၄. စတုတ္ထပါရာဇိကံ

စတုသစ္စဝိဒူတိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ သမာဟဋာနိ စတုသစ္စံ၊ တံ အဝေဒိ ပဋိဝိဇ္ဈီတိ စတုသစ္စဝိဒူ. သတိပိ သာဝကာနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနဉ္စ စတုသစ္စဝိဒုဘာဝေ အနညပုဗ္ဗကတ္တာ ဘဂဝတော စတုသစ္စဒဿနဿ တတ္ထ စ သဗ္ဗညုတာယ ဗလေသု စ ဝသီဘာဝဿ ပတ္တိတော ပရသန္တာနေသု ပသာရိတဘာဝေန ပါကဋတ္တာ စ ဘဂဝါဝ ဝိသေသေန ‘‘စတုသစ္စဝိဒူ’’တိ ထောမနံ အရဟတိ.

ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယဘိက္ခုဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

၁၉၃. အဓိဋ္ဌေမာတိ သံဝိဒဟာမ. ဒူတကမ္မန္တိ ဂိဟီနံ ပဏ္ဏံ ဝါ သာသနံ ဝါ ဂဟေတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဂမနံ. ဣရိယာပထံ သဏ္ဌပေတွာတိ ပဓာနာနုရူပံ ကတွာ. ပုစ္ဆန္တာနံ ဝါတိ ‘‘အယျာ သန္တဣရိယာပထာ အတိဝိယ ဥပသန္တာ၊ ကတရံ ဝိသေသမဓိဂစ္ဆိံသူ’’တိ ပုစ္ဆန္တာနံ. အနာဂတသမ္ဗန္ဓေ ပန အသတီတိ ‘‘ဘာသိတော ဘဝိဿတီ’’တိ ပါဌသေသံ ကတွာ အနာဂတသမ္ဗန္ဓေ အသတိ. ‘‘ဘာသိတော’’တိ အတီတဝစနံ ကထံ အနာဂတဝစနေန သမ္ဗန္ဓမုပဂစ္ဆတီတိ အာဟ ‘‘လက္ခဏံ ပန သဒ္ဒသတ္ထတော ပရိယေသိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဤဒိသေ ဟိ ဌာနေ ‘‘ဓာတုသမ္ဗန္ဓေ ပစ္စယာ’’တိ ဣမိနာ လက္ခဏေန ဓာတွတ္ထသမ္ဗန္ဓေ သတိ အယထာကာလဝိဟိတာပိ ပစ္စယာ သာဓဝေါ ဘဝန္တီတိ သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူ ဝဒန္တိ.

၁၉၄. ဝဏ္ဏဝါတိ ဣမိနာ သကလသရီရာနုဂတဝဏ္ဏဿ မနာပတာ ဝုတ္တာ. ပသန္နမုခဝဏ္ဏာတိ ဣမိနာ သကလသရီရဝဏ္ဏတောပိ အဓိကတရံ မုခဝဏ္ဏဿ မနာပတာ ဝုတ္တာ. ဝိပ္ပသန္နဆဝိဝဏ္ဏာတိ ဣမိနာ ပန ဝိဇ္ဇမာနဿေဝ သရီရဝဏ္ဏဿ အတိဝိယ ပသန္နတာ ဝုတ္တာ. ယသ္မာ ဣန္ဒြိယာနံ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရဏတ္တံ ဝါ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘အဘိနိဝိဋ္ဌောကာသဿ ပရိပုဏ္ဏတ္တာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဆဋ္ဌဿ အဘိနိဝိဋ္ဌောကာသော ဟဒယဝတ္ထု၊ ပဉ္စပသာဒါနံ အဘိနိဝိဋ္ဌောကာသဿ ပရိပုဏ္ဏတာဝစနေနေဝ ဟဒယဝတ္ထုအာဒိသကလသရီရဿ ပရိပုဏ္ဏတာ ဒဿိတာယေဝ ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘မနစ္ဆဋ္ဌာနံ ဣန္ဒြိယာန’’န္တိ. ယထာ တန္တိ ဧတ္ထ တန္တိ နိပါတမတ္တံ. ဘန္တမိဂပ္ပဋိဘာဂါတိ ကတ္တဗ္ဗာကတ္တဗ္ဗဿ အဇာနနတော ဘန္တမိဂသဒိသာ. စတုစက္ကန္တိ စတုဣရိယာပထံ. ဣရိယာပထော ဟိ ဣဓ ပဝတ္တနဋ္ဌေန ‘‘စက္က’’န္တိ အဓိပ္ပေတော. နဝဒွါရန္တိ နဝဟိ ဝဏမုခေဟိ နဝဒွါရံ. ဒုက္ခန္တိ သီသရောဂါဒိဒုက္ခံ. သဗ္ဗကိစ္စေသူတိ ပတ္တပစနစီဝရရဇနယောဂဋ္ဌာနာဒိကိစ္စေသု. ယာပေတုန္တိ ဝဟိတုံ ပဝတ္တေတုံ. တေနာဟ ‘‘ဂမေတု’’န္တိ.

၁၉၅. သန္တောတိ ဣမိနာ တေသံ ဝိဇ္ဇမာနတံ ဒဿေတိ၊ သံဝိဇ္ဇမာနာတိ ဣမိနာ ပန တေသံ ဥပလဗ္ဘမာနတံ ဒဿေတိ. တေနာဟ – ‘‘အတ္ထိ စေဝ ဥပလဗ္ဘန္တိ စာ’’တိ. ဥပလဗ္ဘန္တီတိ ဒိဿန္တိ၊ ဉာယန္တီတိ အတ္ထော. ပန္ထဒူဟနကမ္မန္တိ ပန္ထဃာတနကမ္မံ. ဟနန္တောတိ မာရေန္တော. ဃာတေန္တောတိ မာရာပေန္တော. အထ ဝါ ဟနန္တောတိ ဗန္ဓနတာဠနာဒီဟိ ဟိံသန္တော. ဃာတေန္တောတိ မာရေန္တော. ဆိန္ဒန္တောတိ ပရေသံ ဟတ္ထာဒီနိ ဆိန္ဒန္တော. ပစန္တောတိ ဒဏ္ဍေန ဥပ္ပီဠေန္တော. ပစနဉှေတ္ထ ဒဟနံ ဝိဗာဓနံ အဓိပ္ပေတံ. ပစန္တောတိ ဝါ တဇ္ဇေန္တော တာသေန္တော. အထ ဝါ ပစန္တောတိ ဂါမေသု အဂ္ဂိပါတနဝသေန ဂေဟာဒီနိ ဈာပေတွာ တတ္ထ အဇေဠကာဒီနိ ပစန္တော.

ယေ သိက္ခာပဒေသု ဗဟုလဂါရဝါ န ဟောန္တိ အာပတ္တိဝီတိက္ကမဗဟုလာ၊ တေ သိက္ခာပဒေသု အတိဗ္ဗဂါရဝါ. ဥဒ္ဓတေတိ အကပ္ပိယေ ကပ္ပိယသညိတာယ ကပ္ပိယေ အကပ္ပိယသညိတာယ အဝဇ္ဇေ ဝဇ္ဇသညိတာယ ဝဇ္ဇေ အဝဇ္ဇသညိတာယ စ ဥဒ္ဓစ္စပကတိကေ. ဥန္နဠေတိ ဥဂ္ဂတနဠေ၊ ဥဋ္ဌိတတုစ္ဆမာနေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. စပလေတိ ပတ္တစီဝရမဏ္ဍနာဒိနာ စာပလ္လေန ယုတ္တေ. မုခရေတိ မုခခရေ၊ ခရဝစနေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဝိကိဏ္ဏဝါစေတိ အသံယတဝစနေ ဒိဝသမ္ပိ နိရတ္ထကဝစနပ္ပလာပိနေ. မုဋ္ဌာ နဋ္ဌာ သတိ ဧတေသန္တိ မုဋ္ဌဿတီ၊ သတိဝိရဟိတေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အသမ္ပဇာနေတိ နိပ္ပညေ. ပါကတိန္ဒြိယေတိ သံဝရာဘာဝေန ဂိဟိကာလေ ဝိယ ဝိဝဋဣန္ဒြိယေ. အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ပရိစ္စတ္တကေတိ ဓမ္မေန အာမိသေန စ အသင်္ဂဟေတွာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ပရိစ္စတ္တေ အနာထေ အပ္ပတိဋ္ဌေ. လာဘဂရုကေတိ ပစ္စယဂရုကေ.

ဣရိယာပထသဏ္ဌပနာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ပစ္စယပဋိသေဝနသာမန္တဇပ္ပါနံ ဂဟဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မဟာနိဒ္ဒေသေ (မဟာနိ. ၈၇) ဟိ ဣရိယာပထသဏ္ဌပနပစ္စယပဋိသေဝနသာမန္တဇပ္ပနဝသေန တိဝိဓံ ကုဟကဝတ္ထု အာဂတံ. တတ္ထ ပါပိစ္ဆဿေဝ သတော သမ္ဘာဝနာဓိပ္ပါယကတေန ဣရိယာပထေန ဝိမှာပနံ ဣရိယာပထသဏ္ဌပနသင်္ခါတံ ကုဟကဝတ္ထု. တထာ စီဝရာဒီဟိ နိမန္တိတဿ တဒတ္ထိကဿေဝ သတော ပါပိစ္ဆတံ နိဿာယ ပဋိက္ခေပနေန တေ စ ဂဟပတိကေ အတ္တနိ သုပ္ပတိဋ္ဌိတသဒ္ဓေ ဉတွာ ပုန တေသံ ‘‘အဟော အယျော အပ္ပိစ္ဆော၊ န ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှိတုံ ဣစ္ဆတိ၊ သုလဒ္ဓံ ဝတ နော အဿ၊ သစေ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာ’’တိ နာနာဝိဓေဟိ ဥပါယေဟိ ပဏီတာနိ စီဝရာဒီနိ ဥပနေန္တာနံ တဒနုဂ္ဂဟကာမတံယေဝ အာဝိကတွာ ပဋိဂ္ဂဟဏေန စ တတော ပဘုတိ အသီတိသကဋဘာရေဟိ ဥပနာမနဟေတုဘူတံ ဝိမှာပနံ ပစ္စယပဋိသေဝနသင်္ခါတံ ကုဟကဝတ္ထူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ပါပိစ္ဆဿေဝ ပန သတော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာဓိဂမပရိဒီပနဝါစာယ တထာ တထာ ဝိမှာပနံ သာမန္တဇပ္ပနသင်္ခါတံ ကုဟကဝတ္ထူတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. စိတ္တလပဗ္ဗတာဒိဝိဟာရော လောကသမ္မတသေနာသနံ နာမ. လောကသမ္မတ ။ပေ။ ဥပါယေဟိ သံဝဏ္ဏိယမာနဂုဏောတိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိပါစေတုန္တိ ပရိဏာမေတုံ. သုဒ္ဓစိတ္တေန အတ္တနော ဂန္ထဓုရာဒိကမ္မံ ကတွာ ဝိစရန္တာနံ တမ္မူလကပစ္စယပရိဘောဂေ ဒေါသာဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ယေ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဘိက္ခာစာရေ အသမ္ပဇ္ဇမာနေတိ ဂေါစရဂါမေ ဘိက္ခာယ စရိတွာ လဘိတဗ္ဗပိဏ္ဍပါတေ အသမ္ပဇ္ဇန္တေ. တေ စ ဝတ္တသီသေန သဗ္ဗမ္ပေတံ ကရောန္တိ၊ န လာဘနိမိတ္တံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တန္တိပဝေဏိဃဋနကာ သာသနဇောတကာ’’တိ.

