3. සාමඤ්ඤකණ්ඩ
1. විසෙස්යාධීනවග්ග
691. විසෙස්යාධීන සංකිණ්ණා, නෙකත්ථෙහ්ය’බ්යයෙහි ච;
සා’ඞ්ගො’පාඞ්ගෙහි කථ්යන්තෙ, කණ්ඩෙ වග්ගා ඉහ ක්කමා.
692. ගුණදබ්බක්රියාසද්දා, සියුං සබ්බෙ විසෙසනා;
විසෙස්යාධීනභාවෙන, විසෙස්යසමලිඞ්ගිනො.
693. සොභනං රුචිරං සාධු, මනුඤ්ඤං චාරු සුන්දරං;
වග්ගු මනොරමං කන්තං, හාරී මඤ්ජු ච පෙසලං.
694. භද්දං වාමඤ්ච කල්යාණං, මනාපං ලද්ධකං සුභං;
උත්තමො පවරො ජෙට්ඨො, පමුඛා’නුත්තරො වරො.
695. මුඛ්යො පධානං පාමොක්ඛො, පර මග්ගඤ්ඤ මුත්තරං;
පණීතං පරමං සෙය්යො, ගාමණී සෙට්ඨ සත්තමා.
696. විසිට්ඨා’රිය නාගෙ’කො, සභග්ගා මොක්ඛ පුඞ්ගවා;
සීහ කුඤ්ජර සද්දූලා, දී තු සමාසගා පුමෙ.
697. චිත්ත’ක්ඛි පීතිජනන, මබ්යාසෙක මසෙචනං;
ඉට්ඨං තු සුභගං හජ්ජං, දයිතං වල්ලභං පියං.
698. තුච්ඡඤ්ච රිත්තකං සුඤ්ඤං, අථා’සාරඤ්ච ඵෙග්ගු ච;
මෙජ්ඣං පූතං පවිත්තො ථ, අවිරද්ධො අපණ්ණකො.
699. උක්කට්ඨො ච පකට්ඨො ථ, නිහීනො හීන ලාමකා;
පතිකිට්ඨං නිකිට්ඨඤ්ච, ඉත්තරා’වජ්ජ කුච්ඡිතා.
700. අධමො’මක ගාරය්හා,
මලීනො තු මලීමසො;
බ්රහා මහන්තං විපුලං, විසාලං පුථුලං පුථු.
701. ගරු’රු විත්ථිණ්ණ මථො, පීනං ථූලඤ්ච පීවරං;
ථුල්ලඤ්ච වඨරඤ්චා ථ, ආචිතං නිචිතං භවෙ.
702. සබ්බං සමත්ත මඛිලං, නිඛිලං සකලං තථා;
නිස්සෙසං කසිණා’සෙසං, සමග්ගඤ්ච අනූනකං,
703. භූරි පහුතං පචුරං, භිය්යො සම්බහුලං බහු;
යෙභුය්යං බහුලං චාථ, බාහිරං පරිබාහිරං.
704. පරොසතාදී තෙ, යෙසං, පරං මත්තං සතාදිතො;
පරිත්තං සුඛුමං ඛුද්දං, ථොක මප්පං කිසං තනු.
705. චුල්ලං මත්තෙ’ත්ථියං ලෙස,
ලවා’ණුහි කණො පුමෙ;
සමීපං නිකටා’සන්නො, පකට්ඨා’භ්යාස සන්තිකං.
706. අවිදූරඤ්ච සාමන්තං, සන්නිකට්ඨ මුපන්තිකං;
සකාසං අන්තිකං ඤත්තං, දූරං තු විප්පකට්ඨකං.
707. නිරන්තරං ඝනං සන්දං, විරළං පෙලවං තනු;
අථා යතං දීඝ මථො, නිත්තලං වට්ට වට්ටුලං.
708. උච්චො තු උන්නතො තුඞ්ගො, උදග්ගො චෙව උච්ඡිතො;
නීචො රස්සො වාමනො ථ, අජිම්හො පගුණො උජු.
709. අළාරං වෙල්ලිතං වඞ්කං, කුටිලං ජිම්හ කුඤ්චිතං;
ධුවො ච සස්සතො නිච්චො, සදාතන සනන්තනා.
710. කූටට්ඨො ත්වෙ’කරූපෙන, කාලබ්යාපී පකාසිතො;
ලහු සල්ලහුකං චාථ, සඞ්ඛ්යාතං ගණිතං මිතං.
711. තිණ්හං තු තිඛිණං තිබ්බං, චණ්ඩං උග්ගං ඛරං භවෙ;
ජඞ්ගමඤ්ච චරඤ්චෙව, තසං ඤෙය්යං චරාචරං.
