၅. သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၂၉၆. ပဉ္စမေ ပဏ္ဍိတဿ ဘာဝေါ ပဏ္ဍိစ္စံ၊ ဉာဏဿေတံ အဓိဝစနံ. ဂတိမန္တာတိ ဉာဏဂတိယာ သမန္နာဂတာ. ပဏ္ဍိတာတိ ဣမိနာ သဘာဝဉာဏေန သမန္နာဂတတာ ဝုတ္တာ၊ ဗျတ္တာတိ ဣမိနာ ဣတ္ထိကတ္တဗ္ဗေသု ဝိသာရဒပညာယ. တေနာဟ ‘‘ဥပါယညူ ဝိသာရဒါ’’တိ. မေဓာဝိနီတိ ဌာနုပ္ပတ္တိပညာသင်္ခါတာယ တသ္မိံ တသ္မိံ အတ္ထကိစ္စေ ဥပဋ္ဌိတေ ဌာနသော တင်္ခဏေ ဧဝ ဥပ္ပဇ္ဇနပညာယ သမန္နာဂတာ. တေနာဟ ‘‘ဒိဋ္ဌံ ဒိဋ္ဌံ ကရောတီ’’တိ. ဆေကာတိ ယာဂုဘတ္တသမ္ပာဒနာဒီသု နိပုဏာ. ဥဋ္ဌာနဝီရိယသမ္ပန္နာတိ ကာယိကေန ဝီရိယေန သမန္နာဂတာ၊ ယထာ အညာ ကုသီတာ နိသိန္နဋ္ဌာနေ နိသိန္နာဝ ဟောန္တိ၊ ဌိတဋ္ဌာနေ ဌိတာဝ၊ ဧဝံ အဟုတွာ ဝိပ္ဖါရိကေန စိတ္တေန သဗ္ဗကိစ္စံ နိပ္ဖါဒေတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကုမာရိကာယာတိ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ ဟေတုမှိ ဝါ ကရဏဝစနံ. တေနာဟ ‘‘ကုမာရိကာယ ကာရဏာ’’တိ. အာဝဟနံ အာဝါဟော၊ ပရိဂ္ဂဟဘာဝေန ဒါရိကာယ ဂဏှာပနံ၊ တထာ ဒါပနံ ဝိဝါဟော. တေနာဟ ‘‘ဒါရကဿာ’’တိအာဒိ.

၂၉၇-၂၉၈. ဘတ္တပါစနံ သန္ဓာယ ရန္ဓာပနံ ဝုတ္တံ၊ ယဿ ကဿစိ ပါစနံ သန္ဓာယ ပစာပနံ ဝုတ္တံ. ဒုဋ္ဌုံ ကုလံ ဂတာ ဒုဂ္ဂတာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ယတ္ထ ဝါ ဂတာ’’တိအာဒိမာဟ. အာဟရဏံ အာဟာရော. န ဥပါဟဋန္တိ န ဒိန္နံ. ကယော ဂဟဏံ၊ ဝိက္ကယော ဒါနံ. တဒုဘယံ သင်္ဂဏှိတွာ ‘‘ဝေါဟာရော’’တိ ဝုတ္တံ. မဏ္ဍိတပသာဓိတောတိ ဧတ္ထ ဗာဟိရုပကရဏေန အလင်္ကရဏံ မဏ္ဍနံ၊ အဇ္ဈတ္တိကာနံ ကေသာဒီနံယေဝ သဏ္ဌပနံ ပသာဓနံ.

၃၀၀. ‘‘အဗ္ဘုတံ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣမိနာ ဒုက္ကဋံ ဟောတီတိ ဒီပေတိ. ‘‘ပရာဇိတေန ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ အဒေန္တော ဓုရနိက္ခေပေန ကာရေတဗ္ဗော. အစိရကာလေ အဓိကာရော ဧတဿ အတ္ထီတိ အစိရကာလာဓိကာရိကံ၊ သဉ္စရိတ္တံ. ‘‘အစိရကာလာစာရိက’’န္တိ ဝါ ပါဌော၊ အစိရကာလေ အာစာရော အဇ္ဈာစာရော ဧတဿာတိ အစိရကာလာစာရိကံ.