ကိစ္ဆေနာတိ န ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ စတ္တာရောပိ မဂ္ဂါ သုခါပဋိပဒါဝ ဟောန္တိ၊ ပါရမီပူရဏကာလေ ပန သရာဂဒေါသမောဟဿေဝ သတော အာဂတာနံ ယာစကာနံ အလင်္ကတပ္ပဋိယတ္တံ သီသံ ကန္တိတွာ ဂလလောဟိတံ နီဟရိတွာ သုအဉ္ဇိတာနိ အက္ခီနိ ဥပ္ပါဋေတွာ ကုလဝံသပ္ပတိဋ္ဌာပကံ ပုတ္တံ မနာပစာရိနိံ ဘရိယန္တိ ဧဝမာဒီနိ ဒေန္တဿ အညာနိပိ ခန္တိဝါဒီသဒိသေသု အတ္တဘာဝေသု ဆေဇ္ဇဘေဇ္ဇာဒီနိ ပါပုဏန္တဿ အာဂမနီယပဋိပဒံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ကသိရေနာတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ.

ဧကဿေဝ ဒါတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ ဂရုဘာဝတော ‘‘ဂရုဘဏ္ဍာနီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ သဗ္ဗေသံ ဘာဇေတွာပိ ဂဟေတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ ‘‘ဂရုပရိက္ခာရာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. သာဓာရဏပရိက္ခာရဘာဝေနာတိ သံဃိကတ္တာ သဗ္ဗဘိက္ခုသာဓာရဏပရိက္ခာရဘာဝေန. သင်္ဂဏှာတိ ဥပလာပေတီတိ ဣဒံ အထေယျစိတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ – ‘‘တထာဘာဝတော ထေနေတွာ’’တိ၊ အဝိဿဇ္ဇိယအဝေဘင်္ဂိယဘာဝတော ထေနေတွာတိ အတ္ထော. ဂရုဘဏ္ဍဉှိ ကုလသင်္ဂဟတ္ထာယ ဝိဿဇ္ဇေန္တော ဝိဘဇန္တော စ တဿ အဝိဿဇ္ဇိယအဝဧဘင်္ဂိယဘာဝံ ထေနေတိ. ကုလဒူသကဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတီတိ ဧတ္ထ ‘‘ယော ဝိဿဇ္ဇေယျ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ဝိဿဇ္ဇနပစ္စယာ ထုလ္လစ္စယေနပိ န မုစ္စတိ.

အသန္တန္တိ အဝိဇ္ဇမာနံ. အဘူတန္တိ အနုပ္ပန္နံ. အနုပ္ပန္နတ္တာ ဟိ တဿ တံ အသန္တန္တိ. ပုရိမဿ ပစ္ဆိမံ ကာရဏဝစနံ. ဥလ္လပတီတိ ဥဂ္ဂတာယုကော လပတိ. သီလဉှိ ဘိက္ခုနော အာယု၊ တံ တဿ တထာလပနသမကာလမေဝ ဝိဂစ္ဆတိ. အသန္တသမ္ဘာဝနာယာတိ အတ္တနော အဝိဇ္ဇမာနဂုဏေဟိ သမ္ဘာဝနာယ. ဧဝဉှိ ဂဏှတာ။ပေ။ ထေနေတွာ ဂဟိတာ ဟောန္တီတိ ဧတ္ထ အသန္တသမ္ဘာဝနာယ ရဋ္ဌပိဏ္ဍဿ ထေနေတွာ ဂဟိတတ္တာ လောကုတ္တရဓမ္မောပိ ထေနိတောယေဝ ဟောတိ. ကိတဝဿေဝါတိ ကိတဝဿ သကုဏဂ္ဂဟဏမိဝ. ကေရာဋိကဿာတိ သဌဿ. ဂေါတ္တံ ဝုစ္စတိ သာဓာရဏနာမံ၊ မတ္တ-သဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌော၊ တသ္မာ သမဏာတိ ဂေါတ္တမတ္တံ အနုဘဝန္တိ ဓာရေန္တီတိ ဂေါတြဘုနော၊ နာမမတ္တသမဏာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယဘိက္ခုဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အဓိမာနဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

၁၉၆. ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂေဟိ ဉာတမရိယာဒါယ ဧဝ ဇာနနတော အညာ အဂ္ဂမဂ္ဂပညာ၊ တဿာ ဖလဘာဝတော အဂ္ဂဖလပညာ တံသဟဂတာ သမ္မာသင်္ကပ္ပါဒယော စ အညာတိ ဝုတ္တာတိ အာဟ ‘‘အညံ ဗျာကရိံသူတိ အရဟတ္တံ ဗျာကရိံသူ’’တိ. အရိယသာဝကဿ တာဝ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ ပဟီနာဓိမာနပစ္စယတ္တာ နုပ္ပဇ္ဇတိ. သီလဝတောပိ။ပေ။ နုပ္ပဇ္ဇတိ အကာရကဘာဝတော. တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာတိ ကလာပသမ္မသနဝသေန တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ. အာရဒ္ဓဝိပဿကဿာတိ ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿနာယ အာရဒ္ဓဝိပဿကဿ. သုဒ္ဓသမထလာဘီ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ အကတွာပိ ကိလေသသမုဒါစာရံ အပဿန္တော ကေဝလံ အညာဏဗလေန ‘‘အရိယောဟမသ္မီ’’တိ မညတီတိ အာဟ ‘‘သုဒ္ဓသမထလာဘိံ ဝါ’’တိ. ‘‘အရဟာ အဟ’’န္တိ မညတိ ဥစ္စဝါလင်္ကဝါသီ မဟာနာဂတ္ထေရော ဝိယ.

တလင်္ဂရဝါသီ ဓမ္မဒိန္နတ္ထေရော ကိရ နာမ ဧကော ပဘိန္နပ္ပဋိသမ္ဘိဒေါ မဟာခီဏာသဝေါ မဟတော ဘိက္ခုသံဃဿ ဩဝါဒဒါယကော အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ အတ္တနော ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသီဒိတွာ ‘‘ကိန္နု ခေါ အမှာကံ အာစရိယဿ ဥစ္စဝါလင်္ကဝါသီမဟာနာဂတ္ထေရဿ သမဏဘာဝကိစ္စံ မတ္ထကပ္ပတ္တံ၊ နော’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ပုထုဇ္ဇနဘာဝမေဝဿ ဒိသွာ ‘‘မယိ အဂစ္ဆန္တေ ပုထုဇ္ဇနကာလကိရိယမေဝ ကရိဿတီ’’တိ စ ဉတွာ ဣဒ္ဓိယာ ဝေဟာသံ ဥပ္ပတိတွာ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နဿ ထေရဿ သမီပေ ဩရောဟိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဝတ္တံ ဒဿေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော ဓမ္မဒိန္န၊ အကာလေ အာဂတောသီ’’တိ စ ဝုတ္တော ‘‘ပဉှံ၊ ဘန္တေ၊ ပုစ္ဆိတုံ အာဂတောမှီ’’တိ အာဟ. တတော ‘‘ပုစ္ဆာဝုသော၊ ဇာနမာနာ ကထယိဿာမာ’’တိ ဝုတ္တော ပဉှသဟဿံ ပုစ္ဆိ. ထေရော ပုစ္ဆိတံ ပုစ္ဆိတံ ပဉှံ အသဇ္ဇမာနောဝ ကထေသိ. တတော ‘‘အတိတိက္ခံ ဝေါ၊ ဘန္တေ၊ ဉာဏံ၊ ကဒါ တုမှေဟိ အယံ ဓမ္မော အဓိဂတော’’တိ ဝုတ္တော ‘‘ဣတော သဋ္ဌိဝဿကာလေ၊ အာဝုသော’’တိ အာဟ. သမာဓိမှိ၊ ဘန္တေ၊ ဝဠဉ္ဇေထာတိ. န ဣဒံ၊ အာဝုသော၊ ဘာရိယန္တိ. တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဧကံ ဟတ္ထိံ မာပေထာတိ. ထေရော သဗ္ဗသေတံ ဟတ္ထိံ မာပေသိ. ဣဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ယထာ အယံ ဟတ္ထီ အဉ္ဇိတကဏ္ဏော ပသာရိတနင်္ဂုဋ္ဌော သောဏ္ဍံ မုခေ ပက္ခိပိတွာ ဘေရဝံ ကောဉ္စနာဒံ ကရောန္တော တုမှာကံ အဘိမုခံ အာဂစ္ဆတိ၊ တထာ နံ ကရောထာတိ. ထေရော တထာ ကတွာ ဝေဂေန အာဂစ္ဆတော ဟတ္ထိဿ ဘေရဝံ အာကာရံ ဒိသွာ ဥဋ္ဌာယ ပလာယိတုံ အာရဒ္ဓေါ. တမေနံ ခီဏာသဝတ္ထေရော ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ စီဝရကဏ္ဏေ ဂဟေတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ခီဏာသဝဿ သာရဇ္ဇံ နာမ ဟောတီ’’တိ အာဟ. သော တသ္မိံ ကာလေ အတ္တနော ပုထုဇ္ဇနဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အဝဿယော မေ၊ အာဝုသော၊ ဓမ္မဒိန္န ဟောဟီ’’တိ ဝတွာ ပါဒမူလေ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိ. ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှာကံ အဝဿယော ဘဝိဿာမိစ္စေဝါဟံ အာဂတော၊ မာ စိန္တယိတ္ထာ’’တိ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေသိ. ထေရော ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ စင်္ကမံ ဩရုယှ တတိယေ ပဒဝါရေ အဂ္ဂဖလံ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ထေရော ကိရ ဒေါသစရိတော အဟောသိ.

အဓိမာနဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သဝိဘင်္ဂသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၁၉၇-၁၉၈. ယသ္မာ ပနာတိအာဒိ ‘‘အသန္တံ အဘူတံ အသံဝိဇ္ဇမာန’’န္တိ ဧတေသံ ကာရဏဝစနံ. တတ္ထ ယန္တိ ယံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ. အနဘိဇာနန္တိ အတ္တနိ အတ္ထိဘာဝံ အဇာနန္တော. သမုဒါစရတီတိ ‘‘အတ္ထိ မယှံ ဧသ ဓမ္မော’’တိ ကထေတိ ဇာနာပေတိ ဝါ. ‘‘အသန္တံ အဘူတ’’န္တိ ဣမဿ ကာရဏဝစနံ သန္တာနေ အနုပ္ပန္နောတိ. ဉာဏေန စ အသစ္ဆိကတောတိ ဣဒံ ပန ‘‘အသံဝိဇ္ဇမာန’’န္တိ ဧတဿ ကာရဏဝစနံ. ပကတိမနုဿေဟိ ဥတ္တရိတရာနံ ဗုဒ္ဓါဒိဥတ္တမပုရိသာနံ အဓိဂမဓမ္မော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မောတိ အာဟ ‘‘ဥတ္တရိမနုဿာန’’န္တိအာဒိ. တန္တိ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ. အထ ပဒဘာဇနေ ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော ကသ္မာ ကတောတိ အာဟ ‘‘ပဒဘာဇနေ ပနာ’’တိအာဒိ. ကိဉ္စာပိ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော အဗျာကတောပိ ဟောတိ၊ အာရောဂျဋ္ဌေန ပန ဗာဟိတိကသုတ္တေ ဝိယ ‘‘ကုသလေ ဓမ္မေ’’တိ ဝုတ္တံ. အဿာတိ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဿ. ခဏလယမုဟုတ္တ-သဒ္ဒါ အညတ္ထ ဘိန္နတ္ထာပိ ဟောန္တိ၊ ဣဓ ပန ခဏပရိယာယဝသေနေဝ ‘‘တံ ခဏံ တံ လယံ တံ မုဟုတ္တ’’န္တိ ပါဠိယံ ဝုတ္တံ.

