ဓမ္မုဒ္ဒေသဝါရော

ပဌမစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆၅. ခဏတ္တယဿ အကုသလေသု အသမ္ဘဝတော သမဝါယကာလဟေတုသမူဟတ္ထော သမယ-သဒ္ဒေါ. လောဘာဘိဘူတာယ ဧဝ ဣဋ္ဌာရမ္မဏသ္မိံ ဣတရတြ စ ဣဋ္ဌာကာရဂ္ဂဟဏဝသေန သောမနဿသဟဂတဘာဝေါတိ ဧဝမာဒိံ သန္ဓာယ ‘‘ယထာနုရူပ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ကိလေသာတုရတာယ အနာရောဂျဋ္ဌေန ကိလေသဝဇ္ဇသဗ္ဘာဝတော သာဝဇ္ဇဋ္ဌေန အဝိဇ္ဇာသမ္ဘူတတာယ အကောသလျသမ္ဘူတဋ္ဌေန အကုသလ’’န္တိ စ ‘‘သာဝဇ္ဇဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏံ၊ အနတ္ထဇနနရသံ၊ သံကိလေသပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ အယောနိသောမနသိကာရပဒဋ္ဌာနံ၊ ဂါရယှဘာဝတော ဝါ သာဝဇ္ဇလက္ခဏံ၊ သံကိလေသဘာဝရသံ၊ အနိဋ္ဌဝိပါကပစ္စုပဋ္ဌာနံ၊ ယထာဝုတ္တပဒဋ္ဌာနမေဝါ’’တိ စ ဧဝမာဒိနာ ဝုတ္တနယေန အနုဂန္တဗ္ဗတာယ ဝုတ္တံ ‘‘ဝုတ္တနယံ အနုဂန္တွာ’’တိ.

ဂတံ ဂမနံ ပဝတ္တီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ဂတမတ္တံ ဂတိမတ္တံ ဂဟဏမတ္တ’’န္တိ. ဒိဋ္ဌိယာ ဟိ ဂတိ ပဝတ္တိ ဧဝါတိ. အာသန္နကာရဏတ္တာတိ ပဒဋ္ဌာနတာယ၊ ယောနိသောမနသိကာရော ဝိယ ဟိ ကုသလဿ အယောနိသောမနသိကာရော အကုသလဿ အစ္စာသန္နဟေတု. တထာ ဟိ သတိပိ အသဒ္ဓမ္မသဝနာဒိကာရဏေ အယောနိသော အနာဝဇ္ဇိတေ အဝဝတ္ထာပိတေ စ နတ္ထိ အကုသလပ္ပဝတ္တိ. တထာ စ ဝက္ခတိ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘အယောနိသော အကုသလ’’န္တိ. ဧတေန ဧကန္တကာရဏတာ စ ဝုတ္တတ္ထာ ဟောတိ. ပဋိသင်္ခါ သီတာဒိခမနံ အပ္ပမာဒဝိဟာရောတိ ဝုတ္တံ ‘‘အပ္ပမဇ္ဇနံ ခမန’’န္တိ. တေန သတိသံဝရောတိ ဣဓ ခန္တိသံဝရော ဝုတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော ဣန္ဒြိယသံဝရဿ ဝုတ္တတ္တာ. ပဟာနသံဝရောတိ ဝီရိယသံဝရော. သော ဟိ ‘‘ဥပ္ပန္နံ ကာမဝိတက္ကံ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတီ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၂၆၊ အ. နိ. ၄.၁၄၊ ၆.၅၈) ဝုတ္တောတိ.

သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ပဋိပက္ခဘာဝေန ဂဟေတဗ္ဗတာကာရော မောဟော သမ္မာပဋိပတ္တိပဋိပက္ခဘာဝဂ္ဂဟဏာကာရော. တေန ဟိ နိဝုတာ န သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇန္တိ. အဘိဇ္ဈာယ ဝိသေသယောဂေါ ကမ္မပထပ္ပတ္တိ.

