුම්හි ච මංස, දිබ්බචක්ඛුද්වයෙසු ච.

836. වාච්චලිඞ්ගො අභික්කන්තො, සුන්දරම්හි අභික්කමෙ;

අභිරූපෙ ඛයෙ වුත්තො, තථෙව’බ්භනුමොදනෙ.

837. කාරණෙ දෙසනායඤ්ච, වාරෙ වෙවචනෙපි ච;

පාකාරස්මිං [පකාරස්මිං (ක.)] අවසරෙ, පරියායො කථීයති.

838. විඤ්ඤාණෙ චිත්තකම්මෙ ච, විචිත්තෙ චිත්ත මුච්චතෙ;

පඤ්ඤත්ති චිත්තමාසෙසු, චිත්තො, තාරන්තරෙ ථියං.

839. සාමං වෙදන්තරෙ සාන්ත්වෙ, තං පීතෙ සාමලෙ තිසු;

සයමත්ථෙ බ්‍යයං සාමං, සාමා ච සාරිවායපි.

840. පුමෙ ආචරියාදිම්හි, ගරු [ගුරු (ක. ටී.)] මාතාපිතූස්වපි;

ගරු තීසු මහන්තෙ ච, දුජ්ජරා’ලහුකෙසු ච.

841. අච්චිතෙ විජ්ජමානෙ ච, පසත්ථෙ සච්ච සාධුසු;

ඛින්නෙ ච සමිතෙ චෙව, සන්තොභිධෙය්‍යලිඞ්ගිකොති.

ඉති ගාථාඅනෙකත්ථවග්ගො.

842. දෙවො විසුද්ධිදෙවා’දො, මෙඝ මච්චු නභෙසු ච;

අථොපි තරුණෙ සත්තෙ, චොරෙපි මාණවො භවෙ.

843. ආදි කොට්ඨාස කොටීසු, පුරතො’ග්ගංවරෙ තීසු;

පච්චනීකො’ත්තමෙස්ව’ඤ්ඤෙ, පච්ඡාභාගෙ පරො තිසු.

844. යොනි කාම සිරි’ස්සරෙ, ධම්මු’ය්‍යාම යසෙ භගං;

උළාරො තීසු විපුලෙ, සෙට්ඨෙ ච මධුරෙ සියා.

845. සම්පන්නො තීසු සම්පුණ්ණෙ, මධුරෙ ච සමඞ්ගිනි;

සඞ්ඛා තු ඤාණෙ කොට්ඨාස, පඤ්ඤත්ති ගණනෙසු ච.

846. ඨානං ඉස්සරියො’කාස, හෙතූසු ඨිතියම්පි ච;

අථො මානෙ පකාරෙච, කොට්ඨාසෙච විධො ද්විසු.

847. පඤ්ඤො’පවාස ඛන්තීසු, දමො ඉන්ද්‍රියසංවරෙ;

ඤාණෙ ච සොමනස්සෙච, වෙදො ඡන්දසි චො’ච්චතෙ.

848. ඛන්ධකොට්ඨාස, පස්සාව, මග්ග, හෙතූසු යොනි සා [යොනි සො (ටී.)];

කාලෙ තු කූලෙ සීමායං, වෙලා රාසිම්හි භාසිතා.

849. වොහාරො සද්ද පණ්ණත්ති, වණිජ්ජා චෙතනාසු ච;

නාගො තු’රග හත්ථීසු, නාගරුක්ඛෙ තථු’ත්තමෙ.

850. සෙට්ඨා’සහාය සඞ්ඛ්‍යා’ඤ්ඤ,