712. කම්පනං චලනං චාථ, අතිරිත්තො තථා’ධිකො;
ථාවරො ජඞ්ගමා අඤ්ඤො, ලොලං තු චඤ්චලං චලං.
713. තරලඤ්ච පුරාණො තු, පුරාතන සනන්තනා;
චිරන්තනො ථ පච්චග්ඝො, නූතනො’භිනවො නවො.
714. කුරූරං කඨිනං දළ්හං, නිට්ඨුරං කක්ඛළං භවෙ;
අනිත්ථ්ය’න්තො පරියන්තො, පන්තො ච පච්ඡිම’න්තිමා.
715. ජිඝඤ්ඤං චරිමං පුබ්බං, ත්ව’ග්ගං පඨම මාදි සො;
පතිරූපො නුච්ඡවිකං, අථ මොඝං නිරත්ථකං.
716. බ්යත්තං පුට [ඵුටං (සී.)] ඤ්ච මුදු තු, සුකුමාරඤ්ච කොමලං;
පච්චක්ඛං ඉන්ද්රියග්ගය්හං, අපච්චක්ඛං අතින්ද්රියං.
717. ඉතරා’ඤ්ඤතරො එකො, අඤ්ඤො බහුවිධො තු ච;
නානාරූපො ච විවිධො, අබාධං තු නිරග්ගලං.
718. අථෙ’කාකී ච එකච්චො, එකො ච එකකො සමා;
සාධාරණඤ්ච සාමඤ්ඤං, සම්බාධො තු ච සංකටං.
719. වාමං කළෙවරං සබ්යං; අපසබ්යං තු දක්ඛිණං;
පටිකූලං ත්ව’පසබ්යං, ගහනං කලිලං සමා.
720. උච්චාවචං බහුභෙදං, සංකිණ්ණා’ කිණ්ණ සංකුලා;
කතහත්ථො ච කුසලො, පවීණා’භිඤ්ඤ සික්ඛිතා.
721. නිපුණො ච පටු ඡෙකො, චාතුරො දක්ඛ පෙසලා;
බාලො දත්තු ජලො මූළ්හො, මන්දො විඤ්ඤූ ච බාලිසො.
722. පුඤ්ඤවා සුකතී ධඤ්ඤො, මහුස්සාහො මහාධිති;
මහාතණ්හො මහිච්ඡො ථ, හදයී හදයාලු ච.
723. සුමනො හට්ඨචිත්තො ථ, දුම්මනො විමනො ප්යථ;
වදානියො වදඤ්ඤූ ච, දානසොණ්ඩො බහුප්පදො.
724. ඛ්යාතො පතීතො පඤ්ඤාතො,
භිඤ්ඤාතො පථිතො සුතො,
විස්සුතො විදිතො චෙව, පසිද්ධො පාකටො භවෙ.
725. ඉස්සරො නායකො සාමී, පතී’සා’ධිපතී පභූ;
අය්යා’ධිපා’ධිභූ නෙතා,
ඉබ්භො ත්ව’ඩ්ඪො තථා ධනී.
726. දානාරහො දක්ඛිණෙය්යො, සිනිද්ධො තු ච වච්ඡලො;
පරික්ඛකො කාරණිකො,
ආසත්තො තු ච තප්පරො.
727. කාරුණිකො දයාලුපි, සූරතො උස්සුකො තු ච;
ඉට්ඨත්ථෙ උය්යුතො චාථ, දීඝසුත්තො චිරක්රියො.
728. පරාධීනො පරායත්තො, ආයත්තො තු ච සන්තකො;
පරිග්ගහො අධීනො ච, සච්ඡන්දො තු ච සෙරිනි.
729. අනිසම්මකාරී ජම්මො, අතිතණ්හො තු ලොලුපො;
ගිද්ධො තු ලුද්ධො ලොලො ථ,
කුණ්ඨො මන්දො ක්රියාසු හි.
730. කාමයිතා තු කමිතා, කාමනො කාමි කාමුකො;
සොණ්ඩො මත්තො විධෙය්යො තු,
අස්සවො සුබ්බචො සමා.
731. පගබ්භො පටිභායුත්තො, භීසීලො භීරු භීරුකො;
අධීරො [අවීරො (ටී.)] කාතරො චාථ,
හිංසාසීලො ච ඝාතුකො.
732. කොධනො රොසනො [දොසනො (සී.)] කොපී,
චණ්ඩො ත්වච්චන්තකොධනො;
සහනො ඛමනො ඛන්තා, තිතික්ඛවා ච ඛන්තිමා.
733. සද්ධායුත්තො තු සද්ධාලු, ධජවා තු ධජාලු ච [ලජ්ජාලුතු ච ලජ්ජවා (ක.)];
නිද්දාලු නිද්දාසීලො ථ, භස්සරො භාසුරො භවෙ.