အနုပပရိက္ခာ မောဟော. သော စေတ္ထ ဒိဋ္ဌိရဟိတော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒိဋ္ဌိသဟိတဿ ပန ဒိဋ္ဌိယာ အနုဝိဓာယကတ္တာ တဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟဏန္တိ. အဝတ္ထုသ္မိန္တိ အသဒ္ဒဟနီယေ ဝတ္ထုသ္မိံ. သာနုနယော အဓိမောက္ခောတိ မောဟဒိဋ္ဌီနံ သဒ္ဓါပတိရူပတမာဟ. အဟိရိကာနောတ္တပ္ပမောဟာဒီဟိ ပမဇ္ဇနတော အဟိရိကာဒီဟိ ကာရဏေဟိ. အာရက္ခရဟိတစိတ္တေတိ စိတ္တဿ သတိဝိရဟတံယေဝ ဒဿေတိ. အာရက္ခပစ္စုပဋ္ဌာနာ ဟိ သတီတိ. ဧတေန ‘‘အဿဒ္ဓိယစိတ္တေ အန္ဓဗာလစိတ္တေ’’တိ ပဒဒွယံ ဝုတ္တတ္ထံ ဟောတိ. ဥပနာဟာဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ရာဂါဒယော သင်္ဂယှန္တိ. ရာဂါဒီနံ ပရိယုဋ္ဌာနာဒိသဘာဝတာယ ‘‘အဝိသေသေနာ’’တိ ဝုတ္တံ ဝိသေသဿ ဧကစ္စဿ အသမ္ဘဝတော. ဣဓာတိ၊ ဣမသ္မိံ စိတ္တေ. နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗေ ပယောဇနေ ဘုမ္မံ ‘‘စမ္မသ္မိံ ဒီပိနံ ဟန္တီ’’တိ (ဝဇိရ. ဋီ. ၁၇-၁၈ ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ) ဝိယ အာရမ္မဏံ ဝါ အဝူပသမော ဖလူပစာရေန ‘‘သေမှော ဂုဠော’’တိ ဝိယ.

ဓမ္မုဒ္ဒေသဝါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဒ္ဒေသဝါရကထာဝဏ္ဏနာ

၃၉၀. သဘာဝပဋိစ္ဆာဒဝသေန ပကတိအတ္တာဒိအသန္တဂ္ဂဟဏဿ နိဿယတ္တာ နိမိတ္တတ္တာ အသန္တံ ဗုဇ္ဈတိ၊ နိစ္စာဒိဝိသမဂ္ဂဟဏဿ သညာဒိဝိပရိယေသဿ နိဿယတ္တာ အသမံ ဗုဇ္ဈတီတိ မောဟော ဝုတ္တော နိမိတ္တဿ ကတ္တုဘာဝေန ဥပစာရိတတ္တာ၊ အယဉ္စ အတ္ထော ဒိဋ္ဌိသဟိတမောဟဝသေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဧတ္ထ စ ပကတီတိ ကာပိလာနံ ပဓာနံ.

တတိယစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၀၀. အပဏ္ဏကပဒံ ဝိယ အဝိရဇ္ဈနကပဒမ္ပိ ကဒါစိ နိယတဘာဝံ ဒီပေယျာတိ အနိယတတံ ဒီပေတုံ ‘‘ဥပ္ပတ္တိအရဟင်္ဂါနီ’’တိ ဝုတ္တံ မာနဿ အနိယတတ္တာ. ယဒိ ဟိ မာနော နိယတော သိယာ၊ ကာမရာဂဿ မာနရဟိတာ ပဝတ္တိ န သိယာ၊ တထာ ဘဝရာဂဿ. ဧဝံ သတိ ပဋ္ဌာနေ စတုက္ခတ္တုံ ကာမရာဂေန ယောဇနာ န သိယာ၊ တိက္ခတ္တုံယေဝ သိယာ၊ ဘဝရာဂမူလိကာ စ န သိယာ၊ ဧဝဉ္စ သံယောဇနာနံ သံယောဇနေဟိ အဋ္ဌဝိဓေန ယောဇနာ သိယာ၊ န ဒသဝိဓာ ဒဿိတာတိ ယထာဝုတ္တာဟိ ယောဇနာဟိ မာနဿ အနိယတဘာဝေါ ပကာသိတော. အထ ဝါ မာနေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စ ဟောန္တိ ယထာဝုတ္တာနိ အပဏ္ဏကင်္ဂါနိ၊ ကိံ ပန ဟောန္တီတိ အပေက္ခာယံ ယေဝါပနကာတိ ဝိဒိတောဝါယမတ္ထော. ယေဝါပနကာနဉှိ ပဉ္စဘာဝေါ ဣဓ ဝိဓီယတိ၊ န အပဏ္ဏကင်္ဂါနန္တိ သော ယထာ ဟောတိ၊ တထာ ယောဇေတဗ္ဗံ. ကိလေသဒုကေ ပဋိစ္စဝါရာဒီသု ‘‘ကိလေသံ ဓမ္မံ ပဋိစ္စ ကိလေသော ဓမ္မော ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဟေတုပစ္စယာ’’တိအာဒီသု ‘‘လောဘံ ပဋိစ္စ မောဟော မာနော ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ. လောဘံ ပဋိစ္စ မောဟော မာနော ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ. လောဘံ ပဋိစ္စ မောဟော ထိနံ ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပံ. လောဘံ ပဋိစ္စ မောဟော ဥဒ္ဓစ္စံ အဟိရိကံ အနောတ္တပ္ပ’’န္တိ ဝိဘတ္တတ္တာ ‘‘တထာ ကိလေသဒုကေပီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တသသင်္ခါရိကာသင်္ခါရိကစိတ္တဝသေန ဟိ အယံ ပါဌဘေဒေါတိ.

‘‘ကာမရာဂေါ စတုဓာ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပဋိဃော တိဓာ၊ မာနော ဧကဓာ၊ တထာ ဝိစိကိစ္ဆာ ဘဝရာဂေါတိ ဥဒ္ဒိသိတွာ ကာမရာဂေါ မာနသံယောဇနအဝိဇ္ဇာသံယောဇနေဟိ စေဝ အဝိဇ္ဇာသံယောဇနမတ္တေနေဝ စ သဒ္ဓိံ မာနော ဘဝရာဂါဝိဇ္ဇာသံယောဇနေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဝရာဂေါ အဝိဇ္ဇာသံယောဇနေန သဒ္ဓိ’’န္တိ အဋ္ဌကထာကဏ္ဍဝဏ္ဏနာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၁၄၈၅) ဝက္ခမာနတ္တာ ‘‘ဣဓ စ ဝက္ခတီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထေဝ ‘‘လောဘော ဆဓာ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပဋိဃော ဒွေဓာ၊ တထာ မောဟော’’တိ ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘လောဘော အသင်္ခါရိကော ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တော မောဟဥဒ္ဓစ္စအဟိရိကာနောတ္တပ္ပေဟိ၊ သသင်္ခါရိကော မောဟထိနဥဒ္ဓစ္စအဟိရိကာနောတ္တပ္ပေဟိ၊ အသင်္ခါရိကော ဧဝ မောဟမာနဥဒ္ဓစ္စအဟိရိကအနောတ္တပ္ပေဟိ၊ သသင်္ခါရိကော ဧဝ စ မောဟမာနထိနဥဒ္ဓစ္စအဟိရိကအနောတ္တပ္ပေဟီ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ ‘‘တထာဒသဝိဓာ ကိလေသာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘အဟ’’န္တိ ဂဟဏတာယ အဝံကတွာ ဂဟဏမ္ပိ ‘‘သမ္ပဂ္ဂဟော’’တိ ဝုတ္တံ.

စတုတ္ထစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၀၂. ဥဿာဟံ ဇနေန္တာတိ ဧတ္ထ စိတ္တပယောဂသင်္ခါတော သင်္ခါရော ဧဝ ဥဿာဟော၊ န ဝီရိယုဿာဟောတိ.

နဝမစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၁၃. ဝိသပ္ပနာနိဋ္ဌရူပသမုဋ္ဌာနံ ယေန ကုပိတဿ သကလသရီရံ ကမ္ပတိ၊ ကုပိတာကာရော ပညာယတိ. ဧတေန သမ္ပတ္တိအတ္ထော ရသော ဒဿိတော ဟောတိ၊ ပဝတ္တိအာကာရဝသေန ဝါ ဝိသပ္ပနရသော. တထာ ဟိ ယဿ ကုပ္ပတိ၊ တဿ အမိတ္တဿ သမ္ပတ္တိ ယေဘုယျေန ပဋိဃုပ္ပတ္တိဟေတု ဟောတီတိ. ဧတေန ကိစ္စတ္ထော ရသော ဝုတ္တော ဟောတီတိ.

၄၁၈. ဝစနတ္ထမေဝ ဝစနပရိယာယမေဝ.

ဧကာဒသမစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၂၄. နိစ္ဆယာဘာဝါတိ အဓိမောက္ခာဘာဝါ. အသဏ္ဌဟနတောတိ သန္တာနဝသေန ဧကသ္မိံ အာရမ္မဏေ အနဝဋ္ဌာနတော.

ဒွါဒသမစိတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၂၉. သဟဇာတာဓိပတိ နတ္ထိ ‘‘ဆန္ဒဝတော စေ ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သာ မယှံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိအာဒိပ္ပဝတ္တိယာ အဘာဝါ. အနုဒ္ဓဋတ္တာ ပဋိသိဒ္ဓတာ၊ ယထာဓမ္မသာသနေ အဝစနမ္ပိ အဘာဝံ ဒီပေတိ.

အဝစနတောတိ အ-ကာရဿ တဒညဝစနတံ ဒဿေတိ. ဧတေန စ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗေသု အဘာဝဝစနေန ကာရဏသိဒ္ဓိယာ ဖလသိဒ္ဓီတိ တတ္ထ အဘာဝဿ ကာရဏမေဝ တာဝ ဒဿေတုံ ‘‘ပဋိသန္ဓိအနာကဍ္ဎနတော’’တိ ဝုတ္တံ. တေန တံသဘာဝတာ တဿ စိတ္တုပ္ပါဒဿ ဝုတ္တာ ဟောတိ. တတော စ ‘‘ဗလဝံ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎတိ၊ ဒုဗ္ဗလံ နာကဍ္ဎတီ’’တိ ဣဒံ ပဋိသန္ဓိဒါနသဘာဝေသု. ယဿ ပန ပဋိသန္ဓိဒါနသဘာဝေါ ဧဝ နတ္ထိ၊ န တဿ ဗလဝဘာဝေါ ပဋိသန္ဓိအာကဍ္ဎနေ ကာရဏန္တိ အယမတ္ထော ဒဿိတော ဟောတိ. အနာကဍ္ဎနံ သာဓေတိ ‘‘ယဒိ ဟိ အာကဍ္ဎေယျာ’’တိအာဒိနာ. ယသ္မာ စ နာဂတံ၊ တသ္မာ နာကဍ္ဎတီတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ယသ္မာ ပန တံ ပဋိသန္ဓိဒါနံ နတ္ထိ၊ တသ္မာ နာဂတ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘အနာကဍ္ဎနတော အနာဂမနံ သာဓေတု’’န္တိ ဝုတ္တံ.

