ကာမာဝစရကုသလံ

ကာယကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ

ကမ္မဒွါရာနန္တိအာဒိနာ ပကာသေတဗ္ဗဿ သရူပံ ပကာသနုပါယဉ္စ ဒဿေတိ. နိယတရူပရူပဝသေနာတိ ဓမ္မသင်္ဂဟေ နိဒ္ဒိဋ္ဌနိယတရူပရူပဝသေန. အညထာ ကမ္မသမုဋ္ဌာနိကကာယေ ဟဒယဝတ္ထုပိ ဂဟေတဗ္ဗံ သိယာ. ဧကသန္တတိပရိယာပန္နော ဥပါဒိန္နကကာယော ဣဓ ဂဟိတောတိ စက္ခာယတနာဒီတိ ဝုတ္တေသု ဧကော ဘာဝေါ ဟဒယဝတ္ထု စ ဂဟိတန္တိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ ‘‘စက္ခာယတနာဒီနိ ဇီဝိတပရိယန္တာနီ’’တိ သန္နိဝေသဿ ဝိဘာဝိတတ္တာ.

ဝိပ္ဖန္ဒမာနဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏာနန္တရံ ဝိညတ္တိဂ္ဂဟဏဿ ဣစ္ဆိတတ္တာ စလနာကာရာဝ ဝါယောဓာတု ဝိညတ္တိဝိကာရသဟိတာတိ ကဒါစိ အာသင်္ကေယျာတိ တန္နိဝတ္တနတ္ထံ ‘‘ပဌမဇဝနသမုဋ္ဌိတာ’’တိ အာဟ. ဒေသန္တရုပ္ပတ္တိဟေတုဘာဝေန စာလေတုန္တိ ဧတေန ဒေသန္တရုပ္ပတ္တိ စလနံ၊ တံနိမိတ္တေ စ ကတ္တုဘာဝေါ ဥပစရိတောတိ ဒဿေတိ၊ အညထာ ခဏိကတာ အဗျာပါရတာ စ ဓမ္မာနံ န သမ္ဘဝေယျာတိ. တဒဘိမုခဘာဝဝိကာရဝတီတိ တံဒိသမဘိမုခေါ တဒဘိမုခေါ၊ တဿ ဘာဝေါ တဒဘိမုခဘာဝေါ၊ သော ဧဝ ဝိကာရော၊ တံသမင်္ဂိနီ ဝါယောဓာတု တဒဘိမုခဘာဝဝိကာရဝတီ. ဣဒါနိ တဒဘိမုခဘာဝဝိကာ ရဿ ဝိညတ္တိဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အဓိပ္ပါယသဟဘာဝီ’’တိအာဒိ. ဧဝဉ္စ ကတွာတိအာဒိနာ ဣမိဿာ အတ္ထဝဏ္ဏနာယ လဒ္ဓဂုဏံ ဒဿေတိ. တတ္ထ အာဝဇ္ဇနဿာတိ မနောဒွါရာဝဇ္ဇနဿ. ယတော ဗာတ္တိံသာတိအာဒိနာ တဿ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကတာ န သက္ကာ ပဋိသေဓေတုန္တိ ဒဿေတိ.

ပစ္စယော ဘဝိတုံ သမတ္ထောတိ ဧတေန ယထာဝုတ္တဝါယောဓာတုယာ ထမ္ဘနစလနသင်္ခါတကိစ္စနိပ္ဖါဒနေ တဿ အာကာရဝိသေသဿ သဟကာရီကာရဏဘာဝမာဟ. အနိဒဿနသပ္ပဋိဃတာဒယော ဝိယ မဟာဘူတာနံ အဝတ္ထာဝိသေသမတ္တံ သော အာကာရဝိသေသောတိ ပရမတ္ထတော န ကိဉ္စိ ဟောတီတိ ‘‘ပရမတ္ထတော အဘာဝံ ဒဿေတီ’’တိ အာဟ. ပရမတ္ထတော စိတ္တသမုဋ္ဌာနဘာဝေါ ပဋိသေဓိတော. ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိဘာဝဿ ပန သမ္ဘဝေါယေဝ နတ္ထီတိ ယထာဝုတ္တဝိကာရဿ ပရမတ္ထတော သဗ္ဘာဝေ နကုတောစိသမုဋ္ဌိတတ္တာ အပ္ပစ္စယတ္တံ အာပန္နံ. န ဟိ ရူပံ အပ္ပစ္စယံ အတ္ထိ၊ အပ္ပစ္စယတ္တေ စ သတိ နိစ္စဘာဝေါ အာပဇ္ဇတိ၊ န စ နိဗ္ဗာနဝဇ္ဇော အတ္ထော သဘာဝဓမ္မော နိစ္စော အတ္ထိ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနဘာဝေါ ဝိယာတိ ဝိညတ္တိယာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနဥပါဒါရူပဘာဝေါ ဥပစာရသိဒ္ဓေါတိ ဒဿေတိ.

ဝိညတ္တိယာ ကရဏဘူတာယ. ယံ ကရဏန္တိ ယံ စိတ္တကိရိယံ စိတ္တဗျာပါရံ. ဝိညတ္တိယာ ဝိညာတတ္တန္တိ ဣဒမေသ ကာရေတီတိ ယဒေတံ အဓိပ္ပါယဝိဘာဝနံ၊ ဧတံ ဝိညတ္တိဝိကာရရဟိတေသု ရုက္ခစလနာဒီသု န ဒိဋ္ဌံ၊ ဟတ္ထစလနာဒီသု ပန ဒိဋ္ဌံ၊ တသ္မာ ဝိပ္ဖန္ဒမာနဝဏ္ဏဝိနိမုတ္တော ကောစိ ဝိကာရော အတ္ထိ ကာယိကကရဏသင်္ခါတဿ အဓိပ္ပါယဿ ဉာပကောတိ ဝိညာယတိ. ဉာပကော စ ဟေတု ဉာပေတဗ္ဗမတ္ထံ သယံ ဉာတောယေဝ ဉာပေတိ၊ န သဗ္ဘာဝမတ္တေနာတိ ဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏာနန္တရံ ဝိကာရဂ္ဂဟဏမ္ပိ ဝိညာယတိ. တထာ ဟိ ဝိသယဘာဝမာပန္နော ဧဝ သဒ္ဒေါ အတ္ထံ ပကာသေတိ၊ နေတရော. တေနေဝါဟ ‘‘န ဟိ ဝိညတ္တီ’’တိအာဒိ. ယဒိ ပန စိတ္တဇရူပါနံ စလနာကာရော ဝိညတ္တိ၊ စက္ခုဝိညာဏဿ ဝိပ္ဖန္ဒမာနဝဏ္ဏာရမ္မဏတ္တာ တေနပိ သာ ဂဟိတာ သိယာတိ အာသင်္ကာယ နိဝတ္တနတ္ထံ အာဟ ‘‘စက္ခုဝိညာဏဿာ’’တိအာဒိ.

တာလပဏ္ဏာဒိရူပါနီတိအာဒိနာပိ ဝိညတ္တိယာ ဝိညာတဗ္ဗတံ မနောဝိညာဏေနေဝ စ ဝိညာတဗ္ဗတံ ဒဿေတိ. သဉ္ဇာနာတိ ဧတေနာတိ သညာဏံ၊ တဿ ဥဒကာဒိနော သညာဏံ တံသညာဏံ၊ တဿ အာကာရော တံသညာဏာကာရော၊ ဥဒကာဒိသဟစာရိပ္ပကာရော စ သော တံသညာဏာကာရော စာတိ ဥဒကာ။ပေ။ ကာရော၊ တံ ဂဟေတွာ ဇာနိတွာ. တဒါကာရဿာတိ ဥဒကာဒိဉာပနာကာရဿ. ယဒိ ယထာဝုတ္တဝိကာရဂ္ဂဟဏံယေဝ ကာရဏံ အဓိပ္ပါယဂ္ဂဟဏဿ၊ အထ ကသ္မာ အဂ္ဂဟိတသင်္ကေတဿ အဓိပ္ပါယဂ္ဂဟဏံ န ဟောတီတိ? န ကေဝလံ ဝိကာရဂ္ဂဟဏမေဝ အဓိပ္ပါယဂ္ဂဟဏဿ ကာရဏံ၊ ကိဉ္စရဟီတိ အာဟ ‘‘ဧတဿ ပနာ’’တိအာဒိ.