ကိဉ္စာပိ ဧဟိဘိက္ခူပသမ္ပန္နာ စေဝ သရဏဂမနူပသမ္ပန္နာ စ သဉ္စရိတ္တာဒိပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တိ၊ တေသံ ပန န သဗ္ဗကာလိကတ္တာ တေ ဝဇ္ဇေတွာ သဗ္ဗကာလာနုရူပံ တန္တိံ ဌပေန္တော ဘဂဝါ ဣဓာပိ ဉတ္တိစတုတ္ထေနေဝ ကမ္မေန ဥပသမ္ပန္နံ ဘိက္ခုံ ဒဿေတုံ ‘‘တတြ ယွာယံ ဘိက္ခု။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတော ဘိက္ခူ’’တိ ပဒဘာဇနံ အာဟ၊ န ပန နေသံ သဉ္စရိတ္တာဒိအာပဇ္ဇနေ အဘဗ္ဗဘာဝတော. ခီဏာသဝါပိ ဟိ အပ္ပဿုတာ ကိဉ္စာပိ လောကဝဇ္ဇံ နာပဇ္ဇန္တိ၊ ပဏ္ဏတ္တိယံ ပန အကောဝိဒတ္တာ ဝိဟာရကာရံ ကုဋိကာရံ သဟာဂါရံ သဟသေယျန္တိ ဧဝရူပါ ကာယဒွါရေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇန္တိ၊ သဉ္စရိတ္တံ ပဒသောဓမ္မံ ဥတ္တရိဆပ္ပဉ္စဝါစံ ဘူတာရောစနန္တိ ဧဝရူပါ ဝစီဒွါရေ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပနိက္ခိတ္တသာဒိယနဝသေန မနောဒွါရေ ရူပိယပဋိဂ္ဂဟဏာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တိ.

၃၀၁. သဉ္စရဏံ သဉ္စရော၊ သော ဧတဿ အတ္ထီတိ သဉ္စရီ၊ တဿ ဘာဝေါ သဉ္စရိတ္တံ. တေနာဟ ‘‘သဉ္စရဏဘာဝ’’န္တိ၊ ဣတ္ထိပုရိသာနံ အန္တရေ သဉ္စရဏဘာဝန္တိ အတ္ထော. ဇာယတ္တနေ ဇာရတ္တနေတိ စ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ ဇာယဘာဝတ္ထံ ဇာရဘာဝတ္ထန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဇာယဘာဝေတိ ဘရိယဘာဝါယ. ဇာရဘာဝေတိ သာမိကဘာဝါယ. ကိဉ္စာပိ ဣမဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ဇာရီ ဘဝိဿသီ’’တိ ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေန ပဒဘာဇနံ ဝုတ္တံ၊ ဇာရတ္တနေတိ ပန နိဒ္ဒေသဿ ဥဘယလိင်္ဂသာဓာရဏတ္တာ ပုရိသလိင်္ဂဝသေနပိ ယောဇေတွာ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣတ္ထိယာ မတိံ ပုရိသဿ အာရောစေန္တော ဇာရတ္တနေ အာရောစေတီ’’တိအာဒိမာဟ. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘ဇာရော ဘဝိဿသီ’’တိ ဣတ္ထိယာ မတိံ ပုရိသဿ အာရောစေန္တော ဇာရတ္တနေ အာရောစေတိ နာမ. ပါဠိယံ ပန ဣတ္ထိလိင်္ဂဝသေနေဝ ယောဇနာ ကတာ၊ တဒနုသာရေန ပုရိသလိင်္ဂဝသေနပိ သက္ကာ ယောဇေတုန္တိ.

ဣဒါနိ ပါဠိယံ ဝုတ္တနယေနပိ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အပိစာ’’တိအာဒိမာဟ. ပတိ ဘဝိဿသီတိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ‘‘သာမိကော ဘဝိဿသီ’’တိ ပရိယာယဝစနေန ဝိသေသေတွာ ဒဿေတိ. ဣဒဉ္စ ဇာရတ္တနေတိ နိဒ္ဒေသဿ ဥဘယလိင်္ဂသာဓာရဏတ္တာ ဝုတ္တံ. မုဟုတ္တိကာ ဘဝိဿသီတိ အသာမိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဇာရီ ဘဝိဿသီတိ သသာမိကံ သန္ဓာယ. အန္တမသော တင်္ခဏိကာယပီတိ ဣဒံ နိဒဿနမတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဧတေနေဝုပါယေနာ’’တိအာဒိ.