အဓိဂန္တဗ္ဗတော အဓိဂမော၊ ဈာနာဒိ၊ အဓိဂမဿ ပုစ္ဆာ အဓိဂမပုစ္ဆာ. တေနာဟ ‘‘ဈာနဝိမောက္ခာဒီသူ’’တိအာဒိ. ဥပါယပုစ္ဆာတိ အဓိဂမုပါယပုစ္ဆာ. ကိန္တီတိ ကေန ပကာရေန၊ ကေန ဝိဓိနာတိ အတ္ထော. ကတမေသံ တွံ ဓမ္မာနံ လာဘီတိ ဣဒံ ပန ပုဗ္ဗေ ‘‘ကိံ တေ အဓိဂတ’’န္တိ အနိဒ္ဓါရိတဘေဒါ ဈာနာဒိဝိသေသာ ပုစ္ဆိတာတိ ဣဒါနိ တေသံ နိဒ္ဓါရေတွာ ပုစ္ဆနာကာရဒဿနံ.

တသ္မာတိ ယသ္မာ ယထာဝုတ္တေဟိ ဆဟာကာရေဟိ အဓိဂမဗျာကရဏံ သောဓေတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ. ဧတ္တာဝတာဝါတိ ဧတ္တကေန ဗျာကရဏမတ္တေနေဝ န သက္ကာတဗ္ဗော. ဗျာကရဏဉှိ ဧကစ္စဿ အယာထာဝတောပိ ဟောတီတိ. ဣမေသု ပန ဆသု ဌာနေသု သောဓနတ္ထံ ဝတ္တဗ္ဗောတိ ယထာ နာမ ဇာတရူပပတိရူပကမ္ပိ ဇာတရူပံ ဝိယ ခါယတီတိ ဇာတရူပံ နိဃံသနတာပနစ္ဆေဒနေဟိ သောဓေတဗ္ဗံ၊ ဧဝမေဝ ဣမေသု ဣဒါနေဝ ဝုတ္တေသု ဆသု ဌာနေသု ပက္ခိပိတွာ သောဓနတ္ထံ ဝတ္တဗ္ဗော. ဝိမောက္ခာဒီသူတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သမာဓိသမာပတ္တိဉာဏဒဿနမဂ္ဂဘာဝနာဖလသစ္ဆိကိရိယာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. ပါကဋော ဟောတီတိ အဓိဂတဝိသေသဿ သတိသမ္မောသာဘာဝတော. သေသပုစ္ဆာသုပိ ပါကဋော ဟောတီတိ ပဒေ ဧသေဝ နယော.

သဗ္ဗေသဉှိ အတ္တနာ အဓိဂတမဂ္ဂေန ပဟီနကိလေသာ ပါကဋာ ဟောန္တီတိ ဣဒံ ယေဘုယျဝသေန ဝုတ္တံ. ကဿစိ ဟိ အတ္တနာ အဓိဂတမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသေသု သန္ဒေဟော ဥပ္ပဇ္ဇတိယေဝ မဟာနာမဿ သက္ကဿ ဝိယ. သော ဟိ သကဒါဂါမီ သမာနောပိ ‘‘တဿ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝံ ဟောတိ ‘ကော သု နာမ မေ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ အပ္ပဟီနော၊ ယေန မေ ဧကဒါ လောဘဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဒေါသဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ မောဟဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တီ’’’တိ (မ. နိ. ၁.၁၇၅) ဘဂဝန္တံ ပုစ္ဆိ. အယံ ကိရ ရာဇာ သကဒါဂါမိမဂ္ဂေန လောဘဒေါသမောဟာ နိရဝသေသာ ပဟီယန္တီတိ သညီ အဟောသိ. ကိံ အရိယသာဝကဿ ဧဝံ သန္ဒေဟော ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ? အာမ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ကသ္မာ? ပဏ္ဏတ္တိယံ အကောဝိဒတ္တာ. ‘‘အယံ ကိလေသော အသုကမဂ္ဂဝဇ္ဈော’’တိ ဣမိဿာ ပဏ္ဏတ္တိယာ အကောဝိဒဿ ဟိ အရိယသာဝကဿ ဧဝံ ဟောတိ. ကိံ တဿ ပစ္စဝေက္ခဏာ နတ္ထီတိ? အတ္ထိ၊ သာ ပန န သဗ္ဗေသံ ပရိပုဏ္ဏာ ဟောတိ. ဧကော ဟိ ပဟီနကိလေသမေဝ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ဧကော အဝသိဋ္ဌကိလေသမေဝ၊ ဧကော မဂ္ဂမေဝ၊ ဧကော ဖလမေဝ၊ ဧကော နိဗ္ဗာနမေဝ. ဣမာသု ပန ပဉ္စသု ပစ္စဝေက္ခဏာသု ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ နော လဒ္ဓုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဣတိ ယဿ ပစ္စဝေက္ခဏာ န ပရိပုဏ္ဏာ၊ တဿ မဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသပဏ္ဏတ္တိယံ အကောဝိဒတ္တာ ဧဝံ ဟောတိ. ဥဂ္ဂဟပရိပုစ္ဆာကုသလာတိ သဇ္ဈာယမဂ္ဂသံဝဏ္ဏနာသု နိပုဏာ.

ယာယ ပဋိပဒါယ ယဿ အရိယမဂ္ဂေါ အာဂစ္ဆတိ၊ သာ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိ အာဂမနပဋိပဒါ. သောဓေတဗ္ဗာတိ သုဒ္ဓါ ဥဒါဟု န သုဒ္ဓါတိ ဝိစာရဏဝသေန သောဓေတဗ္ဗာ. န သုဇ္ဈတီတိ တတ္ထ တတ္ထ ပမာဒပဋိပတ္တိသဗ္ဘာဝတော. အပနေတဗ္ဗောတိ အတ္တနော ပဋိညာယ အပနေတဗ္ဗော. ‘‘သုဇ္ဈတီ’’တိ ဝတွာ သုဇ္ဈနာကာရံ ဒဿေတုံ ‘‘ဒီဃရတ္တ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပညာယတီတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ယဒီ’’တိ ပဒံ အာနေတွာ ယဒိ သော ဘိက္ခု တာယ ပဋိပဒါယ ပညာယတီတိ သမ္ဗန္ဓော. စတူသု ပစ္စယေသု အလဂ္ဂတ္တာ ‘‘အာကာသေ ပါဏိသမေန စေတသာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဝုတ္တသဒိသန္တိ တဿ ဘိက္ခုနော ဗျာကရဏံ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝုတ္တေန သဒိသံ၊ သမန္တိ အတ္ထော.

ခီဏာသဝပဋိပတ္တိသဒိသာ ပဋိပဒါ ဟောတီတိ ဒီဃရတ္တံ သုဝိက္ခမ္ဘိတကိလေသတ္တာ. ခီဏာသဝဿ နာမ။ပေ။ န ဟောတီတိ ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ ဇီဝိတနိကန္တိယာ စ အဘာဝတော န ဟောတိ. ပုထုဇ္ဇနဿ ပန အပ္ပဟီနဝိပလ္လာသတ္တာ ဇီဝိတနိကန္တိသဗ္ဘာဝတော စ အပ္ပမတ္တကေနပိ ဟောတိ.

တတြိမာနိ ဝတ္ထူနိ – ဒီဃဘာဏကအဘယတ္ထေရော ကိရ ဧကံ ပိဏ္ဍပါတိကံ ပရိဂ္ဂဟေတုံ အသက္ကောန္တော ဒဟရဿ သညံ အဒါသိ. သော တံ နဟာယမာနံ ကလျာဏီနဒီမုခဒွါရေ နိမုဇ္ဇိတွာ ပါဒေ အဂ္ဂဟေသိ. ပိဏ္ဍပါတိကော ‘‘ကုမ္ဘီလော’’တိ သညာယ မဟာသဒ္ဒံ အကာသိ၊ တဒါ နံ ‘‘ပုထုဇ္ဇနော’’တိ ဇာနိံသု. စန္ဒမုခတိဿရာဇကာလေ ပန မဟာဝိဟာရေ သင်္ဃတ္ထေရော ခီဏာသဝေါ ဒုဗ္ဗလစက္ခုကော ဝိဟာရေယေဝ အစ္ဆတိ. တံ ရာဇာ ‘‘ထေရံ ပရိဂ္ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဘိက္ခူသု ဘိက္ခာစာရံ ဂတေသု အပ္ပသဒ္ဒေါ ဥပသင်္ကမိတွာ သပ္ပေါ ဝိယ ပါဒေ အဂ္ဂဟေသိ. ထေရော သိလာထမ္ဘော ဝိယ နိစ္စလော ဟုတွာ ‘‘ကော ဧတ္ထာ’’တိ အာဟ. အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တိဿောတိ. သုဂန္ဓံ ဝါယသိ နော တိဿာတိ. ဧဝံ ခီဏာသဝဿ ဘယံ နာမ နတ္ထိ. ဧကစ္စော ပန ပုထုဇ္ဇနောပိ အတိသူရော ဟောတိ နိဗ္ဘယော၊ သော ရဇနီယေန အာရမ္မဏေန ပရိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗော. ဝသဘရာဇာပိ ဟိ ဧကံ ထေရံ ပရိဂ္ဂဏှမာနော ဃရေ နိသီဒါပေတွာ တဿ သန္တိကေ ဗဒရသာဠဝံ မဒ္ဒမာနော နိသီဒိ. မဟာထေရဿ ခေဠော စလိတော၊ ထေရဿ ပုထုဇ္ဇနဘာဝေါ အာဝိဘူတော. ခီဏာသဝဿ ဟိ ရသတဏှာ နာမ သုပ္ပဟီနာ၊ ဒိဗ္ဗေသုပိ ရသေသု နိကန္တိ နာမ န ဟောတိ. တသ္မာ ဣမေဟိ ဥပါယေဟိ ပရိဂ္ဂဟေတွာ သစဿ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ ရသတဏှာ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘‘န တွံ အရဟာ’’တိ အပနေတဗ္ဗော.

အသန္တဂုဏသမ္ဘာဝနလက္ခဏာ ပါပိစ္ဆာတိ အာဟ – ‘‘ယာ သာ ဣဓေကစ္စော။ပေ။ အာဒိနာ နယေနာ’’တိ. အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘အဿဒ္ဓေါ သမာနော ‘သဒ္ဓေါတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ အပ္ပဿုတောဝ သမာနော ‘ဗဟုဿုတောတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ သင်္ဂဏိကာရာမောဝ သမာနော ‘ပဝိဝိတ္တောတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ ကုသီတောဝ သမာနော ‘အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ မုဋ္ဌဿတီဝ သမာနော ‘ဥပဋ္ဌိတဿတီတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ အသမာဟိတောဝ သမာနော ‘သမာဟိတောတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ ဒုပ္ပညောဝ သမာနော ‘ပညဝါတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ အခီဏာသဝေါဝ သမာနော ‘ခီဏာသဝေါတိ မံ ဇနော ဇာနာတူ’တိ ဣစ္ဆတိ၊ ယာ ဧဝရူပါ ဣစ္ဆာ ဣစ္ဆာဂတာ ပါပိစ္ဆတာ ရာဂေါ သာရာဂေါ စိတ္တဿ သာရာဂေါ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ပါပိစ္ဆတာ’’တိ (ဝိဘ. ၈၅၁) ဧဝံ ဝုတ္တံ ပါဠိပဒေသံ သင်္ဂဏှာတိ. ပါပိကာယာတိ လာမိကာယ ဣစ္ဆာယ. အပကတောတိ ပါပိကာယ ဣစ္ဆာယ သမ္မာအာဇီဝတော အပေတော ကတောတိ ဣစ္ဆာယ အပကတော. တထာဘူတော စ မိစ္ဆာဇီဝေန အဘိဘူတော ပရာဇိတော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အဘိဘူတော ပရာဇိတော’’တိ.