အထ ပနာတိအာဒိနာ ဝိညတ္တိယာ အနုမာနေန ဂဟေတဗ္ဗတံ ဒဿေတိ. သာဓိပ္ပါယ။ပေ။ နန္တရန္တိ အဓိပ္ပါယသဟိတဝိကာရေန သဟဇာတဝဏ္ဏာယတနဂ္ဂဟဏသင်္ခါတဿ စက္ခုဒွါရိကဝိညာဏသန္တာနဿ အနန္တရံ. အဓိပ္ပါယဂ္ဂဟဏဿာတိ အဓိပ္ပါယဝဝတ္ထာပကဿ တတိယဝါရေ ဇဝနဿ. အဓိပ္ပါယသဟဘူ ဝိကာရာဘာဝေ အဘာဝတောတိ ဧတေန ယထာဝုတ္တဝိကာရံ အဓိပ္ပါယဂ္ဂဟဏေန အနုမိနောတိ. ဧဝံ သတီတိအာဒိနာ ယထာနုမိတမတ္ထံ နိဂမနဝသေန ဒဿေတိ. တတ္ထ ဥဒကာဒိဂ္ဂဟဏေနေဝါတိ တာလပဏ္ဏာဒီနံ ဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏာနန္တရေန ပုရိမသိဒ္ဓသမ္ဗန္ဓာနုဂ္ဂဟိတေန ဥဒကာဒီနံ တတ္ထ အတ္ထိဘာဝဝိဇာနနေနေဝ. ယထာ တာလပဏ္ဏာဒီနံ ဥဒကာဒိသဟစာရိပ္ပကာရတံ သညာဏာကာရော ဝိညာတောယေဝ ဟောတိ နာနန္တရိယကတ္တာ၊ ဧဝံ ဝိပ္ဖန္ဒမာနဝဏ္ဏဂ္ဂဟဏာနန္တရေန ပုရိမသိဒ္ဓသမ္ဗန္ဓာနုဂ္ဂဟိတေန ဂန္တုကာမတာဒိအဓိပ္ပါယဝိဇာနနေနေဝ ဝိညတ္တိ ဝိညာတာ ဟောတိ တဒဘာဝေ အဘာဝတောတိ ဥပမာယောဇနာ.

သဘာဝဘူတန္တိ အနွတ္ထဘူတံ. ဒွိဓာတိ ဝိညာပနတော ဝိညေယျတော စ. ကာယဝိညတ္တိယာ တထာပဝတ္တမာနာယ စေတနာသင်္ခါတဿ ကမ္မဿ ကာယကမ္မဘာဝေါ နိပ္ဖဇ္ဇတိ တာယ ဥပလက္ခိတဗ္ဗတ္တာ၊ န ပန စတုဝီသတိယာ ပစ္စယေသု ကေနစိ ပစ္စယဘာဝတောတိ ဒဿေန္တော ‘‘တသ္မိံ ဒွါရေ သိဒ္ဓါ’’တိအာဒိမာဟ. တေန ဝစီဒွါရုပ္ပန္နာပိ ပါဏာတိပါတာဒယော သင်္ဂဟိတာတိ တေသံ သင်္ဂဟိတဘာဝံ ဒဿေတိ. အထ ဝါ ကာယဒွါရုပ္ပန္နာယ ကာယကမ္မဘူတာယ စေတနာယ ဝသေန ‘‘တေန ဒွါရေန ဝိညာတဗ္ဗဘာဝတော’’တိ ဝုတ္တံ၊ တဿာယေဝ ဒွါရန္တရုပ္ပန္နာယ ဝသေန ‘‘တေန ဒွါရေန နာမလာဘတော’’တိ. မနောဒွါရာဝဇ္ဇနဿပိ ဝိညတ္တိသမုဋ္ဌာပကဘာဝေါ နိစ္ဆိတောတိ ‘‘ဧကာဒသန္နံ ကိရိယစိတ္တာန’’န္တိ အာဟ.

ဒွါရန္တရစာရိနောတိ ဒွါရန္တရဘာဝေန ပဝတ္တနကာ. ဒွါရသမ္ဘေဒါတိ ဒွါရာနံ သင်္ကရဏတော. ဒွါရာနဉှိ ဒွါရန္တရဘာဝပ္ပတ္တိယာ သတိ ကာယဒွါရဿ ဝစီဒွါရာဒိဘာဝေါ၊ ဝစီဒွါရဿ စ ကာယဒွါရာဒိဘာဝေါ အာပဇ္ဇတီတိ တံတံဒွါရုပ္ပန္နကမ္မာနမ္ပိ သင်္ကရော သိယာ. တေနာဟ ‘‘ကမ္မသမ္ဘေဒေါပီ’’တိ. ဧဝံ သတိ ကာယကမ္မံ။ပေ။ ဝဝတ္ထာနံ န သိယာ. ယဒိ ကမ္မာနိ ကမ္မန္တရစာရီနိ ဟောန္တိ၊ ကာယကမ္မာဒိကဿ ဝစီကမ္မာဒိကဘာဝါပတ္တိတော ‘‘ကမ္မသမ္ဘေဒါ ဒွါရသမ္ဘေဒေါပီ’’တိ ကာယကမ္မံ ကာယကမ္မဒွါရန္တိ အညမညဝဝတ္ထာနံ န သိယာတိ ဣမမတ္ထမာဟ ‘‘ကမ္မာနမ္ပိ ကမ္မန္တရစရဏေ ဧသေဝ နယော’’တိ. ကမ္မန္တရစရဏံ ကမ္မန္တရူပလက္ခဏတာ. တေနေဝါဟ ‘‘ဒွါရဘာဝေနာ’’တိ. ဒွါရန္တရစရဏံ ဒွါရန္တရုပ္ပတ္တိ. ဒွါရေတိ အတ္တနော ဒွါရေ. အညသ္မိန္တိ ဒွါရန္တရေ. ကမ္မာနီတိ တံတံဒွါရိကကမ္မာနိ. အညာနီတိ အညဒွါရိကကမ္မာနိ. ဒွါရေ ဒွါရာနိ န စရန္တီတိ ဒွါရန္တရဘာဝေန နပ္ပဝတ္တန္တိ၊ ဒွါရန္တရံ ဝါ န သင်္ကမန္တိ. ကိဉ္စာပိ ဝိညတ္တိယာ စတုဝီသတိယာ ပစ္စယေသု ယေန ကေနစိ ပစ္စယေန စေတနာယ ပစ္စယဘာဝေါ နတ္ထိ၊ တထာ ပန ဝိညတ္တိယာ ပဝတ္တမာနာယ ဧဝ ပါဏာတိပါတာဒိ ဟောတိ၊ နာညထာတိ သိယာ ဝိညတ္တိယာ ဟေတုဘာဝေါ စေတနာယာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွါရေဟိ ကာရဏဘူတေဟီ’’တိ. ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မန္တိ ကမ္မဝဝတ္ထာနဿေဝ ဝါ ကာရဏဘာဝံ သန္ဓာယ ‘‘ဒွါရေဟိ ကာရဏဘူတေဟီ’’တိ ဝုတ္တံ. ယဒိပိ ‘‘ဒွါရေဟိ ကမ္မာနီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ‘‘အညမညံ ဝဝတ္ထိတာ’’တိ ပန ဝုတ္တတ္တာ ကမ္မေဟိပိ ဒွါရာနိ ဝဝတ္ထိတာနီတိ အယမတ္ထောပိ သိဒ္ဓေါယေဝါတိ ဒဿေတုံ ‘‘န ကေဝလ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အဒွါရစာရီဟီတိ ဒွါရာနံ သယံ ဝဝတ္ထိတဘာဝမာဟ၊ န ပန အဝဝတ္ထာနံ၊ ဝဝတ္ထာနမေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ဣဒါနိ တံ ဝဝတ္ထာနံ ဝိဘာဝေတိ ကမ္မာနပေက္ခာတိအာဒိနာ. တတ္ထ သမယနိယမိတေန စိတ္တေန သမယော ဝိယ ဒွါရနိယမိတေဟိ ကမ္မေဟိ ဒွါရာနိ နိယမိတာနီတိ အယံ သင်္ခေပတ္ထော.

ဧဝံသဘာဝတ္တာတိ ဒွါရဘူတေဟိ ကာယာဒီဟိ ဥပလက္ခဏီယသဘာဝတ္တာ. အာဏတ္တိ။ပေ။ မာနဿာတိ ကာယဝစီကမ္မာနံ ဝစီကာယဝိညတ္တီဟိ ပကာသေတဗ္ဗတံ အာဟ. ကာယာဒီဟီတိ ကာယဝစီဝိညတ္တီဟိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဒွါရန္တရေ စရန္တာနိပိ ကမ္မာနိ သကေန ဒွါရေန ဥပလက္ခိတာနေဝ စရန္တိ၊ တသ္မာ. နာပိ ကမ္မံ ဒွါရဿာတိ ယသ္မိံ ဒွါရန္တရေ ကမ္မံ စရတိ၊ တဿ ဒွါရဿ အနတ္တနိယဿ. တံတံဒွါရမေဝါတိ သကဒွါရမေဝ. ကမ္မဿာတိ သကသကကမ္မဿ. ယဒိ ကမ္မေဟိ ဒွါရာနိ ဝဝတ္ထိတာနိ၊ ‘‘ကမ္မဿ အနိဗဒ္ဓတ္တာ’’တိ ဣဒံ ကထံ နီယတီတိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေ ပနာ’’တိအာဒိ.