၃၀၃. သေရိဝိဟာရန္တိ သစ္ဆန္ဒစာရံ. အတ္တနော ဝသန္တိ အတ္တနော အာဏံ. ဂေါတ္တန္တိ ဂေါတမဂေါတ္တာဒိကံ ဂေါတ္တံ. ဓမ္မောတိ ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗ္ဗာဇကာဒီနံ၊ တေသံ တေသံ ဝါ ကုလာနံ ဓမ္မော. ဂေါတ္တဝန္တေသု ဂေါတ္တသဒ္ဒေါ၊ ဓမ္မစာရီသု စ ဓမ္မသဒ္ဒေါ ဝတ္တတီတိ အာဟ ‘‘သဂေါတ္တေဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ သဂေါတ္တေဟီတိ သမာနဂေါတ္တေဟိ၊ ဧကဝံသဇာတေဟီတိ အတ္ထော. သဟဓမ္မိကေဟီတိ ဧကဿ သတ္ထုသာသနေ သဟစရိတဗ္ဗဓမ္မေဟိ၊ သမာနကုလဓမ္မေဟိ ဝါ. တေနေဝါဟ ‘‘ဧကံ သတ္ထာရ’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘ဧကံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတေဟီ’’တိ ဣမိနာ ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗ္ဗာဇကာဒယော ဝုတ္တာ၊ ဧကဂဏပရိယာပန္နေဟီတိ မာလာကာရာဒိဧကဂဏပရိယာပန္နေဟိ.

သသာမိကာ သာရက္ခာ. ယဿာ ဂမနေ ရညာ ဒဏ္ဍော ဌပိတော၊ သာ သပရိဒဏ္ဍာ. ပစ္ဆိမာနံ ဒွိန္နန္တိ သာရက္ခသပရိဒဏ္ဍာနံ မိစ္ဆာစာရော ဟောတိ တာသံ သသာမိကဘာဝတော. န ဣတရာသန္တိ ဣတရာသံ မာတုရက္ခိတာဒီနံ အဋ္ဌန္နံ ပုရိသန္တရဂမနေ နတ္ထိ မိစ္ဆာစာရော တာသံ အသာမိကဘာဝတော. ယာ ဟိ သာမိကဿ သန္တကံ ဖဿံ ထေနေတွာ ပရေသံ အဘိရတိံ ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ တာသံ မိစ္ဆာစာရော၊ န စ မာတာဒယော တာသံ ဖဿေ ဣဿရာ. မာတာဒယော ဟိ န အတ္တနာ ဖဿာနုဘဝနတ္ထံ တာ ရက္ခန္တိ၊ ကေဝလံ အနာစာရံ နိသေဓေန္တာ ပုရိသန္တရဂမနံ တာသံ ဝါရေန္တိ. ပုရိသဿ ပန ဧတာသု အဋ္ဌသုပိ ဟောတိယေဝ မိစ္ဆာစာရော မာတာဒီဟိ ယထာ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ သံဝါသံ န ကပ္ပေတိ၊ တထာ ရက္ခိတတ္တာ ပရေသံ ရက္ခိတဂေါပိတံ ဖဿံ ထေနေတွာ ဖုဋ္ဌဘာဝတော.

ဓနေန ကီတာတိ ဘရိယဘာဝတ္ထံ ဓနေန ကီတာ. တေနာဟ ‘‘ယသ္မာ ပနာ’’တိအာဒိ. ဘောဂေနာတိ ဘောဂဟေတု. ဘောဂတ္ထဉှိ ဝသန္တီ ‘‘ဘောဂဝါသိနီ’’တိ ဝုစ္စတိ. လဘိတွာတိ ယော နံ ဝါသေတိ၊ တဿ ဟတ္ထတော လဘိတွာ. ဥဒကပတ္တံ အာမသိတွာ ဂဟိတာ ဩဒပတ္တကိနီ. တေနာဟ ‘‘ဥဘိန္န’’န္တိအာဒိ. ဓဇေန အာဟဋာတိ ဧတ္ထ ဓဇယောဂတော သေနာဝ ဓဇသဒ္ဒေန ဝုတ္တာ၊ ဥဿိတဒ္ဓဇာယ သေနာယ အာဟဋာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ဥဿိတဒ္ဓဇာယာ’’တိအာဒိ.