သာမညံ ဒုပ္ပရာမဋ္ဌံ နိရယာယုပကဍ္ဎတီတိ ယထာ ကုသော ယေန ဒုဂ္ဂဟိတော၊ တဿ ဟတ္ထံ အနုကန္တတိ ဖာလေတိ၊ ဧဝမေဝ သမဏဓမ္မသင်္ခါတံ သာမညမ္ပိ ခဏ္ဍသီလာဒိတာယ ဒုပ္ပရာမဋ္ဌံ နိရယာယ ဥပကဍ္ဎတိ၊ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တာပေတီတိ အတ္ထော. သိထိလောတိ ဩလီယိတွာ ကရဏေန သိထိလဂ္ဂါဟေန ကတော. ပရိဗ္ဗာဇောတိ ခဏ္ဍာဒိဘာဝပ္ပတ္တော သမဏဓမ္မော. ဘိယျော အာကိရတေ ရဇန္တိ အဗ္ဘန္တရေ ဝိဇ္ဇမာနံ ရာဂရဇာဒိံ ဧဝရူပေါ သမဏဓမ္မော အပနေတုံ န သက္ကောတိ၊ အထ ခေါ တဿ ဥပရိ အပရမ္ပိ ရာဂရဇာဒိံ အာကိရတီတိ အတ္ထော. ဘိက္ခုဘာဝေါတိ ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇိတွာ ‘‘သမဏော အဟ’’န္တိ ပဋိဇာနနတော ဝေါဟာရမတ္တသိဒ္ဓေါ ဘိက္ခုဘာဝေါ. အဇာနမေဝါတိ ပါဌေ ဧဝါတိ အဝဓာရဏတ္ထေ နိပါတော. အဇာနမေဝန္တိ ပါဌေ ပန ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမီတိ အဝစန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ပဒဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ

၁၉၉. အသုဘဇ္ဈာနာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ကာယဂတာသတိဇ္ဈာနဉ္စ ကသိဏဇ္ဈာနဉ္စ သင်္ဂဏှာတိ. တေန ‘‘ကာယဂတာသတိဇ္ဈာနံ ပထဝီကသိဏဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ’’န္တိအာဒိံ ဝဒန္တောပိ ပါရာဇိကောဝ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝိမောက္ခောတိ ဧတ္ထ ဝိ-သဒ္ဒေါ ဝိသေသတ္ထော ဝိဝိဓတ္ထော ဝါတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သုဋ္ဌု မုတ္တော’’တိအာဒိ. ဝိမောက္ခောတိ စတ္တာရော အရိယမဂ္ဂါ. တဿ သဂုဏတော သုညတာဒိနာမလာဘံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သော ပနာယ’’ န္တိအာဒိ. မဂ္ဂေါ ဟိ နာမ ပဉ္စဟိ ကာရဏေဟိ နာမံ လဘတိ သရသေန ဝါ ပစ္စနီကေန ဝါ သဂုဏေန ဝါ အာရမ္မဏေန ဝါ အာဂမနေန ဝါ. သစေ ဟိ သင်္ခါရုပေက္ခာ အနိစ္စတော သင်္ခါရေ သမ္မသိတွာ ဝုဋ္ဌာတိ၊ အနိမိတ္တဝိမောက္ခေန ဝိမုစ္စတိ၊ သစေ ဒုက္ခတော သမ္မသိတွာ ဝုဋ္ဌာတိ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိမောက္ခေန ဝိမုစ္စတိ၊ သစေ အနတ္တတော သမ္မသိတွာ ဝုဋ္ဌာတိ၊ သုညတဝိမောက္ခေန ဝိမုစ္စတိ၊ ဣဒံ သရသတော နာမံ နာမ. ယသ္မာ ပနေသ အနိစ္စာနုပဿနာယ သင်္ခါရာနံ ဃနဝိနိဗ္ဘောဂံ ကတွာ နိစ္စနိမိတ္တဓုဝနိမိတ္တသဿတနိမိတ္တာနိ ပဇဟန္တော အာဂတော၊ တသ္မာ အနိမိတ္တော. ဒုက္ခာနုပဿနာယ ပန သုခသညံ ပဟာယ ပဏိဓိံ ပတ္ထနံ သုက္ခာပေတွာ အာဂတတ္တာ အပ္ပဏိဟိတော. အနတ္တာနုပဿနာယ အတ္တသတ္တပုဂ္ဂလသညံ ပဟာယ သင်္ခါရာနံ သုညတော ဒိဋ္ဌတ္တာ သုညတောတိ ဣဒံ ပစ္စနီကတော နာမံ နာမ.

ရာဂါဒီဟိ ပနေသ သုညတတ္တာ သုညတော. ရူပနိမိတ္တာဒီနံ ရာဂနိမိတ္တာဒီနံယေဝ ဝါ အဘာဝေန အနိမိတ္တော. ရာဂါဒိပဏိဓိအာဒီနံ အဘာဝတော အပ္ပဏိဟိတောတိ ဣဒမဿ သဂုဏတော နာမံ. သွာယံ သုညတံ အနိမိတ္တံ အပ္ပဏိဟိတဉ္စ နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ကရောတီတိ သုညတော အနိမိတ္တော အပ္ပဏိဟိတောတိ ဝုစ္စတိ၊ ဣဒမဿ အာရမ္မဏတော နာမံ. အာဂမနံ ပန ဒုဝိဓံ ဝိပဿနာဂမနံ မဂ္ဂါဂမနဉ္စ. တတ္ထ မဂ္ဂေ ဝိပဿနာဂမနံ လဗ္ဘတိ၊ ဖလေ မဂ္ဂါဂမနံ. အနတ္တာနုပဿနာ ဟိ သုညတာ နာမ၊ သုညတဝိပဿနာယ မဂ္ဂေါ သုညတော. အနိစ္စာနုပဿနာ အနိမိတ္တာ နာမ၊ အနိမိတ္တဝိပဿနာယ မဂ္ဂေါ အနိမိတ္တော. ဣဒံ ပန နာမံ န အဘိဓမ္မပရိယာယေန လဗ္ဘတိ. တထာ ဟိ တံ သင်္ခါရနိမိတ္တဿ အဝိဇဟနတော န နိပ္ပရိယာယေန အနိမိတ္တံ၊ သုတ္တန္တပရိယာယေန ပန လဗ္ဘတိ. တတြ ဟိ ဂေါတြဘုဉာဏံ အနိမိတ္တံ နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ကတွာ အနိမိတ္တနာမကံ ဟုတွာ သယံ အာဂမနိယဋ္ဌာနေ ဌတွာ မဂ္ဂဿ နာမံ ဒေတီတိ ဝဒန္တိ၊ တေန မဂ္ဂေါ အနိမိတ္တောတိ ဝုတ္တော. မဂ္ဂါဂမနေန ပန ဖလံ အနိမိတ္တန္တိ ယုဇ္ဇတိယေဝ. ဒုက္ခာနုပဿနာ သင်္ခါရေသု ပဏိဓိံ သုက္ခာပေတွာ အာဂတတ္တာ အပ္ပဏိဟိတာ နာမ၊ အပ္ပဏိဟိတဝိပဿနာယ မဂ္ဂေါ အပ္ပဏိဟိတော၊ အပ္ပဏိဟိတမဂ္ဂဿ ဖလံ အပ္ပဏိဟိတံ. ဧဝံ ဝိပဿနာ အတ္တနော နာမံ မဂ္ဂဿ ဒေတိ၊ မဂ္ဂေါ ဖလဿာတိ ဣဒံ အာဂမနတော နာမံ. သုညတ္တာတိ ဝိဝိတ္တတ္တာ. န ဟိ မဂ္ဂေ ရာဂါဒယော သန္တိ၊ ဥပရူပရိ ဥပ္ပဇ္ဇနကရာဂါဒီနံ ကာရဏတ္တာ ရာဂါဒယော နိမိတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ရာဂဒေါသမောဟနိမိတ္တေဟီ’’တိ. သဝိဂ္ဂဟာနံ ဝိယ ဥပဋ္ဌာနမ္ပေတ္ထ နိမိတ္တန္တိ ဝဒန္တိ. ရာဂါဒယောဝ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဋ္ဌေန ပဏိဓီတိ အာဟ ‘‘ရာဂဒေါသမောဟပဏိဓီန’’န္တိ.

ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာဒိံ သန္ဓာယ အဝစနတော ‘‘ဝိဇ္ဇာနံ လာဘီမှီ’’တိ ဝုတ္တေပိ ဟောတိ. ဧကေကကောဋ္ဌာသဝသေနာတိ သတိပဋ္ဌာနစတုက္ကာဒိဧကေကကောဋ္ဌာသဝသေန. ကိဉ္စာပိ မဟာအဋ္ဌကထာယမ္ပိ ဧကေကကောဋ္ဌာသဝသေနေဝ ဒဿိတံ၊ တတ္ထ ပန ‘‘လောကုတ္တရာနံ သတိပဋ္ဌာနာန’’န္တိအာဒိနာ ပစ္စေကံ လောကုတ္တရ-သဒ္ဒံ ယောဇေတွာ ဧကေကကောဋ္ဌာသဝသေနေဝ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ လောကုတ္တရ-သဒ္ဒေန ဝိနာတိ အယမေတ္ထ ဝိသေသော. တတ္ထာတိ တေသု ကောဋ္ဌာသေသု.

နနု စ ‘‘ကိလေသပ္ပဟာနမေဝါ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ. န ဟိ ကိလေသာနံ ပဟာနမတ္တံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော ဟောတီတိ ယော ဝဒေယျ၊ တံ သန္ဓာယ ကိလေသပ္ပဟာနဿ မဂ္ဂကိစ္စတ္တာ ကိစ္စဝသေန မဂ္ဂေါ ဒီပိတောတိ ဒဿေတုံ ‘‘တံ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကာမရာဂံ သန္ဓာယ ‘‘တတိယမဂ္ဂေန ဟိ ရာဂဒေါသာနံ ပဟာန’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ န ပန ရူပရာဂအရူပရာဂေ သန္ဓာယ. န ဟိ တေ တေန ပဟီယန္တိ စတုတ္ထမဂ္ဂေန ပဟာတဗ္ဗတ္တာ.

ရာဂါ စိတ္တံ ဝိနီဝရဏတာတိ ရာဂါ စိတ္တဿ ဝိနီဝရဏတာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ရာဂါ ဝိမုတ္တဿ စိတ္တဿ တဿေဝ ရာဂနီဝရဏဿ အဘာဝေန ဝိဂတနီဝရဏတ္တာ ဝိနီဝရဏတာတိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧသ နယော သေသေသုပိ.