သာတိ ဝိညတ္တိ. တဿာတိ ကမ္မဿ. ကေနစိ ပကာရေနာတိ စတုဝီသတိယာ ပစ္စယပ္ပကာရေသု ကေနစိ ပကာရေန. တံသဟဇာတာတိ ဧတေန ကာယဝိညတ္တိယာ သဗ္ဘာဝေယေဝ ကာယကမ္မဿ သဗ္ဘာဝေါ၊ နာညထာတိ ပရိယာယေန ဝိညတ္တိယာ ကမ္မဿ ကာရဏဘာဝံ ဝိဘာဝေတိ. တေနေဝါဟ ‘‘ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဘာဝေန ဝုတ္တာ’’တိ. ယထာဝုတ္တနိယမေနာတိအာဒိနာ ကမ္မဿ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဘာဝေ ဗျဘိစာရာဘာဝမာဟ. တတ္ထ ယထာဝုတ္တနိယမေနာတိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တပ္ပကာရေန ဝဝတ္ထာနယုတ္တိသင်္ခါတေန နိယမေန. ဒွါရစရဏေတိ အညဒွါရစရဏေ.

ကာယကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဝစီကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ

စတူဟိ အင်္ဂေဟီတိ ဧတ္ထ ‘‘သုဘာသိတံယေဝ ဘာသတိ၊ နော ဒုဗ္ဘာသိတံ. ဓမ္မံယေဝ၊ ပိယံယေဝ၊ သစ္စံယေဝ ဘာသတိ၊ နော အလိက’’န္တိ (သံ. နိ. ၁.၂၁၃၊ သု. နိ. သုဘာသိတသုတ္တ) ယာနိ အင်္ဂါနိ သုတ္တေ ဝုတ္တာနိ၊ တေသံ စေတနာသဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘သုဘာသိတဘာသနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တထာပဝတ္တာတိ သုဘာသိတဘာသနာဒိဘာဝေန ပဝတ္တာ. သဟ သမ္ဘူတတ္တာတိ သဟေဝ ဥပ္ပန္နတ္တာ. န ဟိ ဝစီဝိညတ္တိ သဒ္ဒရဟိတာ အတ္ထိ. တထာ ဟိ ‘‘ယာ တာယ ဝါစာယ ဝိညတ္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဝါစာဂိရာ ဗျပထော’’တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ၆၃၆) နာတိသုခုမံယေဝ သဒ္ဒဝါစံ ဝတွာ ‘‘ယာ တာယ ဝါစာယ ဝိညတ္တီ’’တိ၊ တာယ သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ဝစီဝိညတ္တိယာ ဝုတ္တတ္တာ ရူပါယတနံ ဝိယ ဝတ္ထုပရိတ္တတာဒိနာ သဒ္ဒါယတနမ္ပိ အနိန္ဒြိယဂေါစရော အတ္ထီတိ စ အဓိပ္ပါယေန ‘‘ယာ တာယ။ပေ။ ဝိညာယတီ’’တိ အာဟ.

ဣဒါနိ အဝိသေသေန စိတ္တသမုဋ္ဌာနသဒ္ဒဿ သောတဝိညာဏာရမ္မဏတာ ပါဠိယံ ဝုတ္တာတိ ဝိတက္ကဝိပ္ဖါရသဒ္ဒေါ န သောတဝိညေယျောတိ မဟာအဋ္ဌကထာဝါဒဿ ပါဠိယာ ဝိရောဓံ ဒဿေတုံ ‘‘စိတ္တသမုဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သင်္ဂဟကာရဿ အဓိပ္ပါယေ ဌတွာ မဟာအဋ္ဌကထာဝါဒဿ ပဋိသေဓေတဗ္ဗတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အတ္တနော အဓိပ္ပါယေ ဌတွာ တံ ပရိဟရိတုံ ‘‘မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပနာ’’တိအာဒိမာဟ. သင်္ဃဋ္ဋနာကာရေန ပဝတ္တာနံ ဘူတာနံ သဒ္ဒဿ နိဿယဘာဝတော သင်္ဃဋ္ဋနေန သဟေဝ သဒ္ဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တပ္ပစ္စယဘာဝေါတိ ဥပါဒိန္နကဃဋ္ဋနဿ ပစ္စယဘာဝေါ. စိတ္တဇပထဝီဓာတုယာ ဥပါဒိန္နကဃဋ္ဋနေ ပစ္စယော ဘဝိတုံ သမတ္ထော စိတ္တသမုဋ္ဌာနမဟာဘူတာနံ ဧကော အာကာရဝိသေသော အတ္ထိ. တဒါကာရတ္တာ ဟိ တေသံ ပထဝီဓာတု ဥပါဒိန္နကံ ဃဋ္ဋေတီတိ ဣမမတ္ထံ ဝုတ္တာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ တမေဝ ဝုတ္တနယံ ‘‘တဗ္ဗိကာရာန’’န္တိအာဒိနာ ဝိဘာဝေတိ. တတ္ထ အညမညဿ ပစ္စယဘာဝေါ တပ္ပစ္စယဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ အတ္ထော. အညမ္ပိ သဗ္ဗံ ဝိဓာနန္တိ ‘‘န စိတ္တသမုဋ္ဌာနာတိ ဧတေန ပရမတ္ထတော အဘာဝံ ဒဿေတီ’’တိအာဒိနာ အတ္တနာ ဝုတ္တဝိဓာနံ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ဝုတ္တဝိဓာနံ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗ’’န္တိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တမေဝါတိ.

အတ္တနော အတ္တနော ပစ္စယုပ္ပန္နဿ ဒေသန္တရေ ပါရမ္ပရိယေန ဥပ္ပါဒနံ ဒေသန္တရုပ္ပါဒနပရမ္ပရတာ. လဒ္ဓါသေဝနေနာတိ လဒ္ဓပုဗ္ဗာဘိသင်္ခါရေန. စိတ္တေနေဝါတိ ပဌမစိတ္တေနေဝ. ‘‘သတ္တ ဇဝနာနိ သတ္တ အက္ခရာနိ နိဗ္ဗတ္တေန္တီတိ ဝါဒံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဧကဇဝနဝါရပရိယာပန္နာနိ စိတ္တာနိ ဧကမက္ခရံ နိဗ္ဗတ္တေန္တီ’’တိ ဝဒန္တိ. ကိဉ္စာပိ ပဌမစိတ္တေနပိ ဃဋ္ဋနာ နိပ္ဖဇ္ဇတိ၊ ဧကဿေဝ ပန ဗဟုသော ပဝတ္တနေန အတ္ထိ ကောစိ ဝိသေသောတိ ပုရိမဇဝနသမုဋ္ဌိတာဟိ ဃဋ္ဋနာဟိ ပဋိလဒ္ဓါသေဝနေန သတ္တမဇဝနေန သမုဋ္ဌိတာ ဃဋ္ဋနာ ပရိဗျတ္တမက္ခရံ နိဗ္ဗတ္တေတီတိ ဥပတ္ထမ္ဘနံ နတ္ထီတိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ. လဒ္ဓါဘိသင်္ခါရေန ပန ပဌမစိတ္တေနပိ ဃဋ္ဋနာ ဗလဝတီ ဟောတီတိ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဥပတ္ထမ္ဘနကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တံ သိယာ၊ သဗ္ဗမေတံ ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ဝစီကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

မနောကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ

‘‘သဗ္ဗာယပိ ကာယဝစီဝိညတ္တိယာ ကာယဝစီဒွါရဘာဝေါ ဝိယ သဗ္ဗဿပိ စိတ္တဿ မနောဒွါရဘာဝေါ သမ္ဘဝတီ’’တိ ဒဿနတ္ထံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘အယံ နာမ မနော မနောဒွါရံ န ဟောတီတိ န ဝတ္တဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ တံဒွါရဝန္တဓမ္မဒဿနတ္ထံ ‘‘အယံ နာမ စေတနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ယဿ ဒွါရံ မနော၊ တံ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တ’’န္တိ. ယထာ ပန တိဝိဓစတုဗ္ဗိဓကာယဝစီကမ္မာနံ ဒွါရဘာဝတော ကာယကမ္မဒွါရဝစီကမ္မဒွါရာနိ ဝုတ္တာနိ၊ ဧဝံ မနောကမ္မန္တိ ဝုတ္တအဘိဇ္ဈာဒီနံ ဒွါရဘာဝတော ဝဋ္ဋဟေတုဘူတလောကိယကုသလာကုသလသမ္ပယုတ္တမနော ဧဝ မနောကမ္မဒွါရန္တိ သန္နိဋ္ဌာနံ ကတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. စေတနာယ အတ္တနော ကိစ္စံ အာရဒ္ဓါယ သမ္ပယုတ္တာပိ တံ တံ သကိစ္စံ အာရဘန္တီတိ သာ နေ သကိစ္စေ ပဝတ္တေတိ နာမ၊ တထာ ပဝတ္တေန္တီ စ သမ္ပယုတ္တေ ဧကသ္မိံ အာရမ္မဏေ အဝိပ္ပကိဏ္ဏေ ကရောတိ ဗျာပါရေတိ စာတိ ဝုစ္စတိ၊ တထာ သမ္ပယုတ္တာနံ ယထာဝုတ္တံ အဝိပ္ပကိဏ္ဏကရဏံ သမ္ပိဏ္ဍနံ အာယူဟနံ ဗျာပါရာပါဒနံ ဗျာပါရဏံ စေတယနန္တိ အာယူဟနစေတယနာနံ နာနတ္တံ ဒဿေန္တော ‘‘ဖဿာဒိဓမ္မေဟီ’’တိအာဒိမာဟ. တထာကရဏန္တိ ယထာ ဖဿာဒယော သကသကကိစ္စေ ပသုတာ ဘဝန္တိ၊ တထာ ကရဏံ. တေနေဝ ယထာဝုတ္တေန အဝိပ္ပကိဏ္ဏဗျာပါရဏာကာရေန သမ္ပယုတ္တာနံ ကရဏံ ပဝတ္တနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကမ္မက္ခယကရတ္တာတိ ကမ္မက္ခယကရမနဿ ကမ္မဒွါရဘာဝေါ န ယုဇ္ဇတီတိ အဓိပ္ပါယော. ယတော ‘‘ကမ္မပထကထာ လောကိယာ ဧဝါ’’တိ ဝဒန္တိ.

မနောကမ္မဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ

သမာနကာလာပိ ကာရဏဖလကိရိယာ ပုဗ္ဗာပရကာလာ ဝိယ ဝတ္တုံ ယုတ္တာယေဝ. သေယျထာပိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေ ‘‘စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ ရူပေ စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏ’’န္တိ ဒဿေတုံ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. စောပနကိရိယန္တိ ဝိညတ္တိဒွယံ အာဟ. တဿာ ဟိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနကာယသဒ္ဒဝါစာဟိ ကာယဝစီဝိညတ္တီဟိ ဧဝ ဝါ ပုရိမပုရိမာဟိ ပဝတ္တေတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ကာယဝါစာဟိ စောပနကိရိယံ ကရောတီ’’တိ ဝုတ္တံ တဗ္ဗိကာရာနံ ဘူတာနံ တထာပဝတ္တနတော. အထ ဝါ ကာယဝါစာဟီတိ ကာယဝစီဝိညတ္တီဟိ. စောပနကိရိယန္တိ ရူပကာယဿ ထမ္ဘနစလနကိရိယံ ဥပါဒိန္နကဃဋ္ဋနကိရိယဉ္စ. ဧသာ ဟိ ကိရိယာ ‘‘ရူပကာယံ ထမ္ဘေတုံ စာလေတုံ ပစ္စယော ဘဝိတုံ သမတ္ထော’’တိ၊ ‘‘ဥပါဒိန္နကဃဋ္ဋနဿ ပစ္စယဘူတော’’တိ စ ဝုတ္တတ္တာ ကာယဝစီဝိညတ္တီဟိ နိပ္ဖဇ္ဇတီတိ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ‘‘စောပနကိရိယာနိဿယဘူတာ ကာယဝါစာ’’တိ၊ ‘‘ကာယာဒီဟိ ကရဏဘူတေဟိ စောပနာဘိဇ္ဈာဒိကိရိယံ ကရောန္တိ ဝါသိအာဒီဟိ ဝိယ ဆေဒနာဒိ’’န္တိ စ ဣဒမ္ပိ ဝစနံ သမတ္ထိတံ ဘဝတိ. န ကေဝလံ ဓရမာနတာဝ သဗ္ဘာဝေါ၊ အထ ခေါ မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နတာပီတိ ဒဿေန္တော ‘‘အနိရောဓိတေဝါ’’တိ အာဟ. အသမုစ္ဆိန္နတာ စ ကာယာဒီနံ တဒုပနိဿယကိလေသာသမုစ္ဆေဒေနေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ကာယာဒီဟိ ကရဏဘူတေဟိ စောပနာဘိဇ္ဈာဒိကိရိယံ ကရောန္တီ’’တိ ဧတေန စောပနာဘိဇ္ဈာဒိကိရိယာနိဗ္ဗတ္တိဒွါရေန စေတနာနိဗ္ဗတ္တိယေဝ ဝုတ္တာတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ‘‘ဧဝဉ္စ။ပေ။ ယုဇ္ဇန္တီ’’တိ အာဟ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ကာယေ သတိ ဝါစာယ သတီတိအာဒိဝစနံ အနုလောမိတံ ဟောတိ. ယာယ စေတနာယာတိ ကရဏနိဒ္ဒေသော ပန ကာယာဒီနံ စောပနာဘိဇ္ဈာဒိကိရိယာယ စ စေတနာဟေတုကတ္တဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တောတိ.

သဘာဝတော ဥပကာရကတော မဂ္ဂေ သတိ သဗ္ဘာဝတော စ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ မဂ္ဂေ အန္တောဂဓာတိ အာဟ ‘‘န စ န သက္ကာ’’တိအာဒိ.

ကမ္မပထံ အပ္ပတ္တာနမ္ပိ တံတံဒွါရေ သံသန္ဒနန္တိ ယထာ ကမ္မပထံ ပတ္တာနံ၊ ဧဝံ ကမ္မပထံ အပ္ပတ္တာနမ္ပိ သတိပိ ဒွါရန္တရုပ္ပတ္တိယံ ယထာသကံ ဒွါရေဟေဝ နာမဂ္ဂဟဏန္တိ ဝဒန္တိ၊ ဧဝံ သတိ အဋ္ဌကထာယ ဝိရောဓော. ဒုတိယတ္ထဿ စ အဘာဝေါ သိယာ၊ တသ္မာ တံတံဒွါရေ သံသန္ဒနန္တိ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ဒွါရေ ကမ္မပထံ အပ္ပတ္တာ အကုသလစေတနာဒယော ပဝတ္တာ၊ တာသံ တေန တေနေဝ ဒွါရေန နာမဂ္ဂဟဏံ. တံ ပန တံတံဒွါရပက္ခိကဘာဝကရဏတော တတ္ထ အဝရောဓနန္တိ ဝုတ္တံ. ယထာ ဟိ ကမ္မပထံ ပတ္တာ ကာယကမ္မာဒိသင်္ခါတာ စေတနာ ဒွါရန္တရေ ဥပ္ပန္နာပိ ကာယကမ္မာဒိနာမမေဝ လဘန္တိ၊ န ဧဝံ ကမ္မပထံ အပ္ပတ္တာ. တာ ပန ယတ္ထ ယတ္ထ ဒွါရေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တေန တေနေဝ ဒွါရေန ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတန္တိအာဒိနာမံ လဘန္တိ. ဧဝံ နာမဂ္ဂဟဏမေဝ ဟိ တေသံ တံတံဒွါရပက္ခိကကရဏံ ဝုတ္တံ. တေနေဝ ဟိ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ကိဉ္စာပိ ဝစီဒွါရေ စောပနပ္ပတ္တံ ကမ္မပထံ၊ အပ္ပတ္တတာယ ပန ကာယကမ္မံ န ဟောတိ၊ ကေဝလံ ဝစီဒုစ္စရိတံ နာမ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ.