၃၀၅. ဗဟိဒ္ဓါ ဝိမဋ္ဌံ နာမ ဟောတီတိ အညတ္ထ အာရောစိတံ နာမ ဟောတိ. တံ ကိရိယံ သမ္ပာဒေဿတီတိ တဿာ အာရောစေတွာ တံ ကိစ္စံ သမ္ပာဒေတု ဝါ မာ ဝါ၊ တံကိရိယာသမ္ပာဒနေ ယောဂျတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဒါရကံ ဒါရိကဉ္စ အဇာနာပေတွာ တေသံ မာတာပိတုအာဒီဟိ မာတာပိတုအာဒီနံယေဝ သန္တိကံ သာသနေ ပေသိတေပိ ဟရဏဝီမံသနပစ္စာဟရဏသင်္ခါတာယ တိဝင်္ဂသမ္ပတ္တိယာ သံဃာဒိသေသော ဟောတိယေဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယံ ဥဒ္ဒိဿ သာသနံ ပေသိတံ၊ တံယေဝ သန္ဓာယ တဿာ မာတုအာဒီနံ အာရောစိတေ ဝတ္ထုနော ဧကတ္တာ မာတုအာဒယောပိ ခေတ္တမေဝါတိ ခေတ္တမေဝ ဩတိဏ္ဏဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိအာဒိ ဥဒါဟဋံ. ဣမိနာ သမေတီတိ ဧတ္ထာယမဓိပ္ပါယော – ယထာ သယံ အနာရောစေတွာ အညေန အန္တေဝါသိအာဒိနာ အာရောစာပေန္တဿ ဝိသင်္ကေတော နတ္ထိ၊ ဧဝံ တဿာ သယံ အနာရောစေတွာ အာရောစနတ္ထံ မာတုအာဒီနံ ဝဒန္တဿပိ နတ္ထိ ဝိသင်္ကေတောတိ. ဃရံ နယတီတိ ဃရဏီ. မူလဋ္ဌာနဉ္စ ဝသေနာတိ ဧတ္ထ ပုရိသဿ မာတုအာဒယော သာသနပေသနေ မူလဘူတတ္တာ ‘‘မူလဋ္ဌာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. မာတုရက္ခိတာယ မာတာ ဘိက္ခုံ ပဟိဏတီတိ ဧတ္ထ အတ္တနော ဝါ ဓီတု သန္တိကံ ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဘရိယာ ဟောတူ’’တိ ဘိက္ခုံ ပဟိဏတိ၊ ပုရိသဿ ဝါ သန္တိကံ ‘‘မမ ဓီတာ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘရိယာ ဟောတူ’’တိ ပဟိဏတီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယတ္တာတိ ပဌမသံဃာဒိသေသေ ဝုတ္တနယတ္တာ.

၃၃၈. ဧတ္တောဝ ပက္ကမတီတိ ပုန အာဂန္တွာ အာဏာပကဿ အနာရောစေတွာ တတောယေဝ ပက္ကမတိ. အညေန ကရဏီယေနာတိ ဂမနဟေတုဝိသုဒ္ဓိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တေနေဝ ပန ကရဏီယေန ဂန္တွာပိ ကိဉ္စိ အနာရောစေန္တော န ဝီမံသတိ နာမ. အနဘိနန္ဒိတွာတိ ဣဒံ တထာ ပဋိပဇ္ဇမာနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ သတိပိ အဘိနန္ဒနေ သာသနံ အနာရောစေန္တော ပန န ဝီမံသတိ နာမ. တတိယပဒေ ဝုတ္တနယေနာတိ ‘‘သော တဿာ ဝစနံ အနဘိနန္ဒိတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေန. ဝတ္ထုဂဏနာယာတိ သမ္ဗဟုလာနံ ဣတ္ထိပုရိသာနံ သမဘာဝေ သတိ ဒွိန္နံ ဒွိန္နံ ဣတ္ထိပုရိသဝတ္ထူနံ ဂဏနာယ. သစေ ပန ဧကတော အဓိကာ ဟောန္တိ၊ အဓိကာနံ ဂဏနာယ အာပတ္တိဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