ယာ စ ပဉ္စ ဝိဇ္ဇာတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. နိဗ္ဗဋ္ဋိတလောကုတ္တရတ္တာတိ ဝိသုံယေဝ လောကတော အပဂတလောကုတ္တရတ္တာ. ယထာ ဝိနာ လောကုတ္တရ-သဒ္ဒေန ‘‘သတိပဋ္ဌာနာဒီနံ လာဘီမှီ’’တိ ဝုတ္တေပိ ပါရာဇိကံ ဟောတိ၊ ဧဝမိဓာပိ ‘‘အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါယ လာဘီမှီတိ ဝုတ္တေပိ ဟောတိယေဝါ’’တိ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတိ. ကိဉ္စာပိ ယုဇ္ဇတိ၊ အထ ခေါ မဟာအဋ္ဌကထာယံ ဝိဘာဂေန ဝုတ္တတ္တာ န သက္ကာ ဧဝမိဒံ ဝတ္တုန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘မဟာအဋ္ဌကထာယံ ပန။ပေ။ န သက္ကာ အညံ ပမာဏံ ကာတု’’န္တိ ဝုတ္တံ. တမ္ပိ တတ္ထေဝ ပဋိက္ခိတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

သုဒ္ဓိကဝါရကထာဝဏ္ဏနာ

၂၀၀. ဥလ္လပနာကာရန္တိ သမာပဇ္ဇိန္တိအာဒိဥလ္လပနာကာရံ. အာပတ္တိဘေဒန္တိ ‘‘န ပဋိဝိဇာနန္တဿ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿာ’’တိအာဒိအာပတ္တိဘေဒံ. ပုန အာနေတွာ ပဌမဇ္ဈာနာဒီဟိ န ယောဇိတန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ပဌမဇ္ဈာနေနာ’’တိ ပါဌောတိ ဂဏ္ဌိပဒေ ဝုတ္တံ၊ တဒေဝ ယုတ္တံ.

ကတ္တုသာဓနောပိ ဘဏိတ-သဒ္ဒေါ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ. ယေန စိတ္တေန မုသာ ဘဏတိ၊ တေနေဝ စိတ္တေန န သက္ကာ ‘‘မုသာ ဘဏာမီ’’တိ ဇာနိတုံ၊ အန္တရန္တရာ ပန အညေန စိတ္တေန ‘‘မုသာ ဘဏာမီ’’တိ ဇာနာတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဘဏန္တဿ ဟောတိ မုသာ ဘဏာမီ’’တိ. အယမေတ္ထ အတ္ထော ဒဿိတောတိ တီဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မုသာဝါဒေါတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော ဒဿိတော. န သက္ကာ န ဘဝိတုန္တိ ပုဗ္ဗဘာဂတော ပဋ္ဌာယ အာဘောဂံ ကတွာ ဘဏိတတ္တာ န သက္ကာ န ဘဝိတုံ. အာပတ္တိယာ န ကာရေတဗ္ဗောတိ ပုဗ္ဗဘာဂက္ခဏေ ‘‘မုသာ ဘဏိဿာမီ’’တိ အာဘောဂံ ဝိနာ သဟသာ ဘဏန္တဿ ဝစနက္ခဏေ ‘‘မုသာ ဧတ’’န္တိ ဥပဋ္ဌိတေပိ နိဝတ္တေတုမသက္ကုဏေယျတာယ အဝိသယဘာဝတော အာပတ္တိယာ န ကာရေတဗ္ဗော. ဒဝါတိ သဟသာ. ရဝါတိ အညံ ဝတ္တုကာမဿ ခလိတွာ အညဘဏနံ.

တံ ဇာနာတီတိ တံဉာဏံ၊ တဿ ဘာဝေါ တံဉာဏတာ၊ ဉာဏဿ အတ္ထသံဝေဒနန္တိ အတ္ထော. ဉာဏသမောဓာနန္တိ ဉာဏဿ ဗဟုဘာဝေါ၊ ဧကစိတ္တုပ္ပါဒေ အနေကဉာဏတာတိ အတ္ထော. န ဟိ သက္ကာ။ပေ။ ဇာနိတုန္တိ အာရမ္မဏကရဏဿ အဘာဝတော ဝုတ္တံ. အသမ္မောဟာဝဗောဓော စ ဤဒိသဿ ဉာဏဿ နတ္ထိ၊ ‘‘ဘဏိဿာမီ’’တိ ပဝတ္တစိတ္တံ ‘‘ဘဏာမီ’’တိ ပဝတ္တစိတ္တဿ ပစ္စယော ဟုတွာ နိရုဇ္ဈတိ၊ တဉ္စ ‘‘ဘဏိတ’’န္တိ ပဝတ္တစိတ္တဿ ပစ္စယော ဟုတွာတိ အာဟ – ‘‘ပုရိမံ ပုရိမံ ပန။ပေ။ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ. တသ္မိံ ပုဗ္ဗဘာဂေ သတိ ‘‘သေသဒွယံ န ဟေဿတီ’’တိ ဧတံ နတ္ထိ၊ အဝဿံ ဟောတိယေဝါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဘဏိဿာမီတိ ပုဗ္ဗဘာဂေ သတိ ‘‘ဘဏာမိ ဘဏိတ’’န္တိ ဧတံ ဒွယံ န န ဟောတိ၊ ဟောတိယေဝါတိ အဓိပ္ပါယော. ဧကံ ဝိယ ပကာသတီတိ အနေကက္ခဏေ ဥပ္ပန္နမ္ပိ စိတ္တံ ဧကက္ခဏေ ဥပ္ပန္နသဒိသံ ဟုတွာ ပကာသတိ. သမာပဇ္ဇိန္တိအာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သမာပဇ္ဇာမိ၊ သမာပန္နောတိ ဣမာနိ ဒွေ သင်္ဂဏှာတိ. တတ္ထ သမာပဇ္ဇိံ၊ သမာပန္နောတိ ဣမေသံ အသတိပိ ကာလနာနတ္တေ ဝစနဝိသေသံ သန္ဓာယ ဝိသုံ ဂဟဏံ.

၂၀၇. သကဘာဝပရိစ္စဇနဝသေနာတိ အတ္တနော သန္တကဘာဝဿ ပရိစ္စဇနဝသေန. မဂ္ဂုပ္ပတ္တိတော ပုဗ္ဗေ ဝိယ ‘‘သရာဂေါ သဒေါသော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတာဘာဝတော စတ္တမ္ပိ ကေစိ ဂဏှန္တိ၊ နယိဒမေဝန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဝန္တော’’တိ ဝုတ္တံ. န ဟိ ယံ ယေန ဝန္တံ၊ သော ပုန တံ အာဒိယတိ. တေနာဟ ‘‘အနာဒိယနဘာဝဒဿနဝသေနာ’’တိ. ဝန္တမ္ပိ ကိဉ္စိ သန္တတိလဂ္ဂံ သိယာ၊ နယိဒမေဝန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘မုတ္တော’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘သန္တတိတော ဝိမောစနဝသေနာ’’တိ. မုတ္တမ္ပိ ကိဉ္စိ မုတ္တဗန္ဓနံ ဝိယ ဖလံ ကုဟိဉ္စိ တိဋ္ဌတိ၊ န ဧဝမိဒန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ပဟီနော’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ကွစိ အနဝဋ္ဌာနဒဿနဝသေနာ’’တိ. ယထာ ကိဉ္စိ ဒုန္နိဿဋ္ဌံ ပုန အာဒါယ သမ္မဒေဝ နိဿဋ္ဌံ ပဋိနိဿဋ္ဌန္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ဝိပဿနာယ နိဿဋ္ဌံ အာဒိန္နသဒိသံ မဂ္ဂေန ပဟီနံ ပဋိနိဿဋ္ဌံ နာမ ဟောတီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ပဋိနိဿဋ္ဌော’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘အာဒိန္နပုဗ္ဗဿ ပဋိနိဿဂ္ဂဒဿနဝသေနာ’’တိ. ဥက္ခေဋိတောတိ ဥတ္တာသိတော၊ ဥတ္တာသေတွာ ပလာပိတောတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယော စ ဥတ္တာသေတွာ ပလာပိတော၊ န ပုန သော တံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတီတိ အာဟ ‘‘ပုန အနလ္လီယနဘာဝဒဿနဝသေနာ’’တိ၊ ပုန အာဂန္တွာ သန္တာနေ အနုပ္ပတ္တိဘာဝဒဿနဝသေနာတိ အတ္ထော. ခိဋ-သဒ္ဒံ သဒ္ဒသတ္ထဝိဒူ ဥတ္တာသတ္ထေ ပဌန္တီတိ အာဟ – ‘‘သွာယမတ္ထော သဒ္ဒသတ္ထတော ပရိယေသိတဗ္ဗော’’တိ. အဏုယေဝ အဏုသဟဂတံ၊ အတိခုဒ္ဒကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

သုဒ္ဓိကဝါရကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဝတ္တုကာမဝါရကထာဝဏ္ဏနာ

၂၁၅. ကေဝလဉှိယန္တိ ကေဝလဉှိ အယံ. ‘‘ဝါရော’’တိ အဇ္ဈာဟရိတဗ္ဗံ. တင်္ခဏညေဝ ဇာနာတီတိ ‘‘ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ’’န္တိအာဒိမှိ ဝုတ္တေ တဒတ္ထဿ ပကတိယာ ဝိဇာနနလက္ခဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဧဝံ ပန ဝစီဘေဒံ အကတွာ ပက္ကမနာဒီသု အညတရော ဘိက္ခု ‘‘မံ အရဟာတိ ဇာနာတူ’’တိ တမှာ အာဝါသာ ပဌမံ ပက္ကမတီတိ အာဂတဝတ္ထုမှိ ဝိယ တသ္မိံ ခဏေ အဝိဒိတေပိ နိက္ခန္တမတ္တေ ပါရာဇိကံ. ဇာနနလက္ခဏန္တိ ‘‘တင်္ခဏေ ဇာနနံ နာမ ဤဒိသ’’န္တိ ဝုတ္တလက္ခဏံ. ဝိညတ္တိပထေတိ ကာယဝစီဝိညတ္တီနံ ဂဟဏယောဂ္ဂေ ပဒေသေ၊ ပကတိစက္ခုနာ ပကတိသောတေန စ ဒဋ္ဌုံ သောတုဉ္စ အရဟဋ္ဌာနေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေန ဝိညတ္တိပထံ အတိက္ကမိတွာ ဌိတော စေ ကောစိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဒိဗ္ဗာယ စ သောတဓာတုယာ ဒိသွာ သုတွာ စ ဇာနာတိ၊ န ပါရာဇိကန္တိ ဒီပေတိ. အဿုတပုဗ္ဗဿ ‘‘ကိမိဒံ ဝုတ္တ’’န္တိ သံသယုပ္ပတ္တိသဗ္ဘာဝတော ‘‘သုတံ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ပဌမံ ဝစနမတ္တံ အဿုတပုဗ္ဗေနပိ ‘‘ပဌမဇ္ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကိမိဒ’’န္တိ သန္ဒေဟံ အနုပ္ပါဒေတွာ ‘‘ဈာနံ နာမ ကိရေသ သမာပဇ္ဇီ’’တိ ဧတ္တကမတ္တေပိ ဉာတေ ပါရာဇိကံ ဟောတိယေဝ.

အနာပတ္တိဘေဒကထာဝဏ္ဏနာ

၂၂၂. အနုလ္လပနာဓိပ္ပါယဿာတိ အတိက္ကမိတွာ အဝတ္တုကာမဿ၊ ‘‘ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော အယ’’န္တိ အသလ္လက္ခေန္တဿာတိ အဓိပ္ပါယော. သရူပတော ပန ‘‘အနာပတ္တိ ဘိက္ခု အနုလ္လပနာဓိပ္ပါယဿာ’’တိ ဝိနီတဝတ္ထူသု တတ္ထ တတ္ထ အာဂတဝတ္ထုဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မော အယ’’န္တိ အသလ္လက္ခေတွာ ဝဒန္တောပိ ဝေါဟာရတော အညံ ဗျာကရောန္တော နာမ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘အညံ ဗျာကရောန္တဿာ’’တိ.

ပဒဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဘာယန္တောပီတိ ‘‘ဣမဿ မယိ နတ္ထိဘာဝံ အညေပိ ဇာနန္တာ အတ္ထိ နု ခေါ’’တိ ဘာယန္တောပိ.

ဝိနီတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

၂၂၃. သေက္ခဘူမိယန္တိ ဣမိနာ ဈာနဘူမိမ္ပိ သင်္ဂဏှာတိ. တိဏ္ဏံ ဝိဝေကာနန္တိ ကာယစိတ္တဥပဓိဝိဝေကာနံ.

ပိဏ္ဍာယ စရဏဿ ဘောဇနပရိယောသာနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ယာဝ ဘောဇနပရိယောသာန’’န္တိ. ဘုတွာ အာဂစ္ဆန္တဿပိ ပုန ဝုတ္တနယေနေဝ သမ္ဘာဝနိစ္ဆာယ စီဝရသဏ္ဌပနာဒီနိ ကရောန္တဿ ဒုက္ကဋမေဝ.

၂၂၅. အာရာဓနီယော၊ အာဝုသော၊ ဓမ္မော အာရဒ္ဓဝီရိယေနာတိ ဝတ္ထုဒွယံ ဧကသဒိသမ္ပိ ဒွီဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝိသုံ ဝိသုံ အာရောစိတတ္တာ ဘဂဝတာ ဝိနိစ္ဆိနိတံ သဗ္ဗမ္ပိ ဝိနီတဝတ္ထူသု အာရောပေတဗ္ဗန္တိ ပါဠိယံ အာရောပိတံ.

၂၂၆. ပသာဒဘညန္တိ ကေဝလံ ပသာဒမတ္တေန ဘဏနံ၊ န ပန ‘‘သဘာဝတော ဧတေ အရဟန္တောယေဝါ’’တိ စိန္တေတွာ. တေနေဝေတ္ထ အနာပတ္တိ ဝုတ္တာ. ယဒိ ပန ‘‘ဧတေ သဘာဝတော အရဟန္တောယေဝါ’’တိ မညမာနော ‘‘အာယန္တု ဘောန္တော အရဟန္တော’’တိအာဒီနိ ဝဒတိ၊ န သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗံ.

၂၂၇. ပဒသာ ဂမနံ သန္ဓာယ ကတိကာယ ကတတ္တာ ‘‘ယာနေန ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဝိဇ္ဇာမယိဒ္ဓိံ သန္ဓာယ ‘‘ဣဒ္ဓိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. အညမညံ ရက္ခန္တီတိ ‘‘ယော ဣမမှာ အာဝါသာ ပဌမံ ပက္ကမိဿတိ၊ တံ မယံ ‘အရဟာ’တိ ဇာနိဿာမာ’’တိ ဧဝံ ကတိကာယ ကတတ္တာ အပုဗ္ဗာစရိမံ အသုဒ္ဓစိတ္တေန ဂစ္ဆန္တာပိ သဟ နိက္ခန္တဘာဝတော အညမညံ ရက္ခန္တိ. ကေစိ ပန ‘‘ဟတ္ထပါသံ အဝိဇဟိတွာ အညမညဿ ဟတ္ထံ ဂဏှန္တော ဝိယ ဂစ္ဆန္တောပိ ‘ဥဋ္ဌေထ ဂစ္ဆာမ၊ ဧထ ဂစ္ဆာမာ’တိ ဧဝံ သံဝိဒဟိတွာ ဂမနေ ပုဗ္ဗာပရံ ဂစ္ဆန္တောပိ နာပဇ္ဇတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧတံ ပန အဓမ္မိကံ ကတိကဝတ္တန္တိ ‘‘ဣဓ အရဟန္တောယေဝ ဝသန္တူတိ ယဒိ ဘိက္ခူ ကတိကံ ကရောန္တိ၊ ဧတံ အဓမ္မိကံ ကတိကဝတ္တ’’န္တိ စူဠဂဏ္ဌိပဒေ ဝုတ္တံ. ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ ပန သဗ္ဗမ္ပိ ကတိကဝတ္တံ သန္ဓာယ ဧတံ ဝုတ္တန္တိ အမှာကံ ခန္တိ၊ ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. နာနာဝေရဇ္ဇကာတိ နာနာဇနပဒဝါသိနော. သံဃလာဘောတိ ယထာဝုဍ္ဎံ အတ္တနော ပါပုဏနကောဋ္ဌာသော. အယဉ္စ ပဋိက္ခေပေါ ဣမိနာဝ နီဟာရေန ဗဟိသီမဋ္ဌာနံ အဝိသေသေန သံဃလာဘဿ သာမိဘာဝါပါဒနံ သန္ဓာယ ကတော. ဝိသေသတော ပန ဗဟိသီမဋ္ဌာနမ္ပိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဧကေကကောဋ္ဌာသတော ‘‘ဧတ္တကံ ဒါတုံ၊ ဤဒိသံ ဝါ ဒါတုံ၊ ဧတ္တကာနံ ဝါ ဒါတုံ၊ ဤဒိသဿ ဝါ ဒါတုံ ရုစ္စတိ သံဃဿာ’’တိ အပလောကနကမ္မံ ကတွာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ.

၂၂၈. အာယသ္မာ စ လက္ခဏောတိအာဒီသု ကော ပနာယသ္မာ လက္ခဏော၊ ကသ္မာ စဿ လက္ခဏောတိ နာမံ အဟောသိ၊ ကော စာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ ကသ္မာ စ သိတံ ပါတွာကာသီတိ တံ သဗ္ဗံ ပကာသေတုံ ‘‘ယွာယ’’န္တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. လက္ခဏသမ္ပန္နေနာတိ ပုရိသလက္ခဏသမ္ပန္နေန. ဗြဟ္မသမေနာတိ ဗြဟ္မတ္တဘာဝသမေန. ဤသကံ ဟသိတံ သိတန္တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘မန္ဒဟသိတ’’န္တိ. အဋ္ဌိကသင်္ခလိကန္တိ နယိဒံ အဝိညာဏကံ အဋ္ဌိသင်္ခလိကမတ္တံ၊ အထ ခေါ ဧကော ပေတောတိ အာဟ ‘‘ပေတလောကေ နိဗ္ဗတ္တံ သတ္တ’’န္တိ. ဧတေ အတ္တဘာဝါတိ ပေတတ္တဘာဝါ. န အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တီတိ ဒေဝတ္တဘာဝါ ဝိယ ပကတိယာ အာပါထံ န အာဂစ္ဆန္တိ. တေသံ ပန ရုစိယာ အာပါထံ အာဂစ္ဆေယျုံ. မနုဿာနံ ဒုက္ခာဘိဘူတာနံ အနာထဘာဝဒဿနပဒဋ္ဌာနာ ကရုဏာတိ အာဟ ‘‘ကာရုညေ ကတ္တဗ္ဗေ’’တိ. အတ္တနော စ သမ္ပတ္တိံ ဗုဒ္ဓဉာဏဿ စ သမ္ပတ္တိန္တိ ပစ္စေကံ သမ္ပတ္တိ-သဒ္ဒေါ ယောဇေတဗ္ဗော. တဒုဘယံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တဉှီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘‘အတ္တနော စ သမ္ပတ္တိံ အနုဿရိတွာ သိတံ ပါတွာကာသီ’’တိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဓမ္မဓာတူတိ သဗ္ဗညုတညာဏံ သန္ဓာယ ဝဒတိ၊ ဓမ္မဓာတူတိ ဝါ ဓမ္မာနံ သဘာဝေါ. ဥပပတ္တီတိ ဇာတိ. ဥပပတ္တိသီသေန ဟိ တထာရူပံ အတ္တဘာဝံ ဝဒတိ. ဒုဿဒ္ဓါပယာ ဟောန္တိ၊ တဒဿ တေသံ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. ဒုဿဒ္ဓါပယာတိ ဣဒဉ္စ န လက္ခဏတ္ထေရံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ယေ ပန သုဏန္တိ ‘‘ဧဝံ ကိရ ဝုတ္တ’’န္တိ၊ တေ သန္ဓာယ. အထ လက္ခဏတ္ထေရော ကသ္မာ န အဒ္ဒသ၊ ကိမဿ ဒိဗ္ဗစက္ခု နတ္ထီတိ? နော နတ္ထိ၊ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပန အာဝဇ္ဇေန္တော အဒ္ဒသ၊ ဣတရော အနာဝဇ္ဇနေန န အဒ္ဒသ.

ဝိတုဍေန္တီတိ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဍေန္တိ၊ အသိဓာရူပမေဟိ တိခိဏေဟိ လောဟတုဏ္ဍကေဟိ ဝိဇ္ဈိတွာ ဝိဇ္ဈိတွာ ဣတော စိတော စ ဂစ္ဆန္တီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. ‘‘ဝိတုဒန္တီ’’တိ ဝါ ပါဌော. ဖာသုဠန္တရိကာဟီတိ ဘုမ္မတ္ထေ နိဿက္ကဝစနံ. လောဟတုဏ္ဍကေဟီတိ လောဟသလာကာသဒိသေဟိ၊ ကာဠလောဟမယေဟေဝ ဝါ တုဏ္ဍကေဟိ. ပသာဒုဿဒါတိ ဣမိနာ အဋ္ဌိသင်္ဃာတမတ္တံ ဟုတွာ ပညာယမာနာနမ္ပိ ကာယပ္ပသာဒဿ ဗလဝဘာဝံ ဒဿေတိ. ပက္ကဂဏ္ဍသဒိသာတိ ဣမိနာ ပန အတိဝိယ မုဒုသဘာဝတံ ဒဿေတိ. အစ္ဆရိယံ ဝတာတိ ဂရဟနစ္ဆရိယံ နာမေတံ.

စက္ခုဘူတာတိ သမ္ပတ္တဒိဗ္ဗစက္ခုကာ၊ လောကဿ စက္ခုဘူတာတိ ဧဝံ ဝါ ဧတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယတြာတိ ဟေတုအတ္ထေ နိပါတောတိ အာဟ ‘‘ယတြာတိ ကာရဏဝစန’’န္တိ. အပ္ပမာဏေ သတ္တနိကာယေ၊ တေ စ ခေါ ဝိဘာဂေန ကာမဘဝါဒိဘေဒေ ဘဝေ၊ နိရယာဒိဘေဒါ ဂတိယော၊ နာနတ္တကာယနာနတ္တသညီအာဒိဝိညာဏဋ္ဌိတိယော၊ တထာရူပေ သတ္တာဝါသေ စ သဗ္ဗညုတညာဏဉ္စ မေ ဥပနေတုံ ပစ္စက္ခံ ကရောန္တေန.