သတိပိ ပါဏာတိပါတာဒိစေတနာယ ဝစီဒွါရာဒီသု ပဝတ္တိယံ ယထာဝုတ္တယေဘုယျတဗ္ဗဟုလဝုတ္တိယာ ကာယကမ္မာဒိဘာဝဝဝတ္ထာပနံ ကာယာဒိကဿ တံတံဒွါရဘာဝဝဝတ္ထာပနဉ္စ ကမ္မဒွါရာဘေဒနံ. တဉှိ ကမ္မဒွါရာနံ အသံကိဏ္ဏဘာဝေန ပတိဋ္ဌာပနံ. ယံ သန္ဓာယ ‘‘အာဏတ္တိသမုဋ္ဌိတေသူ’’တိ အဋ္ဌကထာယံ ဝက္ခတိ. ကေစိ ပန ‘‘ဧကေကသ္မိံ ဒွါရေ အနေကေသံ ကမ္မာနံ ပဝတ္တိဒဿနမ္ပိ ဒွါရသံသန္ဒန’’န္တိ ဝဒန္တိ. ယထာ ပဝတ္တော ဗျာပါဒေါ ကမ္မပထော ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဣမေ သတ္တာ ဟညန္တူ’’တိ ပဝတ္တိ ဗျာပါဒဿ ဒဿိတာ. ကာယဒွါရိကစေတနာယ သဟကာရီကာရဏဘာဝတော ကာယကမ္မဝေါဟာရလာဘာ၊ အဘိဇ္ဈာဒီနံ ပရသန္တကဿ အတ္တနော ပရိဏာမနဝသေန ‘‘ဣမေ သတ္တာ ဟညန္တူ’’တိအာဒိနာ စ အပ္ပဝတ္တတ္တာ မနောကမ္မဝေါဟာရဝိရဟာ၊ အစေတနာသဘာဝတော ဝါ ပါဏာတိပါတာဒိဝသေန အဗ္ဗောဟာရိကာ၊ ပါဏာတိပါတာဒိဘာဝေန န ဝတ္တဗ္ဗာတိ အတ္ထော. ဧတ္ထာတိ အဗ္ဗောဟာရိကဘာဝေ.

ဒသဝိဓာ ဣဒ္ဓိ။ပေ။ တဗ္ဗာ ဝိတ္ထာရေနာတိ အဓိပ္ပါယော.

တေနာဓိပ္ပေတန္တိ ‘‘အကုသလံ ဝစီကမ္မံ မနောဒွါရေ သမုဋ္ဌာတီ’’တိ ဝဒန္တေန အဓိပ္ပေတံ. ‘‘န ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တ’’န္တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ၊ နနု တေန ဥပေါသထက္ခန္ဓကတော သုတ္တံ အာဟဋန္တိ? ကိဉ္စာပိ အာဟဋံ၊ တတ္ထ အဝုတ္တောယေဝ ပန သော တေန ဝုတ္တောတိ ဂဟိတောတိ ဒဿေန္တော ‘‘တတ္ထ အဝုတ္တမေဝါ’’တိအာဒိမာဟ.

‘‘သုဂတိဒုဂ္ဂတီသု ဥပပဇ္ဇနံ သုကတဒုက္ကဋကမ္မတော န ဟောတိ၊ ခန္ဓသိဝါဒီဟိ ပန ဟောတီတိ ဂဟေတွာ ‘နတ္ထိ ဒိန္န’န္တိအာဒိနာ ပရာမသန္တဿ ဝသေန ‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ပေ။ ပရိဘဏ္ဍာဒီနိ ကရောတီ’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. အဘိဇ္ဈာဒိပဓာနတ္တာတိ ဧတေန ဝိဇ္ဇမာနေသုပိ ဗျာပါဒါဒီသု ယဒါ ကာယဝစီဒွါရေသု စေတနာ ဗလဝတီ ဟောတိ၊ န တထာ ဣတရေ၊ တဒါ ပဓာနဘာဝတော စေတနာ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မန္တိ စ ဝေါဟာရံ လဘတိ. သော ခေါ ပနဿာ ပဓာနဘာဝေါ ပါဏာတိပါတာဒိသိဒ္ဓိယာ ဝိညာယတိ. ယဒါ ပန တေသုယေဝ ဒွါရေသု အဘိဇ္ဈာဒယော ဗလဝန္တော ဟောန္တိ၊ န တထာ စေတနာ၊ တဒါ တတ္ထ ဝိဇ္ဇမာနာပိ စေတနာ အပဓာနဘာဝတော ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မန္တိ စ ဝေါဟာရံ န လဘတိ. အဘိဇ္ဈာဒယော ပန ပဓာနဘာဝတော သတိပိ ကာယင်္ဂဝါစင်္ဂစောပနေ သကေန ဝဝတ္ထာနေန မနောကမ္မန္တွေဝ ဝုစ္စန္တီတိ ဒဿေတိ. ယေ ပန ‘‘တီသုပိ ဒွါရေသု ကမ္မပထဘာဝေန အပ္ပတ္တိယာ ဒွါရတ္တယေပိ ကမ္မပထပ္ပတ္တမနောကမ္မေန သဟ ပဝတ္တိယာ စ စေတနာ ဧတ္ထ ကမ္မန္တိ န ဝုစ္စတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တေဟိ အဘိဇ္ဈာဒီနံ ပဓာနသဘာဝံယေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ သိယာ. အထ ဝါ စေတနာယ နိပ္ပရိယာယကမ္မဘာဝတော ပရိယာယကမ္မေ အနဝရောဓေတဗ္ဗတ္တာ ‘‘အဗ္ဗောဟာရိကာ’’တိ ဝုတ္တံ. အတ္တနော သဘာဝေနေဝ ပန သာ ဧတ္ထာပိ ကမ္မန္တိ ဝုစ္စတိ. ယထာဟ ‘‘စေတနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ဝဒါမီ’’တိအာဒိ (ကထာ. ၅၃၉). အဋ္ဌကထာယဉ္စ ‘‘တသ္မိံ ဒွါရေ သိဒ္ဓါ စေတနာ’’တိအာဒိနာ စေတနာယေဝ ပဓာနံ ကတွာ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘သဘာဝေနေဝ သာ မနောကမ္မ’’န္တိအာဒိ. အထ ဝါ ကမ္မပထပ္ပတ္တအဘိဇ္ဈာဒီဟိ ကာယဝစီဒွါရေ သဟဇာတာ စေတနာ ကာယဝစီကမ္မဝသေန အဗ္ဗောဟာရိကာ စေတနာသင်္ခါတမနောကမ္မတ္တာတိ. ယဒိ အဘိဇ္ဈာဒယော ပဓာနာ၊ န စေတနာ၊ ဧဝံ သတိ အဘိဇ္ဈာဒယော စေတ္ထ ကမ္မံ၊ န စေတနာ၊ အဘိဇ္ဈာဒိပက္ခိကာ ဝါ သာ သိယာတိ အနုယောဂံ မနသိ ကတွာ အာဟ ‘‘တိဝိဓာ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိ. ‘‘စေတနာပိ။ပေ။ မနောဒွါရေ ဧဝ သမုဋ္ဌဟန္တီ’’တိ ဣဒံ မနောဒွါရေ စေတနာယ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ မနောကမ္မဘာဝေ နိဗ္ဗိသေသဘာဝဒဿနန္တိ ကတွာ ‘‘စေတနာ။ပေ။ အဓိပ္ပါယော’’တိ အာဟ. စေတနာ စေတနာကမ္မံ၊ အဘိဇ္ဈာဒယော စေတနာသမ္ပယုတ္တကမ္မန္တိ ဧတ္တကမေဝ ဟိ ဧတ္ထ ဝိသေသောတိ. ဧတ္ထ စ စေတနာယ ကာယဝစီကမ္မဘာဝေါ သိယာတိ အာသင်္ကာယ အဘာဝတော မနောဒွါရေ အကုသလကာယဝစီကမ္မာနံ အနုပ္ပတ္တိတော စ အဗ္ဗောဟာရိကာတိ န ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဝိရတိဝိသိဋ္ဌာတိ ဝိရတိတော စေတနာယ ပဓာနဘာဝမာဟ. တတ္ထ ‘‘တိဝိဓာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယသဉ္စေတနာ’’တိအာဒိနာ (ကထာ. ၅၃၉) အာဂမမှိ ‘‘ပါဏာတိပါတာဒိပဋိပက္ခဘူတာ’’တိ ယုတ္တိံ ဒဿေတိ. ယသ္မာ စ ပဋ္ဌာနေ စေတနာဝ ‘‘ကမ္မပစ္စယော’’တိ ဝုတ္တာ၊ န ဝိရတိ၊ အဘိဇ္ဈာဒယော ဝါ၊ တသ္မာ နိပ္ပရိယာယေန ကမ္မံ ‘‘စေတနာ’’တိ အနဘိဇ္ဈာဒယော ‘‘စေတနာပက္ခိကာ ဝါ’’တိ ဝုတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အသင်္ကရတော ကမ္မဒွါရာနိ ဝဝတ္ထပေန္တော ‘‘ရက္ခတီ’’တိ၊ ဝိပရိယာယေန ‘‘ဘိန္ဒတီ’’တိ ဝုတ္တောတိ ရက္ခဏဘိန္ဒနာနိ အနာသေတွာ နာသေတွာ စ ကထနန္တိ ဝုတ္တာနီတိ.

ကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

တတိယော ဝိကပ္ပေါ ပဌမစတုတ္ထဝိညာဏဒွါရေသုယေဝ လဗ္ဘတိ၊ န ဣတရတ္ထ ‘‘သောတံ ဃာန’’န္တိအာဒိနာ အဝုတ္တတ္တာ၊ ဣတရထာပိ ဝါ အဝိဘတ္တိကေ နိဒ္ဒေသေ လဗ္ဘတိ. ယတော သံဝရဝသေန ပါတိမောက္ခသီလံ ပဝတ္တတိ၊ တံ ဒုဿီလျန္တိ အာဟ ‘‘ဒုဿီလျံ ပါဏာတိပါတာဒိစေတနာ’’တိ. ဣတရာ သံဝရဝိနိမုတ္တာ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿယုတ္တာ တပ္ပဓာနာ ဝါ အကုသလဓမ္မာ သတိပဋိပက္ခာ အကုသလာ ဓမ္မာ. အာရမ္မဏေ စိတ္တဝေါဿဂ္ဂဝသေန ပဝတ္တော အကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ ပမာဒေါ. ဝီရိယပနောဒနဘာဝတော ထိနမိဒ္ဓံ ‘‘ကောသဇ္ဇ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ထိနမိဒ္ဓပ္ပဓာနော ဝါ စိတ္တုပ္ပါဒေါ.

အသုဒ္ဓတာတိ အကေဝလတာ အညေန သမ္မိဿတာ. ဒွါရဉှိ ဒွါရန္တရိကကမ္မဿ ဒွါရံ ဟောန္တံ တေန မိဿိတံ ဝိယ ဟောတိ. တေနေဝါဟ ‘‘မုသာဝါဒါဒိနောပိ ကာယဒွါရေ ပဝတ္တိသဗ္ဘာဝါ’’တိ. ကေစိ ပန ‘‘အဝိညေယျမာနန္တရာနံ ဒွါရန္တရစိတ္တာနံ အန္တရန္တရာ အပ္ပဝတ္တိတော သုဒ္ဓန္တိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ အနေကဿပိ ဇဝနဝါရဿ ကာယကမ္မာဒိဘာဝေန ပဗန္ဓနဝသေန ပဝတ္တိ အတ္ထီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ. အဝိရုဒ္ဓံ ဟောတီတိ အကုသလကာယကမ္မာဒိဘာဝေန အဝဓာရေတွာ အသံဝရံ ဝတွာ ပုန တဿေဝ ဝါစာအသံဝရဒွါရာဒီသု ဥပ္ပတ္တိဝစနံ ကာယဒွါရူပလက္ခိတော အသံဝရော ဒွါရန္တရေ ပဝတ္တောပိ ကာယဒွါရိကော ဧဝါတိ ဧဝံ သံဝဏ္ဏနာယ သတိ န ဝိရုဇ္ဈတီတိ အတ္ထော. ဣဒါနိ တံ အဝိရုဇ္ဈနာကာရံ ‘‘အသံဝရော ဟီ’’တိအာဒိနာ ဝိဘာဝေတိ. သဒွါရေတိ အတ္တနော ဒွါရေ. အသံဝရော ဒွါရန္တရေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနောပိ သဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နောတိ ဝုစ္စတီတိ ဧတေန ဝါစာအသံဝရဒွါရေ ဥပ္ပန္နောပိ ကာယိကော အသံဝရော စောပနကာယအသံဝရဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နောတွေဝ ဝုတ္တောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧသ နယော ဣတရတ္ထာပိ. ကမ္မံ အညဒွါရေတိ ကမ္မဿ ဒွါရန္တရစရဏံ ပါကဋန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ.

ဧဝံ သတီတိ စောပနသင်္ခါတေ ကာယအသံဝရဒွါရေ အသံဝရောတိ ဧတ္တကေ ဧဝ ဂဟိတေ. ကမ္မပထဘာဝပ္ပတ္တဿေဝ ကမ္မဘာဝေါ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တောတိ အာဟ ‘‘ကမ္မပထဘာဝပ္ပတ္တတာယ ဝစီမနောကမ္မ’’န္တိ. သေသန္တိ ဒွါရန္တရာနုပလက္ခိတံ. တထာ န ဝုစ္စတီတိ ကာယကမ္မန္တိ န ဝုစ္စတီတိ အတ္ထော. တတ္ထေဝ ဝက္ခာမာတိ ကမ္မပထသံသန္ဒနေ ဝက္ခာမ. ‘‘သော ဟိ ကာယဒွါရေ စောပနပ္ပတ္တော အကုသလံ ကာယကမ္မံ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ကမ္မပထသံသန္ဒနကထာ) ‘‘စောပနကာယအသံဝရဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နော အကုသလံ ကာယကမ္မမေဝ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ စ ဝစီကမ္မာဒီနဉ္စ ကမ္မပထပ္ပတ္တာနံ အသံဝရဘူတာနံ ကာယကမ္မာဒိဘာဝေ အာပန္နေ ‘‘စတုဗ္ဗိဓံ ဝစီဒုစ္စရိတံ အကုသလံ ဝစီကမ္မမေဝ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ အပဝါဒေန နိဝတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ ဧဝံ ဝက္ခမာနတံ သန္ဓာယာဟ. အန္တောဂဓတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ ပစ္စယသန္နိဿိတအာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလာနံ ဉာဏဝီရိယေဟိ သာဓေတဗ္ဗတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော.

အကုသလကမ္မပထကထာဝဏ္ဏနာ

သရသေန အတ္တနော သဘာဝေန. ယာယ စေတနာယ ပဝတ္တမာနဿ ဇီဝိတိန္ဒြိယဿ ပစ္စယဘူတေသု မဟာဘူတေသု ဥပက္ကမကရဏဟေတု တံမဟာဘူတပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇနကမဟာဘူတာ နုပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ၊ သာ တာဒိသပယောဂသမုဋ္ဌာပိကာ စေတနာ ပါဏာတိပါတော နာမ. လဒ္ဓုပက္ကမာနိ ဟိ ဘူတာနိ န ပုရိမဘူတာနိ ဝိယ ဝိသဒါနီတိ သမာနဇာတိယာနံ ဘူတာနံ ကာရဏံ န ဟောန္တီတိ. ဧကဿပိ ပယောဂဿ သဟသာ နိပ္ဖါဒနဝသေန ကိစ္စသာဓိကာယ ဗဟုက္ခတ္တုံ ပဝတ္တဇဝနေဟိ လဒ္ဓါသေဝနာယ စ သန္နိဋ္ဌာပကစေတနာယ ဝသေန ပယောဂဿ မဟန္တဘာဝေါ. သတိပိ ကဒါစိ ခုဒ္ဒကေ စေဝ မဟန္တေ စ ပါဏေ ပယောဂဿ သမဘာဝေ မဟန္တံ ဟနန္တဿ စေတနာ တိဗ္ဗတရာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝတ္ထုဿ မဟန္တဘာဝေါတိ တဒုဘယံ စေတနာယ ဗလဝဘာဝေနေဝ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပယောဂ။ပေ။ ဘာဝတော’’တိ. ယထာဝုတ္တပစ္စယဝိပရိယာယေပီတိ ပယောဂဝတ္ထုအာဒိပစ္စယာနံ အမဟတ္တေပိ. တံတံပစ္စယေဟီတိ ဂုဏဝန္တတာဒိပစ္စယေဟိ. ဧတ္ထ စ ဟန္တဗ္ဗဿ ဂုဏဝန္တတာယ မဟာသာဝဇ္ဇတာ ဝတ္ထုမဟန္တတာယ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ကိလေသာနံ ဥပက္ကမာနံ ဒွိန္နဉ္စ မုဒုတာယ တိဗ္ဗတာယ စ အပ္ပသာဝဇ္ဇတာ မဟာသာဝဇ္ဇတာ စ ယောဇေတဗ္ဗာ. ပါဏော ပါဏသညိတာ ဝဓကစိတ္တဉ္စ ပုဗ္ဗဘာဂသမ္ဘာရာ၊ ဥပက္ကမော ဝဓကစေတနာသမုဋ္ဌာပိတော၊ ပဉ္စသမ္ဘာရဝတီ ပါဏာတိပါတစေတနာတိ သာ ပဉ္စသမ္ဘာရဝိနိမုတ္တာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဧသ နယော အဒိန္နာဒါနာဒီသုပိ.