အပါယဂမနီယဿာတိ အပါယံ ဂမေတီတိ အပါယဂမနီယံ၊ တံသဘာဝန္တိ အတ္ထော. ပဋိသန္ဓိအာကဍ္ဎနေ သတိ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတံ ဧကန္တေန အပါယဂမနီယံ သိယာ. တေန ဝုတ္တံ အဋ္ဌကထာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၄၂၉) ‘‘ဣတရဿာပိ ဧတ္ထေဝ ပဋိသန္ဓိဒါနံ ဘဝေယျာ’’တိ. န ဟိ အကုသလပဋိသန္ဓိ သုဂတိယံ သမ္ဘဝတီတိ. ‘‘စတူဟိ အပါယေဟိ စ ဝိပ္ပမုတ္တော (ခု. ပါ. ၆.၁၁၊ သု. နိ. ၂၃၄) အဝိနိပါတဓမ္မော’’တိ (သ. နိ. ၂.၄၁၊ ၅.၉၉၈၊ ၁၀၀၄) ဝစနတော အပါယဂမနီယဉ္စ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘အပါယဂမနီယဿ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗတ္တာ’’တိ. န စေတံ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗံ၊ န သော တဿ အပါယဂမနီယော ရာဂေါ ဒေါသော မောဟော တဒေကဋ္ဌာ စ ကိလေသာတိ ဧတေန သင်္ဂဟောတိ သက္ကာ ဝတ္တုံ နိယောဂတော ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗဘာဝေန ဝုတ္တတ္တာ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ကတမေ ဓမ္မာ ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတော စိတ္တုပ္ပါဒေါ’’တိ (ဓ. သ. ၁၄၀၆).

‘‘ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၄၂၇) ဝုတ္တကမ္မပစ္စယဘာဝေါ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယဘာဝေါ. သော စ ယဒိ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတံ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎေယျ၊ တဿာပိ သိယာ. တထာ စ သတိ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတံ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗံ သိယာ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗာနံယေဝ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယဘာဝဿ ဝုတ္တတ္တာ. န စေတံ ဒဿေနေန ပဟာတဗ္ဗန္တိ သဗ္ဗံ ပုဗ္ဗေ ဝိယ အာဝတ္တတိ.

သဟဇာတမေဝ ဝိဘတ္တန္တိ ယထာ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗဝိဘင်္ဂေ ‘‘ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗော ဓမ္မော နေဝ ဒဿနေန န ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗဿ ဓမ္မဿ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ (ပဋ္ဌာ. ၂.၈.၈၆) သဟဇာတံ နာနာက္ခဏိကန္တိ ဥဒ္ဒိသိတွာ ‘‘သဟဇာတာ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗာ စေတနာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော၊ နာနာက္ခဏိကာ ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗာ စေတနာ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ ဝိဘတ္တံ၊ ဧဝံ အဝိဘဇိတွာ ‘‘ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗာ စေတနာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ (ပဋ္ဌာ. ၂.၈.၈၉) ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ၊ န ဝုတ္တံ ‘‘နာနာက္ခဏိကာ စေတနာ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ. တေန န ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗဿ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယဘာဝေါတိ ဝိညာယတိ. ပစ္စနီယေပိ ယထာသမ္ဘဝံ သင်္ဂါဟကပစ္စယာနံ ဝသေန ပစ္စယုဒ္ဓါရေ ကရိယမာနေ. ဣတရတ္ထ စာတိ ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗပဒေ. တတ္ထ ဟိ ‘‘ဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗော ဓမ္မော နေဝ ဒဿနေန န ဘာဝနာယ ပဟာတဗ္ဗဿ ဓမ္မဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော၊ သဟဇာတဥပနိဿယပစ္ဆာဇာတကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော’’တိ (ပဋ္ဌာ. ၂.၈.၇၁) ကမ္မပစ္စယောပိ ဝုတ္တောတိ.