ဂေါဃာတကောတိ ဂုန္နံ အဘိဏှံ ဟနနကော. တေနာဟ ‘‘ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ’’တိ. တဿာတိ ဂုန္နံ ဟနနကမ္မဿ. အပရာပရိယကမ္မဿာတိ အပရာပရိယဝေဒနီယကမ္မဿ. ဗလဝတာ ဂေါဃာတကကမ္မေန ဝိပါကေ ဒီယမာနေ အလဒ္ဓေါကာသံ အပရာပရိယဝေဒနီယံ၊ တသ္မိံ ဝိပက္ကဝိပါကေ ဣဒါနိ လဒ္ဓေါကာသံ ‘‘အဝသေသကမ္မ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ကမ္မသဘာဂတာယာတိ ကမ္မဿ သဘာဂဘာဝေန သဒိသဘာဝေန. အာရမ္မဏသဘာဂတာယာတိ အာရမ္မဏဿ သဘာဂဘာဝေန သဒိသဘာဝေန. ယာဒိသေ ဟိ အာရမ္မဏေ ပုဗ္ဗေ တံ ကမ္မံ တဿ စ ဝိပါကော ပဝတ္တော၊ တာဒိသေယေဝ အာရမ္မဏေ ဣဒံ ကမ္မံ ဣမဿ ဝိပါကော စ ပဝတ္တောတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေနာ’’တိ. ဘဝတိ ဟိ တံသဒိသေပိ တဗ္ဗောဟာရော ယထာ သော ဧဝ တိတ္တိရော၊ တာနိယေဝ ဩသဓာနီတိ. ယသ္မာ ကမ္မသရိက္ခကဝိသယေ ‘‘ကမ္မံ ဝါ ကမ္မနိမိတ္တံ ဝါ’’တိ ဒွယမေဝ ဝုတ္တံ၊ ယသ္မာ စ ဂတိနိမိတ္တံ ဝိယ ကမ္မံ ကမ္မနိမိတ္တဉ္စ ကမ္မတော ဘိန္နံ ဝိသုံ ဟုတွာ န တိဋ္ဌတိ၊ တသ္မာ သရိက္ခကဝိပါကဒါနဿ ကာရဏဘာဝတော ယတ္ထ ကမ္မသရိက္ခကေန ဝိပါကေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ တတ္ထ ကမ္မံ ဝါ ကမ္မနိမိတ္တံ ဝါ ဂဟေတွာ ပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝဒန္တိ. တေနေဝါဟ – ‘‘တဿ ကိရ။ပေ။ နိမိတ္တံ အဟောသီ’’တိ. တတ္ထ နိမိတ္တံ အဟောသီတိ ပုဗ္ဗေ ကတူပစိတဿ ပေတူပပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနဝသေန ကတောကာသဿ တဿ ကမ္မဿ နိမိတ္တဘူတံ ဣဒါနိ တထာ ဥပဋ္ဌဟန္တံ တဿ ဝိပါကဿ နိမိတ္တံ အာရမ္မဏံ အဟောသိ. သောတိ ဂေါဃာတကော. အဋ္ဌိကသင်္ခလိကပေတော ဇာတော ကမ္မသရိက္ခကဝိပါကဝသေန.

၂၂၉. ပေသိယော ကတွာတိ ဂါဝိံ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဂေါမံသံ ဖာလေတွာ ပေသိယော ကတွာ. သုက္ခာပေတွာတိ ကာလန္တရံ ဌပနတ္ထံ သုက္ခာပေတွာ. သုက္ခာပိတမံသပေသီနဉှိ ဝလ္လူရသမညာတိ. နိပ္ပက္ခစမ္မေတိ ဝိဂတပက္ခစမ္မေ. ဥရဗ္ဘေ ဟန္တီတိ ဩရဗ္ဘိကော. ဧဠကေတိ အဇေ. နိဝါပပုဋ္ဌေတိ အတ္တနာ ဒိန္နနိဝါပေန ပေါသိတေ အသိနာ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏန္တော. ဧကံ မိဂန္တိ ဒီပကမိဂံ. ကာရဏာဟီတိ ယာတနာဟိ. ဉတွာတိ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဉတွာ. ပေသုညုပသံဟာရဝသေန ဣတော သုတံ အမုတြ၊ အမုတြ ဝါ သုတံ ဣဓ သူစေတီတိ သူစကော. အနယဗျသနံ ပါပေသိ မနုဿေတိ သမ္ဗန္ဓော.

ဝိနိစ္ဆယာမစ္စောတိ ရညာ အဍ္ဍကရဏေ ဌပိတော ဝိနိစ္ဆယမဟာမတ္တော. သော ဟိ ဂါမဇနကာယံ ကူဋဋ္ဌေန ဝဉ္စေတီတိ ‘‘ဂါမကူဋော’’တိ ဝုစ္စတိ. ကေစိ ‘‘တာဒိသောယေဝ ဂါမဇေဋ္ဌကော ဂါမကူဋော’’တိ ဝဒန္တိ. သမေန ဘဝိတဗ္ဗံ ဓမ္မဋ္ဌောတိ ဝတ္တဗ္ဗတော. ရဟဿင်္ဂေ နိသီဒနဝသေန ဝိသမာ နိသဇ္ဇာ အဟောသိ. ဖုသန္တောတိ ထေယျာယ ဖုသန္တော.

၂၃၀. အနိဿရောတိ မာတုဂါမော သသာမိကော အတ္တနော ဖဿေ အနိဿရော. ဓံသိတွာတိ ဘဿိတွာ အပဂန္တွာ. မင်္ဂနဝသေန ဥလတီတိ မင်္ဂုလိ၊ ဝိရူပဗီဘစ္ဆဘာဝေန ပဝတ္တတီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဝိရူပံ ဒုဒ္ဒသိကံ ဗီဘစ္ဆ’’န္တိ.

ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ အဂ္ဂိနာ ပက္ကသရီရတာယ ဥပ္ပက္ကံ၊ ဟေဋ္ဌတော ပဂ္ဃရဏဝသေန ကိလိန္နသရီရတာယ ဩကိလိနီ၊ ဣတော စိတော စ အင်္ဂါရသမ္ပရိကိဏ္ဏတာယ ဩကိရိနီ. တေနာဟ ‘‘သာ ကိရာ’’တိအာဒိ. အင်္ဂါရစိတကေတိ အင်္ဂါရသဉ္စယေ. သရီရတော ပဂ္ဃရန္တိ အသုစိဒုဂ္ဂန္ဓဇေဂုစ္ဆာနိ သေဒဂတာနိ. တဿ ကိရ ရညောတိ ကာလိင်္ဂဿ ရညော. နာဋကိနီတိ နစ္စနကိစ္စေ အဓိဂတာ ဣတ္ထီ. သေဒန္တိ သေဒနံ၊ တာပနန္တိ အတ္ထော.

အသီသကံ ကဗန္ဓံ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ ကမ္မာယူဟနကာလေ တထာ နိမိတ္တဂ္ဂဟဏပရိစယတော. လာမကဘိက္ခူတိ ဟီနာစာရတာယ လာမကော၊ ဘိက္ခုဝေသတာယ ဘိက္ခာဟာရေန ဇီဝနတော စ ဘိက္ခု. စိတ္တကေဠိန္တိ စိတ္တရုစိယံ တံ တံ ကီဠန္တော. အယမေဝါတိ ဘိက္ခုဝတ္ထုသ္မိံ ဝုတ္တနယော ဧဝ.

၂၃၁. နိဿေဝါလပဏကကဒ္ဒမောတိ တိလဗီဇကာဒိဘေဒေန သေဝါလေန နီလမဏ္ဍူကပိဋ္ဌိဝဏ္ဏေန ဥဒကပိဋ္ဌံ ဆာဒေတွာ နိဗ္ဗတ္တပဏကေန ကဒ္ဒမေန စ ဝိရဟိတော. သုန္ဒရေဟိ တိတ္ထေဟီတိ သုခါဝဂါဟဏဋ္ဌာနတာယ ကဒ္ဒမာဒိဒေါသဝိရဟတော စ သုန္ဒရေဟိ တိတ္ထေဟိ. တတော ဥဒကဒဟတော တံဟေတု၊ တံ ဥပနိဿာယာတိ အတ္ထော. နာဂဘဝနဂတောပိ ဟိ သော ရဟဒေါ တတော ဥပရိမနုဿလောကေ ဇလာသယေန သမ္ဗန္ဓော ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တတော အယံ တပေါဒါ သန္ဒတီ’’တိ. အထ ဝါ တတောတိ နာဂဘဝနေ ဥဒကဒဟတော အယံ တပေါဒါ သန္ဒတိ. တဉှိ ဥပရိဘူမိတလံ အာရောဟတိ၊ ဥဏှဘာဝေန တပနတော တပံ ဥဒကံ ဧတိဿာတိ အနွတ္ထနာမဝသေန တပေါဒါတိ ဝုစ္စတိ. ပေတလောကောတိ ပေတာနံ အာဝါသဋ္ဌာနံ. ကေစိ ပန ‘‘ပေတလောကောတိ လောဟကုမ္ဘီနိရယာ ဣဓာဓိပ္ပေတာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ နဂရဿ ပန ပရိတော ပဗ္ဗတပါဒဝနန္တရေသု ဗဟူ ပေတာဝါသာပိ သန္တေဝ. သွာယမတ္ထော ပေတဝတ္ထုပါဠိယာ လက္ခဏသံယုတ္တေန ဣမာယ စ ဝိနီတဝတ္ထုပါဠိယာ ဒီပေတဗ္ဗော.

ကတဟတ္ထာတိ ထိရတရံ လက္ခေသု အဝိရဇ္ဈနသရက္ခေပါ. ဤဒိသာ ပန တတ္ထ ဝသီဘူတာ ကတဟတ္ထာ နာမ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ယော သိပ္ပမေဝ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ သော ကတဟတ္ထော နာမ န ဟောတိ၊ ဣမေ ပန ကတဟတ္ထာ၊ စိဏ္ဏဝသီဘာဝါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သိပ္ပဒဿနဝသေန ကတံ ရာဇကုလာနိ ဥပေစ္စ အသနံ သရက္ခေပေါ ဧတေဟီတိ ကတုပါသနာ၊ ရာဇကုလာဒီသု ဒဿိတသိပ္ပါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပဘဂ္ဂေါတိ ပရာဇိတော.

၂၃၂. ဒေါသဒဿန ပုဗ္ဗက ရူပ ဝိရာဂ ဘာဝနာ သင်္ခါတ ပဋိပက္ခ ဘာဝနာဝသေန ပဋိဃသညာနံ သုပ္ပဟီနတ္တာ မဟတာပိ သဒ္ဒေန အရူပသမာပတ္တိတော န ဝုဋ္ဌာတိ၊ တထာ ပန န သုပ္ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗရူပါဝစရသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာနံ သိယာတိ ဣဓ အာနေဉ္ဇသမာဓီတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာပတ္တိ အဓိပ္ပေတာတိ အာဟ ‘‘အနေဇံ အစလံ ကာယဝါစာဝိပ္ဖန္ဒဝိရဟိတံ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိ’’န္တိ. အညတ္ထ ပန သမာဓိပစ္စနီကာနံ အတိဒူရတာယ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇောတိ အရူပါဝစရသမာဓိ ဝုစ္စတိ. သမာဓိပရိပန္ထကေ ဓမ္မေတိ ဝိတက္ကဝိစာရာဒိကေ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဝိတက္ကာဒီသု အာဒီနဝသလ္လက္ခဏဿ န သုဋ္ဌုကတဘာဝံ သန္ဓာယာဟ ‘‘န သုဋ္ဌု ပရိသောဓေတွာ’’တိ.

နနု စာယမာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝတော ပဌမဝဿေဝ အဘိနဝပ္ပတ္တအရဟတ္တော၊ ဣဒဉ္စ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိကံ ဝီသတိမဝဿတော ဥပရိ ပညတ္တံ၊ ကထံ ဣမဿ ဝတ္ထုနော ဣမသ္မိံ ပါရာဇိကေ ဘဂဝတာ ဝိနိစ္ဆိတဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ? နာယံ ဒေါသော. အယဉှေတ္ထ အာစရိယာနံ ကထာမဂ္ဂေါ – အပညတ္တေပိ သိက္ခာပဒေ ထေရဿ ဝစနံ သုတွာ ‘‘အတ္တနော အပ္ပတိရူပံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ဧသ ဝဒတီ’’တိ မညမာနာ ဘိက္ခူ ထေရဿ ဒေါသံ အာရောပေန္တာ ဥဇ္ဈာယိံသု. ဘဂဝါ စ ထေရဿ တထာဝစနေ ကာရဏံ ဒဿေတွာ နိဒ္ဒေါသဘာဝံ ကရောန္တော ‘‘အနာပတ္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဂ္ဂလ္လာနဿာ’’တိ အာဟ. သင်္ဂီတိကာရကာ ပန ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာဓိကာရတ္တာ တမ္ပိ ဝတ္ထုံ အာနေတွာ ဣဓ အာရောပေသုန္တိ.