မန္တပရိဇပ္ပနေန ပရဿ သန္တကဟရဏံ ဝိဇ္ဇာမယော၊ ဝိနာ မန္တေန ပရသန္တကဿ ကာယဝစီပယောဂေဟိ အာကဍ္ဎနံ တာဒိသဣဒ္ဓိယောဂေန ဣဒ္ဓိမယော ပယောဂေါတိ အဒိန္နာဒါနဿပိ ဆ ပယောဂါ သာဟတ္ထိကာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အဘိဘဝိတွာ ဝီတိက္ကမနေ မိစ္ဆာစာရော မဟာသာဝဇ္ဇော၊ န တထာ ဥဘိန္နံ သမာနစ္ဆန္ဒဘာဝေ. ‘‘စတ္တာရော သမ္ဘာရာတိ ဝုတ္တတ္တာ အဘိဘဝိတွာ ဝီတိက္ကမနေ သတိပိ မဂ္ဂေနမဂ္ဂပဋိပတ္တိအဓိဝါသနေ ပုရိမုပ္ပန္နသေဝနာဘိသန္ဓိပယောဂါဘာဝတော မိစ္ဆာစာရော န ဟောတိ အဘိဘုယျမာနဿာ’’တိ ဝဒန္တိ. သေဝနစိတ္တေ သတိ ပယောဂါဘာဝေါ န ပမာဏံ ဣတ္ထိယာ သေဝနပ္ပယောဂဿ ယေဘုယျေန အဘာဝတော. ပုရိသဿေဝ ဟိ ယေဘုယျေန သေဝနပ္ပယောဂေါ ဟောတီတိ ဣတ္ထိယာ ပုရေတရံ သေဝနစိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ နိပန္နာယပိ မိစ္ဆာစာရော န သိယာတိ အာပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ပုရိသဿ ဝသေန ဥက္ကံသတော စတ္တာရော သမ္ဘာရာ ဝုတ္တာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အညထာ ဣတ္ထိယာ ပုရိသကိစ္စကရဏကာလေ ပုရိသဿပိ သေဝနပ္ပယောဂါဘာဝတော မိစ္ဆာစာရော န သိယာတိ. ကေစိ ပန ‘‘အတ္တနော ရုစိယာ ပဝတ္တိတဿ တီဏိ အင်္ဂါနိ၊ ဗလက္ကာရေန ပဝတ္တိတဿ တီဏီတိ သဗ္ဗာနိ အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန စတ္တာရီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ဒုဋ္ဌစိတ္တဿ အမရဏာဓိပ္ပါယဿ ဖရုသကာယဝစီပယောဂသမုဋ္ဌာပိကာ ဖရုသစေတနာ ဖရုသဝါစာ. မရဏာဓိပ္ပါယေ ပန သတိ အတ္ထသိဒ္ဓိတဒဘာဝေသု ပါဏာတိပါတာ ဗျာပါဒါ စ ဟောန္တီတိ. ယံ ပတိ ဖရုသဝါစာ ပယုဇ္ဇတိ၊ တဿ သမ္မုခါဝ သီသံ ဧတိ. ‘‘ပရမ္မုခေပိ ဖရုသဝါစာ ဟောတီ’’တိ ဝဒန္တိ.

ယဒိ စေတနာယ သဗ္ဗဒါ ကမ္မပထဘာဝါဘာဝတော အနိယတော ကမ္မပထဘာဝေါတိ ကမ္မပထရာသိမှိ အဝစနံ၊ နနု အဘိဇ္ဈာဒီနမ္ပိ ကမ္မပထံ အပ္ပတ္တာနံ အတ္ထိတာယ အနိယတော ကမ္မပထဘာဝေါတိ တေသမ္ပိ ကမ္မပထရာသိယံ အဝစနံ အာပဇ္ဇတီတိ? နာပဇ္ဇတိ၊ ကမ္မပထတာတံသဘာဂတာဟိ တေသံ တတ္ထ ဝုတ္တတ္တာ. ယဒိ ဧဝံ စေတနာပိ တတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗာ သိယာတိ? သစ္စမေတံ၊ သာ ပန ပါဏာတိပါတာဒိကာတိ ပါကဋော တဿာ ကမ္မပထဘာဝေါတိ န ဝုတ္တံ သိယာ. စေတနာယ ဟိ ‘‘စေတနာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မံ ဝဒါမိ၊’’‘‘တိဝိဓာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာယသဉ္စေတနာ အကုသလံ ကာယကမ္မ’’န္တိအာဒိဝစနေဟိ ကမ္မဘာဝေါ ဒီပိတော. ကမ္မံယေဝ စ သုဂတိဒုဂ္ဂတီနံ တဒုပ္ပဇ္ဇနသုခဒုက္ခာနဉ္စ ပထဘာဝေန ပဝတ္တံ ကမ္မပထောတိ ဝုစ္စတီတိ ပါကဋော တဿာ ကမ္မပထဘာဝေါ. အဘိဇ္ဈာဒီနံ ပန စေတနာသမီဟနဘာဝေန သုစရိတဒုစ္စရိတဘာဝေါ၊ စေတနာဇနိတတံဗန္ဓတိဘာဝေန သုဂတိဒုဂ္ဂတိတဒုပ္ပဇ္ဇနသုခဒုက္ခာနံ ပထဘာဝေါ စာတိ န တထာ ပါကဋော ကမ္မပထဘာဝေါတိ တေ ဧဝ ကမ္မပထရာသိဘာဝေန ဝုတ္တာ. အတထာဇာတိယတ္တာ ဝါ စေတနာ တေဟိ သဒ္ဓိံ န ဝုတ္တာ သိယာ. ဝိစာရေတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ.

ပါဏာတိပါတာဒီနံ အာရမ္မဏာနေဝ တဗ္ဗိရတိအာရမ္မဏာနီတိ ပဉ္စ သိက္ခာပဒါ ပရိတ္တာရမ္မဏာ ဧဝါတိ ဝစနေန အဒိန္နာဒါနာဒီနံ သတ္တာရမ္မဏတာဝစနဿ ဝိရောဓံ စောဒေတိ. တထာ ဟိ ဝက္ခတိ ‘‘ဝီတိက္ကမိတဗ္ဗတောယေဝ ဟိ ဝေရမဏီ နာမ ဟောတီ’’တိ. သယမေဝ ပရိဟရိဿတီတိ သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေ ပဉှပုစ္ဆကဝဏ္ဏနံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. တတ္ထ ဟိ ‘‘ယသ္မာ သတ္တောတိ သင်္ချံ ဂတေ သင်္ခါရေယေဝ အာရမ္မဏံ ကရောတိ၊ တသ္မာ ပရိတ္တာရမ္မဏာတိ ဝုစ္စန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ.

ဒုဂ္ဂတတာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘အလဒ္ဓါလာဘော လဒ္ဓဝိနာသော ဣစ္ဆိတာနံ ဘောဂါနံ ကိစ္ဆပဋိလာဘော ရာဇာဒီဟိ သာဓာရဏဘောဂတာ ဒုက္ခဝိဟာရော သာသင်္ကဝိဟာရော’’တိ ဧဝမာဒယော သင်္ဂဟိတာ. ကေစိ ပန ‘‘ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဘောဂဇာနိအာဒယော နိဿန္ဒဖလ’’န္တိ ဝဒန္တိ.

ကုသလကမ္မပထကထာဝဏ္ဏနာ

တာသဉ္စ ဝိရတီနံ စေတနာသမ္ပယုတ္တတ္တာ စေတနာဒွါရေန သုဂတိဒုဂ္ဂတိတဒုပ္ပဇ္ဇနသုခဒုက္ခာနံ ပထဘာဝေါ ယုတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော.