တဒဘာဝါတိ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယတ္တာဘာဝါ. န စ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယံ ဝိနာ ပဋိသန္ဓိအာကဍ္ဎနံ အတ္ထီတိ ‘‘ပဋိသန္ဓိအနာကဍ္ဎနတော တတ္ထ အနာဂတာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ဌပေတွာ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတံ သေသာနိ ဧကာဒသေဝ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎန္တီ’’တိ ဧတ္ထ. ပဝတ္တိဝိပါကဿာတိ ပဝတ္တိယံ ဝိပါကော ပဝတ္တိဧကဒေသတာယ ပဝတ္တိဘူတော ဝါ ဝိပါကော ဧတဿာတိ ပဝတ္တိဝိပါကံ၊ ကမ္မံ၊ တဿ. အထ ဝါ ပဝတ္တိယံ ဝိပါကော ပဝတ္တိဝိပါကော. ဣမသ္မိံ ပန အတ္ထေ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယော ဧတဿာတိ နာနာ။ပေ။ ယော၊ တဗ္ဘာဝေါ။ပေ။ တာတိ ဧဝံ ပဒစ္ဆေဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. န သက္ကာ နိဝါရေတုံ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယံ ဝိနာ ဝိပါကဿ အနုပ္ပဇ္ဇနတော.

ဣဒါနိ ပဝတ္တိဝိပါကာနံ နာနာက္ခဏိကကမ္မပစ္စယလာဘိတာယ အာဟစ္စဘာသိတတံ ဒဿေတုံ ‘‘ဝုတ္တဉ္စာ’’တိအာဒိမာဟ. ဝိပါကဒါနံ ပဋိသန္ဓိဝိပါကဓမ္မတာတိ မညမာနော ‘‘ယဒိ ဘာဝနာ’’တိအာဒိမာဟ. ဣတရော ဝိပါကဒါနာဘာဝေပိ သိဒ္ဓေါ ဝိပါကဓမ္မဘာဝေါ တာဒိသာနံ အညေသမ္ပိ လဗ္ဘမာနတ္တာတိ အာဟ ‘‘အဘိညာစိတ္တာဒီန’’န္တိ. အာဒိ-သဒ္ဒေန အတ္တနော ကာလမတိက္ကန္တံ ဒိဋ္ဌဓမ္မဝေဒနီယံ ဥပပဇ္ဇဝေဒနီယဉ္စ သင်္ဂဏှာတိ. ဝုတ္တံ သိယာတိ ဣဒံ သဟာယပစ္စယလာဘတော ပုထုဇ္ဇနသန္တာနဝုတ္တိနော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတဿ ဝိပါကုပ္ပါဒနံ၊ တဒဘာဝါ သေက္ခသန္တတိယံ တဿ ဝိပါကာနုပ္ပါဒနဉ္စ ယုတ္တံ သိယာတိ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဣဒံ ပန ဌာနံ သုဋ္ဌု ဝိစာရေတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိ. တထာ စ ဝက္ခတိ ‘‘ပုထုဇ္ဇနေသု ဥပ္ပဇ္ဇမာနာနံ သကဘဏ္ဍေ ဆန္ဒရာဂါဒီနံ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတစိတ္တုပ္ပါဒဿ စ သံယောဇနတ္တယတဒေကဋ္ဌကိလေသာနံ အနုပစ္ဆိန္နတာယ အပရိက္ခီဏသဟာယာနံ ဝိပါကုပ္ပါဒနံ န သက္ကာ ပဋိက္ခိပိတုန္တိ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတဓမ္မာနံ ဝိပါကော ဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တော’’တိ. တဿ တာဒိသဿေဝ သတိ သဟာယေ ဝိပါကုပ္ပါဒနဝစနံ၊ အသတိ ဝိပါကာနုပ္ပါဒနဝစနံ ဝိရုဇ္ဈတီတိ စ ပဝတ္တိဝိပါကဒါယိကံ ဝါ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတဿ မနသိ ကတွာ ‘‘ဝုတ္တံ သိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ပဝတ္တိဝိပါကဉှိ သန္ဓာယ ‘တေသံ ဝိပါကေ ဉာဏ’န္တိ ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂေ (ဝိဘ. ၇၂၅-၇၂၆) ဝုတ္တ’’န္တိ ဧကေ ဝဏ္ဏယန္တိ. ဧဝံ ဥဒ္ဓစ္စစေတနာပိ န ဟောတိ၊ သာပိ ဝိညာဏပစ္စယဘာဝေ အပနေတဗ္ဗာတိ ဣဒမ္ပိ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ.

အကုသလပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.