သာဝကာနံ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ အနုဿရဏံ နတ္ထီတိ ဒဿေတုံ ‘‘န ဥပ္ပဋိပါဋိယာ’’တိ အာဟ. အသညသမာပတ္တိန္တိ သညာဝိရာဂဘာဝနာယ ဝါယောကသိဏနိဗ္ဗတ္တိတံ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာပတ္တိံ ဝဒတိ. ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ စုတိပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တမ္ပိ အနန္တရပစ္စယက္ကမဝန္တာနံ အရူပဓမ္မာနံ ဝသေနေဝ ဂဏှာတီတိ အာဟ – ‘‘တတိယေ အတ္တဘာဝေ စုတိမေဝ အဒ္ဒသာ’’တိ. နယတော သလ္လက္ခေသီတိ ဝဋ္ဋေ သံသရဏကသတ္တာနံ ခန္ဓာနံ အဘာဝကာလော နာမ နတ္ထိ၊ အသညဘဝေ ပန အစိတ္တကာ ဟုတွာ ပဉ္စ ကပ္ပသတာနိ ပဝတ္တန္တိ၊ ဣမိနာ နယေန သလ္လက္ခေသိ. ဒုက္ကရံ ကတန္တိ ခန္ဓဝိကလဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသဿ အနုဿရဏံ ဌပေတွာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ န သက္ကာ အညေဟိ ကာတုန္တိ နယတော သလ္လက္ခေန္တေနပိ ဒုက္ကရံ ကတန္တိ အဓိပ္ပါယော. ပဋိဝိဒ္ဓါတိ ပဋိဝိဒ္ဓသဒိသာ. ယထာ နာမ ကောစိ ဓနုသိပ္ပေ ကတဟတ္ထော ဧကံ ကေသသင်္ခါတံ ဝါလံ သတက္ခတ္တုံ ဝိဒါလေတွာ တတော ဧကံ အံသုံ ဂဟေတွာ ဝါတိင်္ဂဏဖလဿ မဇ္ဈဋ္ဌာနေ ဗန္ဓိတွာ အပရံ အံသုံ ကဏ္ဍဿ အဂ္ဂကောဋိယံ ယထာ တဿ အံသုဿ ဦကာမတ္တံ ဝါ လိက္ခာမတ္တံ ဝါ ကဏ္ဍဿ အဂ္ဂကောဋိတော အဓိကံ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ ဗန္ဓိတွာ ဥသဘမတ္တေ ဌာနေ ဌိတော ကဏ္ဍဗဒ္ဓါယ ဝါလကောဋိယာ ဝါတိင်္ဂဏဗဒ္ဓံ ဝါလဿ ကောဋိံ ပဋိဝိဇ္ဈေယျ၊ ဧဝမေဝ ဣမိနာပိ ကတံ ဒုက္ကရန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတဒဂ္ဂန္တိ ဧသော အဂ္ဂေါ. ယဒိဒန္တိ ယော အယံ. လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေနေတံ ဝုတ္တံ.

ဝိနီတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဂမနဝဏ္ဏနာ

၂၃၃. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ. ဥဒ္ဒိဋ္ဌာတိ ဣဓ ပါတိမောက္ခဝသေန အနောသာရိတတ္တာ စတ္တာရော ပါရာဇိကာဝ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ကထိတာတိ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. ယဒိ ဧဝံ ဟေဋ္ဌာ ထုလ္လစ္စယဒုက္ကဋာနမ္ပိ ဝုတ္တတ္တာ ပါရာဇိကာဝ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာတိ ကသ္မာ ဝုတ္တာတိ? ပါရာဇိကာဓိကာရတ္တာ သန္တေသုပိ ထုလ္လစ္စယဒုက္ကဋေသု ဣဓ ပါရာဇိကာဝ ဝုတ္တာ. ယေသံ။ပေ။ အသံဝါသောတိ ဣမမတ္ထံ ဝါ ဒီပေတုကာမော တံသမ္ဗန္ဓေန ‘‘ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ စတ္တာရော ပါရာဇိကာ’’တိ အာဟ. တတ္ထာယသ္မန္တေတိအာဒိကံ ပန အနုညာတပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသက္ကမောပိ အယမေဝ၊ နာညောတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ စတ္တာရီတိ ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကာ ဝဇ္ဇပဋိစ္ဆာဒိကာ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ အဋ္ဌဝတ္ထုကာတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူဟိ အသာဓာရဏာနိ နာမ. ဧတေသု ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကာ နာမ ယာ ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန အဝဿုတာ တေနေဝ ရာဂေန အဝဿုတဿ မနုဿပုရိသဿ အက္ခကာနံ အဓော ဇာဏုမဏ္ဍလာနံ ကပ္ပရာနဉ္စ ဥပရိ ယေန ကေနစိ သရီရာဝယဝေန အာမသနာဒိံ သာဒိယတိ၊ တဿာ အဓိဝစနံ. ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အညိဿာ ဘိက္ခုနိယာ ပါရာဇိကသင်္ခါတံ ဝဇ္ဇံ ဇာနံ ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ သာ ဝဇ္ဇပဋိစ္ဆာဒိကာ နာမ. သမဂ္ဂေန ပန သံဃေန ဥက္ခိတ္တံ ဘိက္ခုံ ယာ ဘိက္ခုနီ ယံဒိဋ္ဌိကော သော ဟောတိ၊ တဿာ ဒိဋ္ဌိယာ ဂဟဏဝသေန အနုဝတ္တတိ၊ သာ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တိကာ နာမ. ယာ ပန ကာယသံသဂ္ဂရာဂေန တိန္တာ တထာဝိဓဿေဝ ပုရိသဿ ဟတ္ထဂ္ဂဟဏံ ဝါ သင်္ဃာဋိကဏ္ဏဂ္ဂဟဏံ ဝါ သာဒိယတိ၊ ကာယသံသဂ္ဂသင်္ခါတဿ အသဒ္ဓမ္မဿ ပဋိသေဝနတ္ထာယ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ သန္တိဋ္ဌတိ ဝါ၊ တတ္ထ ဌတွာ သလ္လပတိ ဝါ၊ သင်္ကေတံ ဝါ ဂစ္ဆတိ၊ ပုရိသဿ အာဂမနံ ဝါ သာဒိယတိ၊ ကေနစိ ဝါ ပဋိစ္ဆန္နောကာသံ ပဝိသတိ၊ ဟတ္ထပါသေ ဝါ ဌတွာ ကာယံ ဥပသံဟရတိ၊ အယံ အဋ္ဌဝတ္ထုကာ နာမာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဝတ္ထုဝိပန္နာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇုပသမ္ပဒါယ အဝတ္ထုဘာဝတော ဝတ္ထုဝိပန္နာ. နေသဉှိ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဏ္ဍကော ပဗ္ဗာဇေတဗ္ဗော၊ ယော ပဗ္ဗာဇေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိအာဒိနာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဥပသမ္ပဒါ စ ပဋိက္ခိတ္တာ. တသ္မာ တေ ဘိက္ခုဘာဝါယ အဘဗ္ဗတ္တာ ပါရာဇိကာပန္နသဒိသတာယ ‘‘ပါရာဇိကာ’’တိ ဝုတ္တာ. တဗ္ဘာဝဘာဝိတာယ ဘိက္ခုဘာဝေါ ဝသတိ ဧတ္ထာတိ ဝတ္ထု၊ ပုဂ္ဂလာနံ ဘိက္ခုဘာဝါရဟတာ. သာ ပန ပဗ္ဗဇ္ဇက္ခန္ဓကာဂတသဗ္ဗဒေါသဝိရဟိတသမ္ပတ္တိယုတ္တတာ. တံ ဝိပန္နံ ပဏ္ဍကဘာဝါဒိယောဂေန ယေသံ တေ ဝတ္ထုဝိပန္နာ. အဟေတုကပဋိသန္ဓိကာတိ ဣမိနာ တေသံ ဝိပါကာဝရဏေန သမန္နာဂတဘာဝံ ဒဿေန္တော မဂ္ဂါဝရဏေ ကာရဏမာဟ. ပါရာဇိကာပန္နသဒိသတ္တာ ပါရာဇိကာ. ထေယျသံဝါသကာဒိကမ္မံ မာတုဃာတာဒိကံ ဝိယ အာနန္တရိယံ န ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဣမေသံ တိဏ္ဏံ သဂ္ဂေါ အဝါရိတော’’တိ.

ဒီဃတာယ လမ္ဗမာနံ အင်္ဂဇာတမေတဿာတိ လမ္ဗီ. သော ဧတ္တာဝတာ န ပါရာဇိကော၊ အထ ခေါ ယဒါ အနဘိရတိယာ ပီဠိတော အတ္တနော အင်္ဂဇာတံ မုခေ ဝါ ဝစ္စမဂ္ဂေ ဝါ ပဝေသေတိ၊ တဒါ ပါရာဇိကော ဟောတိ. မုဒု ပိဋ္ဌိ ဧတဿာတိ မုဒုပိဋ္ဌိကော၊ ကတပရိကမ္မာယ မုဒုကာယ ပိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော. သောပိ ယဒါ အနဘိရတိယာ ပီဠိတော အတ္တနော အင်္ဂဇာတံ အတ္တနော မုခဝစ္စမဂ္ဂေသု အညတရံ ပဝေသေတိ၊ တဒါ ပါရာဇိကော ဟောတိ. ပရဿ အင်္ဂဇာတံ အတ္တနော မုခေန ဂဏှာတီတိ ယော အနဘိရတိယာ ပီဠိတော ပရဿ သုတ္တဿ ဝါ ပမတ္တဿ ဝါ အင်္ဂဇာတံ အတ္တနော မုခေန ဂဏှာတိ. ပရဿ အင်္ဂဇာတေ အဘိနိသီဒတီတိ ယော အနဘိရတိယာ ပီဠိတော ပရဿ အင်္ဂဇာတံ ကမ္မနိယံ ဒိသွာ အတ္တနော ဝစ္စမဂ္ဂေန တဿူပရိ နိသီဒတိ၊ တံ အတ္တနော ဝစ္စမဂ္ဂံ ပဝေသေတီတိ အတ္ထော.

ဧတ္ထာဟ – မာတုဃာတကပိတုဃာတကအရဟန္တဃာတကာ တတိယပါရာဇိကံ အာပန္နာ၊ ဘိက္ခုနီဒူသကော လမ္ဗီအာဒယော စတ္တာရော ပဌမပါရာဇိကံ အာပန္နာ ဧဝါတိ ကထံ စတုဝီသတီတိ? ဝုစ္စတေ – မာတုဃာတကာဒယော ဟိ စတ္တာရော ဣဓ အနုပသမ္ပန္နာ ဧဝ အဓိပ္ပေတာ၊ လမ္ဗီအာဒယော စတ္တာရော ကိဉ္စာပိ ပဌမပါရာဇိကေန သင်္ဂဟိတာ၊ ယသ္မာ ပန ဧတေန ပရိယာယေန မေထုနံ ဓမ္မံ အပ္ပဋိသေဝိနော ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ဝိသုံ ဝုတ္တာတိ. ဧတေန ပရိယာယေနာတိ ဥဘိန္နံ ရာဂပရိယုဋ္ဌာနသင်္ခါတေန ပရိယာယေန. ဒုတိယဝိကပ္ပေ ကစ္စိတ္ထာတိ ဧတ္ထ ကစ္စိ အတ္ထာတိ ပဒစ္ဆေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.

နိဂမနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဣတိ သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ သာရတ္ထဒီပနိယံ

စတုတ္ထပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.