ကမ္မပထသံသန္ဒနကထာဝဏ္ဏနာ

တထာတိ ကမ္မပထပ္ပတ္တာနံ. ကေစီတိ ဓမ္မသိရိတ္ထေရံ သန္ဓာယာဟ. သော ဟိ ကမ္မပထပ္ပတ္တာနမေဝ ဒုဿီလျာဒီနံ သုသီလျာဒီနဉ္စ ကမ္မပထေဟိ အတ္ထတော နာနတ္တာဘာဝဒဿနံ၊ တေသံ ဝါ ဖဿဒွါရာဒီဟိ အဝိရောဓဘာဝေန ဒီပနံ ကမ္မပထသံသန္ဒနန္တိ ဝဒတိ. ကမ္မပထတာ နတ္ထီတိ ဧတေန ယထာဝုတ္တာနံ အသံဝရသံဝရာနံ တေသံ ဝါဒေ ကမ္မပထသံသန္ဒနေ အသင်္ဂဟိတတံ ဒဿေတိ. ယေ ပန သင်္ဂဟံ လဘန္တိ၊ တေသံ ဂဟဏေ ပယောဇနာဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘တိဝိဓ။ပေ။ ဒဿနေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ ပုရိမပက္ခေ သင်္ခေပတော ဒေါသံ ဝတွာ ဒုတိယပက္ခေပိ ဝတ္တုံ ‘‘န စ ဒုစ္စရိတာန’’န္တိအာဒိမာဟ. တေန ယေ ဒုစ္စရိတသုစရိတအသံဝရသံဝရာ အနုစရီယန္တိ၊ တေသံ ကာယကမ္မာဒိတာ ဝိဓီယတီတိ ဒဿေတိ. ‘‘ပဉ္စဖဿဒွါရဝသေန ဥပ္ပန္နော အသံဝရော အကုသလံ မနောကမ္မမေဝ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ဟိ ဝုတ္တန္တိ. ယဒိ စာတိအာဒိနာ အနဝသေသပရိယာဒါနာဘာဝမာဟ. ဥပ္ပတ္တိ န ဝတ္တဗ္ဗာတိ ကမ္မပထ။ပေ။ ဝဒန္တေဟိ ‘‘မနောကမ္မံ ဆဖဿဒွါရဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ န ဝတ္တဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အထ ဝါ ယဒိ ကမ္မပထပ္ပတ္တာနေဝ ဒုဿီလျာဒီနိ ကာယကမ္မာဒိနာမေဟိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တာနီတိ ဧဝံ ဝဒန္တေဟိ အဋ္ဌကထာစရိယေဟိ မနောကမ္မဿ ဆဖဿဒွါရဝသေန ဥပ္ပတ္တိ န ဝတ္တဗ္ဗာတိ အတ္ထော. တံတံကမ္မဘာဝဿ ဝုတ္တတ္တာတိ ‘‘တိဝိဓံ ကာယဒုစ္စရိတံ အကုသလံ ကာယကမ္မမေဝ ဟောတီ’’တိအာဒိံ (ဝိဘ. ၉၁၃) သန္ဓာယာဟ.

ကမ္မန္တရမ္ပိ တံဒွါရိကကမ္မမေဝ သိယာတိ ပါဏာတိပါတာဒိကဿ ဝစီကမ္မာဒိဘာဝမာသင်္ကတိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ကေသဉ္စိ အသံဝရာနံ သံဝရာနဉ္စ ကမ္မပထတာ နတ္ထိ၊ ကာယဒုစ္စရိတာဒီနဉ္စ ကမ္မပထေဟိ နာနတ္တာဘာဝဒဿနေန ပယောဇနံ နတ္ထိ၊ န စ ဒုစ္စရိတာဒီနံ ဖဿဒွါရာနံ ဝသေန ဥပ္ပတ္တိ ဒီပိတာ၊ န စာယံ ဝိဓိ နိရဝသေသသင်္ဂါဟိကာ၊ ကမ္မာနဉ္စ သင်္ကရော အာပဇ္ဇတိ၊ အဋ္ဌကထာယဉ္စ ပုဗ္ဗာပရဝိရောဓော၊ တသ္မာတိ အတ္ထော. သမာနနာမတာ ကာယကမ္မာဒိတာ. သာမညနာမာဝိဇဟနံ ကာယကမ္မာဒိဘာဝါဝိဇဟနံ. ဥဘယေသန္တိ ကမ္မပထာကမ္မပထာနံ. ဥပ္ပတ္တိပရိယာယဝစနာဘာဝတောတိ ဧတေန ဖဿဒွါရအသံဝရဒွါရာဒီနံ တံဒွါရိကကမ္မာနဉ္စ အတ္ထတော နာနတ္တာဘာဝေပိ တထာ တထာ ပဝတ္တဒေသနာဝသေန တေ ဝိစာရိတာတိ ဒဿေတိ. ‘‘အကုသလံ ကာယကမ္မံ ပဉ္စဖဿဒွါရဝသေန န ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိအာဒိကော ဒုတိယဝိနိစ္ဆယော.

ကာယေ ဝါစာယ စ။ပေ။ သိဒ္ဓိတောတိ ဧတေန စောပနပ္ပတ္တံ အကုသလံ မနောကမ္မံ စောပနံ အပ္ပတ္တတော ဝိသေသေတွာ ဒဿေတုံ ‘‘ကာယဝစီကမ္မ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ န ပန ကာယဝစီကမ္မဘာဝတောတိ ဒဿေတိ. တေန ကာယဝစီဂဟဏံ ယထာဝုတ္တစောပနပ္ပတ္တံ ဧဝ ဝိဘာဝေတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ – ‘‘စောပနပ္ပတ္တံ အကုသလံ ကာယဒွါရေ ဝစီဒွါရေ စ မနောကမ္မံ ဟောတီ’’တိ. တံ-သဒ္ဒေ ဝုတ္တေ ယံ-သဒ္ဒေါ အဗျဘိစာရိတသမ္ဗန္ဓတာယ ဝုတ္တောယေဝ ဟောတီတိ ကတွာ ‘‘ယံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဥပ္ပါဒမတ္တပရိစ္ဆိန္နေနာတိ ဆဖဿဒွါရိကကမ္မေနာတိ အတ္ထော. မတ္တ-သဒ္ဒေန ဝိသေသနိဝတ္တိအတ္ထေန မနောကမ္မတာဝိသေသံ နိဝတ္တေတိ. နိယမဿ ဧဝ-သဒ္ဒဿ အကတတ္တာ ‘‘ကာယဝစီကမ္မမေဝ ဟောတီ’’တိ အဝုတ္တတ္တာ. ဣဒါနိ နိယမာကရဏေန လဒ္ဓဂုဏံ ဒဿေန္တော ‘‘န ပန သဗ္ဗမ္ပီ’’တိအာဒိမာဟ.

‘‘နိယမဿ အကတတ္တာ’’တိအာဒိ ပုရိမနယောတိ အဓိပ္ပေတော. ဝတ္တုအဓိပ္ပါယာနုရောဓိနီ သဒ္ဒပ္ပဝတ္တီတိ သမာသပဒေ ဧကဒေသောပိ အာကဍ္ဎီယတိ အဓိကာရဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယေန ‘‘ကမ္မ-သဒ္ဒမတ္တေန သမ္ဗန္ဓံ ကတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယံ ပန ဝဒန္တီတိအာဒိနာ ဧတ္ထ ပဒကာရမတဿ အယုတ္တတံ ဒဿေတိ. တတ္ထ စေတနာပက္ခိကာနန္တိ ကာယဝစီကမ္မဘူတစေတနာပက္ခိကာနံ. သတန္တိ သမာနာနံ. တံတံဒွါရကမ္မပထာနဉ္စာတိ ဣဒံ ဣမဿ စိတ္တဿ ကမ္မပထဘာဝေန ပဝတ္တံ ကာလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န သဗ္ဗဒါ၊ ကမ္မပထဘာဝေနေဝ ပဝတ္တနတော. စ-သဒ္ဒေန ဝါ အကမ္မပထသင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အထ ဝါ တံတံဒွါရာ စ တံတံဒွါရကမ္မပထာ စ တံတံဒွါရကမ္မပထာတိ ‘‘တံတံဒွါရာ’’တိ ပဒေန အကမ္မပထာနံ သံဝရာနံ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တေန သဘာဝေနာတိ မနောကမ္မဿ ဒွါရဘာဝေန၊ န အတ္တနောတိ အဓိပ္ပါယော. ဧဝမိဓာပီတိ စိတ္တဇနိတော စိတ္တသမ္ပယုတ္တဿ ကမ္မဿ ဒွါရဘာဝေါ စိတ္တေပိ ဥပစရိတောတိ အတ္ထော. ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ အနန္တရပစ္စယဘူတမနောရဟိတဿ စိတ္တဿ အဘာဝတောတိ.

ဒွါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ကမာဘာဝနိယမာဘာဝေ သဗ္ဗာရမ္မဏတာဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သင်္ဂဏှာတိ. န ဟိ။ပေ။ အတ္ထီတိ ပဓာနေ အသမ္ဘဝတော အပ္ပဓာနံ အဓိကရီယတီတိ ဒဿေတိ.