သီဟဝိက္ကီဠိတနယဝဏ္ဏနာ

အာဃာတာနန္ဒာဒီနမကရဏ-ဝစနေန သတိသိဒ္ဓိ. မိစ္ဆာဇီဝါပဋိဝိရတိဝစနေန ဝီရိယသိဒ္ဓိ. ဝီရိယေန ဟိ ကာမဗျာပါဒဝိဟိံသာဝိတက္ကေ ဝိနောဒေတိ၊ ဝီရိယသာဓနဉ္စ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလန္တိ. ပါဏာတိပါတာဒီဟိ ပဋိဝိရတိဝစနေန သတိသိဒ္ဓိ. သတိယာ ဟိ သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇော ဒိဋ္ဌော ဟောတိ. တတ္ထ စ အာဒီနဝါနိသံသေ သလ္လက္ခေတွာ သာဝဇ္ဇံ ပဟာယ အနဝဇ္ဇံ သမာဒါယ ဝတ္တတိ. တထာ ဟိ သာ ‘‘နိယျာတနပစ္စုပဋ္ဌာနာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ‘‘တယိဒံ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော ပဇာနာတီ’’တိအာဒိနာ သမာဓိပညာသိဒ္ဓိ. ပညဝါ ဟိ ယထာဘူတာဝဗောဓော သမာဟိတော စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီတိ.

တထာ ‘‘နိစ္စော ဓုဝေါ’’တိအာဒိနာ အနိစ္စေ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော၊ ‘‘အရောဂေါ ပရံ မရဏာ၊ ဧကန္တသုခီ အတ္တာ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော’’တိ စ ဧဝမာဒီဟိ အသုခေ ‘‘သုခ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော. ‘‘ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော’’တိအာဒိနာ အသုဘေ ‘‘သုဘ’’န္တိ ဝိပလ္လာသော. သဗ္ဗေဟေဝ ဒိဋ္ဌိပ္ပကာသနပဒေဟိ အနတ္တနိ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဝိပလ္လာသောတိ ဧဝမေတ္ထ စတ္တာရော ဝိပလ္လာသာ သိဒ္ဓါ ဟောန္တိ၊ တေသံ ပဋိပက္ခတော စတ္တာရိ သတိပဋ္ဌာနာနိ သိဒ္ဓါနေဝ. တတ္ထ စတူဟိ ယထာဝုတ္တေဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗာ. ကထံ ဒုဝိဓော ဟိ တဏှာစရိတော မုဒိန္ဒြိယော တိက္ခိန္ဒြိယောတိ၊ တထာ ဒိဋ္ဌိစရိတောပိ. တေသု ပဌမော အသုဘေ ‘‘သုဘ’’န္တိ ဝိပလ္လတ္ထဒိဋ္ဌိကော သတိဗလေန ယထာဘူတံ ကာယသဘာဝံ သလ္လက္ခေတွာ သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမတိ. ဒုတိယော အသုခေ ‘‘သုခ’’န္တိ ဝိပလ္လတ္ထဒိဋ္ဌိကော ‘‘ဥပ္ပန္နံ ကာမဝိတက္ကံ နာဓိဝါသေတီ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၂၆၊ အ. နိ. ၄.၁၄၊ ၆.၅၈) ဝုတ္တေန ဝီရိယသံဝရသင်္ခါတေန ဝီရိယဗလေန တံ ဝိပလ္လာသံ ဝိဓမတိ. တတိယော အနိစ္စေ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ ဝိပလ္လတ္ထဒိဋ္ဌိကော သမာဓိဗလေန သမာဟိတဘာဝတော သင်္ခါရာနံ ခဏိကဘာဝံ ယထာဘူတံ ပဋိဝိဇ္ဈတိ. စတုတ္ထော သန္တတိသမူဟကိစ္စာရမ္မဏဃနဝိစိတ္တတ္တာ ဖဿာဒိဓမ္မပုဉ္ဇမတ္တေ အနတ္တနိ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဝိပလ္လတ္ထဒိဋ္ဌိကော စတုကောဋိကသုညတာမနသိကာရေန တံ မိစ္ဆာဘိနိဝေသံ ဝိဒ္ဓံသေတိ. စတူဟိ စေတ္ထ ဝိပလ္လာသေဟိ စတုရာသဝေါဃယောဂဂန္ထအဂတိတဏှုပ္ပါဒုပါဒါနသတ္တဝိညာဏဋ္ဌိတိအပရိညာဒိဝသေန သဗ္ဗောပိ အကုသလပက္ခော နေတဗ္ဗော. တထာ စတူဟိ သတိပဋ္ဌာနေဟိ စတုဗ္ဗိဓဈာနဝိဟာရာဓိဋ္ဌာနသုခဘာဂိယဓမ္မအပ္ပမညာသမ္မပ္ပဓာနဣဒ္ဓိပါဒါဒိဝသေန သဗ္ဗောပိ ဝေါဒါနပက္ခော နေတဗ္ဗော.

ဧတ္ထ စာယံ သစ္စယောဇနာ – သုဘသညာသုခသညာဟိ၊ စတူဟိပိ ဝါ ဝိပလ္လာသေဟိ သမုဒယသစ္စံ၊ တေသမဓိဋ္ဌာနာရမ္မဏဘူတာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခသစ္စံ၊ တေသမပ္ပဝတ္တိ နိရောဓသစ္စံ၊ နိရောဓပဇာနနာ သတိပဋ္ဌာနာဒိကာ မဂ္ဂသစ္စန္တိ. အယံ ဝိပလ္လာသေဟိ သံကိလေသပက္ခံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယာဒီဟိ ဝေါဒါနပက္ခံ စတုသစ္စယောဇနမုခေန နယနလက္ခဏဿ သီဟဝိက္ကီဠိတနယဿ ဘူမိ၊ ယထာဟ ‘‘ယော နေတိ ဝိပလ္လာသေဟိ၊ ကိလေသေ ဣန္ဒြိယေဟိ သဒ္ဓမ္မေ’’တိအာဒိ (နေတ္တိ. ၄.၁၉).