734. නග්ගො දිගම්බරො’වත්ථො, ඝස්මරො තු ච භක්ඛකො;
එළමූගො තු වත්තුඤ්ච, සොතුං චා’කුසලො භවෙ.
735. මුඛරො දුම්මුඛා’බද්ධ, මුඛා චාප්පියවාදිනි;
වාචාලො බහුගාරය්හ, වචෙ වත්තා තු සො වදො.
736. නිජො සකො අත්තනියො,
විම්හයො’ච්ඡරිය’බ්භුතො;
විහත්ථො බ්යාකුලො චාථ,
ආතතායී වධුද්යතො.
737. සීසච්ඡෙජ්ජම්හි වජ්ඣො ථ, නිකතො ච සඨො’නුජු;
සූචකො පිසුණො කණ්ණෙ,
ජපො ධුත්තො තු වඤ්චකො.
738. අනිසම්ම හි යො කිච්චං, පුරිසො වධබන්ධනාදි මාචරති;
අවිනිච්ඡිතකාරිත්තා, සොඛලු චපලොති විඤ්ඤෙය්යො.
739. ඛුද්දො කදරියො ථද්ධ, මච්ඡරී කපණො ප්යථ;
අකිඤ්චනො දලිද්දො ච, දීනො නිද්ධන දුග්ගතා.
740. අසම්භාවිතසම්පත්තං, කාකතාලිය මුච්චතෙ;
අථ යාචනකො අත්ථී, යාචකො ච වනිබ්බකො.
741. අණ්ඩජා පක්ඛිසප්පාදී, නරාදී තු ජලාබුජා;
සෙදජා කිමිඩංසාදී, දෙවාදී ත්වො’ පපාතිකා.
742. ජණ්ණුතග්ඝො ජණ්ණුමත්තො, කප්පො තු කිඤ්චිදූනකෙ;
අන්තග්ගතං භු පරියා, පන්න මන්තොගධො’ගධා.
743. රාධිතො සාධිතො චාථ, නිප්පක්කං කුථිතං භවෙ;
ආපන්නො ත්වා’පදප්පත්තො, විවසො ත්වවසො භවෙ.
744. නුණ්ණො නුත්තා’ත්ත, ඛිත්තා චෙ’, රිතා විද්ධා ථ කම්පිතො;
ධූතො ආධූත චලිතා, නිසිතං තු ච තෙජිතං.
745. පත්තබ්බං ගම්ම මාපජ්ජං [ආසජ්ජං (ක.)], පක්කං පරිණතං සමා;
වෙඨිතං තු වලයිතං, රුද්ධං සංවුත මාවුතං.
746. පරික්ඛිත්තඤ්ච නිවුතං, විසටං විත්ථතං තතං;
ලිත්තො තු දිද්ධො ගූළ්හො තු,
ගුත්තො පුට්ඨො තු පොසිතො.
747. ලජ්ජිතො හීළිතො චාථ, සනිතං ධනිතං ප්යථ;
සන්දානිතො සිතො බද්ධො,
කීලිතො සංයතො භවෙ.
748. සිද්ධෙ නිප්ඵන්න නිබ්බත්තා, දාරිතෙ භින්න භෙදිතා;
ඡන්නො තු ඡාදිතෙ චාථ, විද්ධෙ ඡිද්දිත වෙධිතා.
749. ආහටො ආභතා’නීතා,
දන්තො තු දමිතො සියා;
සන්තො තු සමිතො චෙව,
පුණ්ණො තු පූරිතො භවෙ.
750. අපචායිතො මහිතො, පූජිතා’රහිතො’ච්චිතො;
මානිතො චා’පචිතො ච, තච්ඡිතං තුතනූකතෙ.
751. සන්තත්තො ධූපිතො චොප,
චරිතො තු උපාසිතො;
භට්ඨං තු ගලිතං පන්නං, චුතඤ්ච ධංසිතං භවෙ.
752. පීතො පමුදිතො හට්ඨො,
මත්තො තුට්ඨො ථ කන්තිතො;
සඤ්ඡින්නො ලූන දාතා ථ,
පසත්ථො වණ්ණිතො ථුතො.
753. තින්තො’ල්ල’ද්ද කිලින්නො’න්නා, මග්ගිතං පරියෙසිතං;
අන්වෙසිතං ගවෙසිතං, ලද්ධං තු පත්ත මුච්චතෙ.
754. රක්ඛිතං ගොපිතං ගුත්තං, තාතං ගොපායිතා’විතා;
පාලිතං අථ ඔස්සට්ඨං, චත්තං හීනං සමුජ්ඣිතං.
755. භාසිතං ලපිතං වුත්තා, භිහිතා’ඛ්යාත ජප්පිතා;