၃၃၉-၃၄၀. ပါဠိယံ စတုတ္ထဝါရေ အသတိပိ ‘‘ဂစ္ဆန္တော န သမ္ပာဒေတိ၊ အာဂစ္ဆန္တော ဝိသံဝါဒေတိ၊ အနာပတ္တီ’’တိ ဣဒံ အတ္ထတော အာပန္နမေဝါတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘စတုတ္ထေ အနာပတ္တီ’’တိ. ကာရုကာနန္တိ ဝဍ္ဎကီအာဒီနံ. တစ္ဆကအယောကာရတန္တဝါယရဇကနှာပိတကာ ပဉ္စ ကာရဝေါ ‘‘ကာရုကာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ဧဝရူပေန။ပေ။ အနာပတ္တီတိ တာဒိသံ ဂိဟိဝေယျာဝစ္စမ္ပိ န ဟောတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ.

ကာယတော သမုဋ္ဌာတီတိ ပဏ္ဏတ္တိံ ဝါ အလံဝစနီယဘာဝံ ဝါ အဇာနန္တဿ ကာယတော သမုဋ္ဌာတိ. ဝါစတော သမုဋ္ဌာတီတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ကာယဝါစတော သမုဋ္ဌာတီတိ ပဏ္ဏတ္တိံ ဇာနိတွာ အလံဝစနီယဘာဝံ အဇာနန္တဿပိ ကာယဝါစတော သမုဋ္ဌာတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အလံဝစနီယာ ဟောန္တီတိ ဒေသစာရိတ္တဝသေန ပဏ္ဏဒါနာဒိနာ ပရိစ္စတ္တာ ဟောန္တိ. ပဏ္ဏတ္တိံ ပန ဇာနိတွာတိ ဧတ္ထ အလံဝစနီယဘာဝံ ဝါတိ စ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနေဝ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ‘‘တဒုဘယံ ပန ဇာနိတွာ ဧတေဟေဝ တီဟိ နယေဟိ သမာပဇ္ဇန္တဿ တာနေဝ တီဏိ တဒုဘယဇာနနစိတ္တေန သစိတ္တကာနိ ဟောန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ပဏ္ဏတ္တိဇာနနစိတ္တေနာတိ ဧတ္ထာပိ တဒုဘယဇာနနံ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဘိက္ခုံ အဇာနာပေတွာ အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ ပဏ္ဏေ လိခိတွာ ဒိန္နံ ဟရန္တဿပိ အာပတ္တိ ဟောတိ၊ ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ အစိတ္တကတ္တာတိ န ဂဟေတဗ္ဗံ. ပါဠိယံ ပန ‘‘အာရောစေတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ အဋ္ဌကထာယဉ္စ တတ္ထ တတ္ထ အာရောစနဿေဝ ဒဿိတတ္တာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ အာရောစေန္တဿေဝ အာပတ္တိ ဟောတီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ.

၃၄၁. ဒုဋ္ဌုလ္လာဒီသုပီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သဉ္စရိတ္တမ္ပိ သင်္ဂဏှာတိ. ဧတ္ထ ပန ကိဉ္စာပိ ဣတ္ထီ နာမ မနုဿိတ္ထီ၊ န ယက္ခီ၊ န ပေတီ၊ န တိရစ္ဆာနဂတာ၊ ပုရိသော နာမ မနုဿပုရိသော၊ န ယက္ခောတိအာဒိ န ဝုတ္တံ၊ တထာပိ မနုဿဇာတိကာဝ ဣတ္ထိပုရိသာ ဣဓ အဓိပ္ပေတာ. တသ္မာ ယေသု သဉ္စရိတ္တံ သမာပဇ္ဇတိ၊ တေသံ မနုဿဇာတိကတာ၊ န နာလံဝစနီယတာ၊ ပဋိဂ္ဂဏှနဝီမံသနပစ္စာဟရဏာနီတိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စင်္ဂါနိ.

သဉ္စရိတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.